Penitensiar sistemdə Vərəmə nəzarət üzrə TƏLİmat


Fəsil 11: Monitorinq, qiymətləndirmə, qeydiyyat və hesabat



Yüklə 4.08 Mb.
Pdf просмотр
səhifə7/21
tarix09.02.2017
ölçüsü4.08 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   21

Fəsil 11: Monitorinq, qiymətləndirmə, qeydiyyat və hesabat 
Məqsəd: 
Azərbaycanda  2015-ci  ilə  qədər  vərəmlə,  o  cümlədən  DDV  ilə  xəstələnmə  və  ölüm 
hallarının  azaldılması,  əhali  arasında  vərəmin  yayılmasının  qarşısının  alınması  yolu  ilə 
ölkədəki epidemiolji vəziyyətin  yaxşılaşdırilmasıdır. 
Bu konteksdə Monitorinq və Qiymətləndirmənin (M və Q) məqsədləri aşağıdakılardır: 
- Vərəmlə mübarizəyə cəlb olunmuş bütün bölmə və qurumların fəaliyyətinin müntəzəm 
və obyektiv qiymətləndirilməsi; 
- Vərəməleyhi tədbirlərin tətbiqi üzrə vəziyyətin vaxtında əks etdirilməsi
- Yerinə yetirilmiş tapşırıqların kəmiyyət göstəricilərinin qiymətləndirilməsi; 
- Yerinə yetirilmiş tapşırıqların keyfiyyət göstəricilərinin qiymətləndirilməsi; 
-  Meydana  çıxmış  problemlər  barədə  yoxlama  keçirilən  qurumların  və  ƏN  TBİ-nin 
rəhbərliyinin vaxtında məlumatlandırılması;  
-  M  və  Q  qedişində  aşkar  edilən  problemlərin  aradan  qaldırılması  üzrə  tövsiyələrin 
verilməsi. 
Proqramın indikatorları:  
Proqramın indikatorları ÜST kriteriyalarına, Qlobal Əməkdaşlığın “Vərəmi dayandıraq” 
vəzifələrinə və Minilliyin İnkişaf Məqsədinə  müvafiq hazırlanmışdır: 

 
PS-də  bütün  aşkar  olunmuş  Vərəmli  xəstələr  adekvat  müayinə  və  müvafiq  müalicə 
imkanı əldə etməlidir.  

 
Yeni bakteriloji pozitiv vərəmli xəstələrin müalicə effektivliyinin səviyyəsi 85%-dən az 
olmamalıdır.  

 
ÇDD vərəmli xəstələrin müalicə effektivliyinin səviyyəsi 70 %-dən az olmamalıdır.  

 
Vərəmdən  ölüm  göstəricisi  müalicəyə  cəlb  olunan  xəstələrin  sayının  4%-dən  artıq 
olmamalıdır. 
Sahələrarası əməkdaşlıq 
PS-də vərəmlə mübarizə tədbirləri SN, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və 
digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirilir. Bunun üçün aşağıdakılar zəruridir: 
1.
 
Birgə  müntəzəm  monitorinq  baş  çəkmələrini  keçirmək  üçün  vərəməleyhi  müəssisələrə 
MVNP-nin və beynəlxalq təşkilatların (ÜST, YİK, Qlobal Fond və s.) nümayəndələrinin 
girişinin təmin edilməsi. 
2.
 
8 nömrəli formaya müvafiq olaraq SN-i məlumatlarla müntəzəm təmin etmək.  
Qeydiyyat, hesabat və məlumat mübadiləsi sistemi: 
Vərəmə  nəzarət  fəaliyyətinə  cəlb  olunmuş  ƏN-nin  tibb  müəssisələrin  sistemi  üç 
pilləlidir.  İlkin  (ümumi  səhiyyə  xidmətləri)  səviyyəyə  İT-lərin  və  CM-lərin  TSH-ləri, 
üçüncü  (ixtisaslaşdırılmış  tibbi  xidmət)  səviyyəyə  isə  İMM  aiddir.  Ikinci  səviyyəli  tibbi 
xidmət  MM-də göstərilir. Hər səviyyədə məlumatların toplanması  istifadə  edilən sənədlərə 
əsaslanır.  Vərəm  üzrə  bütün  qeydiyyat-hesabat  formaları  onların  növündən  və 
daşıyıcısından (elektron və ya kağız) asılı olmayaraq ən azı 50 il müddətində saxlanılır. Bu 
müddət  keçdikdən  sonra  fərdi  qeydiyyat  formalar  müəyyən  edilmiş  qaydada  məhv  edilir, 
aqreqat  formalar  və  aqreqat  elektron  məlumat  bazaları  müddətsiz  saxlanılır.  Elektron 
məlumat  bazaları  rübdə  1  dəfədən  az  olmayaraq  müntəzəm  arxivləşdirilir.  Bu, 
arxivləşdirilmə vaxtı olan məlumatların saxlanması məqsədi ilə edilir. 

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
58 
 
Vərəmə dair istifadə olunan uçot, qeydiyyat və hesabat formaları üçün bax: Əlavə 18. 
İT-lərin və CM-lərin TSH-ləri səviyyəsi: 

 
Məhbusun tibbi kitabçası;  

 
Vərəmə görə skrininq qeydiyyatı kitabı. 
İMM səviyyəsi  

 
Qəbul şöbəsi daxil olmaqla, hər şöbədə xəstələrin qeydiyyat kitabı (ТВ 03 və ТВ 03 
- DD); 

 
Dərmanların qəbulunun fərdi kartası (ТВ 01 və ТВ 01 – DD); 

 
Xəstəlik tarixi; 

 
Şöbələr arasında xəstələrin xərəkətinin dinamikasını və xəstələrin sayını əks etdirən 
ümumi stasionar jurnal;  

 
Aptek şöbəsindən dərmanların sifarişinin icmalı (ТВ 11 və ТB 11 – DD); 

 
Xəstələr üçün sövqedici bağlamalar sifarişinin ümumiləşdirilmiş forması; 

 
Hər  müayinə  növünü  (mikroskopiya,  əkmə,  DHT,  molekulyar  üsullar)  daxil  edən 
ümumi Laborator qeydiyyat kitabı (ТВ 04); 

 
Laborator  müayinələrin  cavabının  (mikroskopiya,  əkmə,  DHT,  molekulyar  üsullar) 
forması;  
Bütün  yuxarıda  qeyd  edilən  məlumatlar  hər  xəstə  üçün  müalicə  təyinatların  laborator 
nəticələrin  dinamikasını  kumulyativ  olaraq  əks  etdirən  elektron  məlumat  bazalarına  daxil 
edilmək üçün mənbədir.  
Monitorinq və Qiymətləndirmə göstəriciləriləri 
Göstərici 
Hesablama qaydası 
Məlumatın 
qeydiyyatı 
aparıldığı 
mənbə 
Başlanğıc 
göstəriciləri 
Hədəf 
göstəriciləri 
Yeni 
vərəmli 
xəstələr 
arasında 
ÇDDV-nin 
səviyyəsi. 
 
Illik 
əsasda 
hesablanır. 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
qeydiyyata  götürülmüş  yeni 
vərəmli  xəstələr  kohortunda 
ÇDDV xəstələrin sayı. 
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
qeydiyyata  götürülmüş  və 
DHT  nəticələri  əldə  edilmiş 
yeni vərəmli xəstələrin sayı. 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
9% 
 
(2012) 
≤ 8% 
Təkrar  vərəmli 
xəstələr 
arasında 
ÇDDV-nin 
səviyyəsi. 
 
Illik 
əsasda 
hesablanır 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
qeydiyyata götürülmüş təkrar 
vərəmli  xəstələr  kohortunda 
ÇDDV xəstələrin sayı. 
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
qeydiyyata  götürülmüş  və 
DHT  nəticələri  əldə  edilmiş 
təkrar 
vərəmli 
xəstələrin 
sayı. 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
24% 
 
(2012) 
≤ 20% 
Bakterioloji 
təsdiq  olunmuş 
yeni 
AV 
hallarının 
müalicəsinin 
effektivlik 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
müalicəyə  başlayan  zaman 
bakterioloji 
təsdiqlənmiş, 
müalicənin 
sonunda 
“sağalıb” 
və 
“müalicəni 
bitirib” nəticəsi olan yeni AV 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
Rüblük 
hesabat 
85% 
(2011) 
 
≥ 85% 

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
59 
 
göstəricisi  
halları.  
Məxrəc:  Həmin dövr ərzində 
müalicəyə 
başlamış 
bakterioloji  təsdiq  olunmuş 
bütün yeni AV halları. 
forması 
ТВ08 
DHV 
müalicənin 
intensiv 
fazasının 
sonunda 
bəlğəm 
yaxmasının 
dönüş 
göstəricisi 
(yeni  və  təkrar 
hallar 
üçün 
ayrılıqda) 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
müalicəyə 
başlamış 
və 
intensiv  fazanın  sonunda 
bəlğəm  yaxmasının  dönüşü 
baş  vermiş  yaxma  üzrə 
pozitiv xəstələrin sayı. 
Məxrəc: 
Müəyyən 
dövr 
ərzində  müalicəyə  başlamış 
bütün  yaxma  üzrə  pozitiv 
xəstələrin sayı. 
 
Göstərici  yeni  və  təkrar 
xəstələr 
üçün 
ayrılıqda 
hesablanır. 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
Rüblük 
hesabat 
forması 
ТВ08 
Yeni hallar: 
68% 
 
Təkrar 
hallar: 
65% 
 
(2011) 
≥ 85% 
DDV 
müalicənin 
intensiv 
fazasının 
sonunda 
konversiya 
göstəricisi  
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
müalicəyə 
başlamış 
və 
intensiv  fazanın  sonunda 
konversiya 
baş 
vermiş 
bakterioloji  təsdiq  olunmuş 
xəstələrin sayı. 
Məxrəc: 
Müəyyən 
dövr 
ərzində  müalicəyə  başlamış 
bütün  bakterioloji  təsdiq 
olunmuş xəstələrin sayı. 
 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
Rüblük 
hesabat 
forması 
ТВ08 
86% 
 
(2011) 
≥ 85% 
Əkmə  pozitiv 
olan  xəstələrin 
1-ci  sıra  VƏD-
lərə  DHT  ilə 
əhatəsi  
Rüblük  olaraq 
hesablanır  və 
əvvəlki  rübün  / 
ilin 
nəticələri 
əldə  edildikcə 
dürüstləşdirilir.  
Surət:  1-ci  sıra  VƏD-lərə 
DHT  qoyulmuş  müəyyən 
dövr  ərzində  qeydiyyata 
götürülmüş  əkmə  pozitiv 
xəstələrin qoyulmuş sayı. 
Məxrəc:  Həmin dövr ərzində 
qeydiyyata götürülmüş bütün 
əkmə pozitiv xəstələrin sayı. 
ТB 
04 
Kitabı  
ML-nın 
məlumatları 
100% 
  
(2012) 
100% 
1-ci  sıra  hər-
hansı  VƏD-ə 
davamlı 
olan 
xəstələrin  2-ci 
sıra  VƏD-lərə 
DHT 
ilə 
əhatəsi  
Rüblük  olaraq 
hesablanır  və 
əvvəlki  rübün  / 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
qeydiyyata  götürülmüş,  1-ci 
sıra 
hər-hansı 
VƏD-ə 
davamlı  olan  və  2-ci  sıra 
VƏD-lərə  DHT  qoyulan 
xəstələrin sayı. 
Məxrəc:  Həmin dövr ərzində 
qeydiyyata  götürülmüş  və  1-
ci  sıra  hər-hansı  VƏD-ə 
davamlı olan bütün xəstələrin 
ТB 
04 
Kitabı  
ML-nın 
məlumatları 
100% 
 
(2012) 
100% 

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
60 
 
ilin 
nəticələri 
əldə  edildikcə 
dürüstləşdirilir. 
sayı. 
Vərəmli 
xəstələrin İİV-ə 
görə  müayinə 
ilə əhatəsi  
Rüblük  və  illik 
əsasda 
hesablanır. 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
müalicəyə  başlayan  və  İİV-ə 
görə  müayinədən  keçirilmiş 
bütün vərəmli xəstələrin sayı. 
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
müalicəyə  başlayan  bütün 
vərəmli xəstələrin sayı. 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
100% 
 
(2012) 
100% 
Vərəmli 
xəstələr 
arasında  İİV-ə 
yoluxanların 
yayılması.  
Illik 
əsasda 
hesablanır. 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
İİV-ə 
görə 
müayinənin 
nəticəsi  müsbət  olan  bütün 
vərəmli xəstələrin sayı. 
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
İİV-ə 
görə 
müayinədən 
keçmiş 
bütün 
vərəmli 
xəstələrin sayı. 
Xəstələrin 
qeydiyyat 
kitabı ТВ03 
 
15% 
 
(2012) 
≤ 15% 
İT-lərə 
daxil 
olan 
məhbusların 
skrininqi. 
 
Rüblük  və  illik 
əsasda 
hesablanır. 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
skrininqdən 
keçirilmiş 
məhbusların sayı.  
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
İT-yə  daxil  olmuş  bütün 
məhbusların sayı 
İT-yə  daxil 
olan 
məhbusların 
qeydiyyatı 
kitabı  İT-də 
vərəmə 
görrə 
skrininqdən 
keçənlərin 
qeydiyyatı 
kitabı 
 
97.7% 
 
(2012) 
99% 
CM-lərdə 
məhbusların 
kütləvi 
skrininqi. 
 
Illik 
əsasda 
hesablanır. 
Surət: Müəyyən dövr ərzində 
kütləvi 
skrininqdən 
keçirilmiş məhbusların sayı.  
Məxrəc: Həmən dövr ərzində 
kütləvi 
skrininqlərin 
keçirildiyi CM-lərin əhalisi. 
Skrininq 
qrupunun 
hesabatı. 
 
94% 
 
(2012) 
98% 
Məlumatların toplanması və hesabat: Metodologiya 
Məlumatların toplanması:  
Məlumatların  toplanması  və  təhlili  DHV  və  DDV  üçün  ayrılıqda  aparılır.  M  və  Q 
sistemi  çərçivəsində  məlumatların  toplanmasında  standartlaşdırılmış  formalardan  istifadə 
olunur. Vərəm üzrə qeydiyyat və hesabat sistemi ÜST-ün son tövsiyələrinə əsaslanır:  
Dərmanlara həssas vərəm  
Dərmanların qəbulunun fərdi kartı (TB 01) - müalicə müəssisələrində hər bir xəstə üçün 
açılır  və  müalicə  müddət  ərzində  orada  saxlanılır.  Kartda  xəstənin  şəxsiyyəti,  bəlğəm 
müayinəsinin nəticələri xəstəliyin təyinatı və müalicə rejimi haqqında məlumat qeyd olunur. 
Xəstə  başqa  müalicə  bölməsinə  köçürüldükdə  bütün  müvafiq  məlumat  TB  qeydiyyat 
kitabında qeyd olunduqdan sonra bu kart xəstə ilə birgə həmin bölməyə ötürülür. 

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
61 
 
Xəstələrin qeydiyyat kitabı (TB 03) - hər müalicə bölməsində saxlanılır. Burada müalicə 
proqramına  qoşulmuş  hər  bir  xəstə  haqqında  bütün  məlumatlar,  bəlğəm  müayinəsinin 
nəticələri  xəstəliyin  təyinatı  və  müalicənin  nəticələri  haqqında  məlumat  qeyd  olunur. 
Qeydiyyata  düşmüş  hər  bir  xəstə  nömrələnir,  daha  sonra  xəstənin  nömrəsi  TB  müalicə 
kartında qeyd olunur.  
Laborator  qeydiyyat  kitabı  (TB  04)  -  Diaqnoz  məqsədi  ilə  və  müalicənin  gedişində 
laboratoriya tərəfindən həyata keçirilən bəlğəm müayinəsinin nəticələri əks etdirir. 
Rüb üzrə bəlğəm konversiyası (TB 06) – müalicə proqramına qoşulmuş bəlğəm 
yaxma 
müsbət xəstələrdə intensiv mərhələnin sonunda bəlğəmin konversiyasını əks etdirir. 
Yeni və təkrar hallar haqqında rüblük hesabat (TB 07) - bura rüb ərzində aşkar olunmuş 
və eləcə  də  müalicəyə  qoşulmuş  yeni  ağciyər bəlğəm  yaxma müsbət  halların sayı  daxildir. 
Bu  formada  residiv  hallar,  yeni  ağciyər  bəlğəm  negativ  halların  sayı  və  əvvəlki  rübdə 
müalicə müəsisəsində qeydə düşmüş ağciyərdən kənar halların sayı daxildir.  
Müalicənin nəticələri haqqında rüblük hesabat (TB 08) 4 rüb  əvvəl qeydiyyata alınmış 
hər AV xəstə üçün müalicə nəticəsi qeyd olunur. Hesabatlar hər rübün sonunda iki nüsxədə 
doldurulmalıdır: biri müalicə müəssisəsində qalır, digəri TBİ-yə göndərilir. İldə bir dəfə SN-
nin statistika bölməsinə göndərilir. 
Köçürülmə forması (TB 09) - səhiyyə işçisi tərəfindən yazılır. Xəstə və onun müalicəsi 
haqqında  əsas  məlumat  qeyd  olunur.  Xəstə  qeydə  alındıqdan  sonra  başqa  müalicə 
müəssisəsinə göndərilirsə, bu forma həmin müəssisəyə göndərilir. Bu forma xəstə müalicəni 
başa çatdırmadan azadlığa çıxdığı zaman istifadə edilir və onun kəsmə talonu mövcuddur. 
Xəstə mülki sektorda qeydiyyata götürüldükdən sonra kəsmə talonu İMM-yə geri göndərilir.   
Dərmanlara davamlı vərəm 
ÇDV-nin qeydiyyatı və hesabatı üçün ÜST tövsiyələrinə əsasən işlənmiş formalar tətbiq 
olunur. Həmin formalar DHV formaları ilə oxşardır və ÇDDV barədə spesifik məlumatların 
əlavə edilməsi ilə fərqlənir. 
PS-də  elektron  məlumat  bazasının  tətbiq  edilməsi  ilə  əlaqədar,  həmin  formaların  bir 
qismi standart hesabatlara daxildir. 
Əldə edilmiş göstəricilərin verifikasiyası 
Məlumatların  verifikasiyasını  ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  quruumun  tərkibində  olan 
monitorinq  üzrə  mütəxəssis  həyata  keçirir.  Məlumatların  verifikasiyası  İMM-nin  hesabat 
rəqəmlərinin  və  bu  informasiyanın  mənbələrinin  tutuşdurulması  şəklində  aparılır.  Sənədlə 
təsdiq  edilmiş  mövcud  göstəricilərin  elektron  göstəricilərlə  uyğunsuzluğu  olduqda,  bütün 
məlumat  bazalarında  dürüstləşmə  aparılır.  Elektron  bazalara  məlumatları  keyfiyyətli  daxil 
edilməsinə nəzarət İMM-nin baş həkimi tərəfindən olunur. Əldə edilmiş məlumatların ilkin 
mənbə  ilə  başdan-başa  müqayisəsini  ayda  bir  dəfədən  az  olmamaqla  seçilmiş  şöbədə 
aparılır.  Səhvləri  və  bir  xəstəyə  aid  məlumatın  elektron  bazaya  təkrar  daxil  edilməsini 
istisna  etmək  üçün,  oxşar  halların  avtomatlaşdırılmış  axtarışı  və  daxil  edilmiş  məlumatırın 
manual tutuşdurulması aparılır.  
Məlumatların təhlili və istifadəsi 
İMM-nin baş həkimi hər rüb olmaqla bütün daxil olan xəstələri gəldikləri İT-lər və CM-
lər  üzrə  bölüşdürməklə  təhlil  aparır.  Bu  göstəricilər  vərəm  ocaqlarının  vaxtında  aşkar 
edilməsi və müvafiq tədbirlərin görülməsi üçün zəruridir. 
İMM-nin baş həkimi, habelə müəssisəyə daxil olan məhbusların qəbul şöbəsində olduğu 
müddəti  təhlil  edir.  Bu  məlumat  diaqnozun  təyin  edilməsi  və  müalicəyə  başlamaq  üçün 
vaxtın azaldılmasına xidmət edir. 
ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  qurum  vərəm  ehtimal  edilən  şəxslərin  İT-lərdən  və  CM-
lərdən İMM-yə keçirilməsinə sərf edilən müddəti müəyyən edən təhlil aparır və bunu TSH-

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
62 
 
lərin  həkimlərinin  fəaliyyətinin  keyfiyyəti  ilə  əlaqələndirir.  Vərəmin  aşkarlanması  üzrə 
TSH-lərin fəaliyyətini qiymətləndirmək üçün, həmin müəssisədə kütləvi skrininq vaxtı aşkar 
edilmiş  xəstələrin  sayı  və  kütləvi  skrininqdən  kənar  həkim  tərəfindən  aşkar  edilmiş 
xəstələrin sayı müqayisə edilir.  
Bununla  yanaşı,  bu və  ya digər müəssisədə saxlanılan  İİV-ə  yoluxmuş  bütün  şəxslərlə 
müqayisədə ildə iki dəfədən az olmayaraq vərəmə görə müayinədən keçən İİV-ə yoluxmuş 
şəxslərin sayı təhlil edilir.  
ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  qurumu  tərəfindən  sağalmış  halda  CM-lərə  və  İT-lərə  geri 
göndərilmiş  məhbusların  üzərində  nəzarət  olunur.  Bu,  CM-lərdən  və  İT-lərdən  müayinə 
üçün  göndərilən  bəlğəm  nümunələrinin  sayı,  keyfiyyəti  və  dispanser  qeydiyyatının 
aparılmasına nəzarət etməklə həyata keçirilir. 
Skrininq  komandasının  işini  qiymətləndirmək  üçün,  kütləvi  skrininq  başlandığı  tarixlə 
vərəm  ehtimal  edilən  şəxslərin  İMM-yə  daxil  olduğu  tarix  tutuşdurulur.  Bu  iş  üç  əsas 
hissədən (müəssisənin  həkimlərinin  işi, skrininq  komandasının işi və  vərəm  ehtimal edilən 
şəxslərin  köçürülməsi  üzrə  iş)  ibarət  olduğundan,  hər  hissəyə  cavabdeh  əməkdaşların 
fəaliyyəti ayrılıqda qiymətləndirilir və yekun olaraq bu işin effektivliyi müəyyən olunur.  
ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  qurumu  tərəfindən,  habelə  ölüm,  yayılma,  DDV-nin 
səviyyəsi və s. daxil olmaqla PSVNP-nin əsas göstəriciləri təhlil olunur.  
Proqramın  fəaliyyətinin  qiymətləndirilməsi  nəticələrinə  əsasən  ƏN  TBİ-nin  rəhbərliyi 
səhvlərin  təhlili  və  onların  aradan  qaldırılması  üçün  tövsiyələr  vermək  məqsədilə  tibbi  və 
digər heyət üçün dövrü olaraq müşavirələr keçirir.  
Qeydiyyat və hesabatvermə sistemi 
Hal-hazırda  ƏN  TBİ  həm  kağız,  həm  də  elektron  formalı  qeydiyyat  və  hesabat 
sistemindən  istifadə  edir.  Bunlar  vərəm  üzrə  milli  məlumat  bazası  ilə  inteqrə  edilmişdir. 
Hazırda qeydiyyat və hesabat üçün iki əsas elektron məlumat proqramları tətbiq edilir: EPI 
info 6 və e-TB Manager. Sonuncu işlənmə mərhələsindədir və mövcud EPI info 6 proqramı 
ilə  paralel  aparılır.  EPI  info  6-dan  e-TB  Managerə  tam  keçidin  yaxın  iki  il  ərzində  baş 
tutması gözlənilir.  
Hesabat 
Bütün hesabat formaları kohort təhlili prinsipləri əsasında hazırlanır. Kohort - müəyyən 
vaxt ərzində (rüb, semestr, il) ərzində müalicəyə başlayan bir qrup xəstələrdir.  
Superviziya 
ƏN TBİ-nin əlaqələndirici qurumu tərəfindən əsas göstəricilər üzrə rübdə bir dəfədən az 
olmayaraq  köməkçi  göstəricilər  üzrə  isə  altı  ayda  bir  dəfədən  az  olmayaraq  nəzarət 
başçəkmələri  (superviziya)  həyata  keçirilir.  Yoxlama  vərəqələri  nəzarət  başçəkməsi 
keçirilən  müəssisənin  xüsusiyyətlərini  əks  etdirir.  Yoxlama  vərəqələrinin  nümunəsi  üçün 
bax: Əlavə 19.  
ƏN TBİ-nin vərəm üzrə koordinatoru mülki sektorda ölkə üzrə nəzarət səfərlərinə cəlb 
olunur.  PSVNP-nin  əməkdaşları  tərəfindən  azad  olunmuş  xəstələrə  təqdim  edilən  tibbi 
xidmətinin keyfiyyətinə nəzarət üzrə başçəkmələr aparılır.  
Xarici monitorinq 
PS-də  vərəmə  nəzarət  fəaliyyətinin  xarici  monitorinqi  Qlobal  Fondun  Layihə  İcra 
Qrupu,  Fondun  Yerli  Agentliyi,  bilavasitə  Qlobal  Fondun  nümayəndələri,  eləcədə  ÜST, 
yerli və ya beynəlxalq təşkilatların (ÜST, Yaşıl İşıq Komitəsi, Qlobal Dərman Təchizatı və 
s.)  monitorinq  səfərləri  zamanı  həyata  keçirilir.  Xarici  monitorinqin  məqsədi  proqramın 
fəaliyyətinin və onun ÜST tövsiyələrinə müvafiq tətbiqinin tam qiymətləndirilməsidir.  

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
63 
 
Kontaktlar və risk qrupları arasında aparılan profilaktikanın monitorinqi  
Risk  qruplarına  pozitiv  xəstələrlə  kontaktda  olmuş,  müxtəlif  xroniki  xəstəliklərə  düçar 
olmuş (ağciyərlərin və ürək-damar sisteminin xəstəlikləri, şəkərli diabet  və digər endokrin 
xəstəliklər),  İİV-ə  yoluxmuş  şəxslər,  habelə  venadaxili  narkotik  istehlakçıları  və  s.  aiddir. 
Pozitiv vərəm halı ilə epidemioloji kontaktda olmuş şəxslər iki il ərzində hər altı aydan bir 
Xpert TB/RIF vasitəsilə yoxlanılırlar. 
Vərəmli xəstələrin müalicəsinin monitorinqi  
Təlimatın 5-ci Fəsilində qeyd edilir. 
İnfeksiyaya nəzarətin monitorinqi 
Infeksiyaya nəzarət tədbirlərin monitorinqi üç istiqamətdə aparılır: 
a.
 
İnfeksiyaya inzibati nəzarət tədbirlərinin monitorinqi;  
b.
 
Ətraf mühitin qorunması tədbirlərinin monitorinqi
c.
 
Heyətin fərdi qoruyucu tədbirlərinin monitorinqi. 
 
İnfeksiyaya  inzibati  nəzarət  tədbirlərinin  monitorinqi  SN-nin  və  ÜST-ün  tövsiyələrinə 
əsasən  yenilənmiş  normativ  aktların  olmasının,  infeksiyaya  nəzarət  qaydalarına  riayət 
edilməsinin zəruriliyi və müəssisə rəhbərliyinin işçi heyəti fərdi qoruyucu vasitələrlə təmin 
etmək  öhdəlikləri  barədə  əməkdaşlara  verilən  məlumat  vərəqlərinin  mövcudluğunun 
yoxlanmasını  ehtiva  edir.  İnfeksiyaya  inzibati  nəzarət  tədbirlərinin  monitorinqi  üçün 
xəstələrin şöbələr üzrə köçürülmələri və yerləşdirilməsi yoxlanılır.   
Bu baxımdan xəstələrin: 

 
Yoluxuculuq statusuna, və  

 
Dərmanlara davamlılıq göstəricilərinə görə bölüşdürülməsi başlıca məsələdir. 
Xəstələrin  yuxarıda  qeyd  edilən  xüsusiyyətlərə  görə  ayrı-ayrılıqda  saxlanmasının 
monitorinqi  tibbi  sənədlərin,  arayışların  və  laboratoriya  qeydlərinin  qiymətləndirilməsi 
əsasında həyata keçirilir. 
Ətraf mühitin qorunması tədbirlərinin monitorinqi çərçivəsində şöbələrə keçidin tambur 
sistemi,  ultrabənövşəyi  süalandırıcıların,  hava  mübadiləsi  sistemində  HEPA-filtrlərinin, 
palatalarda mənfi təzyiqin olması və s. yoxlanılır. Ölçmələrin nəticələri “Infeksiyaya nəzarət 
protokolu”nda qeyd edilmiş  standartlarla müqayisə  edilir. Palatalara, dəhlizlərə  və binalara 
fiziki baxış infeksiyaya nəzarətə cavabdeh şəxsin iştirakı ilə keçirilir.  
Heyətin  fərdi  qoruyucu  tədbirlərinin  monitorinqi  işi  hər  müəssisədəki  risk  dərəcəsi 
barədə  onların  məlumatlı  olmasının,  xüsusi  nazik-lifli  maskalarla  və  respiratorlarla  təmin 
edilməsinin və bu vasitələrdən istifadənin yoxlanmasını ehtiva edir.  
Bütün qeyd edilən tədbirlər rübdə ən azı bir dəfə olmaqla həyata keçirilir. 
Laboratoriya xidmətin monitorinqi  
Laborator xidmətin monitorinqi aşağıda qeyd edilənləri ehtiva edir: 
a.
 
Bəlğəm  yaxmasının mikroskopiyasını və Xpert TB/RIF edən periferik laboratoriyaların 
fəaliyyətlərinin monitorinqi
b.
 
Əkmə müayinəsini aparan laboratoriyaların fəaliyyətlərinin monitorinqi;  
c.
 
DHT edən laboratoriyaların fəaliyyətlərinin monitorinqi;  
d.
 
Laboratoriyalar  arasında  qarşılıqlı  əlaqənin,  eləcə  də  laboratoriya  və  müalicə  şöbələri 
arasında məlumat mübadiləsinin monitorinqi. 
Laborator  xidmətin  monitorinqi  ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  qurumun  vərəmin  laborator 
diaqnostikası  üzrə  aparıcı  mütəxəssisi  tərəfindən  rübdə  bir  dəfə  olmaqla,  habelə  Milli  və 
Supra-milli İstinad Laboratoriyalarının nümayəndələri tərəfindən həyata keçirilir.  
 

Penitensiar sistemdə vərəmə nəzarət üzrə Təlimat, 2013
 
64 
 
Səhiyyə maarifçiliyi işinin monitorinqi 
ƏN  TBİ-nin  əlaqələndirici  qurumun  tibbi  heyətin  peşə  hazırlığının  artırılması  və 
sanitariya-maarifi  işi  üzrə  məsul  şəxsi  tərəfindən  TSH-lərdə  və  müalicə  müəssisələrində 
səhiyyə maarifçiliyi fəaliyyətlərin və təlimlərin monitorinqi aparılır. 
Dərmanların idarə edilməsinin monitorinqi 
 
Monitorinq zamanı dərman preparatlarının qeydiyyatına, istifadəsinə, hesabatına, saxlanma 
qaydalarına  nəzarət  edilir.  Dərmanların  qediyyat  jurnalına  baxış  zamanı  mədaxil  olunan 
dərmanların  qeydiyyatının  jurnala  salınmasına,  məxaric  və  qalıqların  qeyd  olunmasına 
diqqət  yetirilir.  Dərman  preparatlarının  faktiki  qalığı  jurnal  qalığı  ilə  üst-üstə  düşməlidir. 
Monitorinq zamanı, habelə dərmanların saxlanma şəraitinə, temperatur və rütubət rejiminə 
baxılır. 
Eləcədə,  aptek  anbarının  sənədləri,  dərman  maddələrinin  qəbulu  və  şöbələrə  verilməsi 
jurnallarındakı  qeydlər  müqayisə  edilir.  Qeyd  edilən  tədbirlər  rübdə  bir  dəfədən  az 
olmamaqla aparılır.  
Dərmanların keyfiyyətinə xarici nəzarət SN-nin müvafiq standart əməliyyatlar proseduruna 
uyğun olaraq aparılır.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   21


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə