Baytarliq təbabəTĠ genetġkasi


Məmmədov Abbasəli Qasım oğlu



Yüklə 3.21 Mb.
Pdf просмотр
səhifə8/22
tarix28.12.2016
ölçüsü3.21 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   22

Məmmədov Abbasəli Qasım oğlu  
(1925-1990) 
 
Biologiya  elmləri  doktoru,  professor  Abbasəli 
Qasım   oğlu Məmmədov helmintologiya elmi sahə-
sində  görkəmli  alim  olmuşdur.  O,  özünün  elmi  və 
elmi-praktiki  əhəmiyyətli  əsərləri  və  baytarlıq 
praktikasında  geniş  tətbiq  olunan  tövsiyələri, 
tədbirləri  ilə  Azərbaycanda,  keçmiş  SSRI-də  və  bir 
çox  xarici  ölkələrdə  görkəmli  tədqiqatçı  kimi 
tanınmışdır. 
A.Məmmədov 
1955-58-ci 
illərdə 
Azər.ETBI-nun  aspirantı  olmuş,  "Camış  və  zebuların  helmint  faunasının 

 
57 
öyrənilməsinə  aid"  tədqiqat  işləri  aparmış  və  1959-cu  ildə  Azərbaycan  Dovlət 
Universitetində  namizədlik  dissertasiyasını  müvəffəqiyyətlə  müdafiə  etmişdir. 
A.Məmmədovun  tədqiqatları  əsasında  qaramal,  camış  və  zebularda  92  növ 
helmint  aşkar  edilmişdir.  Qaramalda  tapılan  83  növün  36-sı  camışlarda,  50 
növün  28-i  zebularda,  50  növün  23-ü  Azərbaycanda  ilk  dəfə  qeydə  alınmışdır. 
Qaramalda  tapılan  3,  camışda-  24,  zebuda  isə  23  növ  helmint  keçmiş  SSRI 
ərazisində  ilk  dəfə  olaraq  müəyyən  edilmişdir.  Qaramalda  aşkar  edilmiş  5  növ 
Kooperiya  azərbaycanika,  Nematodirus  aznivi,  Setariya  Assaqovi,  S.Qaqarini, 
Trixosefalus yerşovi, camışda isə I növ Parakoperiya retri helmintləri elmdə ilk 
dəfə qeydə alınmışdır. A.Məmmədovun tədqiqatları əsasında qaramal 12, camış 
16,  zebu  isə  15  növ  helmint  üçün  yeni  sahib  kimi  müəyyən  edilmişdir.  A. 
Məmmədov  1969-cu  ildə  "Azərbaycanda  qaramalın,  camışların  və  zebunun 
helmint  faunası  komplekslərinin  ekoloji-coğrafi  təhlili  və  bu  heyvanların 
helmintozları  ilə  mübarizənin  gələcək  perspektivləri"  mövzusunda  Azərbaycan 
Dövlət  Universitetində  doktorluq  dissertasiyasını  müdafiə  etmişdir.  O,  1968-ci 
ildə balıq xəstəliklərıni öyrənən şöbəyə müdir təyin edilmişdir. A.Məmmədovun 
təşəbbüsü  ilə  balıqların  parazitar  xəstəliklərinin,  xüsusilə  respublikanın 
balıqçılıq  təsərrüfatında,  zavodlarında  və  su  hövzələrində  öyrənilməsinə  aid 
məqsədyönlü  tədqiqatların  aparılması  təşkil  edildi.  Onun  rəhbərliyi  ilə 
monogenetik  və  dinegetik  sorucu  qurdların  –  daktilokiroz,  kirodaktioloz, 
postdıplamatoz,  kematozların  törətdiyi  –  filometriozoz  tikanbaşlı  qurdların 
törətdiyi  xəstəliklərin  törədicilərınin  bioekoloji  xüsusiyyətlərinin  öyrənilməsi, 
epizootoloji  vəziyyətın  araşdırılmasına  həsr  edilmiş  eksperimental  və  istehsalat 
şəraitində  tədqiqat  və  təcrübələr  aparılmışdır.  Göstərilən  xəstəliklərə  qarşı 
kimyəvi  preparatların  işlədilməsi  qaydaları  öyrənilmiş,  ümumi  profilaktiki 
tədbirlər  hazırlanmışdır.  A.Məmmədovun  laboratoriya  əməkdaşları  ilə  bırlikdə 
tərtib etdiyi "Azərbaycanın balıqçılıq su hövzələrində balıqların başlıca parazitar 
xəstəliklərinin  yayılması,  kartoqran  və  onlarla  mübarizə  üsulları"    icmalarında 
on  illik  tədqiqat  və  təcrübələrin  nəticələri  verilmiş  və  bunlar  böyük  elmi  və 
praktiki əhəmiyyət daşıyır. Sonralar o, laboratoriyada xəzdərili heyvanların, əsas 
qunduzların    xəstəliklərinin  öyrənilməsini  təşkil  etmişdir.  A.Məmmədov 
əməkdaşları ilə birlikdə balıq və nutri xəstəliklərinın Azərbaycanda bioekoioji və 
epizootoloji  xüsusiyyətləri  və  onlarla  mübarizəyə  aid  çox  dəyərli  tövsiyələr 
hazırlamış,  onlar  elmi-texniki  şurada  təsdiq  edilmiş  və  hazırda  həmin 
xəstəliklərlə  mübarizə  işındə  geniş  istifadə  olunur.  O,  respublikada 
helmintozlara qarşı kompleks tədbirlər planının hazırlanmasında digər alimlərlə 
birlikdə  (S.M.Əsədov,  H.H.Hacıyev,  İ.Ə.Sadıxov)  iştirak  etmişdir.  "Qaramalın 
fippozunun və kənd təsərrüfatı heyvanlarının paramfitomozunun ləğv edilməsinə 
aid kompleks tədbirləri"  Ümumittifaq xalq təsərrüfatı sərgisində bürünc medala 
layiq görülmüşdür.  
A.Məmmədov elmi-texniki şurada təsdiq edilmiş 14 işin hazırlanmasın- da 
və tətbiq edilməsində də iştirak etmişdir. Onun 181 elmi məqalə və digər əsərləri 
dərc edilmişdir. Bunlardan "Kənd təsərrüfatı heyvanların fassiolyozu və onlarla 
mübarizə" (A.C.Qayıbovla birlikdə), "Camış və zebuların helmıntozları", "Azər-

 
58 
baycanda kənd təsərrüfatı heyvanlarının helmint və helmintozların zonalar  üzrə 
yayılması  və  helmintozlarla  mübarizənin  gücləndirilməsi  üçün  təkliflər‖ 
(S.M.Əsədov  və  b.,  1975),  "Zoonoz  helmintozlar"  (1981),  "Baytarlıq 
parazitologiyası"  (1986,  H.H.Hacıyev  və  b.)  kitablarıı  göstərmək  olar. 
A.Məmmədovun  elmi  kadr  hazırlığında  da  fəaliyyəti  diqqətəlayiqdir.  Onun 
rəhbərliyi ilə 5 eimlər namizədi hazırlanıb. Elmi kadr hazırlığı məsələsində onu 
17  doktorluq  və  çoxlu  namizədlik  dissertasiyası  işlərində  rəsmi  opponent  kimi 
çıxış  etməsi,  Azərb.ETBİ-nin  və  Zoologiya  Institutunun  müdafiə  üzrə 
ixtisaslaşdırılmış  şuralarında  fəal  iştirak  etməsi,  80-dən  çox  dissertasiya 
avtoreferatlarına  rəy  verməsi  müsbət  cəhət  kimi  qeyd  edilməlidir.  l99l-ci  ildə 
A.Məmmədov  "Azərbaycanda  kənd  təsərrüfatı  heyvanları,  quş  və  balıqların 
başlıca  parazitar  xəstəliklərini  profilaktikasının  elmi  əsaslarının  işlənilmə  və 
tətbiqi"  adlı  fundamental  işlər  silsiləsinə  görə  bir  qrup  alimlə  birlikdə 
Azərbaycan Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür. 
 
Səttarzadə Rəhim Xeyrulla oğlu  
(1910-1976) 
 
Professor  Rəhim  Xeyrulla  oğlu  Səttarzadə  ölkəmizdə  atçılığın  tarixinin  və 
inkişafı  yollarının  öyrənilməsi  ilə  məşğul  olan  ilk  tədqiqatçı  alim  olmuşdur. 
Onun  elmi-tədqiqat  işlərinin  və  yaradıcılığının  əsas  istiqamətini  Azərbaycanda 
yetişdirilən  ―Qarabağ‖  və  ―Diliboz‖  at  populyasiyalarının  genetik  və  bioloji-
təsərrüfat xüsusiyyətlərinin, onların yaxşılaşdırılması yollarının, bərpa olunması-
nın  və  təkmilləşdirilməsinin  elmi  əsaslarının  araşdırılması  təşkil  edir.  Alimin 
rəhbərliyi  ilə  Ağdam  atçılıq  zavodunda  ―Qarabağ‖  at  cinsi  təkmilləşdirilərək 
onun  yeni  zavod  tipi,  Ağstafa  atçılıq  zavodunda  isə  təmizqanlı  minik  atı 
yetişdirilmiş,  Qafqaz  Qonuru,  Simmental,  Şvis,  Qonur  Latviya,  Kastroma  və  s. 
qaramal  cinslərinin  məhsuldarlıq  xüsusiyyətləri  və  onların  artırılması  yolları 
öyrənilmişdir. O, Qonur Latviya və Qırmızı Səhra 
qaramal  cinslərini  Simmental  və  Şvis  cinsləri  ilə 
mələzləşdirməklə 
yeni 
məhsuldar 
cinsin 
yardılmasına  nail  olmuşdur.  Alim  1933-cü  ildə 
ADAU-nun  zootexniklik  fakültəsini,  1937-ci  ildə 
aspiranturanı  bitirmiş,  namizədlik  dissertasiyası 
müdafiə  etmiş,  1938-1948-ci  illərdə  zootexnik  fa-
kültəsınin  dekanı,  1949-1952-ci  illərdə  direktorun 
tədris  və  elmi  işlər  üzrə  müavini  işləmişdir.  O, 
Moskvada 
Timirzayev 
adına 
Akademiyada 
―Azərbaycanın  yerli  və  mələz  atlarının  təsərrüfat-
bioloji xüsusiyyətləri və atçılığın keyfiyyətcə yaxşılaşdırılması yolları‖ mövzusu 
üzrə doktorluq dissertasiyasını 1958-ci ildə müdafiə etmişdir.  1959-cu ildə isə 
ona  professor  elmi  adı  verilmişdir.  R.Səttarzadə  1960-cı  ildə  Azərbaycan  Kənd 
Təsərrüfatı  Elmləri  Akademiyasının  həqiqi  üzvü  seçilmişdir.  R.Səttarzadə  2 
dərslik və 2 monoqrafiyanın müəllifi olmaqla yanaşı elmə böyük səmərə gətirən 

 
59 
60-dan  çox  elmi  əsər  də  yazmışdır.  Onun  ―Atçılıq‖  adlı  dərsliyi  hələdə  öz 
əhəmiyyətini  saxlayır  və  istifadə  edilir.  O,  iki  dəfə  ―Şərəf  Nişanı‖  ordeni, 
həmçinin  medallarla, Azərbaycan SSR Ali  Sovetinin Fəxri fərmanı ilə, ÜİKTN 
sərgisinin iki döş nişanı ilə təltif olunmuşdur. 
 
Turabov Turan Mirzə oğlu  
(1934-2001) 
 
1957-ci  ildə  Azərbaycan  Dövlət  Aqrar  Universitetinin  Zootexniklik 
fakültəsini bitirmiş, genetik, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor Turabov 
Turan  Mirzə  oğlunun  bütün  nəzəri  və  praktiki  əhəmiyyətli  elmi-tədqiqat  işləri 
camışların  bioloji,  genetik,  morfoloji  və  təsərrüfat  xüsusiyyətlərinin 
öyrənilməsinə  həsr  olunmuşdur.  O,  1964-cü  ildə  ―Azərbaycan  camışlarının 
məhsuldarlıq-tipoloji  xüsusiyyətlərinə  görə  qiymətləndirilməsi‖  mövzusunda 
dissertasıya işini müdafiə edərək kənd təsərrüfatı elmləri namizədi elmi dərəcəsi 
almış,  1966-cı  ildən  etibarən  ADAU-nun  «Kənd  təsərrüfatı  heyvanlarının 
yetişdirilməsi  və  genetikası»  kafedrasında  dosent  və  professor  vəzifəsində 
işləmişdir.  Alim  1992-ci  ildə  ―Qafqaz  camış  cinsinin  Azərbaycanda  südlük 
istiqamətdə  yetişdirilməsinin  genetik  əsaslarının 
öyrənilməsi‖ mövzusunda doktorluq dissertasiyasını 
Sankt-Peterburq  Kənd  Təsərrüfatı  Heyvanlarının 
Yetişdirilməsi 
və 
Genetikası 
Elmi 
Tədqiqat 
İnstitutunun  Elmi  şurasında  müvəffəqiyyətlə 
müdafiə  edərək  kənd  təsərrüfatı  elmləri  doktoru 
elmi  dərəcəsi,  az  sonra  ona  professor  elmi  rütbəsi 
verilmişdir.  T.Turabov  40  il  müddətində  həm 
pedaqoji  işlə,  həm  də  elmi  axtarışla  məşğul  olmuş, 
130-a  qədər  elmi  məqalə,  tədris-metodiki  vəsaitlər, 
kitabçalar, «Biometriyanın heyvandarlıq təcrübəsində 
tətbiqi»  (1971),  «Qafqaz  camış  cinsinin  genetik  parametrləri  və  seleksiya  işində 
onlardan  istifadə»  (1971),  «Genetik  məsələlər  və  onların  həll  olunma  qaydası» 
(1980), «Kənd təsərrüfatı heyvanlarının xüsusi genetikası», I və II– hissələr (1982, 
1983),  «Qafqaz  camış  cinsində  seleksiya-damazlıq  işləri»  (1991),  «Kənd 
təsərrüfatı heyvanlarının genetikasından praktikum» (1994) və ―Camışçılıqda da-
mazlıq  işi‖  adlı  monoqrafiyasını  nəşr  etdirmişdir.  Alim  öz  korifey  müəllimləri 
Ağaxan Ağabəyli və Zülfüqar Verdiyevin elmi irsinin layiqli davamçısı sayılır. 
 
 
Əliyev Ağakərim Ġmamqulu oğlu  
(1922 – 2009) 
 
Azərbaycanda  yüksək  ixtisaslı  kənd  təsər-
rüfatı  kadrlarının  hazırlanmasında  biologiya 
elmləri  doktoru,  professor,  tanınmış  fizioloq, 

 
60 
məşhur  akademik  Abdulla  Qarayevin  yetirməsi  və  elmi  irsinin  ən  layiqli 
davamçısı Ağakərim İmanqulu oğlu Əliyevin böyük xidmətləri olub. O, 1947-
cı ildə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin baytarlıq təbabəti fakültəsinə 
daxil  olub,  1952-ci  ildə  həmin  fakültəni  fərqlənmə  diplomu  ilə  bitirmişdir. 
1959-cu  il  namizədlik  dissertasiyası  müdafiə  edib.  1962-ci  ildə  -  kafedranın 
dosenti, 2003-cu ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək biologiya elmləri 
doktoru  elmi  dərəcəsi  almışdır.  2009-cu  ildə    Azərbaycan  Respublikası 
Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə anatomiya, farma-
kologiya,  terapiya  və  mamalıq  kafedrası  üzrə  professor  elmi  adı  verilmişdir. 
A.Əliyev  kənd  təsərrüfatı  heyvanları  və  quşlarının  fiziologiyası  fənni  üzrə 
damental-tətbiqi xarakterli monoqrafiyanın, çoxlu sayda dərslik,dərs vəsaitləri 
və  s.  müəllifidir.  Alimin  sonuncu  fundamental  dərsliyi  ―Kənd  təsərrüfatı 
heyvanlarının fiziologiyası‖ hazırda ölkəmizin ali məktəblərində geniş istifadə 
edilir. 
 
Xəlilov Ənvər Mahmud oğlu  
(1922 – 1933). 
 
1939  –  1943-cı  illərdə  AKTİ-da  tələbə. 
Azərbaycanda 
kənd 
təsərrüfatı 
kadrlarının 
hazırlanmasında  baytarlıq  təbabəti  elmləri 
doktoru,  professor  Ənvər  Xəlilovun  olduqca 
böyük  xidmətləri  olmuşdur.  O,  1943-cü  ildə 
Azərbaycan 
Dövlət  Aqrar  Universitetinin 
baytarlıq  təbabəti  fakültəsini  fərqlənmə  diplomu 
ilə  bitirərək  həmin  ildə  aspiranturaya  daxil 
olmuş,  1946-cı  ildə  vaxtından  əvvəl  namizədlik 
dissertasiyasını  müdafiə  etmişdir.  Alim  1946-cı  ildən  etibarən  ADAU-nun 
―Patoloji anatomiya və histologiya‖ kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 
1950-cı  ildə  Dosent,  patoloji  anatomiya,  patoloji  fiziologiya,  farmakologiya  və 
parazitologiya  kafedrasının  müdiri.  O,  1965-ci  ildə  (VİEV)  Ümumittifaq 
Eksperimental  Baytarlıq  İnstitutunun  elmi  şurasında  ―Qoynların  listeriozu‖ 
mövzusunda  doktorluq  dissertasiyası  müdafiə  edərək  baytarlıq  elmləri  doktoru 
elmi  dərəcəsi,  1967-ci  ildə  isə  professor  elmi  adını  almışdır.  Ə.Xəlilovun 
rəhbərliyi  ilə  3  elmlər  doktoru  və  4  elmlər  namizədi  hazırlanmışdır.  Alim 
ADAU-nun  yerli  komitəsinin  sədri  olmuş,  bir  neçə  ictimai  vəzifələrdə  çalışmış 
və  dəfələrlə  təltif  edilmişdir.  Onun  elmi  əsərləri  Rusiya  Federasiyası  və  s. 
ölkələrin  jurnallarında  və  külliyyatlarında  nəşr  olunmaqla,  beynəlxalq  konqres, 
konfrans,  simpozium  və  seminarlarda  elmi  və  praktiki  əhəmiyyəti  olan 
məruzələrlə çıxış etmişdir. 1984 – 1989 –cu illər – fakültə dekanı. 
 
 

 
61 
Əhmədov Əmir Məmmədbağır oğlu     
(1926 – ....) 
 
Məşhur alim, baytarlıq təbabəti və biologiya 
elmləri  doktoru,  professor  Əmir  Əhmədovun 
milli  kənd  təsərrüfatı  və  biologiya  elmimizin 
inkişafında  çox  böyük,  təqdirəlayiq  xidmərləri 
olmuşdur. 1944 – 1946-ci illərdə AKTİ – tələbə. 
O,  1944-cü  ildə  Azərbaycan  Dövlət  Aqrar 
Universitetinin  baytarlıq  təbabəti  fakültəsinə 
qəbul olmuş və II kursu bitirdikdən sonra 1946-cı 
ildə  akademik  K.I.Skryabin  adına  Moskva  Bay-
tarlıq və Biotexnologiya Akademiyasının baytar-
lıq təbabəti fakültəsində təhsilini uğurla davam etdirərək 1947 – 1949-cu illərdə 
(Moskva Baytarlıq tələbə Akademiyası) 1949-cu ildə həmin fakültəni fərqlənmə 
diplomu ilə bitirmiş və əyani aspiranturaya daxil olmuşdur. Alim namizədlik və 
doktorluq  dissertasiyalarını  müdafiə  etdikdən  sonra  ADAU-nun  baytarlıq 
təbabəti  fakültəsinin  ―Baytar  –  sanitar  ekspertizası‖  kafedrasının  müdiri  vəzifə-
sində  çalışmış  və  həmin  fənn  üzrə  ilk  ali  məktəb  dərsliklərinin  müəllifi 
olmuşdur. Sonralar əmək fəaliyyətini Bakı ali məktəblərində davam etdirən alim 
yenidən  doğma  Gəncə  şəhərinə  qayıdaraq  ömrünün  sonunadək  Azərbaycan 
Texnologiya  Universitetində  kafedra  müdiri  vəzifəsində  işləmişdir.  Ə. 
Əhmədovun  rəhbərliyi  ilə  çoxlu  sayda  elmlər  namizədi  və  doktorları  hazırlan-
mışdır.  Onun  fundamental  xarakterli  elmi  əsərləri  Rusiya  Federasiyasının 
jurnallarında  və  elmi  külliyatlarında  nəşr  olunmuşdur.  1949  –  1951-ci  illərdə 
Moskva  Baytarlıq  Akademiyada  aspirantura.  1951-ci  ildə  Namizədlik  disserta-
siyası, 1952-ci ildə AKTİ-da assistent, 1954-cü ildən dosent, 1958-ci ildə doktor 
müdafiə edib. 1960-ci ildə Qida gigiyenasına aid beynəlxalq kompresdə iştirak 
edib.  1952  –  1961-ci  illərdə  AKTİ-da  Mikrobiologiya  və  baytarlıq  sanitariya 
ekspertiza kafedrasının müdiri. 1961-ci ildə Özbəkistan KTİ kafedrasının müdiri 
(Səm.  KTİ).  17  may  1961-ci  ildə  kafedranın 
professoru. 
Mustafayev Mustafa Ağa oğlu  
(1926 – 1974) 
 
Ölkəmizdə  baytarlıq  təbabəti  kadrlarının 
hazırlanmasında 
biologiya 
elmləri 
doktoru, 
professor  Mustafa  Mustafayevin  çox  böyük 
xidmətləri  olmuşdur.  1943  –  1948-ci  ildə  AKTİ  – 
tələbə.  O,  1948-ci  ildə  Azərbaycan  Dövlət  Aqrar 
Universitetinin 
baytarlıq  təbabəti  fakültəsini 
fərqlənmə diplomu ilə bitirərək həmin ildə patoloji 
fiziologiya 
fənni 
üzrə  universitetin  əyani 
aspiranturasına  daxil  olaraq  1951-ci  ildən  AKTİ-

 
62 
nin  patfiziologiya,  patanatomiya  kafedrasında  assistent  1952-ci  ildə  namizədlik 
dissertasiyasını  müdafiə  etmiş  və  biologiya  elmləri  namizədi  elmi  dərəcəsi 
almışdır.  1952  –  1954-cü  illərdə  ADAU-nun  ―Patoloji  anatomiya  və  patoloji 
fiziologiya‖  kafedrasında  assistent,  29  fevral  1956-ci  ildə  Fiziologiya, 
patfiziologiya  və  farmakologiya  kafedrasının  dosenti  elmi  adı.  1954  –  1973-cü 
illərdə isə dosent vəzifəsində çalışmışdır. Alim 15 dekabr 1970-ci ildə doktorluq 
dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək biologiya elmləri doktoru elmi 
dərəcəsi  almış  və  kafedranın  professoru  vəzifəsində  işləmiş,  1971-ci  ildə 
baytarlıq  təbabəti  fakültəsinin  dekanı  seçilmişdir.  M.Mustafayev  ADAU-nun 
baytarlıq təbabəti fakültəsində kənd təsərrüfatı heyvanları və quşlarının patoloji 
fiziologiyası fənninin tədrisi ilə məşğul olan ilk alim olmuşdur. Onun baytarlıq 
təbabətinin  aktual  problemlərinə  aid  elmi  əsərləri  Rusiya  Federasiyasının 
mərkəzi  jurnallarında  və  külliyyatlarında  nəşr  olunmuşdur.  7  iyul  1973-cü  il  – 
AKTİ-nin  Elmi  Şurasının  qərarı  ilə  patanatonomiya,  patfiziologiya  və 
parazitologiya kafedrasının professoru. 
 
      Quliyev Hacı Cəbrayıl oğlu  
(1925 – 1982) 
 
Azərbaycanda  baytarlıq  təbabəti  kadrlarının 
hazırlanmasında  olduqca  önəmli  xidmətləri  olan 
məşhur  alim  və  pedaqoq,  baytarlıq  elmləri  doktoru, 
professor Hacı Quliyev 1941-ci ildə Gəncə şəhərində 
fəaliyyət göstərən 2 illik Pedaqoji İnstituta daxil olub, 
1943-cü  ildə  həmin  institutu  fərqlənmə  diplomu  ilə 
bitirərək  Azərbaycan  Dövlət  Aqrar  Universitetinin 
baytarlıq  təbabəti  fakültəsinə  qəbul  olmuş  və  1943  – 
1948-ci  illərdə  AKTİ  tələbə.  1948-ci  ildə  əla 
qiymətlərlə  təhsilini  başa  çatdırmışdır.  O,  1948-ci  ildə  baytarlıq  təbabəti 
fakültəsində  ―Kənd  təsərrüfatı  heyvanlarının  cərrahiyyəsi‖  kafedrasında  həmin 
ixtisas  üzrə  aspiranturaya  daxil  olub,  1949  –  1951-ci  illərdə  aspirantura 
(vaxtından əvvəl) müdafiə edib. 1951-ci ildə kafedrasında assistent. 1951-ci ildə 
namizədlik  dissertasiyasını  müdafiə  etmiş  və  baytarlıq  elmləri  namizədi  elmi 
dərəcəsi almış, 1951-ci ildə ―Anatomiya və histologiya‖, 1952 – 1954-cü illərdə 
―Cərrahiyyə və mamalıq‖ kafedrasında assistent, 18 may 1954 – 1964-cü illərdə 
isə  dosent  vəzifələrində  işləmişdir.  H.Quliyev  25  oktyabr  1964-cü  ildən  həmin 
kafedranın  müdiri  vəzifəsində  çalışmış,  1969-cu  ildə  Xarkov  Baytarlıq 
İnstitutunun  elmi  şurasında  doktorluq  dissertasiyasını  müdafiə  edərək  baytarlıq 
elmləri  doktoru  elmi  dərəcəsi,  19  iyun  1970-ci  ildə  Ali  Attestasiya  komitəsi 
qərarı ilə Baytarlıq elmləri doktoru, 19 mart 1971-ci ildə isə kafedrada professor 
elmi adını almış, uzun müddət baytarlıq təbabəti fakültəsinin dekanı vəzifəsində 
işləmişdir.  Onun  baytarlıq  təbabətinin  aktual  problemlərinə  həsr  olunan  elmi 
əsərləri  həm  nəzəri,  həm  də  prakriki  cəhətdən  xüsusi  əhəmiyyətə  malikdir.  23 
fevral 1980-ci ildən – 1982-ci ilədək fakültə dekanı. 

 
63 
 
 
Əliyev Sadıq Yusif oğlu  
(1927 – 1997) 
 
1943–1948-cı  illərdə  AKTİ-da  tələbə.  Yüksək 
intellektual  səviyyəyə,  erudisiyaya  və  elmi  elitaya 
malik  olan,  məşhur  alim  Sadıq  Əliyevin  milli 
baytarlıq  təbabəti,  biologiya,  parazitologiya  və 
zoologiya  elmimizin  inkişafında  və  kadrların 
hazırlanmasında  böyük  və  çox  önəmli  xidmətləri 
olmuşdur.  O,  1948-ci  ildə  Azərbaycan  Dövlət 
Aqrar Universitetinin baytarlıq təbabəti fakültəsini 
fərqlənmə  diplomu  ilə  bitirdikdən  sonra  ―Cərra-
hiyyə‖  kafedrasının  assistenti  kimi  saxlanılmış, 
1948  –  1949-cü  illərdə  assistent,  ordinator.  1949  –  1954-cü  illərdə  əvvəlcə 
Samux  rayonunun  Baytar  həkimi  zoobaytarlıq  sahəsinin,  sonra  isə  Azərbaycan 
Respublikası 
Kənd 
Təsərrüfatı 
Nazirliyinin 
rayonlararası 
baytarlıq 
laboratoriyasının  müdiri  vəzifəsində  işləmiş,  1954-cü  ildə  ADAU-nun  əyani 
aspiranturasına  daxil  olub,  1954  –  1957-ci  illərdə  AKTİ-nin  aspirantı.  1957-ci 
ildə  namizədlik  dissertasiyasını  müdafiə  etmiş  və  universitetin  təkmilləşmə 
kursunun rəhbəri təyin edilmişdir. 1957 – 1958-ci illərdə AKTİ – İxtilas artırma 
kursunun  müdiri.  1958-ci  ildən  biologiya  elmlər  namizədi.  Alim  1959-cu  ildə 
ADAU-nun tədris şöbəsinin müdiri, 1959 – 1961 –ci illərdə AKTİ Tədris hissə 
rəisi.  1961-ci  ildən  ―Zoologiya,  baytar  –  sanitar  ekspertizası  və  parazitologiya‖ 
kafedrasının  dosenti  vəzifəsində  çalışmış,  1961  –  1968-ci  illərdə  AKTİ  – 
Zoologiya,  parazitologiya  və  baytarlıq  sanitar  eksprertiza  kafedrasının  dosent. 
1968-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin dosenti seçilmişdir. 
1968  –  1972-ci  illərdə  ADPİ-nin  Zoologiya  kafedrasının  dosenti.  1971-ci  ildə 
doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək biologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi 
aldıqdan  sonra  1972-ci  il  professor.  1972  –  1976-cı  illərdə  ADPİ-nin 
kafedrasının  müdiri.  1973-cü  ildə  Azərbaycan  Dövlət  Pedaqoji  Universitetinin 
professoru,  1976-ci  ildə  isə  ―Zoologiya‖  kafedrasının  müdiri  vəzifəsində 
çalışmışdır.  S.Əliyev  sonralar  yenidən  Gəncə  şəhərinə  qayıdaraq  ADAU-nun 
tədris  işləri  üzrə  prorektoru  vəzifəsində  işləmişdir.  1990-ci  ildən  AKTİ 
parazitologiya və baytarlıq sanitariya eksperiza kafedrasının müdiri. 
 
 
      Əliyeva Nəcibə Abbas qızı  
      (1927-2006) 
 
Əliyeva  Nəcibə  Abbas  qızı  1948-ci  ildə 
Azərbaycan  Dövlət  Aqrar  Universitetinin  baytarlıq 
təbabəti  fakultəsini  bitirib,  1949-cu  ilin  mayına  kimi 

 
64 
Tak-Muğal  Zoobaytar  məntəqəsində  baytar  həkimi  vəzifəsində  işləmiş,  1949-
1956-cı  illərdə  Azərbaycan  Bioloji  Kombinatında  müxtəlif  vəzifələrdə  çalış-
mışdır.  1956-cı  ildə  SSRİ  ―Xalq  təsərrüfatı  nailiyyətləri  sərgisi‖nin  iştirakçısı 
olmuş və sərginin bürünc medalı ilə təltif olunmuşdur. 1956-cı ildə Az.ETBİ-da 
kiçik  elmi  işçi  vəzifəsinə  təyin  edilmiş,  1957-ci  ildə  isə  aspiranturaya  qəbul 
olmuşdur.  1960-cı  ilin  may  ayında  ADAU-nun  elmi  şurasında  namizədlik 
dissertasiyasını  müdafiə etmiş və baytarlıq elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə 
layiq  görülmüşdür.  1960-cı  ildə  institutun  ―Mikrobiologiya  və  virusologiya‖ 
laboratoriyasında  baş  elmi  işçi  vəzifəsində  çalışmışdır.  1962-ci  ildə  Keçmiş 
SSRİ  Ali  Attestasiya  Komissiyasının  qərarına  əsasən  ona  ―Baytarlıq 
mikrobiologiyası‖  ixtisası  üzrə  Baş  elmi  işçi  diplomu  verilmişdir.  1963-83-cü 
illərdə o, ―Ümumi virusologiya,‖ 1983-1991-ci illərdə isə ―Ümumi virusologiya 
və  ―Dabaq‖  laboratoriyalarının  müdiri  vəzifəsində  işləmişdir.  1991-ci  ildən 
institutun  Epizootologiya,  mikrobiologiya,  virusologiya,  immunologiya  və 
mikologiya‖ laboratoriyasında baş elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1974-cü ildə 
N.E.Bauman  adına  Kazan  Dövlət  Baytarlıq  İnstitutunda  ―Azərbaycanda 
buzovların  adenovirus  infeksiyasının  öyrənilməsinə  dair  materiallar‖ 
mövzusunda  baytarlıq  elmləri  doktoru  alimlik  dərəcəsi  adı  almaq  üçün 
dissertasiya  mühafizə  etmişdir.  1978-ci  ildə  Respublikada  baytarlıq  elminin 
inkişafında  xidmətlərinə  görə  Ali  Sovetin  Fəxri  Fərmanı  ilə  təltif  edilmişdir. 
N.A.Əliyeva  104  elmi  əsərin  müəllifidir,  Moskva,  Kiyev,  Kazan,  Vladimir, 
Tiflis və s. şəhərlərdə keçirilən elmi konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişdir.  
 
 
 
 
 


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   22


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə