Hamiləlik haqqında hər şey: Qadın və Gələcək uşaq



Yüklə 420.61 Kb.
Pdf просмотр
səhifə1/3
tarix04.01.2017
ölçüsü420.61 Kb.
  1   2   3

Ibrahimova B. 

02/02/2002 



 

Hamiləlik haqqında hər şey: Qadın və Gələcək uşaq 

Hazırki halınızı hamiləlik adlandırmaq olmaz, çünki, növbəti aybaşı qanaxması keçirirsiniz. Lakin orqanizminiz Sizin istəyinizdən 

asılı olmayaraq, yenidən hamilə olmağa hazırlaşır. 

 

Birinci həftə. 



QADIN 

 

Beləliklə, birinci həftə... Artıq bu həftədən başlayaraq, mərkəzi sinir sisteminiz hormonal fonun aktiv şəkildə yenidən qurulmasına 

başlamışdır. Bu yenidən qurmanın məqsədi Sizin orqanizminizdə yetişməkdə olan 300 000 min (!) yumurta hüceyrəsindən birini 

mayalanmaya hazırlamaqdır. Bu prosesə 2 həftəyə yaxın vaxt sərf olunur. Ona görə də, bu həftə birinci sayılır: gələcək körpənin obrazı 

məhz bu dövrdə formalaşır! 

 

Bu dövrdə orqanizmin yerinə yetirdiyi iş onun üçün adidir. Çünki, o həddibuluq dövründən başlayaraq, hər ay bu işi yerinə yetirir və 



ümid etmək olar ki, o, bu dəfə də işinin öhdəsindən gələcək. Yaxşısı budur, orqanizminizə Sizin edə biləcəyiniz yardım haqda söhbət 

edək. 


 

Yolunuz açıq olsun! 

GƏLƏCƏK UŞAQ 

Hələki, Sizin gələcək körpəniz real orqanizm deyil, bir ideya halındadır. Bu ideyanın rüşeyminin bir yarısını isə öz “beşiyində” yerləşən 

minlərlə yumurta hüceyrələrindən biri təşkil edir. Ikinci yarısı isə (ata tərəfi), yetkin spermatozoid kimi hələ heç formalaşmamışdır (bu 2 

həftədən sonra baş verəcək). 

 

Bu şəklə diqqət yetirin. Sizin gələcək körpənizi təşkil edən 100 trilion huceyrənin “anası” olan yumurta huceyrə bu şəkildədir. Gözəldir, 



elə deyilmi? 

 

 



 

Ibrahimova B. 

02/02/2002 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Eyni zamanda orqanizmin işi davam edir. Artıq minlərlə yumurta huceyrənin arasında birini “lider” kimi ayırmaq olar. Adətən bu 

hüceyrə içərisi maye ilə dolu olan qovuqcuqda yerləşir.  

 

Ikinci həftə. 



QADIN

 

 

Ikinci həftənin sonuna doğru qovuqcuğuın (onu qraf qovuqcuğu adlandırırlar) ölculəri böyüdüyündən o, yumurtalığın divarından 



xaricə doğru qabarmağa başlayacaq. Bütün bunlar ovulyasiyaya - yetişmiş qraf qovuqcuğunun partlaması və yumurta hüceyrənin qarın 

boşluğuna çıxması üçün hazırlıq işləridir. Bundan sonra yumurta hüceyrə uşaqlıq borusuna – onun spermatozoidlə görüş - yerinə daxil 

olur. Qraf qovuqcuğunun yerində isə sarı cisim əmələ gəlir. Bu sözü yadda saxlayın. Çünki sonradan hamiləlik zamanı məhz bu cisim 

orqanizmin tam hormonal dəstəyini təmin edir və onun rolu çox böyükdür. Eyni zamanda sarı cisim hamilə qadınlarda tez-tez rastlanan 

erkən toksikozun səbəbi hesab edilir. 

Yəqin ki, ovulyasiya gələn həftə baş verəcək. Bəzi qadınlar ovulyasiyanı hiss edirlər, beləki, bu proses onlarda qarnin bir nahiyyasində 

ağrı şəklində özünü göstərir. Bundan əlavə ovulyasiya vaxtını bazal temperaturu (düz bağırsaqda) ölçməklə də müəyyən etmək olar. Ən 

sadəsi, axırıncı aybaşının başlanma tarixindən saymaqla, ikinci həftənin sonu, üçüncü həftənin əvvəlinə düşən tarixin ovulyasiya günü 

olduğunu yadda saxlamaqdır. 

 

Bununla əlaqədar olaraq bir neçə momenti dəqiqləşdirmək lazımdır: 



 

Ibrahimova B. 

02/02/2002 



Yaxşı olarki, bu günə 2-3 gün qalmışdan başlayaraq cinsi əlaqəyə girməyəsiniz. Bu, həyat yoldaşınızın kifayətqədər spermatozoid 

toplamasına kömək edə bilər. Halbuki, reallıq göstərir ki, bir çox ailə cütlərinə bu heç də gərək deyil. 

Döllənmə “məqsədi daşıyan” cinsi əlaqədən əvvəl qadına cinsi orqanların tualetini, xüsusi ilə şırınqa aparmaq, vacib deyil, çünki, bu 

zaman istifadə olunan müxtəlif fasitələr uşaqlığın turşuluğunu dəyişə bilər. Bu isə döllənmə üçün arzuolunmazdır. Sadə gigiyena 

qaydalarını gözləmək kifayətdir. Çünki, aparılan təcrübələr göstərir ki, kişi cinsi hüceyrələri müxtəlif kimyəvi maddələrə, hətta ağız 

suyuna belə çox həssasdırlar. 

 

Cinsi əlaqə zamanı döllənmə üçün ən yaxşı vəziyyət “missioner”vəziyyəti və gadının dirsək-diz vəziyyətində (kişi arxada) olmasıdır. 



Cinsi əlaqədən sonra qadin 20-30 dəq. müddətində arxası üstə uzanarsa, döllənmə şansı daha da artır (yaxşı olar ki, çanağı qaldırmaq 

məqsədi ilə bel nahiyyəsinə yastıq qoyulsun). 

 

Birinci həftə həkim – genetikə baş çəkmək üçün münasıb vaxtdır. Sizin irsiyyətinizin və ailə anamnezinizin mükəmməl analizi dölə 



dəqiq diaqnozun qoyulmasına və yarana bilən inkişaf problemlərini vaxtı-vaxtında aşkar etməyə imkan verər. 

 

 



 

 

 

 

Bu həftə ən əsas məsələ – hamiləliyin “olum və ya ölüm məsələsi” həll olunacaq. 

 

Üçüncü həftə. 



QADIN 

Sizin orqanizminizdə növbəti ovulyasiya baş vermişdir, yumurta hüceyrə artıq uşaqlıq borusundadır və spermatozoidlə görüşməyin 

tam zamanıdır. Əgər belə “görüş” baş veribsə, təbrikləri qəbul edə bilərsiniz, Siz artıq hamiləsiniz. Bu həftənin axırında mayalanmış 

yumurtanın uşaqlıq divarına bərkiməsi (implantasiya) baş verəcək. Bəzi qadınlarda bu dövrdə az miqdarda qanaxmlar baş verə bilər. 

Lakin bu heç bir problem yaratmamalıdır.  

Birinci həftə üçün olan tövsiyyələr qüvvədə qalır. 

 


Ibrahimova B. 

02/02/2002 



Gələcək uşaq 

Yumurta hüceyrə və spermatozoid uşaqlıq borusunda görüşdülər. Onların birləşməsi nəticəsində ziqot – gələcək körpənizin birinci və 

ən əsas hüceyrəsi əmələ gəldi. Bütün sonrakı 100 trilion huceyrələrin hamısı ziqotun “qızları” hesab edilir. Daha sonra mayalanmış 

yumurta hüceyrə bölünməklə yanaşı uşaqlığa doğru hərəkət edir. Mayalanmadan üç sutka sonra rüşeym 32 hüceyrədən ibarət olur və 

forma etibari ilə tut meyvəsini xatırladır. Bu həftənin sonuna doğru rüşeymi təşkil edən hüceyrələrin sayı 250-yə çatır, formaca 0,1-0,2 

mm diametrli kürrəyə bənzəyir. Alimlər rüşeymin bu dövrünü blastosid adlandırırlar. 

Blastosid uşaqlıq divarının selikli qişasını və digər qatlarını “qazımaqla” orada sanki özü üçün “yuva” düzəldir. Bu “qazma” zamanı 

“yuva” ətrafında xırda qansızmalar baş verir və yuxarıda göstərdiyimiz az miqdarlı qanaxmaların səbəbi də məhz budur. Uşaqlıq 

divarına bərkinmə prosesi implantasiya adlanır. Implantasiya müvəffəqiyyətlə başa çatarsa, dölün inkişafının yeni mərhələsi başlayır. 

Indi artıq onun qidalanması Sizin orqan və sistemləriniz tərəfindən yerinə yetirələcək.  

Döllənmədən implantasiyaya qədər olan müddətdə müxtəlif zədələnmələr nəticəsində rüşeym tamamilə dağıla bilər və hamiləlik pozula 

bilər. Lakin digər hallarda heç bir faktorun təsiri yeni yaranmış hamiləliyi pozmur və sonrakı inkişafda onlar öz təsirini heç cür 

göstərmirlər.  

 

1.



 

Spermatozoidlər yumurta hüceyrə üzərinə hücum edirlər. Olduqca fantastik bir mənzərənin şahidi olursunuz. Spermatozoidlər 

nazik quyruqları ilə yumurta hüceyrəyə vurmaqla, onu saat əqrəbinin əksi istiqamətində fırlanmağa məcbur edirlər. 

2.

 



Ziqot: spermatozoid DNT-si artıq yumurtanın daxilindədir. Tezliklə genetik proqramın ata və ana yarımhissələrinin birləşməsi və 

hüceyrənin birinci bölünməsi baş verəcək. 

3.

 

Mayalanmadan sonrakı birinci həftə. Yumurta hüceyrənin artıq iki qızı var. 



4.

 

Mayalanmadan sonrakı ikinci həftə. Bölünmə davam edir.  



5.

 

Mayalanmadan sonrakı ikinci həftənin sonu-üçüncü həftənin əvvəli. Artıq səkkiz blastomer var. Süni mayalanma zamanı (“sınaq 



şüşəsi” uşağı) qadının uşaqlığına məhz belə  ruşeym qoyulur. 

 

 



 

 

 

Diaqnostika məqsədi daşıyan sidik testləri müsbətdir. Rüşeymdə əsas toxumaların və orqanların təməli qoyulmuşdur. 

 

Dördüncü həftə. 

Ibrahimova B. 

02/02/2002 



 

QADIN 

 

Əgər Sizdə izahı olmayan sinirlilik, tez yorulma, süd vəzilərinin şişməsi və həssaslığının artması yaranıbsa, deməli sarı cisim durmadan 



çalışır. Deməli, Siz hamiləsiniz. Lakin yaddan çıxarmayın ki, belə hallar həmçinin növbəti aybaşının başlamasına az qalmış da yarana 

bilər. O zaman sual meydana çıxır: bu hamiləlikdir, yoxsa yox? Xoşbəxtlikdən bu sualın cavabını vermək üçün üsul mövcuddur. 

 

Bu həftədə Sizin orqanizminizdə yeni hormon – xorion (cift) qonadotropini əmələ gəlir. Bu hormonu sidikdə aşkar etməyə kömək edən 



testlər apteklərdə reseptsiz olaraq satılır. Ev şəraitində belə testləri aparmaq heç bir çətinlik təşkil etmir. Əgər test müsbət nəticə verərsə, 

demək olar ki, Siz hamiləsiniz. Amma yaxşı olar ki, bu testi o biri (beşinci) həftədə aparasınız, çünki, o zaman sidikdə xorion 

qonadotropininin səviyyəsi daha yüksək olur.  

 

Birinci həftə üçün olan tövsiyyələr hələ də aktualdır. Yadda saxlayın ki, ilk 12 həftə Sizin gələcək körpənizin inkişafında ən kritik, ən 



məsuliyyətli dövrdür. Səhvə yol vermək olmaz – bu olduqca baha başa gələ bilər. Hər hansı bir sual meydana çıxarsa, ixtisaslı həkimə 

müraciət edin! 

 

 

Gələcək uşaq 



 

Bu həftə baş verənlər döl üçün olduqca əhəmiyyətlidir.  

Bu dövrdə döldənkənar adlanan orqanlar inkişaf edir. Bu orqanların sayi üçdür: xorion, amnion, yumurta sarısı kisəsi. Bu adlar yəqin ki, 

Sizə tanış deyil. Buna baxmayaraq qeyd etməliyik ki, geniş insan kütləsinə çox da məlum olmayan bu orqanlar olmadan rüşeymin 

inkişafını təsəvvür etmək mümkün deyil. Ona görədə təbiət bu orqanların yaranmasına tam bir həftə sərf etməyi qərara almış və bu 

müddətdə hətta ruşeymin hüceyrələrinin inkişaf sürətini azaltmışdır. Döldənkənar orqanların yerinə yetirdiyi başlıca vəzifələr 

qidalanmanın təmin edilməsi, tənəffüs, biokimyəvi dəstək və körpənin hər tərəfli müdafiəsidir. Xorion sonradan plasentaya, amnion isə 

döl qovuqcuğuna çevrilir. 

Maraqlı burasıdır ki, bu orqanların yaranmasına ata genləri ana genlərinə nisbətən daha çox qüvvə sərf edirlər. Hətta genetik səviyyədə 

belə, kişilərin əbədi vəzifəsi – onların məsuliyyəti altında olanların yaşamasını və müdafiəsini təmin etmək - belə özünəməxsus bir 

şəkildə yerinə yetirilir. 


Ibrahimova B. 

02/02/2002 



Körpəniz isə indiki dövrdə bir neçə qatdan ibarət olan diski xatırladır. Bu qatlardan hər biri sonradan yaranacaq hər bir orqanın əsasını 

təşkil edir. Lakin bütün bunlar hələ ki, uzaq gələcəkdədir.  

Sol tərəfdəki şəkil ruşeymin həftənin əvvəlindəki halını əks etdirir, sağdakı isə 6-7 sutka ərzində baş vermiş dəyişiklikləri göstərir. Bu 

göy rəngli nazik zolağın sonradan körpəyə çevriləcəyinə inanmaq çətindir, elə deyilmi?  



 

Artıq rüşeymin baş və quyruq qütblərini ayırd etmək mümkündür. Tibb işçiləri Sizin körpəni indiki vəziyyətində rüşeym alandırırlar. 

 

Beşinci həftə 

QADIN 

 

Sizin səhhətinizdə keçən həftə baş verən dəyişiklərə bu həftə yeniləri – baş ağrıları, tezləşmiş sidik ifrazı, yuxululuq, iştahın azalması, 



ürək bulanma və hətta qusma əlavə oluna bilər. Siz özünüzdə əvvəl müşahidə etmədiyiniz istəklər, məsələn, daima duza və sirkəyə 

qoyulmuş şorapalara hədsiz hərislik aşkar edə bilərsiniz . Bütün bunlar erkən toksikoz. əlamətləridir. Bunların səbəbi Sizin 

orqanizminizdə davam edən hormonal yenidənqurmadır.  

 

Elə qadinlar var ki, yuxarıda təsvir etdiyimiz əlamətlərdən heç biri onları narahat etmir. Belə qadınlar el arasında hamiləliyin ilkin 



əlamətləri hesab olunan ürək bulanma və qusmadan əziyyət çəkmədən erkən hamiləlik dövrünü rahat keçirəcəklər. Əgər Siz bu cür 

“kiçik sevinclərdən” məhrumsunuzsa, Sizə ancaq paxıllıq etmək olar. Yox əgər, urək bulanma və qusma Sizə əziyyət verirsə, dözümlü 

olun. 12-ci həftəyə bu “işgəncə” bitəcək. Erkən toksikoz Sizin üçün dözülməz hala çevrilərsə, o zaman həkimə müraciət edin, amma 

özübaşına müalıcə qəti surətdə qadağandır. 

 

Birinci həftə üçün olan tövsiyyələr hələ də aktualdır. 



GƏLƏCƏK UŞAQ 

 

Bu həftə ərzində ruşeym əsaslı dəyişikliklərə məruz qalır. Əvvala, onun forması dəyişir-indi ruşeym daha çox 1,5-2 mm uzunluğunda 

silindri xatırladır. Həkimlər Sizin körpəni indiki vəziyyətində rüşeym adlandırırlar. 

Bu həftə ərzində qara ciyərin və mədəaltı vəzin təməli yaranır. Eyni zamanda yuxarı tənəffüs yolları - qırtlaq və traxeya, həmçinin, ürək 

yaranmağa başlayır. Sinir borusunun hissəvi qapanması baş verir. Sinir borusu mərkəzi sinir sisteminin ruşeym formasıdır və buna görə 


Ibrahimova B. 

02/02/2002 



onun vaxtında qapanması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu prosesdə Sizin vitamin kompleksi şəklində və ya ayrıca olaraq qəbul etdiyiniz 

fol turşusu öz müsbət rolunu oynayır. 

Daha bir əhəmiyyətli hadisə - rüşeymdə qonoblastların, yəni, gələcək spermatozoid və ya yumurta hüceyrin əsası qoyulur. Demək olar 

ki, bu proseslə Sizin gələcək nəvələrinizin dunyaya gəlmə şansı yaranır. Olduqca maraqlı, bəzən də inanılmaz kimi gəlir, deyilmi?  

 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

Erkən toksikoz… Bu halı yaradan səbəbi aradan qaldırmaq mümkün olmadığı üçün bu vəziyyətə alışmaq lazımdır. 

 

Altıncı həftə 



QADIN 

 

Əgər iş elə gətirib ki, Siz erkən toksikozun “gözəlliklərinə” düçar olmusunuz, o zaman bu həftə ərzində ürək bulanma güclənə bilər. Bəzi 



qadınlara müəyyən qoxular pis təsir edir, onlarda ağız suyunun ifrazı güclənir. Döş vəzilərində bəzən sancma xarakterli hissiyat əmələ 

gələ bilər.  

Sizi harahat edən bütün buəlamıtlırin səbəbi orqanizmdə baş verən hormonal dəyişikliklərdir. Bu dəyişikliklərin məqsədi isə Sizin 

körpənizin bətindaxili inkişafi üçün mümkün qədər hərtərəfli şərait yaratmaqdır.  

Bu halı yaradan səbəbi aradan qaldırmaq mümkün olmadığı üçün bu vəziyyətə alışmaq lazımdır. Bu işdə aşağıda verdiyimiz 

məsləhətlər Sizin köməyinizə gələ bilər: 

 

Vitaminli preparatların qəbulunu davam edin (və ya başlayın). Çalışın ki, vitaminlərin qəbulu qusmanın Sizi az narahat edən dövrünə 



təsadüf etsin. Bu preparatlar Sizi toksikozdan xilas etməyəcək, amma dölü lazımı vitaminlərlə təmin edəcək. 

 


Ibrahimova B. 

02/02/2002 



Az-az, lakin tez-tez (6-7 dəfə) yemək yeyin. Ilk yemək qəbulunu hələ yataqda ikən başlamaq olar. Son yemək qəbulu isə yuxulama 

vaxtına yaxın ola bilər. Eksperiment kimi gün boyu müxtəlif qida məhsulları – suxari, kreker, kişmiş və ya çipslər qəbul edə bilərsiniz. 

Kim bilir, bəlkə bu məhsullardan biri ürək bulanmanı azaldacaq? 

 

Əhəmiyyət baxımından qida məhsullarından heç də geri qalmayan maye qəbulunu da unutmayın. Mayeni Siz mineral sular, meyvə 



şirələri, meyvələr (qarpız, yemiş. xurma, armud) şəklində qəbul edə bilərsiniz. Orqanizmin maye və duz itkisinə səbəb olan qusma 

halları varsa, maye qəbuluna xüsusi diqqət yetirməlisiniz. 

 

Günün çox hissəsini dincəlməyə sərf edin. Tes-yatın, gec oyanın. Xüsusi ilə səhərlər gərgin əməklə məşğul olmayın. 



 

Sizi qıcıqlandıran qoxularla (dezodorant, müxtəlif parfümeriya məhsulları, qida qoxuları), dadlarla təmasda olmayın. Sizinlə bərabər 

yaşayan ailə üzvləri də bu işdə yardımçı olmalıdırlar. Bəzi qadınların etirafına görə onlara qusmadan xilas olmağa yaxşı diş məcunu və 

saqqız kömək etmişdir. Sınayın, bəlkə Sizin də dadınıza çatdı? 

 

Stres gərginliyini mümkün qədər məhdudlaşdırın. Əgər bunu etmək mümkün deyilsə (məsələn, iş yerinizlə əlaqədardırsa), o zaman 



psixoterapevtə müraciət edin. Onunla bərabər apardığınız iş nəticəsində psixo-emosional gərginliyinizi azalda, erkən toksikozu daha 

asan keçirmək məqsədi daşıyan autotreyninq üsullarına yiyələnə bilərsiniz. 

 

Bəzən Şərq təbabəti metodlarından xidmətlərindən istifadə olunur. Bu halda iynə refleksoterapiyası, barmaq akkapunkturu vasitəsi ilə 



qusma, urək bulanma, baş ağrıları kimi əlamətləri aradan qaldırmağa cəhd göstərilir. Lakin bu üsullardan ancaq həmin metodun 

keyfiyyəti barəsində 100% əmin olduğunuz məlumatı aldıqdan sonra istifadə etmək olar. Bunun üçün yaxın və tanışlarınızdan 

informasiya əldə etməyi, həkiminizlə məsləhətləşməyi tövsiyyə edirik. 

 

Amma heç bir vəchlə, dərmanla özübaşına müalicəyə yol verməyin. Yaxşı olar ki, əvvəl ixtisaslı həkimə müraciət edəsiniz. 



 

Həkim hər zaman Sizin üçün və körpəniz üçün problemin optimal həllini tapa bilər.  

 

 

 



 

Ibrahimova B. 

02/02/2002 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Siz artıq 2-3 həftədir ki, menstrual qanaxmanın baş verməsini gözləyirsiniz? 

 

Yeddinci həftə. 

 

Ibrahimova B. 

10 


02/02/2002 

Əgər döş giləsi ətrafi nahiyyənin tündləşməsini aşkar edərsəniz, təəccüblənməyin. Bu hamiləlik zamanı yarana bilən əlamətlərdən 

biridir.  

Siz artıq 2-3 həftədir ki, menstrual qanaxmanın baş verməsini gözləyirsiniz. Əgər belə gecikmələr Sizin üçün adət şəklindədirsə və 

yuxarıda göstərilən hamiləlik əlamətləri yoxdursa, buna baxmayarq birinci həftə üçün verilmiş tövsiyyələri yerinə yetirməkdə davam 

edin. Sizi əmin edirik ki, bunların heç bir ziyanı yoxdur. Yox əgər, saydığımız əlamətləri özünüzdə hiss edirsinizsə, qadın 

məsləhətxanasına müraciət edin, həm də əvvəl söhbət açdığımız hamiləlik testlərini də yaddan çıxarmayın (4-cü həftəyə bax).  

 

Körpə bir qədər böyümüşdür – onun uzunluğu artıq 7-9 mm-ə çatır.  



 

Qida borusunun, nəfəs borusunun və qarının ön divarının inkişafında irəliləyiş əldə olunmuşdur. Döş sümüyünun və nazik bağırsağın 

formalaşması hələ yeni başlayır. Böyrəküstü vəzin qabıq maddəsinin əsası qoyulur – bu, ən çətin vəziyyətlərdə insan orqanizminin 

köməyinə çatan endokrin vəzidir. 

 

Kəllə beyin intensiv olaraq, inkişaf edir. Kəllə və çanaq nahiyyələri aydın seçilir.  



Bu həftədə bəzi “itkilər” də baş vermişdir – sağ göbək venası itmiş, sol isə hələ qalmışdır. Sizi arxayın etmək üçün deməliyik ki, bu “itki” 

heç bir qorxu doğurmamalıdır, bu normal əlamətdir. 

 

Körpə hələ də insandan çox kosmosdan gəlmiş “qonağı” xatırladır. Lakin bu keçici vəziyyətdir. Bunu bilən halda yəqin ki, dölün 



“quyruğu” Sizi qorxutmayacaq. Sizi inandırırıq ki, bu dunyada vaxtı ilə belə bir “quyruğu” olmayan insan tapılmaz. Bu, hər birimizin 

başına gəlmiş bir haldır.  

10-cu həfətədə “quyruq” mütləq itəcək. 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

Ibrahimova B. 

11 


02/02/2002 

 

 

 

Siz artıq bir aydır ki, nəticəsiz olaraq, növbəti aybaşını başlanmasını gözləyirsiniz.; həkimə müraciət etməyin əsil vaxtıdır. Embrion öz-

özünə hərəkət etməyə başlayır. 

 

Səkkizinci həftə. 

 

Beləliklə, Siz artıq bir aydır ki, nəticəsiz olaraq, növbəti aybaşının başlanmasını gözləyirsiniz. Əgər indiyə qədər hələ həkimə müraciət 

etməmisinizsə, əsil vaxtıdır! Qadın məsləhətxanasına və həkim – genetikin qəbuluna gedin. 

Həkim-ginekoloqun ilk məsləhəti zamanı Sizin hamiləliyin fərdi müşahidə planı tərtib olunacaq. Bu plana aşağıdakı laborator 

müayinələr daxil olacaq: 

 



Sidiyin zülala, leykositlərə ə xroniki qonadotropinə görə analizi; 

 



Bazal arterial təzyiqin ölçülməsi; 

 



Çəkinin ölçülməsi (ilkin bədən çəkisi) 

 



Çanağın ölçülməsi; 

 



Qanın ümumi analizi, RV, VİÇ infeksiyalarına, Rh-faktora görə analızı və s. 

 



Ifrazat yaxmalarının müayinəsi (bunların bəziləri daha gec müddətdə də aparıla bilər); 

 



Ailə və mamalıq anamnezi. 

Siz burada hazırki hamiləliyin gözlənilən qanunauyğun nəticəsi olacaq doğuş üçün psixoloci-profilaktik hazirlıq almaq üçün hara 

müraciət etməli olduğunuz haqqında ətraflı məlumat ala bilərsiniz. 

Sizin sağlamlıq vəziyyətinizin və anamnezinizin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla, başqa əlavə müayinə metodları da təyin oluna 

bilər. 

Həkim –genetik tərəfindən Sizin irsiyyətiniz qiymətləndirələcək, əgər lazım olarsa, perinatal diaqnostika üçün tədbirlər planı 



hazırlanacaq (bu tibbi müayinələr döldə baş verən və əlilliyə səbəb ola bilən xəstəliklərin hələ doğuşdan əvvəl müəyyən etməyə 

imkan verir). 

Sizin həkimlə olcaq sonrakı görüşlərinizin sayı və davam etmə müddəti hamiləliyinizin gedişindəm asılıdır. 

Birinci həftə üçün olan tövsiyyələr əvvləki kimi aktualdır. 



GƏLƏCƏK UŞAQ 

 


Ibrahimova B. 

12 


02/02/2002 

“Ürək” yaranma prosesinin son “naxışları” yerinə yetirilir – ürək şöbələri arsında arakəsmələr tam təkmilləşdirilir. Ürəyin iri qan 

damarları ilə əlaqəsi genişlənir. Mədə aşağı doğru yerdəyişmə etməklə, qarın boşluğunda öz yerini tutur. Eyni zamanda, mədə divarının 

əzələ qatının sinir elementləri ilə təmin olunması prosesi başlanır, belə ki, bu proses sonralar qidanın mədədən düzgün keçməsi üçün 

böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ağız suyu vəzlərinin əsası qoyulur.  

Sümüklər və hətta oynaqlar aktiv inkişaf edir. Yuxarı dodaq formalaşır. Əgər doğulacaq uşaq oğlandırsa, bu dövrdə onun xayaları 

inkişaf etməyə başlayır. 

Bu dövrdə aparılan ultrasəs skanlaşdırılması vasitəsi ilə təkcə baş və çanaq hissələrini deyil, həmçinin “kürək” və “qarın” nahiyyələrini, 

eyni zamanda “gözlərini” (tibbi dillə desək – göz qədəhlərini) ayırd etmək olar. Sizə elə gəlir ki, bunu etmək asandır? Heç də yanlış 

fikirlərə düşməyin. Nəzərə alın ki, bu canlının indiki dövrdə uzunluğu cəmi 8-11 mm-dir!  



 

Hələ də yorğunluq, urəkbulanma, bəzən başgicəllənmə halları baş verə bilər. 

 

Doqquzuncu həftə 

 

Hələ də yorğunluq, urəkbulanma, bəzən başgicəllənmə halları baş verə bilər. Sözsüz ki, hamiləlik keçirmək – ağır əməkdir. Döş 



nahiyəsinə diqqət yetirin: əgər Sizin dərialtı venalarınız daha nəzərə çarpan şəklə düşübsə (göy rəngli tor şəklində), bu o deməkdir ki

Sizin damarlarınızın divarları genişlənməyə meyllidir (adətən bu problem daha sonrakı dövrlərdə meydana çıxır). Ruhdan düşməyin - 

əksinə, damarların hədsiz genişlənməsinin qarşısını almaq üçün tədbirlər görün: 

 



Döş vəzilərinizi yaxşı saxlayan alt paltarı seçin; 

 



Ağır əşyaları qaldırmayın və qarin əzələlərini gücə salmayın; 

 



Uzun müddət oturmaq və uzanmaq məsləhət deyil, yaxşı olar ki, daha çox piyada gəzəsiniz: 

 



Əgər uzun müddət uzanmaq məcburiyyətindəsinizsə, heç olmazsa, ayaqlarınıza hündür vəiyyət verin; 

 



Həkiminizlə məsləhətləşdikdən sonra, elastik corablardan istifadə edə bilərsiniz. 

 

Bu tədbirlər aşağı ətraflarda qan dövranını yaxşılaşdırır. Bununla da dərialtı venaların işini asanlaşdırır. Vitamin preparatlarını da 



yaddan çıxarmayın – C və P vitaminləri damar divarlarını möhkəmləndirir, onların genişlənməsinin qarşısını alır. 

 

Birinci həftə üçün olan tövsiyyələr əvvləki kimi aktualdır. 



GƏLƏCƏK UŞAQ 

 


Ibrahimova B. 

13 


02/02/2002 

Baş beyin intensiv olaraq, inkişaf edir – bu həftədə beyincik formalaşır (bu beynin müvazinət sistemi üzrə cavabdeh şöbəsidir). 

Böyrəküstü vəzin beyin maddəsinin əsası qoyulur. Yəqin ki, həyatınızda bir dəfə də olsun, “adrenalin” sözünü eşitmisiniz. Bu hormon 

məhz böyrəküstü vəzlərin beyin maddəsi tərəfindən ifraz olunur. 

 

Artıq Sizin körpənin üz hissəsini ayırd etmək olar. Çənə hələ də döşə doğru əyilmişdir. ətraflar aktiv olaraq, formalaşır: sümüklər 



möhkəmlənir, oynaqlar, əl və ayaq barmaqları daha da formalaşır.  

 

Bu həfətədə ilk qeyri-iradi hərəkətlər baş verı bilər! 



 

Körpə bir qədər böyümüşdür: onun “təpə”dən “sağrı” nahiyyəsinə qədər olan uzunluğu 13-15 mm-dir. Çəkisi isə cəmi 1 qr – tək bir 

qram təşkil edir. Sizi təbrik edirik – bu Sizin varisinizin cəkisinin ilk qramıdır! 

 


Каталог: upl -> books -> pdf
pdf -> XƏZƏR 2014, №2 bu sayda güMÜŞ DÖVRÜN ŞAİRLƏRİ
pdf -> Əbdülrəhmanlı N. Qurban. Yüzilin “Əli və Nino” əfsanəsi. Poman-xronika. Bakı, Qanun, 2014, 604 səh. Redaktor: Tapdıq Yolçu Korrektor: Ceyran Abbasova
pdf -> Dərslik (əlavə olunmuş və redaktə edilmiş ikinci nəşri)
pdf -> Dərslik Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfındən təsdiq edilmişdir
pdf -> Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 27 sentyabr 2012-ci il tarixli
pdf -> M Ə h ə m m ə d t a ğ I s I d q I 1 5 0 MƏHƏMMƏd tagi siDQİ Ə s ə r L ə r I
pdf -> Тофиг щаъыйев
pdf -> AZƏrb ay can miLLİ elmlər akademiy asi folklor institutu
pdf -> Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş əsərlərin kataloqu a
pdf -> ARİstotel poetika “Ş Ə r q -q ə r b”


Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə