Yrd. Doç. Bekir ÇÖl biyokimyasal Fonksiyonlar



Yüklə 57,81 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix05.03.2017
ölçüsü57,81 Kb.
#10210

1

Vitamin C

Elif AKMAN

Yrd.Doç.Bekir ÇÖL

Biyokimyasal Fonksiyonlar

ı

Kollojen biyosentezi



Karnitin biyosentezi

Nöradrenalin biyosentezi

Antioksidan Etkisi

Vitamin C ve Kardiyovasküler Hastal

ı

klar  


BİYOKİMYASAL FONKSİYONLARI

Askorbik asit 8 tane enzim için kofaktör görevi yapar



Tirozin metabolitlerinin hidroksi

lasyon ve dekarboksilasyonu

4-hidroksi fenil piruvat

dioksijenaz

Peptid yapılı hormonlarda glisinin

karboksiterminal ucunun

amidasyonu

Peptidil glisin amitleyici

monooksijenaz

Norepinefrin biyosentezinde

dopaminin B-hidroksilasyonu

Dopamin B-monooksijenaz

Karnitin prekürsörünün

hidroksilasyonu

Trimetillizin-2-oxoglu-

tarat dioksijenaz

Prokollagen biyosentezinde

tizinin 5-hidroksilasyonu

Lizin hidroksilaz

Karnitin prekürsörünün

hidroksilasyonu

Gama bütirobetain

2-oxoglutarat dioksijenaz

Prokollagen biyosentezinde

prolinin trans-3-hidroksilasyonu

Prokollagen-prolin 2-oxo-

glutarat 3-dioksijenaz

Prokollagen biyosentezinde

prolinin trans-4-hidroksilasyonu

Prolin hidroksilaz

Kollagen Biyosentezi

Vitamin C organizmada birçok hidroksilasyon

reaksiyonlarında indirgen (redüktant) olarak görev 

yapmaktadır.

Protokollagenin yapısında yer alan lizin ve prolinin

hidroksilasyonu için vitamin C'nin gereklili

ğ

i bilinmektedir.                                            



ayet protokollagen yapısında yer alan aminoasidlerln

hidroksilasyonu olmaz ise kollagen fibrillerl arasında 

çapraz ba

ğ

lantılar olu



ş

mayacak ve kollagen dokunun 

bütünlü

ğ

ü bozulacaktır.



Bu temel bozukluk ise konnektif dokunun sa

ğ

lıklı görev 



yapmasını olumsuz olarak etkileyecektir. 

İ

nsan fibroblast kültürlerinde kollagen geninin 



uyarılması için vitamin C'nin gerekli oldu

ğ



kanıtlanmı

ş

tır.Kemi



ğ

in organik matriksi 

kollagen içerdi

ğ

inden, kemik formasyonu için 



de vitamin C gereklidir. 

Hidroksiprolin sentezinde vitamin C'nin rolü

Kapiller damar çeperinin temel yapıta

ş

ında kollagen 



yer aldı

ğ

ından vitamin C eksikli



ğ

i kapiller fragiliteye

(Bozulan kapiler damar çeperlerinin direncinin azalması)

de 


yol açmaktadır. 

Yine askorbik asid varlı

ğ

ında düz kas hücre 



kültürlerinde kollagen tip I ve lll'ün a

ş

ırı miktarlarda 



arttı

ğ

ı görülmü



ş

tür. 


Yapılan bir  çalı

ş

mada da insan endotel hücresi ve 



fibroblast kültürlerinde askorbik asit varlı

ğ

ında hücre 



ço

ğ

alması gözlenirken prolinli ortamda ise bir 



ço

ğ

alma gözlenmemi



ş

tir.


2

KARNİTİN Biyosentezi

(3-hidroksi-4-

N

-trimetilaminobutirikasit)



Karnitin kas dokusu ve miyokardda yüksek 

konsantrasyonda bulunan ve vücutta do

ğ

al 


olarak mevcut olan bir bile

ş

iktir. 



İ

nsanlarda beyin, karaci

ğ

er ve böbrekte 



trimetillizin

’den sentez edilir. Kaslar karnitini

kandan temin eder. Bu madde uzun ya

ğ

asiti



zincirlerinin sitoplazmadan, B-oksidasyonun

cereyan etti

ğ

i mitokondri içine transportunda 



önemli bir faktörüdür.

Karnitin biyosentezi için öncül madde olarak lizin ve 

metiyonine, kofaktör olarak da B6 vitamini, nikotinik asit, 

askorbik asit, folik asit ve demire gereksinim vardır. 

Biyosentez yola

ğ

ı be



ş

basamakta tamamlanır.



Sentezin ;

Birinci basama

ğ

ı proteine ba

ğ

lı lizinin metilasyonudur, olu



ş

an 


madde trimetillizindir.

İ

kinci basamakta 3-hidroksitrimetillizin,

Üçüncü basamakta deoksikarnitinaldehid, 

Dördüncü basamakta ise deoksikarnitin olu

ş

ur. 



Be

ş

inci ve son basamakta etkili katalizör enzim  

deoksikarnitin hidroksilazdır, bu enzimin etkisiyle karnitin

olu

ş

ur.



KARNİTİN Biyosentezi

Askorbik asid karnitin biyosentezinde 6-

N trimetizilin-3-hidroksilaz ve 

dehidrokarnitin hidroksilaz enzimlerinde 

kofaktör olarak görev yapmaktadır.

Vitamin C eksikli

ğ

inde karaci



ğ

er gama 


bütiro betain hidroksilaz enzim aktivitesi 

azalmaktadır.

Bir neurotransmitter olan, 

noradrenalinin(norepinephrine) sentezi, 

postganglionik sempatik nöronların sinir 

uçlarında gerçekle

ş

ir. Bir hormon olarak, 



noradrenalin, adrenalinle beraber, 

böbreküstü bezlerine ait medullanın

kromafin hücrelerinde sentezlenir.

NORADRENALİN Biyosentezi

Muhtemelen biyosentetik

yola


ğ

ında sınırlayıcı sayılan;

dopaminin dopamin beta

hidroksilaz enziminin

katalizledi

ğ

i moleküler



oksijenin varlı

ğ

ında



noradrenaline dönü

ş

ümüdür.



Dopamine-beta hydroxylase,

bir tetramerdir, iki bakır 

iyonu içeriyor olan her

monomer, ascorbate

tarafından  Cu iyonları

ş

eklinde tutunur. 



3

Ayrıca son yıllarda peptid yapılı

hormonların (oksitosin, vazopressin vd.) 

amidasyonu için gerekli olan enzimlerin 

maksimum aktivitede görev 

yapabilmelerinin askorbik aside ba

ğ



olabilece

ğ

i ileri sürülmü

ş

tür. 

Askorbik asit bu enzimlerin maksimum 

aktivitede i

ş

lev görmesi için gerekli 

prostetik metal iyonunu redükte forma 

çevirmektedir.

C vitaminini sentezle birle

ş

tirebilen hayvanlarla ve birle

ş

tiremeyen hayvanlar 

üzerinde yapılan çalı

ş

malar göstermi

ş

tir ki vitamin C kolesterol 

metabolizmasıyla yakından ili

ş

kilidir.Kronik vitamin C eksikli

ğ

ine maruz 

bırakılan kobayların kan plazmalarında kolesterol ve trigliserit düzeyleri 

artmı

ş

tır ve kollestrol ün safra asidine dönü

ş

ümü yava

ş

lamı

ş

tır. Bozulan 

dönü

ş

ümden dolayı karaci

ğ

erdeki  kolestrol 7

α

-hidroksilaz enzim miktarı

azalır.tavsan ve kobaylar yüksek kolestrol diyetine maruz kaldı

ğ

ında ve 

vitamin c ilave edildi

ğ

inde bunların  kanlarındaki kollestrol seviyesi dü

ş

er.

Kollestrol metabolizması

Kardiyovasküler Hastalıklar Ve Vitamin C

LİPOPROTEİN PROFİLİ

ş

ük vitamin C alımında kollestrolun birkaç lipoproteini de



ğ

i

ş



ikli

ğ



u

ğ

rar. ODS sıçanlarında vitamin C eksikli



ğ

i ( diyet yetersizli

ğ

inde bu tip 



sıçanlar  askorbik asidi sentezle birle

ş

tirir.), potansiyel olarak destekçi 



atherogenic LDL kolesterolünde bir artı

ş

ve HDL kolesterolünde bir azalma 



görülür buda hiperkolesterolamiyle sonuçlanır.

PROSTAS

İ

KL

İ

N FORMASYONLARININ ARTTIRILMASI

Prostaglandin familyasının üyesi olan prostasiklin

formasyonu trombositlerin çökmesine kar

ş

ı arter 



duvarını korur. Doymamı

ş

ya



ğ

asitlerinin 

hidroksiperoksitleri tarafından inhibe edilir.

İ

nvitro



çalı

ş

malar gösterir ki askorbik asidin artan fizyojik



konsantrasyonları aort duvarındaki prostasiklin

formasyonlarını siklooksigenaz ve PGI –sentaz

enzimlerinden korur. 

ANTİOKSİDAN ROLÜ

Askorbik asit güçlü bir indirgeyicidir. 

Dehidroaskorbik asit ile bir redoks sistem 

olu

ş

turur. Standart 



ş

artlarda oksidan ve redüktan

kapasitesi e

ş

ittir. Ancak fizyolojik 



ş

artlarda bu 

e

ş

itlik sa



ğ

lanamadı


ğ

ı için askorbik asit elektron 

vericisi olarak görev yapar. Bu özelli

ğ

inden dolayı



biyolojik sistemlerde askorbik asidin en önemli 

fonksiyonu hidrojen ta

ş

ıyıcısı olarak rol 



oynamasıdır.

Askorbik asit suda çözünen süperoksit (Oksijen 

molekülüne ek elektron yerle

ş

mesiyle olu



ş

an radikallere verilen 

ad) , hidroksil radikalleri ve single oksijen ile direkt olarak 

reaksiyona giren zincir kıran bir antioksidandır.



4

Askorbat, sulu peroksil radikalleri ve 

aktif polimorfonükleer lökositlerden 

salınan oksidanlarca indüklenen 

peroksidatif hasarı önleme yetene

ğ

ine 



sahiptir. Plazma di

ğ

er antioksidanlara 



sahip olsa bile askorbik asitten 

yoksunsa lipitlerde oksidatif hasar 

meydana gelir.

Askorbik asidin di

ğ

er bir özelli



ğ

i, antioksidan etkisi 

yanında prooksidan etki de göstermesidir. Askorbik asit 

metal iyonları varlı

ğ

ında prooksidan gibi rol oynar.



Askorbik asit, ferri demiri (Fe+3) ferro demire (Fe+2) 

indirgeyen süperoksit radikali dı

ş

ındaki tek sellüler



ajandır. Bu yolla askorbat, proteine ba

ğ

lı ferri demiri 



uzakla

ş

tırarak ya da do



ğ

rudan indirgeyerek fenton

reaksiyonunda hidrojen peroksitle etkile

ş

meye uygun olan 



ferro demire dönü

ş

türür. Yani süperoksit üretimine 



katkıda bulunur.

Bu özelli

ğ

inden dolayı askorbik asit serbest radikal 



reaksiyonlarının önemli bir katalizörü veya bir prooksidan 

olarak de

ğ

erlendirilir



Askorbik asit, E vitamini yenilenmesinde 

görev almaktadır. Askorbat radikali 

(semidehidroaskorbik asit) NAD 

tarafından enzimatik olarak yeniden 

redüksiyona u

ğ

ratılarak askorbik aside 



dönü

ş

ür. Bu mekanizmayla E vitaminin 



antioksidan fonksiyonları sürekli hale 

getirilir. 

Ve ayrıca C vitaminin antioksidan faaliyeti 

vücutta geni

ş

koruyucu etki gösterir.örne



ğ

in;


1-

İ

nsan spermindeki DNA lara serbest radikallerin 



zarar vermesini korur.

2-Akci


ğ

er dokusunu teneffüs edilen sigara dumanı

ve ozonun içindeki zararlı maddelerin serbest 

radikallerinden korur.

3-Göze ait dokuları foto-oksitatif zarardan 

koruyarak katarak olu

ş

umunu engeller.



Kaynaklar

www.wikipedia.com

Ball G.F.M. Vitamins Their Role in the Human Body

tipbilimleri.turkiyeklinikleri.com

pediatri.turkiyeklinikleri.com

Rucker Robert B. Handbook Of Vitamins



5

Sorular 


Karnitin biyosentezinde vitamin c hangi enzimlerin kofaktörü

olarak görev alır?

Eksik vitamin C alımında lipoproteinlerde ortaya çıkan 

de

ğ



i

ş

iklikler nelerdir?



Vitamin C aort duvarını hangi enzimlerin etkisinden korur?

Askorbatın süperoksit üretimine katkısı nedir?




Yüklə 57,81 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə