Akademik Cəmil Əliyev – 70 DÜnya şÖHRƏTLİ azərbaycan aliMİ



Yüklə 42.38 Kb.
Pdf просмотр
tarix22.12.2016
ölçüsü42.38 Kb.

АМЕА-nın Xəbərləri (biologiya və tibb elmləri), cild 71, №1, səh. 156-158 (2016)

 

156 



Akademik Cəmil Əliyev – 70  

 

DÜNYA ŞÖHRƏTLİ AZƏRBAYCAN ALİMİ 

 

 

 

Azərbaycanda onkologiya elminin inkişafın-

da  böyük  xidmətləri  olan,  görkəmli  alim,  Azər-

baycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli On-

kologiya  Mərkəzinin  baş direktoru,  Azərbaycan 

Milli Elmlər Akademiyasının  həqiqi üzvü, Rusi-

ya Tibb Elmləri Akademiyasının, Avropa Təbiət 

Elmləri Akademiyasının, Türk Dünyası Araşdır-

maları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının,  Ru-

siya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü, 

dünyanın  nüfuzlu  Onkoloji  elmi  assosiasiyaları 

və  elmi  cəmiyyətlərinin  üzvü,  Əməkdar elm  xa-

dimi, tibb elmləri doktoru, professor Cəmil Əli-

yevin 70 yaşı tamam olub. 

 

 

Cəmil  Əziz  oğlu  Əliyev  30  mart  1946-cı  ildə 



görkəmli ictimai və dövlət xadimi, əməkdar həkim, 

Azərbaycanın  nüfuzlu  şəxsiyyətlərindən  biri  olan 

professor  Əziz  Əliyevin  ailəsində  anadan  olub. 

C.Ə.Əliyev N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət 

Tibb İnstitutunu bitirdikdən sonra bir müddət Əziz 

Əliyev  adına  Azərbaycan  Dövlət  Həkimləri  Tək-

milləşdirmə  İnstitutunun    onkologiya  kafedrasında 

baş laborant  vəzifəsində çalışıb. C.Ə.Əliyev elmi-

pedaqoji və həkimlik fəaliyyətinə başladığı ilk gün-

lərdən  onkologiya  elminə  hədsiz  həvəs  göstərmiş 

və  professor  A.Abbasovun  rəhbərliyi  altında  elmi-

tədqiqat işləri aparmağa başlayıb. Onun əməksevər-

liyi istedadının parlamasına zəmin yaradıb və o, az 

vaxt  içərisində  1973-cü  ildə  “Alt  dodağındərisinin 

və  ağız  boşluğunun  selikli  qişasının  xərçənginin 

diaqnostika və müalicəsi” mövzusu üzrə namizədlik 

dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri namizədi 

elmi  dərəcəsinə  layiq  görülüb.  Bundan  sonra  gənc 

alim elmi axtarışlarını SSRİ Tibb Elmləri Akademi-

yasının    Moskva  şəhərində  yerləşən  Ümumittifaq 

Onkoloji  Elmi  Mərkəzində  (ÜOEM)  doktorantura-

da davam etdirib. 

C.Ə.Əliyev tədqiqatlarını akademik N.N.Bloxin 

və  akademik  N.N.Trapeznikovun  məsləhətçiliyi  ilə  

aparıb.  Onun  doktorluq  dissertasiyası  işi  onkologi-

yanın çox çətin sahələrindən olan onkoloji xəstələrin 

müalicəsində  dəri  plastikasının  tədbiqi  məsələlərinə 

həsr  olunmuşdu.O,  Moskvada  öz  fəaliyyətini  təkcə 

elmi işlərlə məhdudlaşdırmır, praktiki cərrahlıq işləri 

ilə də ciddi məşğul olur, bu sahəni gündən-günə tək-

milləşdirir,  praktiki  vərdişlərə  yiyələnirdi.  Praktiki 

cərrahi  əməliyyatların  əksəriyyəti  ÜOEM-in  kliniki 

bazası  olan  Podolsk  Mərkəzi  Xəstəxanasında  apa-

rılırdı.  O  dövrdə  Podolsk  Mərkəzi  Xəstəxanasında 

qazanılan  təcrübə  akademik  Cəmil  Əliyevin  virtuoz 

cərrah kimi yetişməsində böyük rol oynayır.  

Cəmil Əliyev keçmiş SSRİ-nin digər  müttəfiq 

respublikalarından  elmi-tədqiqat  işi  üçün  material-

lar toplayırdı. O, həmin dövrdə dəri xərçənginin ən 

çox  rast  gəlinən  bölgələrdən  olan  Tacikistan  Res-

publikasında  dəfələrlə  ezamiyyətlərdə  olmuş  və 

oradan elmi-tədqiqat işi üçün çox qiymətli material-

lar gətirmişdi.  

C.Ə.Əliyev 1978-ci ildə SSRİ TEA-nın Ümum-

ittifaq  Onkoloji  Elmi  Mərkəzində  böyük  müvəf-

fəqiyyətlə “Dəri xərçəngi və melanomasında  plastik 

cərrahiyyə  əməliyyatları”  mövzusunda  doktorluq 

dissertasiyası    müdafiə  edərək,  tibb  elmləri  doktoru 

elmi  dərəcəsinə  layiq  görüldü.  ÜOEM-in  direktoru 

akademik  N.N.Bloxin  və  akademik    N.N.Trapezni-

kov  ona  Moskvada  qalmağı  və  ÜOEM-in  endokri-

nologiya  şöbəsinə  rəhbərlik  etməyi  təklif  etdilər. 

Lakin Cəmil Əliyev məmnunluq doğuran təkliflərə 

minnətdarlığını bildirərək, Bakıya qayıtmaq və son-

rakı fəaliyyətini Azərbaycanda davam etdirmək is-

təyində olduğunu bildirdi.  

O,  1978-ci  ildə  Rentgenologiya,  Radiologiya 

və  Onkologiya  Elmi-Tədqiqat  İnstitutunun  ümumi 

onkologiya  şöbəsinin  rəhbəri  vəzifəsinə  seçildi 

(1988-ci  ildə  bu  institut  Respublika  Onkoloji  Elmi 

Mərkəzi, 1995-ci ildə Milli Onkoloji Mərkəz, 2004-

cü ildə isə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazir-

liyinin  Onkoloji  Elmi  Mərkəzi,  sonra  isə  yenidən 


DÜNYA ŞÖHRƏTLİ AZƏRBAYCAN ALİMİ 

157 


Milli Onkologiya Mərkəzi adlandırıldı). Bu vəzifə-

də çalışdığı qısa müddətdə gənc alim özünü yetkin 

professional  tədqiqatçı,  bacarıqlı  həkim,  səriştəli 

təşkilatçı  kimi  göstərdi  və  bu  keyfiyyətlərinə  görə 

1980-ci ildə ona direktorun elmi işlər üzrə müavini 

vəzifəsi etibar edildi.  

1990-cı  ildə  C.Ə.Əliyev  Səhiyyə  Nazirliyinin 

indiki  Milli  Onkologiya  Mərkəzinin  baş  direktoru 

vəzifəsinə təyin edildi və o, artıq  26 ildir ki, bu çə-

tin  və  məsuliyyətli  vəzifəni  şərəflə  və  yorulmadan 

yerinə  yetirir. 

C.Ə.Əliyev təkcə respublikamızda  deyil, onun 

hüdudlarından  kənarda  da  onkologiya    sahəsi  üzrə 

bacarıqlı  və  nüfuzlu  mütəxəssis  kimi  tanınır.  Alim 

süd  vəzisi,  dəri  və  dayaq-hərəkət  aparatı  və  digər 

orqanların  şişləri  zamanı  ehtiyac  duyulan  bütün 

mürəkkəb cərrahi əməliyyatları bilavasitə özü yeri-

nə  yetirir  və  xəstələrin  fəal  əməyə  qayıtmalarına  

həkim həssaslığı ilə yaxından köməkliklər göstərir. 

Cəmil müəllim süd vəzisi şişləri zamanı yerinə ye-

tirdiyi  operativ  müdaxilələrdə,  xüsusilə  də  süd  və-

zisinin rezeksiyası və mastektomiyalarında müxtəlif 

modifikasialar  təklif  etmiş  və  onların  cərrahlıq 

praktikasında  həyata  keçirilməsində  mühüm  rolu  

olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında və bilavasitə  iş-

tirakı ilə Azərbaycanda daha çox rast gəlinən bəd-

xassəli şişlərdən süd vəzisi, dəri, qırtlaq və digər or-

qanların  xərçəngi  üzrə  silsilə  elmi-tədqiqat  işləri 

aparmışdırvə hazırda da bu elmi istiqamət müvəffə-

qiyyətlə  davam  etdirilir.  Cəmil  müəllimin  əməliy-

yatönü  müalicənin  aparılmasında  yeni  metodlar  iş-

ləyib  hazırlaması  və  onları  səhiyyə  praktikasında 

geniş  tətbiq  etməsi  travmatik  əməliyyatlara  göstə-

rişləri  məhdudlaşdırmağa  imkan  vermiş,  orqansax-

layıcı  əməliyyatların  istifadə  imkanlarını  xeyli  ge-

nişləndirmişdir. Süd vəzisi xərçəngi zamanı işlənib 

hazırlanmış  reabilitasiya-bərpa  müalicə  kompleksi 

və orqansaxlayıcı əməliyyatlarda istifadə edilən ori-

jinal aparatların yaradılması belə xəstələrin əksəriy-

yətinin tamdəyərli həyata və ictimai-faydalı əməyə 

qayıtmalarına imkan vermişdir. Akademik C.Ə.Əli-

yevin  bilavasitə  rəhbərliyi  altında  bu  kompleksin 

praktikaya tətbiqi nəticəsində əlil xəstələrin sayı 2,5 

dəfə  azalmışdır.  Eyni  zamanda,  alimin  süd  vəzisi 

xərçəngi xəstəliyinin inkişaf mərhələlərinin Beynəl-

xalq  Təsnifatına  etdiyi  düzəliş  dünya  miqyasında 

həmin səviyyədə qəbul edilərək, xəstələrin müalicə 

taktikasının yenidən qurulmasına şərait yaratmışdır. 

Akademik  C.Ə.Əliyevin  və  onun  rəhbərlik  et-

diyi  kollektivin  apardığı  elmi-tədqiqat  işlərinin  bir 

hissəsi  də  süd  vəzisinin  bədxassəli  və  xoşxassəli 

şişləri olan  xəstələrdə hepatit  B və C viruslarının  

yayılmasına aiddir. Bu tədqiqatların nəticələri  dün-

yada  ilk  dəfə  sübut  etmişdir  ki,  gizli  keçən  hepatit 

B  süd  vəzisi  xərçəngi  olan  xəstələrin  müalicəsinin 

nəticələrinə  mənfi  təsir  göstərir.  Belə  tədqiqatların 

nəticələri  1996-cı  ildə  çapdan  çıxmış  “Süd  vəzisi 

xərçəngi  və  qaraciyərin  funksional  vəziyyəti”  və 

2006-cı  ildə  çap  olunmuş  “Onkoloji  xəstələrdə  qa-

raciyərin subklinik patologiyası” adlı  monoqrafiya-

larda öz əksini tapmışdır.  

1988-ci ildə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası 

tərəfindən  Cəmil  müəllimə  professor  elmi  adı  ve-

rilib.  Onun  rəhbərliyi  altında  40  nəfərdən  çox    na-

mizədlik  və  8  nəfər  doktorluq  dissertasiyası  müda-

fiə edib. Hazırda o, daha  bir neçə doktorluq və na-

mizədlik dissertasiyasının məsləhətçisi və elmi rəh-

bəridir.  Gənc  elmi  kadrların  yetişdirilməsindəki 

fəaliyyətini  fəal  surətdə  davam  etdirir.  Onun  elmi 

məktəbinin  yetirmələri  təkcə  Azərbaycanda  deyil, 

xarici  ölkələrdə  də  onkologiyanın  kliniki,  eksperi-

mental və nəzəri sahələri üzrə çalışır, elmi axtarış-

larını davam etdirirlər.  

Akademik  Cəmil  Əliyev  600-dən  çox  elmi 

işin, 17 monoqrafiya və 14 metodiki göstərişin, 10 

ixtira  üzrə  müəlliflik  şəhadətnaməsinin,  2  patentin 

müəllifidir. O, həmmüəlliflərlə birgə yazdığı “Dəri-

nin  bədxassəli  şişlərində  plastik  operasiyalar”  adlı  

monoqrafiyasına görə 1980-ci ildə SSRİ Tibb Elm-

ləri  Akademiyasının  akademik  N.N.Petrov  adına  

mükafatına  layiq  görülüb.  Rusiyada,  Almaniyada, 

ABŞ-da, İngiltərədə, Fransada, Yaponiyada, Avstri-

yada, Türkiyədə, Özbəkistanda və digər xarici ölkə-

lərdə  keçirilən  beynəlxalq  qurultay,  simpozium, 

konqres və konfranslarda təqdim etdiyi  elmi məru-

zələri çox yüksək  qiymətləndirilmişdir. 

Cəmil müəllim 1994-cü ildə Əziz Əliyev adına 

Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İns-

titutunun onkologiya kafedrasının müdiri vəzifəsinə 

seçilmiş və bu günə qədər də həmin vəzifədə peda-

qoqluq fəaliyyətini yorulmadan davam etdirir. 

C.Ə.Əliyevin 2001-ci ildə Rusiya Tibb Elmləri 

Akademiyasının,  bir  qədər  sonra  isə  Azərbaycan 

Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş-

dir. 

İngiltərənin Xammersmitt Kral Universitetinin 



fəxri professoru, Avropa Tibbi Onkologiya Cəmiy-

yətləri Assosiasiyasının üzvü, MDB ölkələri Onko-

loji Cəmiyyətləri Assosiasiyasının üzvü, Nyu-York 

Elmlər Akademiyasının, Beynəlxalq Ekoenergetika 

Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş, “Azərbaycan 

onkologiya  və  həmmərz  elmlər  jurnalının  baş  re-

daktoru, “Biomedisina” jurnalının redaksiya şurası-

nın  üzvü,  respublika  Səhiyyə  Nazirliyinin  onkolo-

giya üzrə Attestasiya Komissiyasının sədri, respub-

lika  Elmi-Tibbi  Onkoloqlar  Cəmiyyətinin  sədri, 

onkologiya  üzrə  doktorluq  və  namizədlik  disserta-

siyalarının  Müdafiə  şurasının  sədri  vəzifələrini 

uğurla  yerinə  yetirir.  O,  həmçinin  “Dünya  həkim-

ləri nüvə müharibəsinə qarşı” Beynəlxalq Təşkilatı-

nın Azərbaycan Komitəsinin sədridir. Cəmil müəl-

lim  uzun  müddət  Azərbaycan  Respublikası  Prezi-

denti  yanında  Ali  Attestasiya  Komissiyasının  Tibb 

üzrə Ekspert Şurasına rəhbərlik etməsi, onkologiya 



Ə.T. ƏMİRASLANOV 

158 


üzrə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 

baş mütəxəssisi vəzifəsində uğurla çalışır. 

Akademik  C.Ə.Əliyev  Azərbaycan  Respubli-

kasının “Şöhrət” ordeninə, “Səhiyyə əlaçısı” döş ni-

şanına, Y.Məmmədəliyev adına mükafata, Azərbay-

can  Respublikası  Səhiyyə  Nazirliyinin  “M.Topçu-

başov  mühazirələri”  mükafatına,  AMEA-nın  akade-

mik  M.Mirqasımov  adına  mükafatına,  eləcə  də  bir 

sıra  nüfuzlu  beynəlxalq  təltif  və  mükafatlara  layiq 

görülüb. O, Beynəlxalq  Ekoenergetika Akademiya-

sının Böyük qızıl medalı ilə təltif olunub. 

 

 



Zənginliklərlə  dolu  məhsuldar  yaradıcılığının 

müdriklik dövrünü yaşayan və gənclərə örnək olan 

görkəmli  alimimizi  yubileyi  münasibətilə  ürəkdən 

təbrik edir, Sizə Azərbaycan onkologiya elminin və 

səhiyyəsininn gələcək inkişafı naminə uzun illər sə-

mərəli fəaliyyət arzulayırıq. 



 

Akademik ƏHLİMAN ƏMİRASLANOV, 

 

AMEA Biologiya və Tibb Elmləri 

Bölməsinin akademik-katibi, AR Milli 

Məclisinin Səhiyyə Komitəsinin  sədri 

 

Каталог: uploads -> journal
journal -> Virtuoz Cərrah, Görkəmli Dövlət Və Elm Xadimi
journal -> Амеа-nın Xəbərləri (biologiya və tibb elmləri), cild 69, №1, səh. 146-147 (2014)
journal -> 29 aprel 2016-ci IL tarixdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağında “Azərbay- can Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medal”ı və amea-nın görkəmli alimlərin adlarını daşıyan mükafatların təqdimetmə mərasimi
journal -> H. F. Əliyeva 1, Ə.Ü. Abduləzimova
journal -> Azərbaycanda Xına Bitkisinin Qapalı Şəraitdə Becərilməsi Və İqtisadi Səmərəsi
journal -> Respirator Distress Sindromu Olan Vaxtından Əvvəl Doğulan Uşaqlarda Endotel Funksiyasının Qiymətləndirilməsi
journal -> AZƏrbaycan miLLİ elmlər akademiyasinin məruzəLƏRİ, 2014, LXX ciLD, №1 MƏruzəLƏR ▬◄►▬ reports ▬◄►▬ доклады 1
journal -> B Genoma Malik Thinopyrum bessarabicum Yabanı Buğda Otu Növünün Xromosomlarının İdentifikasiyası Üçün Spesifik rapd markerlərin
journal -> Erkən Postnatal Ontogenez Və Təcrübi Hipoksiya Zamanı Qanda Qlükoza Homeostazı E. C. Mehbalıyeva
journal -> Hipoksiyanın Fundamental Aspektləri və Eksperimental Tədqiq Yolları E. C. Mehbalıyeva


Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə