Qartal ss mühafiZƏ MÜƏSSİSƏSİ TƏLİm məRKƏZİ



Yüklə 431 Kb.
Pdf просмотр
tarix10.12.2016
ölçüsü431 Kb.

 

 

QARTAL SS MÜHAFİZƏ MÜƏSSİSƏSİ 

 

 

 

TƏLİM MƏRKƏZİ 

 

 

TƏDRİS PROQRAMI 

 

ÖZƏL MÜHAFİZƏƏMƏKDAŞLARININ PEŞƏKAR 

HAZIRLIQLARI ÜZRƏ  

 

 

 

Tərtibçilər: 

Rəyçilər: 

Baş koordinator: 

 

 

 

 

 

 

 

 

BAKI - 2016 

 

Təlim müddəti - 40 saat. 

 

№ 



 

Tədris olunan fənnlər

 

Saatlarınmiqdarı 

 

Nəzəri 

məşğələlər 

Praktik 

məşğələlər 

1  Hüquqi təlim dərsləri 



 

2  Taktikavəxüsusitəlim 

12 


10 



Xüsusivəsitələrdən 

istifadəedilməsinə dair təlim 





5  Texnikihazırlıq üzrə təlim 





6  Psixolojihazırlıq 



 

7  İlk tibbi yardım 





8  Xüsusifizikihazırlıq 

10 


10 


9  Yekun qiymətləndirmə 

  





  

Cəmi: 

40 

34 

20 

 

 



1. Hüquqi təlim üzrə 

tədris proqramı 

 

Mövzu 1.Özəl mühafizə fəaliyyətinin  



hüquqi baxımından tənzimlənməsi 

 

Özəl  mühafizə  fəaliyyətinin  lisenziyalaşdırılması  qaydası.Özəl  mühafizə 

müəssisələrin  fəaliyyətinin  məqsəd,  vəzifə  və  prinsipləri.Özəl  mühafizəfəaliyyəti 

sahəsində qoyulmuş  məhdudiyyətlər. 

Özəlmühafizə  işçisininhüquq  və  vəzifələri  və  onun  hüquqi  statusu.  Özəl 

mühafizə  əməkdaşlarına  təqdim  edilən  xüsusi  vəsiqənin  alınması  qaydaları.Özəl 

mühafizə əməkdaşlarının sosial və hüquqi müdafiəsi. 

 Özəl mühafizə fəaliyyətinə nəzarət sistemi. 



Mövzu 2. Cinayət qanunvericiliyininəsasları 

 

Cinayət  qanunvericiliyi  sistemi.Cinayət  hüququ  anlayışı.Cinayət  məsuliyyəti 

və onun əsası. 

Cinayət  anlayışı.Cinayət  tərkibini  təşkil  edən  əsas  komponentlər.  Cinayəti 

yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar.

 

Cinayət fəaliyyətini istisna edən hallar. 



Mövzu 3. İnzibati qanunvericiliyin əsasları 

 

Inzibati xətalar və inzibati cərimələr anlayışı.Inzibati xətaların növləri.İnzibati 

xətalar  haqqında  protokolları  tərtib  edən  səlahiyyətli  rəsmilər.İnzibati  xətalar 

haqqında işlər üzrə istehsalıntəmin olunmasına dair tədbirlərin tətbiqi. 



Mövzu 4. Özəl mühafizə fəaliyyətin həyata keçirilməsi məqsədilə  

silah və xüsusi vasitələrdən istifadə qaydaları 

Xüsusi  vasitələr  anlayışı.  Xüsusi  vasitələrin  növləri.  Xüsusi  vasitələrin  əldə 

edilməsi, qeydiyyatı  və saxlanılması qaydaları. 

Özəl mühafizə fəaliyyəti prosesində xüsusi vasitələrin istifadəsinə dair şərtlər, 

şərait  və  qaydalar.Xüsusi  vasitələrdən  istifadəni  istisna  edən  əsaslar.Xüsusi 

vasitələrdən istifadə etdikdən sonra özəl mühafizə əməkdaşının davranışları. 

Xüsusi vasitələrin qanunsuz istifadəsinə dair məsuliyyət. 

Mövzu 5. Mülki və əmək qanunvericiliyinin əsasları 

 

Mülkiyyət 

hüququ 

və 


onun 

məzmunu. 

Mülkiyyət 

hüquqlarının 

qorunması.Mülkiyyətə  zərər  verməklə  meydana  gələn  hallar.Zərəryetirildiyinə 

görə məsuliyyətin ümumi əsasları.Tərəflərvə əmək müqaviləsinin məzmunu. Əmək 

müqaviləsinin  şərtləri,  müddəti  və  onun  bağlanması  forması.Əmək  müqaviləsinə 

xitam  verilməsinin  əsasları.İş  saatları  və  istirahət  müddəti.Əməyin  ödənilməsi  və 

tənzimlənməsi. Əmək intizamı. 

 Əmək  müqaviləsinə  uyğun  tərəflərin  maddi  məsuliyyət  anlayışı  və 

xüsusiyyətləri. 

2. Taktiki və xüsusi təlim 

üzrə tədris proqramı 

 

Mövzu 1. Taktika və mülkiyyətin qorunması üsulları 

 

Mühafizə  olunan  obyektlərin  növlərivə  onların  təhlükəsizliyini  təmin  etmək 

məqsədilə keçirilən bir sıra tədbirlər. 

Buraxılış və obyektdaxili rejimin təşkili.Saxta sənədlərin aşkar olunması. 

Müstəqil  mühafizə  xidməti  kimi  obyektlərdə  obyektdaxili  və  buraxılış 

rejiminin təmin edilməsi. 

Həyat 

üçün 


vacib, 

xüsusi 


əhəmiyyət  və  sosial  sahəyə  aid 

obyektlərinmühafizəsininxüsusiyyətləri. 



Vətəndaşların yaşayış yerlərinin mühafizəsininxüsusiyyətləri. 

Xüsusi  vasitələrdən  istifadə  etməklə  mülkiyyətin  mühafizəsinin  həyata 

keçirilməsi. 

Mülkiyyətin daşınması zamanı onun mühafizəsinin xüsusiyyətləri. 

Mühafizə  edilən  mülkiyyətə  qarşı  törədilmiş  qanunsuz  cinayəti  törədən  şəxslərin 

saxlanılması zamanı istifadə edilən taktika və onların daxili işlər orqanlarına təhvil 

verilməsi. 

Mövzu 2. Taktika və vətəndaşların həyat və sağlamlıqlarının  

mühafizəsinin təmin edilməsi metodları 

 

Mühafizə  xidmətinin  bu  növünün  təmin  edilməsi  məqsədilə  müqavilə 

bağlanmasının  xüsusiyyətləri.  Stasionar  obyektlərdə  olan  vətəndaşların  həyatı  və 

sağlamlıqlarının  taktikası.Ictimai  yerlərdə vətəndaşların  həyat  və  sağlamlıqlarının 

mühafizəsinin xüsusiyyətləri. 

Tema 3. Kütləvi tədbirlərin keşirildiyi məkanlarda  

asayişin qorunmasının təmin edəcək metod və taktikalar 

 

Kütləvi  tədbirlər  anlayışı  və  onların  növləri.Kütləvi  tədbirlər  zamanı 

mühafizənin  təşkili  prinsipləri.Kütləvi  tədbirlərə  hazırlıq,  keçirilməsizamanı  və 

onların başa çatdıqdan sonra mühafizəsi xidmətinin təşkili və həyata keçirilməsi.

 

Qeyri-adi və münaqişəli hallarda fəaliyyətə keçmək qaydası. 



Kütləvi  tədbirlər  zamanı  asayişin  təmin  edilməsində  daxili  işlər  orqanları  ilə 

özəl mühafizə şirkətlərinin qarşılıqlı əlaqəsi. 



Mövzu 4. Qanunsuz davranışlara qarşı qanuni  

mühafizə məsələlərilə bağlı müştərilər üçün tövsiyələrin 

 hazırlanmasına dair məsləhətlərin həyata keçirilməsi 

 

Bu  növ  mühafizə  xidmətinin  təmin  edilməsi  məqsədilə  bağlanılmış 

müqavilənin xüsusiyyətləri. Müqavilənin predmeti. 

Mülkiyyətin mühafizəsi sahəsində qanunsuz davranışlara qarşı məsləhətlər və 

tövsiyələrin hazırlamasınınxüsusiyyətləri.  

Şəxsi 


təhlükəsizliyin 

mühafizəsinin 

təmin 

olunmasına 



dair 

məsləhətlərinxüsusiyyətləri və tövsiyələrinhazırlanması. 

 

 


 

Mövzu 5. Obyektlərdə layihələndirmə, quraşdırma  

və təhlükəsizliyə dair texniki vasitələrin istismarı xidməti, 

 onların siqnal xarakterli məlumatlara müvafiq cavabların 

 qəbul edilməsi üsulu ilə obyektlərin və (və ya)  

əmlakın mühafizəsinin həyata keçirilməsi 

 

Bu  fəaliyyətin  həyata  keçirilməsi  şərtləri.Layihələndirmə,  quraşdırma  və 

təhlükəsizliyə dair texniki vasitələrin istismarı xidmətin həyata keçirilməsi. 

Təhlükəsizlik və yanğın həyəcan siqnalları kimi texniki vasitələrindən istifadə 

etməklə mühafizə xidmətinin təşkilinin xüsusiyyətləri. 

Bu  növ  fəaliyyəti  həyata  keçirən  özəl  mühafizə  əməkdaşının  fəaliyyətinin 

xüsusiyyətləri. 

Mövzu 6. Mühafizə olunan obyektlərin terrordan qorunması 

 

Terror  aktlarının  qarşısının  alınması.  Partlayıcı  maddələrin  xüsusiyyətləri, 

əldəqayırma partlayıcı qurğuların əlamətləri və onların aşkarlanması üsulları.

 

Xəbərdarlıq  siqnalı  sxemi,  hüquq-mühafizə  orqanları  ilə  əlaqə  sxemi.Terror 



təhlükəsi halında taktiki hərəkətlər. 

Şübhəli  maddələrin  aşkarlanması  məqsədilə  təhlükəsizlik  tədbirləri  və 

prosedurları. 

Partlayıcı  qurğuların 

aşkarlanması  özəlmühafizəəməkdaşının  praktiki 

fəaliyyəti.Təxliyə  tədbirlərinin  həyata  keçirilməsində  mühafizə  əməkdaşının 

iştirakı. 

Girovların götürülməsi zamanı mühafizə əməkdaşının taktiki hərəkətləri. 

Oğurluq  və  girovların  tutulmasına  qarşı  mühafizəyə  yönəlmiş  qabaqlayıcı 

tədbirlərin təşkili. 

Fövqəladə hallardan sonrakı fəsadların aradan qaldırılmasında iştirak. 

 

3. Texniki təlim 

üzrə tədris proqramı 

 

Mövzu 1. Obyektlərin mühafizəsi zamanı istifadə olunan texniki vasitələr 

 

Obyektlərinin mühafizəsinə texniki vasitələrin təyinatı və təsnifatı.

 

Mühafizəyə dair texniki vasitələrlə əməliyyat prinsipləri.



 

Yanğın siqnalizasiyalarına dairtexniki vasitələr. 

Həyəcan siqnalizasiyalarına dairtexniki vasitələr. 

Siqnalizasiya sistemlərinin tərkibi. 

Mühafizəyə  dair  müxtəlif    texniki  avadanlıqlar  sistemlərinin  istismarının 

xüsusiyyətləri. 

Mühafizəyə  dair  texniki  avadanlıqların  layihələndirmə,  quraşdırma  və 

istismarı xidməti. 

Mövzu 2. Mühafizəyə dair texniki avadanlıqların 

 idarə edilməsi sistemi 

 

Mühafizəyə 

dair  texniki  avadanlıqların  idarə  edilməsi  sisteminin 

təsnifatı.Giriş-çıxışa nəzarətin idarə olunması sistemi. Mühafizəçilərinvə nəqliyyat 

vasitələrinin  mühafizə  olunan  obyektə  giriş-çıxışlarına  məsafədən  nəzarət 

olunması. 

Mühafizəyə  dair  texniki  avadanlıqlarınkompüter  vasitəsilə  idarə  olunması 

sistemləri. 



Mövzu 3. Yanğınsöndürmə vasitələri 

 

Obyektlərdə  yanğın  təhlükəsizliyinin  təmin  edilməsi  vəyanğının  səbəblərini 

aradan qaldırılması istiqamətində görülən tədbirlər. 

Obyektlərin yanğınəleyhinə rejimdəfəaliyyəti.

 

Köpük, toz və karbon tərkibli yanğınsöndürmə vasitələri. Onların quruluşu və 



istifadəsi. Yanğınsöndürmə vasitələrlə davranış qaydaları və üsulları. 

Yanğınsöndürmə 

avadanlıqları 

və 


alətləri. 

Onların 


istifadəsi 

zamanıtəhlükəsizlik texnikası. 

Obyektdə  yanğın  hadisəsi  aşkarlandıqda  rəhbərlik  və  əməkdaşlar  tərəfindən 

görülən tədbirlər və  onun törətdiyi fəsadların aradan qaldırılması. 



Mövzu 4. Kommunikasiya vasitələri və onlarla işin təşkili 

 

Kommunikasiyavasitələrinin  taktiki-texniki  xüsusiyyətləri,  növləri,  quruluşu 

və təyinatı. 

Simli  rabitə  vasitələrinin  əsas  növlərindən  istifadə  qaydaları  və  onlarla  işin 

təşkili. 

Simli rabitə vasitələrilə xidmətiməlumatların ötürülməsi üsulları. 



Radio- kommunikasiya vasitələrinin əsas taktiki və texniki xüsusiyyətləri. 

Radio qurğu vasitələrilə danışıqların aparılması. 

 

4. Psixoloji hazırlıq 

üzrə tədris proqramı 

 

Mövzu1. Özəl mühafizə fəaliyyətin  psixoloji aspektləri 

 

Müşahidənin  psixoloji  aspektləri.Müşahidə  olunan  obyektlərinvisual 

diaqnostikası.  Sənədlərin  yoxlanmasının  psixoloji  xüsusiyyətləri.Ekstremal  və 

münaqişə vəziyyətlərində özəl mühafizə əməkdaşlarının davranış qaydaları. 



 

Mövzu 2.Özəl mühafizə fəaliyyətində stres amilləri 

Stresin aradan qaldırılması yolları 

 

Özəl 



mühafizə 

əməkdaşların  şəxsiyyətlərinin  psixoloji  sabitliyinin 

yaxşılaşdırılması yolları. 

Arzuolunmaz  psixoloji  təsirin  qarşısının  alıması  yolları:  fiziki  stabilliyin  və 

mənəvi tarazlığın saxlanması, bərpa-sağalma prosesi.  

Peşəyönümlü  və  psixoloji  nizamın  və  özəl  mühafizə  əməkdaşlarının 

özünütənzimləməsininəsasları.  

 

5. İlkyardım 



üzrə tədris proqramı 

 

"İlk  yardım"  üzrə  tədris  proqramın  nəzəri  və  praktiki  təlimi,özəl  mühafizə 

əməkdaşlarının hazırlığı üzrə vacib praktiki bacarıqların öyrənilməsi və ilkin tibbi 

yardımın göstərilməsi üsulları vasitəsilə keçirilir. 



 

Mövzu 1. Zərərçəkmişə baxışın keçirilməsi qaydaları 

Zərərçəkmişin vəziyyətinin dəyərləndirilməsi 

 

Zərərçəkmişə baxışın keçirilməsi qaydaları. Şüur pozulması, nəfəs (tezliyinin) 

və qan dövranın qiymətləndirilməsinin əsas meyarları.

 

Tibbimüayinənin ardıcıllığı: baş, boyun və bel fəqərəsinin boyun hissəsi, döş 



qəfəsi, qarın, çanaq hissəsi, fəqərə sütunun sinə, qurşaq hissələri. 

Radial  və  karotid  arteriyaların  nəbzinin  (tezliyinin)  müəyyən  olunması 

üsullarının işlənməsi.  



Mövzu 2. Kardiopulmonar (ürək –ciyər) reanimasiyası. Elektrik qəza və 

batma zamanı kardiopulmonar reanimasiya xidmətinin xüsusiyyətləri

 

Yuxarı tənəffüs yolların keçirilməsinin pozulması halında ilk tibbi yardım 

 

Nəzəri məşğələlər. 



Ani  ölümün  daxili  və  xarici  səbəbləri.Klinik  və  bioloji  ölüm  hallarının 

əhəmiyyətli əlamətləri.Şüur, nəfəs və qan dövranının müəyyən edilməsi üsulları.

 

Ürək-ağciyər  arteriyasının  reanimasiyası  anlayışı.  Şüurlu  və  şüursuz  halda 



zərərçəkmişin  yad  cismin  yuxarı  tənəffüs  yolların  tam  yaxud  qismən 

keçirilməsininpozulması halındailk tibbi yardımıngöstərilməsi qaydası.  

Praktik məşğələlər.  

Zərərçəkmişin  müayinəsi  üsullarının  işlənilməsi:  şüur,  nəfəs  və  qan 

dövranının  müəyyən  edilməsi.Yuxarı  tənəffüs  yolların  keşirilməməsinin  bərpası 

üsullarının  işlənilməsi:  çənə  qabağaçəkilməsi  ilə  başın  arxayaqoyulması,ağız 

boşluğunun gözlə görünən yadcisimlərdən təmizlənməsi.

 

Süni  tənəffüs  üçün  müəyyən  cihazlardan  istifadə  edilməklə"ağızdan  ağıza", 



"ağızdan  buruna"  süni  nəfəs  vermə  üsullarının  işlənib  hazırlanması.  Böyüklər  və 

uşaqlarda vasitəli ürək massajın üsullarının işlənib hazırlanması. 30 təkan : 2 nəfəs 

vermə  nisbətində  əsas  reanimasiya  kompleksin  keçirilməsi  texnikasının  işlənib 

hazırlanması.  Zərərçəkmişin  "sabit  lateral  (yan)  mövqeyə"  keçirilməsi  üsullarının 

təkrarlanması. 

Zərərçəkmişinyuxarı  tənəffüs  yollarındakı  yad  cismin  çıxarılması  üsullarının 

işlənib hazırlanması. 

Mövzu 3. Kəskin qanaxma və travmatik şok zamanı  

göstərilən ilk tibbi yardım 

 

Nəzəri məşğələlər. 

"Qanaxma"  və  "kəskin  qan  itirmə"  anlayışları.  Qan  itirilməsi  zamanı 

orqanizmin  kompensasiya  imkanları.Qanaxmanın  növləri:  xarici,  daxili,  arterial, 

damar,  kapilyar,  qarışıq.Qan  itkisinin  əlamətləri.Xarici  qanaxmanın  müvəqqəti 

dayandırılması 

metodları:damarları 

barmaqla 

basmaqla,oynaqlardaəzaların 

maksimum    bükülməsi,təzyiqli  sarğının  qoyulması,  standart  yaxud  improvizə 



edilmiş qankəsici bağın qoyulması (bükümlü dərz bağı, kəmər). Qankəsici bağların 

qoyulması nəticəsində baş verən ağırlaşmar və onların qoyulması qaydaları. 

Xəsarət  almış  nahiyənin  immobilizasiyası  və  soyudulması.  İmprovizə 

olunmuş  sıxıcı  bağın  hazırlanması  üçün  istifadə  olunan  əlaltı  alətlər.Güclü  xarici 

qanaxmalar  zamanı ilk tibbi  yardımın  həyata keçirilməsi qaydası.Burun  qanaması 

halında ilk tibbi yardımın həyata keçirilməsi qaydası.Travmatik şok anlayışı, onun 

səbəbləri,  əlamətləri,  ilk  yardımın  göstərilməsi  qaydası.  Travmatik  şok  təsirinin 

inkişaf etdirilməsinin qarşısını almaq  məqsədilə görülən tədbirlər. Keyitmənin ən 

sadə  üsulları:  xəsarət  alan  nahiyənin  soyudulması,  fizioloji  faydalı  (yaxşı)  hala 

gətirilməsi və immobilizasiyası. 

Praktik məşğələlər. 

Xarici 


qanaxmalarınmüvəqqəti 

dayandırılması 

üsullarının 

işlənib 


hazırlanması. 

Arteriyaların  (yuxu,  bud,  körpücükaltı,  qoltuq  nahiyəsi,  qol-çiyin)  barmaqla 

basmaqla texnikasının  işlənib hazırlanması.Oynaqlarda  əzalarınmaksimal  bükülüb 

açılması;yaranın  üzərinə  sıxan  sarğının  qoyulması;  standart  yaxud  improvizə 

edilmiş  qankəsici  bağın  qoyulması  (bükümlü  dərz  bağı,  kəmər);  travmatik  şok 

zamanı  tibbi  yardımıngöstərilməsi  qaydalarının  işlənib  hazırlanması:travmatik 

şokun  əsas  səbəblərinin  aradan  qaldırılması  (qanaxmanın  müvəqqəti 

dayandırılması,  immobilizasiya),  yuxarı  tənəffüs  yollarının  açıklıqlığının 

qorunmasıvəbərpası,  anti-şokhalınaqətirilməsi,  zərərçəkmişin  bədən  hərarətinin 

istiləşdirilməsi.  



 

Mövzu 4. Yaralanarkən göstərilən ilk tibbi yardım 

 

Nəzəri biliklər. 

Xəsarət anlayışı, xəsarətin növləri.Yaralar, yaraların növləri.Çoxsaylı zədələr 

anlayışı.Yaraların  təhlükəli  həddə  ağırlaşmaları:erkən  (kəskin  qan  itkisi,  şok, 

həyati əhəmiyyətli orqanlarınzədələnməsi), gec (yoluxucu). 

Yaralanarkən göstərilən lk tibbi yardımın qayda və prosedurları.Yaralanarkən 

göstərilən  ilk  tibbi  yardım  tədbirləri:  qanaxmaların  qarşısının  alınması,  sarğının 

qoyulması,  ağrının  aradan  qaldırılması  (sadə  üsullar):  Sarğı  növləri.  Standart  və 



improvizə sarğı növləri.Bədənin müxtəlif anatomik bölgələrinə sarğının qoyulması. 

Sarğıların qoyulmasının qaydaları, xüsusiyyəti və üsullarının işlənib hazırlanması. 



Mövzu 5. Dayaq-hərəkət sisteminin  

zədələnməsi zamanı ilk tibbi yardım 

 

Nəzəri məşğələlər. 

"Dayaq-hərəkət  sisteminin  xəsarəti"  anlayışı:  qançırlar,  burxulmalar, 

vətərlərin 

zədələnməsi, 

sınıqlar  (açıq,  qapalı).Dayaq-hərəkət  sisteminin 

xəsarətlərinin 

əsas 


simptomları.Açıq 

sınıqların 

əhəmiyyətli 

əlamətləri.Sınıqlarıntəhlükəli  ağırlaşmaları:  qanaxmalar,  travmatik  şok.  İlk  tibbi 

yardım prinsipləri. 

"Daşıma  immobilizasiyası"  anlayışı.  Immobilizasiya  məqsədilə  istifadə  edilə 

bilinəcəkəl altında olan alətlər.İmmobilizasiya zamanı buraxılan tipik səhvlər.

 

Körpücük sümüyü, bazu sümüyü, qolun qabaq hissəsinə aid, bud nahiyəsinin, 



baldır  sümüklərinin  travmaları  zamanı  immobilizasiya  yolları.Onurğa  sütunun 

boyun, döş və bel travmalarının onurğa beynin  zədəsi ilə yaxud onurğa beyninin  

zədəsi olmadan əsas təzahürləri.  Zərərçəkmişin daşınması zamanı aldığı vəziyyət, 

bir  yerdən  digər  yerə  qoyularkən  vəziyyətinin  xüsusiyyəti.  Çanaqzədəsinin  əsas 

təzahürləri. Daşınma anında zərərçəkmişin qoyulduğu vəziyyət. Çanaq sümüyünün 

fiksasiyası üsulları. 

Praktik məşğələlər. 

Açıq  və  qapalı  sınıqlar  zamanı  ilk  tibbi  yardım  üsullarının  işlənib 

hazırlanması.Körpücük  sümüyü,  bazu  sümüyü,  qolun  qabaq  hissə,  bud  nahiyəsi, 

baldır sümüklərin və digər yuxarı və aşağı ətrafların skeletindəki  travmalar zamanı 

əl  altında  olan  vasitələrlə  immobilizasiyası.Yuxarı  və  aşağı  ətrafların  avtomatik 

immobilizasiyası.  Əl  altında  olan  materiallardan  hazırlanmış  boyun  nahiyəsinə 

rezin  şinanın  qoyulması.Çanaq  sümüyü  zədəsini  almış  zərərçəkmişin  daşınması 

zamanı  vəziyyətin  tətbiq  edilməsi  üsullarının  işlənib  hazırlanması,  çanaq 

sümüyünün fiksasiyası üsulları. 

 

Mövzu 6. Baş nahiyəsinin xəsarəti zamanı ilk tibbi yardımın göstərilməsi



 

Döş qəfəsinin zədələri zamanı göstərilən ilk tibbi yardımın göstərilməsi 

Qarın nahiyəsinin zədələri zamanı göstərilən ilk tibbi yardım 

 

Nəzəri məşğələlər. 

Başın  zədələnməsi  zamanı  göstərilən  ilk  yardım.Baş  dərisinin  tük  bitən 

sahəsindəki  yaraların  xüsusiyyətləri.Ilk  yardımın  göstərilməsi  qaydaları.  Göz  və 

burun  hissəsinin  xəsarəti  zamanı  göstərilən  ilk  yardımın  xüsusiyyətləri.  Kəllə-

beyintravması  nəticəsində  meydana  çıxan  xəsarətlərin  əsas  simptomları.Ilk 

yardımın  göstərilməsi  qaydaları.Açıq  kəllə-beyin  travması  zamanı  sarğının 

qoyulması xüsusiyyətləri. Zərərçəkmişin daşınması zamanı vəziyyəti. 

Döş  qəfəsinin  xəsarəti  zamanı  göstərilən  ilk  yardım.Döş  qəfəsi  xəsarətinin 

əsas  təzahürləri.Açıq  pnevmotoraks,  kəskin  tənəffüs  çatışmazlığı  anlayışı.Ilk 

yardımın  göstərilməsi  qaydaları.Açıq  döş  qəfəsinin  zədələri  zamanı  sarğı 

vasitələrinin  qoyulması  xüsusiyyətləri.  Yad  cisimlə  yaralanmış  döş  qəfəsinə 

sarğının qoyulması.Zərərçəkmişin daşınması zamanı vəziyyəti.Qarın travmalarında 

ilk  yardımın  göstərilməsi.Qarın  nahiyəsindəki  travmaların  əsas  təzahürü.  Daxili 

qanaxma  əlamətləri  və  orqanların  zədələnməsilə  qarın  boşluğununbağlı 

travmaları.Ilk  yardımın  göstərilməsi  qaydaları.  Yarada  yad  cisim  olmaqla  qarın 

boşluğu  orqanlarının  düşməsi  nəticəsində  yaranın  üzərinə  sarğı  vasitələrinin 

qoyulmasının  xüsusiyyətləri.  Daxili  qanaxma  və  şiddətli  ağrı  əlamətləri  ilə  qarın 

boşluğu zədələrində zərərçəkmişin daşınması zamanı vəziyyəti. 

Praktik məşğələlər. 

Göz,  qulaq,  burun  xəsarətləri  zamanı  baş  dərisinin  tükbitən  sahəsindəki 

yaraların  üzərinə  bint  sarğısının  qoyulması  qaydası.  Kəllə-beyin  travması  ilə 

zərərçəkmiş  şəxsəilk  tibbi  yardımın  göstərilməsi  üsullarının  işlənib  hazırlanması. 

Şüursuz  yaxud  şüurlu  halda  olarkən  zərərçəkmiş  şəxsə  onun  daşınması  zamanı 

bədəninin  tutduğu  mövqeyi.  Şübhəli  bilinən  açıq  kəllə  sümüyü  sınıqları  zamanı 

sarğının  qoyulması.Döş  qəfəsi  naiyəsindən  zədə  almış  zərər  çəkmiş  şəxsə  ilk 

yardımın  göstərilməsi  qaydaları  və  üsullarının  işlənib  hazılanması.Döş  qəfəsinin 

açıq  travmalarızamanı  sarğının  qoyulması.  Yarada  yad  cisim  olduqda  sarğının 

qoyulması qaydası. Döş qəfəsinin travmaları zamanı sarğının qoyulması qaydası.  

Yarada  yad  cismin  mövcud  olması  və  qarın  boşluğu  orqanlarının    yaraya 

düşdüyü hallarında qarın boşluğunun qapalı və açıq travmaları zamanı ilk yardımın 

göstərilməsi üsullarının işlənib hazırlanması. 

 


 

 

 

 

Mövzu 7. Kəskin zəhərlənmələr zamanı  

ilk tibbi yardımın göstərilməsi 

 

Etanol  və  etanol  tərkibli  mayelər,  dərmanlar  (antihistamin,  sakitləşdirici, 

antidepresantlar),ətrafdakılara  nisbətdə  artan  formada  təhlükəli  tədbirlərin  həyata 

keçirilməsi ilə bağlı narkotik maddələrdən istifadə.  

Zəhərlənmələr,  zəhərli  maddələrinorqanizmənüfuz  etməsi  yolları.Kəskin 

zəhərlənmələrin simptomları. Zəhərli maddələrin nəfəs yolları, mədə bağırsaq, dəri 

vasitəsi ilə  orqanizmə düşməsi zamanı ilk yardımın göstərilməsi qaydaları.

 

Tullantıqazlar,  əməliyyat  mayeləri,  benzin,  etilen  qlikol  ilə  zəhərlənmələrin 



əsas  təzahürləri.İlk  tibbi  yardımın  göstərilməsi  qaydası.Etanol  və  etanol  tərkibli 

mayelər ilə zəhərlənmələrin əsas təzahürləri, ilk yardımıngöstərilməsi proseduru. 



Mövzu 8. Şüur, tənəffüs, qan dövranı, qıcolma sindromu kimi  

kəskin pozğunluqlar və digər xəstəliklər səbəbindən meydana gələn 

fövqəladə hallar zamanı ilk yardımın göstərilməsi qaydaları 

 

Nəzəri məşğələlər. 

Ətrafdakılar üçün risk ilə bağlı tədbirlərin həyata keçirilməsində səhhətin və 

yorğunluğun  təsiri.Yorğunluq,  somatik,  psixoloji  və  emosional  pozğunluqların 

əlamətləri. 

Şüurun  kəskin  pozğunluqları.

A

ğır  xəstəliklər  zamanışüurun  qısa  müddətli 



itirilməsi (bayılma) və pozulması.Səbəbləri, əsas təzahürləri, ilk yardım. 

Tənəffüsünkəskin  pozğunluqları.  Boğulma  və  digər  kəskin  tənəffüs 

çatışmazlığı. Səbəbləri, əsas təzahürləri, ilk yardım. 

Kəskin  qan  dövranı  problemləri.Kəskin  ürək  tutmaları.  Səbəbləri,  əsas 

təzahürləri, ilk yardım. 

"Qıcolma"  anlayışı.  Epilepsiya  tutmaları.  Səbəbləri,  əsas  təzahürləri,  ilk 

yardım. İlk yardım göstərilən zaman buraxılan səhvlər. 

 

 



 

 

 

 

 

 

6. Xüsusi vasitələrdən istifadə 

üzrə tədris proqramı 

 

Mövzu 1. İstifadə üçün icazə verilmiş xüsusi vasitələrin ümumi quruluşu, 

təyinatı,taktiki və texniki xüsusiyyətləri 

 Xüsusi vasitələrin istifadəsi üçün müəyyən edilmiş qaydalara və təhlükəsizlik 

tədbirlərinə riayət edilməsi 

 

Xüsusi vasitələrin növlərindən asılı olaraq onların təyinatı. Xüsusi vasitələrin 

quruluşu  və  taktiki  və  texniki  xüsusiyyətləri.  Xüsusi  vasitələrin  texniki 

vəziyyətinin  (sazlığının)  yoxlanılması,  onların  istifadə  və  daşınması  üçün  tətbiq 

olunan təhlükəsizlik qaydaları və tədbirləri.

 

Növündən asılı olaraq xüsusi vasitələrin tətbiqinin əsasları. Xüsusi vasitələrə 



nəzarət  baxışının  keçirilməsi.Xüsusi  vasitələrin  düzgün  texniki  vəziyyətinin 

(istismarının) təmin edən istifadə və saxlanması qaydaları. 

 

7. Xüsusi fiziki hazırlıq 

üzrə tədris proqramı 

 

Mövzu 1. Fiziki güc tətbiq edilməklə mühafizə 



 

Mübarizə  üçün  xüsusi  üsullardanistifadə  edilən  texnikalar.Xüsusi  müdafiə 

üsulları və onlara qarşı yolların praktiki işlənib hazırlanması. Əl altında olan alətlər 

və məkanlardan istifadənin xüsusiyyətləri. 



 

Mömzu 2. Əks tərəfin silahlı hücumundan özünümüdafiə 

 

Bıçaqla silahlanmış əks tərəfin hücumundan özünü qorumanın əsas üsulları və 

onun zərərsizləşdirilməsi yolları. 

Odlu  silahla  silahlanmış  əks  tərəfin  hücumundan  özünü  qorumanın  əsas 

üsulları və onun zərərsizləşdirilməsi yolları. 

Çubuq 


(dəyənək), 

aerozol 


tipli 

vasitələrləsilahlanmış 

əks 

tərəfinzərərsizləşdirilməsi. 



 

 

 

 

 

Mövzu 3 Özəl mühafizə fəaliyyətində istifadə edilməsinə 

 icazə verilmiş xüsusi vasitələrlə özünü qoruma 

 

Rezin  çubuqla  (dəyənəklə)özünü  qoruma.  Mühafizə  fəaliyyətində  qoruyucu 

gödəkcələr və təhlükəsizlik dəbilqələrindən istifadə. 

"Fiziki hazırlıq" 

1.

 

Boğma və tutmalardan azad olunma; 



2.

 

Soyuq    silah  və  silah  qismində  istifadə  olunan  digər  əşyalardan  özünü 

müdafiə fənləri; 

3.

 

Odlu silahdan özünü müdafiə fənləri; 



4.

 

Ağrıdıcı zərbələrin tətbiqi; 



5.

 

Qıfıla salma və ondan azad olunma; 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



Поделитесь с Вашими друзьями:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə