“Mən fəxr edirəM ki, AzərbAycAnlıyAM!”



Yüklə 2.85 Mb.
Pdf просмотр
səhifə1/11
tarix25.12.2016
ölçüsü2.85 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

“Mən fəxr edirəM ki, AzərbAycAnlıyAM!”

 

 

 

 

 

 

 

Heydər əliyev

 

 

 

          

AzərbAycAn xAlqının üMuMMilli lideri

redaksiya heyəti:

Surxay Tağızadə

baytarlıq elmləri namizədi, 

respublikanın əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi

Ramiz Səfərov

biologiya elmləri doktoru, professor

Məmməd Salmanov

AMEA-nın akademiki, professor

İkram Eyyubov

baytarlıq elmləri doktoru, professor

Aleksandr Panin

RKTEA-nın akademiki, professor

İlham Əzimov

baytarlıq elmləri doktoru, professor

Emma Ağayeva

baytarlıq elmləri doktoru, professor

Fuad Qulubəyov – baş redaktor,

baytarlıq elmləri namizədi

Cəmil Əsgərov 

baytarlıq elmləri namizədi

Qalib Əbdüləliyev

baytarlıq elmləri namizədi

“Baytarlıq”  elmi-praktik  jurnalı    Azər baycan 

Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin 27 iyul 2007-ci il 

tarixli 32T nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mətbu 

nəşrlərin reyestrinə daxil edilmə nömrəsi və tarixi:

№ 3334, 04.02.2011-ci il

bank rekvizitləri:

ünvan:

Bakı, AZ 1009, Balababa Məcidov 4

Tel/faks: (+994 12) 596 56 03

Çapa imzalanmışdır 09.04. 2011. Tiraj 300.

“Şərq-Qərb” Nəşriyyat evində dizayn və çap olunub.

AZ 1123 Bakı, Aşıq Ələsgər küçəsi, 17.

Tel.:   (+99412) 370 68 03; 374 83 43

Faks: (+99412) 370 68 03; 370 18 49

www.eastwest.az

İÇİNDƏKİLƏR:

Kəbutər Mirzəbala oğlu Səfərov .................................3

Görkəmli ipəkçi-seleksiyaçı alim ................................5

Ələddin Abbas oğlu Ənnağıyev ...................................7

Görkəmli alim, xeyirxah insan ....................................8

Quşlarda leykoz-sarkom qrup xəstəlikləri və  

onların növləri. Şiriyev F.A., Əhmədova A.H. .................10

Kənd təsərrüfatı heyvanlarında qarayara xəstəliyi  

və onunla mübarizə. Əzimov İ.M., Əsgərov C.Ə. ..........14

Dabağəleyhi tədbirlərin təşkili  

Vəliyev U.M., Səfiyeva N.V. .............................................20



Qaramalın hematuriya xəstəliyinin öyrənilməsi  

və ona qarşı mübarizə tədbirlərinin hazırlanması  

Abdulllayev M.Q., Eyyubov İ.Z., Əlişzadə S.C.,  

Babayeva T.Y., Aşurova T.N. ............................................26

Balaqlarda əzələ ağarması xəstəliyinin müalicə  

və profilaktikasında Revitamin P və Yalama  

daşının effektliyi. Fərəcov A.F. ....................................32

Quşların qarışıq helmintozları (askaridioz,  

kapillyarioz) və onların yayılması. Bayramov S.Y. ......36

Balıqlarda parazit xəstəliklərin baş vermə  

və yayılmasında biotik və abiotik  

faktorların rolu. Abdullayeva X.H. ................................39

Ихтиофтириоз рыб и меры борьбы с ним 

Сулейманова А.В. .........................................................45



Gəmiricilərə qarşı rodentisid preparatların  

axtarılması. Məmmədli Ə.T., Bağırov Y.T.,  

Dərgah-zadə Y.İ. ...........................................................49



Baytarlıq xidmətinin təkmilləşdirilməsində  

ictimai peşə təşkilatlarının rolu. Əbdüləliyev Q. H. .....53

Klozantinantiparazitar baytarlıq preparatıdır  

İbrahimov İ. P. ..............................................................57



Диагностическая эффективность цветного  

антигена при листериозе сельхозживотных 

Кулибеков Ф.М. ...........................................................62



Rusca – Azərbaycanca bəzi arıçılıq terminlərinin  

izahlı lüğəti. Qulamhüseyn Sultanlı. ..............................66

Alimlər insan yaddaşından xoşagəlməz xatirələri  

silməyi öyrənəcəklər

 .......................................................71



İnsan beynı 39 yaşdan sonra qocalmağa başlayır

 ..............72



bAyTArlıq

Azərbaycan baytar Həkimləri Assosiasiyası ictimai birliyinin elmi-praktik jurnalı. 

Assosiasiyanın idarə heyətinin sədri fuad qulubəyov, baytarlıq elmləri namizədi

Bank Respublika

Nərimanov filialı,

H/H 38039440105424

KOD 508182

SWIFT BRES AZ 22

VÖEN 1500196051

M/H 0137010014944

VÖEN bank 9900001901


3

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

Böyük  insanlar həmişə qəlblərdə özünə 

dərin  və  hərtərəfli  yer  tapır,  əbədi  olaraq 

yaddaşlarda qalır.  Baytarlıq sahəsində  özü-

nəməxsus şərəfli yeri olan, baytarlıq elmləri 

doktoru,  professor  kəbutər  Mirzə bala 



oğlu Səfərov məhz belə şəxsiyyətlər dən idi.

Respublikanın  məşhur  baytar  alimlə-

rindən  biri,  görkəmli  epizootoloq  Səfərov 

Kəbutər  Mirzəbala  oğlu  1911-ci  ilin  may 

ayının 9-da Bakının Novxanı kəndində ana-

dan olmuşdur. K.Səfərov əmək fəaliyyə tinə 

uşaqlıq, yeniyetmə illərindən başlamışdır.

1933-cü ildə Azərbaycan LKGİ Mərkəzi 

Komitəsi  tərəfindən  Moskva  Baytarlıq  İns-

titutuna göndərilmiş və 1937-ci ildə həmin 

institutu bitirmişdir.

K.Səfərov  1937-1938-ci  illərdə  Azər-

baycan Sığorta İdarəsində baş baytar həkim, 

1938-1963-cü illərdə Kənd Təsər rüfatı İns-

titutunun  epizootologiya  kafedrasında  as-

sistent,  dosent  və  professor,  kafedra  mü-

diri, 1963-1969-cu illərdə Kənd Təsərrüfatı 

Nazirliyinin  Baş  Elmi  İdarəsinin  rəisi, 

1969-1970-ci  illərdə  Azərbaycan  KTN 

Yemçilik, Çəmən çilik və Otlaqlar İnstitutu-

nun  direktoru,  1970-1981-ci  illərdə  Azər-

baycan  Elmi-Tədqiqat  Baytarlıq  İnstitu-

tunda  iribuynuzlu  heyvanların  yoluxucu 

xəstəlikləri  şöbəsinin  müdiri  işləmişdir. 

K.M.Səfərov 1981-ci ildə vəfat etmişdir.

K.M.Səfərov  1944-cü  ildə  namizəd lik, 

1953-cü  ildə  Moskva  şəhərində  doktorluq 

dissertasiyasını 

müdafiə 

etmişdir. 

K.M.Səfərovun əsas elmi fəaliyyəti heyvan-

ların  yoluxucu  xəstəliklərinin  –  leptospiro-

zun,  anaerob  infeksiyaların  –  enterotokse-

miyanın,  bradzotun,  vərəmin,  qarayaranın, 

brusellyozun  epizootologiyasının  öyrənil-

məsi,  onlara  qarşı  mübarizə  tədbirlərinin 

hazırlanması, təsərrüfatların bəzi xroniki in-

feksiyalardan (vərəm, brusellyoz və s.) sağ-

lamlaşdırması işlərinin elmi əsaslarla təşkil 

edilməsinə həsr edilmişdir. O, xüsusilə hey-

vanların leptospirozunun öyrənil məsinə aid 

diqqətəlayiq  tədqiqatlar  aparmışdır.  Bu 

istiqamətdə 

leptospiralların 

müxtəlif 

serotiplərinin  xəstəliyin  baş  verməsində, 

epizootologiyasında  rolu,  təbii  ocaqlılıq, 

xəstə liyin  sağlam  təsər rüfatlara  sirayət 

etməsinin  qarşısının  alınması  üçün  baytar-

lıq-sanitariya  tədbir lərinin  təkmilləşdiril-

məsi  kimi  məsələlər  K.Səfərovun  tədqi-

qatlarında öz əksini tapmışdır.

Azərbaycan  Kənd  Təsərrüfatı  İnstitu-

tunda  işlədiyi  illərdə  onun  mahiranə  peda-

Elmimizin və peşəmizin korifeyləri

kəbuTər MirzəbAlA OĞlu 

SəfərOv – 100 il

Azərbaycan Dövlət Baytarlıq Preparatlarına 

Elmi Nəzarət İnstitutunun direktoru,  

baytarlıq elmləri doktoru, 

professor İ.M.Əzimov


bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

4

qoji fəaliyyəti sayəsində yüksəkixtisaslı bay-



tar  həkimlərinin  hazırlanması  işlərinin 

keyfiyyəti xeyli yaxşılaşmışdı. Onun epizoo-

tologiya  fənnindən  söylədiyi  mühazirələr 

tələbələr tərəfindən maraqla dinlənilirdi.

Professor  K.Səfərov  çox  hazırlıqlı,  bi-

likli  müəllim  olmaqla  yanaşı,  həm  də 

tələbələrlə  səmimi  və  mehriban  müna sibət 

saxlayırdı.  Möhkəm  və  güclü  yaddaşa  ma-

lik  olduğu  üçün  ilk  günlərdən  hamını  ad-

baad  tanıyırdı.  Tələ bələrlə  şən  zarafat 

edirdi, vəziyyə tləriylə maraqlanırdı, imkan-

sız tələbələrə köməklik göstərirdi. Bir sözlə, 

onun  şəxsində  yüksək  insani  nəcib liklə 

alimlik  vəhdət  təşkil  edirdi.  Ona  görə  də 

professor  dərs  dediyi  tələ bələrin  qəlbində 

və  hafizəsində  ən  yaxşı  müəllim lərdən  biri 

kimi əbədi yaşayır. 

Yüksəkixtisaslı  elmi  kadrların  hazırlan-

masında  da  K.Səfərovun  böyük  xid mətləri 

olmuşdur.  Onun  KTN-nin  elmi  idarəsinə 

rəhbərlik  etdiyi  illərdə  aspiranturaya  qəbul 

güclənmiş, institutlarda gənc alimlərin sayı 

artmış, 

aparılan 

elmi 

tədqiqatların 



keyfiyyəti yaxşılaşmışdır. 

K.Səfərovun təşkilatçılıq, idarəetmə fəaliy-

yəti  də  təqdirə  layiqdir.  Hələ  gənc  yaşla-

rında  o,  sığorta  idarəsində  baş  baytar 

həkimi,  sonralar  ali  məktəbdə  kafedra 

müdiri,  KTN-də  Baş  elmi  idarənin  rəisi, 

Yemçilik  İnstitutunda  direktor,  Baytarlıq 

İnstitutunda  şöbə  müdiri  işləyər kən  həmin 

təşkilatlarda iş rejimi, əmək intizamı həmişə 

yüksək səviyyədə olmuşdur.

K.Səfərov baytarlıq elmi, tədrisi və prak-

tikasında  böyük  əhəmiyyət  daşıyan  əsərlər 

– elmi məqalələr, tövsiyələr, monoqrafiya və 

dərs  vəsaitləri  dərc  etdirmişdir.  Bunlardan 

“Ümumi epizootologiya”, “Epizootologiya-

nın əsasları və kənd təsərrüfatı heyvanlarının 

yoluxucu xəstə likləri”, “Kənd təsərrü fatı hey-

vanlarının  brusellyozu  və  onunla  mü ba rizə 

tədbirləri”, “Enterotoksemiya və qoyunların 

bradzotu, onlara qarşı mübarizə təd bir ləri”, 

çoxlu  sayda  yüksəksəviyyəli  və  məz munlu 

elmi məqalələri və s. göstərmək olar.

Görkəmli alim, professor K.Səfərov həm 

də  baytarlığın  patriotu,  fədaisi  idi.  O,  tez-

tez rayonlarda olur, baytar həkimlərə elmi-

metodiki və praktiki köməklik gös tərirdi. 

100 illiyini qeyd etdiyimiz Kəbutər müəl-

lim  zəhmətkeş  və  məhsuldar  alim  olmaqla 

yanaşı, çox alicənab, mehriban, qayğıkeş ata, 

ailə başçısı, müəllim-pedaqoq, baca rıqlı təş-

ki latçı, həmişə hər yerdə – ailədə, ali mək-

təbdə, elmi müəssisələrdə – hörmətlə qarşı-

lanan,  sayılan,  seçilən  şəxsiyyət  idi.  Onun 

respublikamızda  baytarlığın  inkişafında 

müs təsna xidmətləri vardır. Onu tanıyanlar, 

onunla təmasda olanlar heç zaman Kəbutər 

müəllimi unutmayacaqlar. O, həmişə bizim 

qəlbi mizdə yaşayır və yaşayacaqdır.

Çoxları  kimi  mənim  də  həyatımda  pro-

fessor K.M.Səfərovun zəhməti böyük olmuş-

dur.  Mən  heç  vaxt  onu  unutmaram.  Məza-

rını  ziyarət  edəndə  qəlbən  deyirəm:  “Əziz 

professor, çəkdiyin zəh məti mənə halal et.

Allah sənə rəhmət eləsin!”



5

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

İstedadlı  ipəkçi  alim  və  seleksiyaçı, 

Azərbaycan  SSR  Elmlər  Akademiyasının 

müxbir  üzvü,  SSRİ  Dövlət  mükafatı  laure-

atı,  biologiya  elmləri  doktoru,  professor 

rəhim  Allahverdi  oğlu  Hüseynov  təkcə 

ölkəmizdə deyil, onun hüdudlarından uzaq-

larda  da  yaxşı  tanınmışdır.  Rəhim  Hüsey-

nov  1914-cü  ildə  qədim  Gəncə  şəhərində 

anadan olmuşdur. O, 1936-cı ildə Azərbay-

can Kənd Təsər rüfatı İnstitutunun ipəkçilik 

şöbəsini bitirdikdən sonra Tbilisi şəhərində 

ipək çilik üzrə ölkənin ən sanballı elm ocağı 

olan Zaqafqaziya İpəkçilik İnstitutunun as-

piranturasına  daxil  olmuş,  1939-cu  ildə 

“Tut  ipəkqurdunda  inbriding  çoxal dılması” 

mövzusunda  disertasiya  müdafiə  edərək 

biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi 

almış və Azərbaycan ipəkçilik stansiyasında 

elmi  fəaliyyətə  başlamışdır.  Lakin  Böyük 

Vətən müharibəsinin odlu-alovlu illəri hamı 

kimi  bu  gənc  alimə  də  elmi  yaradıcılığını 

davam  etdirməyə  mane  olmuşdur.  Rəhim 

Hüseynov müharibənin ilk günlərindən So-

vet  ordusu  sıralarında  Vətəni  müda fiəyə 

getmiş, 2-ci Ukrayna cəbhəsində döyüşmüş, 

əks-kəşfiyyatçı  olmuşdur.  SSRİ  Kənd  Tə-

sərrüfatı  Nazirliyi  Rəhim  Hüseynovu  hərbi 

xidmətdən  qayıtdıqdan  sonra  doğma  kol-

lektivə, indiki İpəkçilik İnstitutuna göndər-

mişdir.  R.Hüseynovun  yaratdığı  yük sək 

məhsuldarlığı ilə seçilən “Azərbaycan” ipək 

qurdu  cinsi  1950-ci  ildə  Stalin  mükafatına 

layiq görülmüşdür. 

R.A.Hüseynov  seleksiya  elminin  bani-

lərindən biri, akademik H.İ.Vavilovun “Se-

leksiya  insan  iradəsilə  nizamlanan  təka-

müldür”  tezisini  tut  ipəkqurdu  üzə rində 

birinci  olaraq  sübuta  yetirmişdir.  Səmərəli 

elmi axtarışları və onlardan alı nan nəticələr 

əsasında o, 1962-ci ildən Azərbaycan ipək-

çiliyində seleksiya və damazlıq işləri möv-

zusunda müvəffəqiy yətlə dissertasiya müdafiə 

edərək, respublikamızda ipəkçilik sahəsində 

ilk  biologiya  elmləri  doktoru  alimlik  dərə-

cəsinə  layiq  görülmüş  və Azərbaycan  SSR 

Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçil-

mişdir. 

R.Hüseynov  bütün  elmi  fəaliyyətini 

Azərbaycanda ipəkçiliyin seleksiyası və da-

Elmimizin və peşəmizin korifeyləri



GÖrkəMli iPəkÇi-SelekSiyAÇı 

AliM

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin 

Bitkiçilik və bitki mühafizəsi kafedrasının 

baş müəllimi, kənd təsərrüfatı üzrə 

fəlsəfə doktoru A.R.Hüseynov

bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

6

mazlıq işləri problemlərinin həllinə həsr et-



miş və dünya miqyasında tanınmış alim ol-

muşdur.  O,  dəfələrlə  Yaponiyaya,  Çinə, 

Belçikaya,  Fransaya,  Hindistana  və  başqa 

ölkələrə dəvət olunmuş, bu ölkələrin selek-

siyaçı alimləri ilə sıx əməkdaşlıq etmişdir. 

Keçmiş Sovet respublikalarında əv vəllər 

damazlıq ipəkqurdlarının yetişdiril məsinə 4 il 

vaxt sərf edildiyi halda, professor R.Hüsey-

novun işləyib hazırladığı təlimat bunu 2 ilə-

dək qısaltmış və bu təlimat bütün SSRİ-də 

tətbiq edilmişdir. Bu ölkəyə milyon manat-

larla qazanc əldə etməyə imkan yaratmışdır.

Respublikamızda  ipəkçiliyin  sürətli  in-

kişafı R.Hüseynovun apardığı böyük selek-

siya işlərinin nəticələri ilə bağlıdır. Alim se-

leksiya  və  damazlıq  işlərini  daha  da 

ge niş ləndirərək  yüksək  ipəkliliyi  ilə  fərq-

lənən  “Azərbaycan”,  yüksək  məhsul darlığı 

ilə  seçilən  “Azad”,  qurd  dövründə  cinsiy-

yətinə görə nişanlanmış “Zərif”, istiliyə dö-

zümlü “Aran” və “Şirvan”, yük sək ipək çı-

xımına görə fərqlənən “Gəncə-1”, “Gəncə-2”, 

“Gəncə-3” və s. cinsləri yaratmışdır. R.Hü-

seynov  ipəkçiliyin  seleksiya  və  damazlıq 

işlərinə  dair  60-dan  artıq  elmi  əsərin 

müəllifidir. Alimin bir sıra əsəri Çin, Yapo-

niya və Hindistanda nəşr olunmuşdur.

Professor R.Hüseynov 2 dəfə respublika 

Ali  Sovetinə  deputat  seçilmiş, Azər baycan 

KP  XX  və  XXII  qurultaylarının  nümayən-

dəsi olmuş, şəhər partiya komi təsinin üzvü, 

şəhər  sovetinin  deputatı,  “Bilik”  cəmiyyəti 

indiki  Gəncə  şəhər  idarə  heyətinin  sədri, 

futbol  federasiyasının  sədri,  Respublika 

Sülhü Müdafiə Komitə sinin üzvü kimi icti-

mai işlərdə səmərəli fəaliyyət göstərmişdir.

Görkəmli  alimin  rəhbərliyi  altında 

9 nəfər elmlər namizədi yetişmişdir. 

Professor  R.Hüseynovun  1941-1945-ci 

illərdə  Böyük  Vətən  müharibəsindəki 

sücaəti,  əməyi  və  elmi  fəaliyyəti  yüksək 

qiymətləndirilmişdir. O, Lenin ordeni, “Qı-

zıl  ulduz”,  “Şərəf  nişanı”  ordenlərinə,  bir 

sıra medallara və Azərbaycan SSR Ali So-

vetinin fəxri fərmanlarına, SSRİ XTNS-nin 

qızıl  medalına,  Miçurin  və  Paster  medalla-

rına layiq görülmüşdür.


7

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Baytarlıq İns-

titutunun sabiq laboratoriya müdiri, baytarlıq 

elmləri doktoru, professor ələddin Abbas oğlu 



ənnağıyev 1926-cı ildə Gəncə şəhərində ana-

dan olmuşdur. O, 1941-ci ildə orta məktəbi 

bitirdikdən sonra Azərbaycan Kənd Təsərrü-

fatı  İnstitutunun  (indiki Azər baycan  Dövlət 

Aqrar Universiteti) baytarlıq fakültəsinə da-

xil olmuşdur. 1947-ci ildə institutu bitirdikdən 

sonra, təyinatla Azərbaycan Respublikası Kənd 

Təsərrüfatı Nazirliyinin baytarlıq ida rəsində 

baytar  həkimi  vəzifəsinə  gön dərilmiş  və 

orada 1949-cu ilə kimi işləmişdir.

Ə.Ənnağıyev 1949-cu ildə Moskva şəhə-

rindəki Ümumittifaq Eksperimental Baytar-

lıq İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuş 

və orada 1952-ci ildə “Qarayara xəstəliyinin 

qeyri-sağlam  məntəqələrdə  ləğv  edilməsi” 

mövzusunda dissertasiya işini müvəfəqiyyətlə 

müdafiə  edərək  baytarlıq  elmləri  namizədi 

alimlik dərəcəsi adı almışdır.

Aspiranturanı  bitirdikdən  sonra  Azər-

baycan  Elmi-Tədqiqat  Baytarlıq  İnstitutuna 

göndərilmiş və ömrünün sonuna kimi burada 

laboratoriya müdiri vəzifə sində çalışmışdır.

Ə.Ənnağıyev  29  dekabr  1964-cü  ildə 

Alma-Ata  Zoobaytarlıq  İnstitutunun  elmi 

şurasında  “Qoyunların  listerioz  xəstəliyinə 

dair  materiallar”  mövzusunda  dissertasiya 

müdafiə  edərək  baytarlıq  elmləri  doktoru 

alimlik dərəcəsi adı almışdır. 6 mart 1957-ci 

ildə  SSRİ  Ali  Attestasiya  komissiyası 

tərəfindən  ona  Epizootologiya  ixtisası  üzrə 

baş elmi işçi və 24 iyun 1967-ci ildə isə pro-

fessor dərəcəsi attestatları verilmişdir.

Ə.Ənnağıyev  və  akademik  M.Qəniyev 

“Ev heyvanlarının listerioz xəstəliyinə qarşı 

vaksinin hazırlanması üsulu”na görə 15 iyun 

1965-ci  ildə  173891  nömrəli  müəl liflik  şə-

hadətnaməsi almışlar. Listeriozun “A” ştam-

mından  hazırlanmış  vaksin  Azərbaycan  və 

Qazaxıstan  Respublikalarının  qoyunçuluq 

təsərrüfatlarında geniş tətbiq edilmişdir.

Ə.Ənnağıyev,  N.Şirinov,  N.Rəhimova, 

A.Abbasov  və  başqaları  “Bakterial  vaksin 

hazırlanması üçün adyu vant”a görə 8 yanvar 

1979-cu  ildə  660319  nöm rəli  müəl liflik 

şəhadətnaməsi almışlar.

Ə.Ənnağıyev, E.Əliyev, F.Qulubəyov “Kənd 

Təsərrüfatı heyvanlarının listerioz xəstəli yi-

nin diaqnostikası üçün rəngli antigen hazır-

lanması üsulu”na görə 1980-ci ildə 754859 

nömrəli müəlliflik şəhadətnaməsi almışlar.

Ə.Ənnağıyev, N.Şirinov, İ.Əzimov, A. Yu-

sifov, C.Əsgərov və başqaları 9 avqust 1982-ci 

ildə “Dezinfeksiya maddəsi”nə görə 980305 

nöm rəli müəlliflik şəhadətnaməsi almışlar.

Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı tərəfin dən 

1984-cü  ildə  Ə.A.Ənnağıyevin  “Qarayara”, 

1992-ci ildə isə Ə.A.Ənnağıyev və N.M.Şiri-

novun “Sanitariya Mikrobiologiyası” kitab-

ları  nəşr  edilmişdir.  Ə.Ənnağıyev  baytarlıq 

elminin aktual məsələlərinə dair monoqrafiya, 

kitab, kitabça və çoxlu sayda elmi mə qa lə lə rin 

müəl lifi olmuşdur. Onun rəhbərliyi al tında bir 

çox elmlər nami zədləri hazırlanmışdır.

Elmimizin və peşəmizin korifeyləri



ələddin AbbAS OĞlu ənnAĞıyev – 85 il

Azərbaycan Elmi-Tədqiqat 

Baytarlıq İnstitutunun aparıcı elmi işcisi, 

baytarlıq elmləri namizədi C.Ə.Əsgərov

bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

8

Azərbaycan  baytarlıq  elminin  görkəmli 



nümayəndələrindən  biri,  uzun  illər  Azər-

baycan  Elmi  Tədqiqat  Baytarlıq  İnstitu-

tunun  və  Azərbaycan  Dövlət  Baytarlıq 

Preparatlarına  Elmi  Nəzarət  İnstitutunun 

labo ra tor iya  müdiri  işləmiş,  baytarlıq  elm-

ləri  doktoru,  Azərbaycan  Respublikasının 

əməkdar  baytar  həkimi  Fəxrəddin  Behbud 

oğlu  Şirinovun  bu  il  80  illiyi  qeyd  edilir. 

F.B.Şirinov  1930-cu  ilin  avqust  ayının  15-

də Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. 

O,  1953-cü  ildə  Azərbaycan  Kənd 

Təsərrüfatı  İnstitutunun  baytarlıq  fakül tə-

si ni fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra 

Qazax  rayonlararası  baytarlıq-bakterioloji 

laboratoriyasının  müdiri  vəzifəsində  ə  baş-

lamışdır.

İşlədiyi  müddətdə  xəstəliklərə  qarşı 

mübarizə işində özünü bacarıqlı mü təxəssis 

kimi  göstərdiyinə  görə  1958-ci  ildə  Kənd 

Təsərrüfatı  Nazirliyinin  Baş  Baytarlıq 

İdarəsində baş epizootoloq vəzifəsinə təyin 

edilmiş, lakin elmə olan həvəs onu təhsilini 

davam  etdirməyə  sövq  etmişdir.  1960-cı 

ildə AETBİ-nin aspiranturasına daxil olmuş, 

o  zaman  dünyada  az  öyrənilmiş  quşların 

respirator mikoplazmoz xəstəliyinə dair ge-

niş  tədqiqat  işləri  aparmışdır.  1963-cü  ildə 

Moskva şəhərində keçmiş SSRİ-də ilk dəfə 

olaraq  bu  sahədə  namizədlik  dissertasiyası 

müdafiə  etmişdir.  O,  1964-1966-cı  illərdə 

Respublika  Baytarlıq  laboratoriyasında  di-

rektor vəzifəsində işləmişdir. Bundan sonra 

ömrünün sonunadək öz həyatını elmi işlərə 

həsr  edən  F.B.Şirinov  1966-cı  ildə  quşla-

rın  yoluxucu  xəstəliklərini  öyrənən  labo-

ratoriyada  baş  elmi  işçi,  1971-ci  ildən  isə 

həmin laboratoriyanın müdiri kimi fəaliyyət 

göstərmişdir.

2004-cü  ilədək  F.Şirinov  həmin  illərdə 

ölkəyə  çox  böyük  iqtisadi  ziyan  vuran 

quşların  çiçək  xəstəliyi  ilə  bağlı  hərtərəfli 

tədqiqat  işləri  aparmış,  bu  xəstəlikdə  aqar 

gelində  diffuz  presipitasiya  reaksiyasını 

(DPR) işləyib hazırlamışdır.

XX  əsrin  70-ci  illərində  quşlarin  çiçək 

xəstəliyinə  qarşı  ABŞ-dan  gətirilmiş  Nyu-

Cersi  ştammından  hazırlanan  vaksinin  im-

munitet  müd dəti  az  olduğuna  görə  F.Şiri-

nov,  yeni  yerli  vaksin  ştammı  axtarışında 

olmuşdurş Bunun üçün qırqovuldan ayırdığı 

virus  ştammını  dünyada  ilk  dəfə  bioloji 

üsulla məqsədyönlü dəyişdirərək zərərsiz və 

yüksək  immunogenlik  qabiliy yə tinə  malik 

Elmimizin və peşəmizin korifeyləri




Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə