“Mən fəxr edirəM ki, AzərbAycAnlıyAM!”


Su hövzəsində qaz rejiminin balıqlara



Yüklə 2.85 Mb.
Pdf просмотр
səhifə7/11
tarix25.12.2016
ölçüsü2.85 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Su hövzəsində qaz rejiminin balıqlara 

təsiri. Oksigen, azot və karbon qazının ba-

lıqçılıq  su  hövzəsində  bütün  heyvani  orqa-

nizmlər  və  bitkilər  üçün  böyük  əhəmiyyəti 

vardır.  Bütün  bu  qazlar  həm  birbaşa,  həm 

də dolayısı yollarla balıq orqanizminə təsir 

edirlər.


Bu qazlardan başqa balıqçılıq göllərində 

və  təbii  su  hövzələrində  bəzən  çox  zəhərli 

qazlar – kükürd qazı və metana da təsadüf 

edilir. Bu qazların suda olması gölün və su 

hövzəsinin  antisanitar  vəziyyətini  göstərir. 

Məsələn,  balıqları  parazitoloji  müayinə 

olunmuş  axarlılığı  olmayan  İsmayıllı  rayo-

nunun ərazisində yerləşən Aşıq Bayramlı su 

anbarında  və  Zaqatala  rayonunun  Qozluq 

axmazının suyunun hidrokimyəvi müayinəsi 

göstərmişdir ki, kükürd qazı 2-3 ml/l, oksi-

gen 1,5-2 ml/l, karbon qazı 50 ml/l, suyun 

aktiv reaksiyası (PH) 5-6 olmuşdur. Elə ba-


bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

42

lıqların  parazitoloji  müayinəsinin  nəticələri 



də suyun bu göstəricilərinə müvafiq olaraq 

xəstəlik  törədicilərini  aşkar  etmişdir.  Hətta 

hər  iki  su  hövzəsində  infeksion  xəstəlik 

olan  məxmərəyin  xroniki  (yaralı)  forması 

qeyd olunmuşdur.

Ümumiyyətlə,  balıqlar  üçün  suda  həll 

olan  oksigen  çox  vacibdir.  Onun  miqdarı 

temperaturdan (temperaturun düşməsilə ok-

sigenin həll olması artır və əksinə), atmos-

fer  təzyiqindən  (təzyiq  artdıqca  oksigenin 

həll  olması  artır)  asılı  olaraq  dəyişir.  Su 

hövzəsinin  oksigen  rejimi  suda  olan  üzvi 

maddələrin miqdarından da asılıdır. Onların 

suda çox olması zamanı çürümə prosesində 

oksidləşməyə (turşumağa) çox oksigen sərf 

olunur  və  balıqların  tənəffüs  etməsi  üçün 

oksigen azlığ edır. Həll olmuş oksigenin ça-

tışmamazlığı  nəticəsində  balıqların  kütləvi 

məhvolması baş verir. Elə bu vəziyyət Qoz-

luq axmazı karp balıqları arasında müşahidə 

edilmişdir. Bu su hövzəsində nəinki həll ol-

muş  oksigen  çatışmır,  hətta  bunun  nəticə-

sində  zoogigiyeniki  şərait  pisləşir,  üzvi 

maddələrin toplanması və saprofit mikroflo-

ranın  artması  baş  verir.  Uzun  müddət  belə 

suda  yaşayan  balıqların  fəallığı  zəifləyir, 

yemdən imtina edir, onlarda xarici mühitin 

mənfi faktorlarına və xəstəlik törədicilərinə 

davamlılıq  aşağı  düşür.  Göstərilən  su 

hövzəsində  həm  də  balıqların  parazitoloji 

müayinəsi nəticəsində ektoparazitlərin törət-

diyi  daktilogiroz,  xilodonellyoz,  kostioz, 

endoparazitlərin törətdiyi kariofillyoz, botri-

osefalyoz, mezoparazitlərin törətdiyi diplos-

tomoz,  postodiplostomoz,  parazit  xərçəng-

kimilərin  törətdiyi  lerneoz,  arqulyoz  və 

pissikolyoz  xəstəlikləri  qeyd  olunmuşdur. 

Deməli,  burada  biohelmintlərin  aralıq 

sahiblərinin inkişafına da təkan verən mün-

bit mühit yaranmışdır.

Balıqların həyatı üçün suda sərbəst kar-

bon  qazının  çox  böyük  əhəmiyyəti  vardır. 

Hətta  suda  həll  olmuş  oksigenin  miqdarı 

normada  olsa  belə,  sərbəst  karbon  qazının 

artması balıqlara mənfi təsir göstərir. Qeyd 

etmək  lazımdır  ki,  balıqlar  üçün  oksigenin 

və  karbon  qazının  miqdarının  normada  ol-

ması  ilə  yanaşı,  həm  də  onların  nisbəti  də 

çox vacibdir. Suda oksigenin miqdarının gün 

ərzində  tərəddüd  etməsi  və  ya  onun  uzun 

müddət  aşağı  düşməsi,  hətta  əhəmiyyətsiz 

dərəcədə sərbəst karbon qazının toplanması 

balıqların ölümünə səbəb olmur, ancaq onları 

boydan  saxlayır.  Həqiqətən  də  bu  qanuna-

uyğunluğu yuxarıda göstərilən su hövzə ləri-

nin  hidrokimyəvi  analizinin  nəticələrindən 

də aydın görmək olur.

Ümumiyyətlə,  sərbəst  karbon  qazının 

normadan  artıq  olması  balıqların  qidalan-

masının  pisləşməsinə  səbəb  olur,  nəticədə 

onların dolğunluğu və xəstəliklərə davamlı-

lığı aşağı düşür.

Balıqçılıq  obyektlərində  fauna  və  flo-

raya,  həmçinin  parazitosenoza  təsir  edən 

maddələrdən  olan  kükürd  qazının  1mqr/l 

konsentrasiyasında  balıqlarda  tənəffüsetmə 

aşağı  düşür  və  oksigen  qəbuletmə  iqtida-

rında  olmurlar.  Tənəffüs  hərəkətləri  öz  rit-

mini  itirir  və  balıq  ölür.  Kükürd  qazının 

toksiki  təsirindən  balıqların  yoluxucu 

xəstəliklərə və mühitin əlverişsiz təsirlərinə 

qarşı rezistentliyi aşağı düşür.

Qozluq  axmazından  və  Aşıq  Bayramlı 

su  anbarından  kimyəvi  tərkibinə  görə 

öyrənilən  su  nümunəsində  tapılan  kükürd 

qazının  izləri  bu  su  hövzələrində  yaşayan 

balıqların parazit və infeksion xəstəlik olan 

məxmərək xəstəlikləri ilə intensiv yoluxma-

sına  öz  təsirini  göstərmişdir.  Balıqların  və 

başqa  su  orqanizmlərinin  həyatında  suyun 

kimyəvi tərkibinin çox böyük rolu vardır.

Suda həll olan duzlar balıqlara bilavasitə 

təsir göstərərək, onun rezistentliyini dəyişir-

lər.  Sümük  toxumasının  formalaşmasında, 

qan  və  əzələ  zülallarının  sintezində  iştirak 

edən fosfor və kalsiumu balıqlar qida ilə ya-

naşı, həm də sudan alırlar. Sudan onlar həm-


43

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

çinin normal boyatma və inkişafa zəruri olan 

kimyəvi elementlərdən kalium, natrium, də-

mir,  maqnezium,  kükürd  və  s.  alırlar.  Bu 

ele mentlərin suda miqdarı və ya nisbəti lazımi 

səviyyədən  az  və  ya  çox  olursa,  balıqlarda 

zəhərlənmə və ölüm baş verə bilər. Ona görə 

də  balıq  xəstəliklərinin  profilaktikası  məq-

sə dilə  suyun  qaz  və  duz  rejimi  nəzarət  al-

tında saxlanmalıdır ki, vaxtında onları istə-

nilən istiqamətə dəyişmək mümkün olsun. 

Su hövzəsində xarici mühiti xarakterizə 

edən ekoloji faktor olan suyun aktiv reak-

siyası  nəinki  balıqların  həyatına,  həm  də 

ümumilikdə  biosenozun,  o  cümlədən  para-

zitosenozun vəziyyətinə təsir göstərir. pH-ın 

miqdarı və onun tərəddüd etməsi su hövzə-

sinin məhsuldarlığına, hidrobiontların tərki-

binə, faydalı fauna və floraya, həmçinin ba-

lıqlarda və başqa su orqanizmlərində parazit 

faunanın  yoluxucu  xəstəliklərin  gedişinə, 

başvermə  xarakterinə  təsir  göstərir.  Aparı-

lan hidrokimyəvi analizlər nəticəsində yenə 

də  digər  göstəricilər  kimi,  pH-ın  miqdarı 

Aşıq Bayramlı su anbarında və Qozluq ax-

mazında  4-5-ə  bərabər  olmuşdur.  Belə  bir 

göstəricinin  olmasını  əvvəlcədən  də  suyun 

«çiçəklənməsinə»,  yaşıl  rəngdə  olmasına, 

axarlılığın  olmamasına  və  s.  əsasən  də 

proqnozlaşdırmaq  olardı.  Balıqlarda  aparı-

lan  parazitoloji  müayinələrin  nəticələri  də 

bütün bunları təsdiq edir.

Ən  nəhayət  balıqların  parazit  faunasına 



iqlim  dəyişmələrinin  böyük  təsiri  vardır. 

Məlumdur  ki,  iqlim  dəyişmələri  təbii  və 

antropogen  xarakterli  olur.  Təbii  iqlim 

dəyişmələri  Yer  kürəsi  yaranan  dövrdən 

mövcud  olmaqla,  öz  qanunauyğunluqları 

vardır  və  başqa  canlılar  kimi  balıqların  da 

parazitlərlə  yoluxması  müəyyən  dərəcədə 

buna əsasən uyğunlaşmışdur. 

Balıqların  parazit  faunasına  antropogen 

təsirlərin  bəzi  aspektləri  3  yerə  bölünür. 

Bunlar  sənaye  müəssisələrinin  tullantı  su-

ları ilə çirklənmə, antropogen evtrofikasiya 

və akvakulturanın inkişafıdır.

Son  vaxtlarda  insanın  təsərrüfat  fəaliy-

yətinin  su  hövzələrinə  təsiri  çox  artmış  və 

kəskin  iqlim  dəyişmələri  getmişdir.  Yalnız 

XX  əsrdə  Yer  kürəsinin  nisbi  hava  istiliyi 

0,6°


 

C (+0,2°


 

C) artmış, dəniz səviy yəsi isə 

təxminən 0,1-0,2 m qalxmışdır. 

Aparılan hesablamalara görə Yer kürəsi-

nin  ortalama  hava  istiliyinin  1990-2100-cü 

illər  arasında  1,4-5,8°C  artacağı,  dəniz  su-

yunun  səviyyəsinin  isə  88  sm-ə  qədər  qal-

xacağı  ehtimal  olunur.  Bununla  əlaqədar 

olaraq balıqların helmintozlarla yoluxması-

nın intensivləşməsinin qarşısını almaq üçün 

hal-hazırda  patogen  parazitlərə  qarşı  eko-

loji,  təmiz,  iqtisadi  cəhətdən  sərfəli  yerli 

bitki  mənşəli  preparatların  hazırlanması 

istiqamətində işlər aparılır.



Резюме

Абдуллаева Х.Г.

РоЛь биотических и абиотических фактоРов в появЛении 

и РаспРостРанении паРазитаРных боЛезней Рыб

Появление  паразитарных  заболеваний  среди  рыб  зависит  от  возраста  рыб,  ин-

тенсивности  питания,  состава  и  качество  кормов,  плотности  популяции  хозяина, 

химического  состава  воды,  а  также  от  некоторых  аспектов  антропогенного  воз-

действия  на  фауну  паразитов.  Вмешательство  хозяйственной  деятельности  чело-

века в экосистему водоемов бывает столь велико, что в течение короткого времени 

приводит к изменению самого типа водоема.

bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

44

SuMMAry

Abdullaeva Kh.G. 

rOle biOTic And AbiOTic fAcTOrS in Occurrence And diSTribu-

TiOn Of PArASiTic diSeASeS Of fiSHeS

The major condition for occurrence of disease among fishes occurrence of the certain 

conditions, promoted is necessary for increase in number of the activator. To such the age 

of fishes, intensity of a feed, structure and quality of forages, density of a population of the 

owner, a chemical compound of water, some aspects of anthropogenous influence on fauna 

of parasites concern. Intervention of economic activities of the person in ecosystem reser-

voirs happens is so great, that during short time leads to change of the type of a reservoir.

ədəbiyyAT

1. Бауер О.Н., Мусселиус В.А., Стрелков Ю.А. Болезни прудовых рыб. М., «Легкая 

и пищевая промышленность», 1981, 318 с.

2.  Mahmudov  R.N.  Hidrometeorologiya,  iqlim  dəyişmələri,  təbii  fəlakətlər  və  həyat. 

Bakı, “Ziya- Nurlan”, 2008, 76 s.

3. Mikayılov T.K., Rzayev F.H. Qlobal iqlimləşmənin ev su quşlarının helmint fauna-

sına  təsiri  haqda  bəzi  mülahizələr.  Bakı,  2008.  Azərb.  Zooloqlar  Cəmiyyətinin  əsərləri, 

I cild, s.158-162.



45

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

Рыбоводство  –  одна  из  перспектив-

ных  отраслей  сельскохозяйственного 

производства базирующая на выращива-

ние в естественных и искусственных во-

доемах различной товарной рыбы: карпа, 

толстолобика, белого амура и др.

Современные  условия  ведения  пру-

до вого  рыбоводства  предусматривает 

уплот ненные  посадки  рыб  в  пруды,  что 

обуслов ливает  тесный  контакт  выращи-

ваемых  рыб,  а  отсюда  и  благоприят-

ные  условия  для  распространения  раз-

личных  болезней.  Наиболее  опасными 

паразитозами  для  рыб  прудовых  хо-

зяйств  Азербайджана  из  простейших 

следует,  указать  ихтиофтириоза  возбу-

дителем  которого,  явля ется  инфузория 



İchthyophthirius multifiliis.

В  настоящее  время  это  кругло рес ни-

тчатая  инфузория  встречается  во  всех 

рыботоварных хозяйствах Азербайджана. 

К  заболеванию  восприимчивы  все  виды 

пресноводных рыб разных возрастов. 

Апшеронский  полуостров,  является 

важ нейшим  промышленным  и  сельско-

хозяйственным регионом Азербайджана. 

На  Апшероне  расположены  озера,  во-

дохранилища  и  каналы,  которые  обла-

дают  своеобразной  пресноводной  ги-

дрофауной.  На  этих  водоемах  вблизи 

Самур  –  Девечинского  канала,  впервые 

на Апшероне в 2002-2006 гг. нами, были 

постав лены  задачи:  изучить  состояние 

паразитологической  ситуации  прудового 

рыбного  хозяйства  Апшерона,  который 

был создан в 1999 г не долеко от г. Сум-

гаита. Методом полного паразитологиче-

ского вскрытия (Бы ховская – Павловская 

1985),  обследованию  были  подвержены 

239 экз., 5 – ти видов из выращимаемых 

рыб  карп,  сазан,  белый  амур,  толстоло-

бик карась, и 3 вида сорных рыб, гамбу-

зия, быстряанка, уклея.

Ихтиофтириусом  были  заражены  все 

исследованные  виды  рыб,  хотя  процент 

заражения  им  не  особенно  велик,  1-2 

случая у каждой рыбы.

В условиях Апшеронского прудового 

рыбного хозяйства у исследованных рыб 

паразит встречался на жабрах и на коже. 

У карпа (17,3%), у сазана (18,4), у белого 

амура (9,8%).

По нашим исследованиям было выяв-

лено, что наиболее остро с высоким про-

центом летальности ( до 40 % ), болезнь 

протекает  у  молоди.  Эпизоотии  ихтиоф-

тириоза наблюдается во все сезоны года, 

но чаще весной и летом при температуре 

воды  17-27°  С  и  высокой  плотности  по-

садки рыбы в прудах.

После гибели больной рыбы ихтиоф-

тириусы  независимо от  стадии развития 

в течение 3 – 4 часов выходят в воду. При 

этом мелкие трофонты погибают, не ин-

UOT 619:611:576:895:152



ихтиофтиРиоз Рыб и меРы боРьбы с ним

Сулейманова А.В., кандидат биологических наук,

Азербайджанский Научно-Исследовательский 

Ветеринарный Институт

кЛючевые сЛова: лечение, ихтиофтириоз, болезнь, рыбоводство, карп 

keyWOrdS: treatment, ichthyophtirius, disease, fishery, carp

bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

46

вазируя  новых  хозяев,  а  крупные  инци-



стируются и делятся (рис.1)

На  возникновение  ихтиофтириоза  из 

внешних факторов наибольшее значение 

имеет  температура  воды,  а  также  отсут-

ствие  проточности  в  прудах.  Эпизоотия 

ихтиофтириоза за короткое время (14-21 

день) вызывает массовую гибель молоди 

карпа и др. видов рыб.

Ихтиофтириусы  устойчивы  к  холоду 

и  большинство  не  утрачивает  способно-

сти  к  размножению  при  перенесении  в 

благоприятные  температурные  условия 

даже после 6 месячного нахождения при 

температуре 1-2°С.

Из сорных рыб основными резервуа-

рами возбудителя ихтиофтириоза в усло-

виях  Апшеронского  полуострова  явля-

ются  уклеи,  обитающие  в  источниках 

водоснабжения.  Степень  зараженности 

составляла 26,5% В настоящее время за-

раженность  ихтиофтириозом  незначи-

тельно, что говорит о благополучном со-

стоянии  паразитологической  ситуации  в 

прудах  Апшеронского  прудового  рыб-

ного хозяйства. Но, имея в виду сущест-

вования паразита в прудах в будущем не-

обходимо  проводить  профилактические 

меры борьбы против ихтиофтириоза.

Распространению  ихтиофтириоза  в 

рыбоводных  хозяйствах  способствует 

бесконтрольные перевозки рыб из небла-

гополучных  хозяйств  в  благополучные, 

нарушение карантинных мероприятий.

клинические  признаки.  Основные 

клинические  признаки  ихтиофтириоза: 

беспокойство  рыб,  подход  к  водопадаче, 

образование  характерного  «маннообраз-

ного»  налета  на  поверхности  тела  рыб. 

Окончательный  диагноз  на  ихтиофти-

риоз  ставится  на  основании  исследова-

ния соскоба с поверхности рыбы и обна-

ружения 

инфузорий 

при 

малом 


уве личении микроскопа (×8).

Взрослые инфузории варьируются по 

форме от отвала до круга и размерами от 

0,5 до 1 мм. Ихтиофтириозная инфекция 

обычно заметна в форме белых точек на 

боку  рыбы.  Рыба  ведет  себя  необычно, 

например трется о различные предметы. 

Плавает  у  поверхности  воды,  жадно  за-

глатывает воздух, перестает есть и не ре-

агирует на внешние раздражения. Белые 

точки корманы рыбного эпителия, содер-

жащие  клетки  ихтиофтириуса  называе-

мые трофонтами, которые питаются тка-

нями носителя.



Рис.1.  lchthyophthirius  multifiliis.  А  – 

выросшая инфузория, вышедшая из кожи 

хозяина;  Б  –  передний  конец  с  ротовым 

отверстием;  В  –  карп,  зараженный  их-

тиофтириусами;  Г  –  размножение  ин-

фузории после выхода из кожи рыбы;

1 – вышедшая из кожи рыбы инфузо-

рия,  2  –  инфузория  перед  инцистирова-

нием, 3 – палинтомические деления в ци-

сте, 4-вы хождение бродяжек (томитов) 

из цисты.

47

Elmi-praktik jurnal   



bAyTArlıq

После одной недели паразитизма взрос-

лый трофонт покидает носителя, оседает 

на  дно  и  превращаются  в  цисту.  Как 

только они взрослеют, покидают цисту и 

развиваются в теронта (бродяжку), кото-

рый  очень  мобилен.  Теронты  затем  ин-

фицируют  новую  рыбу,  зарываясь  в  на-

ружные части, под чешую или, наиболее 

часто,  в  жаберные  пластины.  Полный 

цикл развития занимает от 7 до 10 дней.

Лечение.  Для  лечения  зараженных 

рыб используются различные окислители 

–  метиленовоя  синь,  малахитовый  зеле-

ный,  бриллиантовый  зеленый,  фиолето-

вый К, раствор марганцового кислого ка-

лия.  При  обработке  в  водоеме  создают 

концентрацию препарата 0,1 – 0,2 мг/м³.

Наиболее  рекомендуемым  способом 

лечения  ихтиофтириоза  (в  небольших 

объемах  воды),  является  добавление  по-

варенной соли из расчета 0,01% или 100 

мг/л  до  тех  пор,  пока  не  будет  достиг-

нута  плотность  воды  1.002  г/см³.  Рыба 

может быть помещена в 3 % (30 г/л) рас-

твор на время от 30 секунд до несколько 

минут, или она может подвержена посто-

янному пребыванию в воде с низкой кон-

центрацией (0,05% = 500 мг/л).

Все  способы  лечения  нацелены  на 

уничтожение  свободно  –  живущих  те-

ронтов  и  томонтов,  которые  выживают 

только в течение двух – трех дней в от-

сутствие  рыбы  –  носителя,  по-этому  ле-

чение  надо  продолжать  в  течение  не-

скольких  дней  после  того,  как  белые 

точки исчезнут с рыбы.



профилактика.  В  рыбоводных  хо-

зяйствах  профилактическими  мероприя-

тиями  являются  раздельно  возрастное 

выращивание  рыб,  дезинфекция  водое-

мов свежегашенной известью из расчета 

100 – 150 кг/га контроль за гидрохимиче-

скими показателями воды, высокая сани-

тарная культура рыбоводства.

Выполнение  всего  комплекса  рыбо-

водческо-мелиоративных  и  ветеринарно 

- санитарных мероприятий при выращи-

вании  рыбы  способствует  профилактике 

паразитарных заболеваний рыб.

Только свободно – плавающие формы 

паразита  (теронты)  подвержены  дейст-

вию  лекарств;  ни  трофонты  под  эпите-

лием, ни цисты – томонты не могут быть 

убиты.  Температура  воды  должна  быть 

поднята  до  28-30°С,  уменьшая  жизнен-

ный цикл инфузорий.



xülASə

Süleymanоva A.V.

bAlıqlArın ixTiOfTiriOzu və OnunlA MübArizə 

İxtioftirioz xəstəliyi bərabərkirpikli infuzorlar dəstəsinə mənsub olan İxtioftirius multifi-

liis  –  lchthyophthirius  multifiliis  ibtidaisi  əmələ  gətirir.  Əsasən,  balıqların  dərisində, 

üzgəcində, qəlsəməsində, gözündə və ağiz boşluğunda parazitlik edir.

2002-2006-cı  illərdə  Abşeron  yarımadasında  göl  balıqçılıq  təsərrüfatında  aparılan 

tədqiqatlara əsasən karp (17,3%), çəki (18,4), ağ amur (9,8), gümüşçə (26,5%) balıqların 

qəlsəmə və dərisində təsadüf olunmuşdur.

Xəstəliyin qarşısının alınmasında təsərrüfatlarda müvafiq müalicə və profilaktika tədbir-

lərinin aparılması, xəstəlik baş verdikdə isə müvafiq təlimatdaki göstərişlərə əsasən hazırlıq 

işlərinin təşkil edilməsi, göllərdə parazitə qarşı müəyyən mübarizə tədbirlərinin aparılması 

çox vacibdir.

bAyTArlıq

   Elmi-praktik jurnal

48

SuMMAry

Suleymanova A.V.

TreATMenT And  PrevenTıve  MeASureS  Of  ıcHTHyOPHTHırırıA-

SıS ın fıSHeS

Ichthyophthiririasis is caused by protozoa lchthyophthirius multifiliis from order Holot-

richa. It parasitizes in skin, fins, gills, eyes and mouth cavity of fishes.

The disease was registered in skin and fins of the carp (17,3%), European carp (18,4%), 

grass carp (9,8%) and bleak (26,5%) as a result of researches conducted during 2002-2006 

in fishpond of the Absheron peninsula.

It is necessary to carry, out the treatment and preventive measures for gualitative devel-

opment of fishes. If the disease registered in the ponds the treatment measures should be 

carried out according to appropriate instructions.

ЛитеРатуРа

1.  Бауер О.Н. «Опредилитель паразитов пресноводных рыб»Том Пара зитические 

простейшие. “Наука”. Ленинград, 1984, стр.272.

2.  Сулейманова А.В. Материалы по изучению паразитов и инвазионных болезней 

рыб  Апшеронского  прудового  рыбного  хозяйства  в  Азербайджане.  «Оснoвные 

достижения и перспективы развития паразитологии. Мат.международной конференции 

посвященной 125-летию К.И.Скрябина и 60-летию основания лаборатории гельмин-

тологии» АН СССР Института паразитологии РАН, Москва (14-16 апреля 2004 г.), стр. 

300-301.

3. Сулейманова А.В. Эпизоотологическая и эпидемиологическая ситуация паразитов 

рыб  Апшеронского  рыботоварного  хозяйства  и  озера  Забрат.  Автореф.  канд.  биол.

наук., Баку, 2007.

4. Сулейманова  А.В.,  Байрамов  С.Ю.  Паразиты  и  инвазионные  болезни  рыб  в 

прудовом рыбном хозяйстве Апшерона. Проблемы ихтиопатологии в начале ХХI века 

к 80-ю создания лаборатории болезней рыб Ф.Г.Н.У. (Гос.НИОРХ), 7 декабря 2009 г., 

С.-Петербург.



49

Elmi-praktik jurnal   




Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə