Ulusal meslek standardi gerontolog (seviye 6) referans kodu / … resmi gazete tarih-sayi/ …



Yüklə 138,51 Kb.
səhifə1/3
tarix19.06.2017
ölçüsü138,51 Kb.
  1   2   3
myklogoisimsiz

ULUSAL MESLEK STANDARDI

GERONTOLOG

(SEVİYE 6)

REFERANS KODU / …

RESMİ GAZETE TARİH-SAYI/ …


Meslek:


GERONTOLOG

Seviye:


6

Referans Kodu:


…………………………………….

Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):


Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Yardımcı Kuruluş: Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Gerontoloji Bölümü

Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi:


MYK Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sektör Komitesi

MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı:


………… Tarih ve ………. Sayılı Karar

Resmi Gazete Tarih/Sayı:


…………………………………….

Revizyon No:


00



TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR

AKTİVİTE TEORİSİ: Geri çekilme teorisine karşı çıkan bu teori, ömür boyu aktif kalınarak mutlu olunabileceğini kabul eden teoriyi,

BAĞIMSIZ YAŞAM: Yaşlılıkta bireyin çevresine ihtiyaç duymadan yaşamasını,

BARİYERSİZ ÇEVRE: Yaşlı bireyin katılımını engelleyen her türlü bariyerden arındırılmış, içinde yaşadığı veya teorik olarak yaşayabileceği fiziksel ve sosyal alanların toplamını,

BAŞARILI YAŞLANMA: Bireyin kendi istekleri ve kararları doğrultusunda, her yaşam döneminde seçtiği veya toplumun beklediği bireysel yaşam ödevleri olarak tanımlanan hedeflerine erişmesinden elde ettiği maddi ve manevi kazançlarından çıkardığı bireysel anlam ve bunların toplum açısından yararlarını,

ÇAPRAZ GEÇİŞ TEORİSİ: Yaşlılıkta cinsiyete bağlı rollerin birbirine yaklaştığını ifade eden teoremi,

ÇEVRE: Yaşlı bireyin içinde yaşadığı veya teorik olarak yaşayabileceği fiziksel ve sosyal alanların toplamını,

DESTEKLİ İKAMET: Bakım hizmetlerinin entegre edildiği, yaşlıya evinde kiracı veya ev sahibi olarak oturmaya devam etme olanağı sunan gerontolojik ikamet modelini,

GERİ ÇEKİLME TEORİSİ: Yaşlılıkta, hem bireyin hem de toplumun geri çekilmeyi istediğini, geri çekilmenin yaşlı birey açısından anlamlı olduğunu ve böylece ölüme daha iyi hazırlık yapabildiğini belirten teoriyi,

EKOLOJİK GERONTOLOJİ: Fiziksel ve sosyal çevrelerin yaşlılara uygun olarak tasarımı ve uyarlanması ile ilgilenen gerontolojinin alt kolunu,

FİZİKSEL ÇEVRE: Yaşlı bireyin içinde yaşadığı veya teorik olarak yaşayabileceği fiziksel alanların toplamını,

FORMAL BAKIM: Belli bir ücret karşılığında profesyonel veya yetişmiş bakım elemanları tarafından sunulan bakım hizmetlerini,

GELİŞİMSEL VE TRAVMATİK KRİZLERE ADAPTASYON: Yaşam seyri ile yaşanan, ani veya yavaş gelişimler gösterebilen, doğumdan ölüme kadar süren gelişimsel evrelerde yaşanan krizlere uyumu,

GEROGOGİK: Yaşlılıkta mütekabil eğitimi inceleyen yaklaşımı,

GERONTOLOG: Gerontoloji öğretimi görmüş, Gerontolojinin teori, araştırma ve uygulama alanları konularında spesifik bilgi ve beceri edinmiş, yaşlanma ve yaşlılık uzmanını,

GERONTOLOJİ: Yaşlanma ve yaşlılık süreçlerine ilişkin bilimsel araştırmaları gerçekleştiren, bulgulara dayalı olarak aktif yaşlanma politikaları üreten, yaşlanma ve yaşlılıkla ilgili var olan teorik yaklaşımları değerlendiren ve yenilerini oluşturan, uygulamalı çalışmaları sürdüren, toplumsal yaşam içinde sadece yaşlıları değil, tüm kuşakların yaşlanma süreçlerine ilişkin interdisipliner bir perspektifle sosyal, ekonomik, kültürel boyutları analiz eden bilim dalını,

GERONTOLOJİK BAKIM: Bakıma muhtaç yaşlılara yönelik, Gerontolojik amaç ve içerikli, Gerontolojinin teorilerine ve bakım modellerine dayalı, her koşulda yaşlının bağımsızlığını mümkün olabilen en üst seviyeye eriştirmeye ve böylece yaşamında kalite ve anlam algılamasına yol açan, sadece tıbbi bakımla sınırlı olmayan, aksine bakım muhtaçlığın doğurduğu özel ihtiyaçları gerontolojik teorik modellere dayanarak karşılayan bakım hizmetlerinin toplamını,

GERONTOLOJİK BAKIM MODELİ: Gerontolojik bakımdan anlayan personel tarafından sunulan ve Gerontolojik bakıma uygun fiziksel ve sosyal ortamlarda sunulan bakım hizmetlerinin tümünü,

GERONTOLOJİK TEORİ: Gerontolojinin kendisine ait spesifik teorilerini,

GERONTOLOJİK UYGULAMA/HİZMET: Yaşlanma sürecindeki tüm yaş gruplarının, ailelerinin, hizmet verenlerin ve yaşlıların özel ihtiyaç durumlarını dikkate alan, temeli gerontolojik teorilere dayanan araştırmaların, uygulamaların ve hizmetlerin tümünü,

GERONTOPSİKİYATRİ: Yaşlanmanın psikiyatrik boyutlarını inceleyen Gerontolojinin alt kolunu,

GERONTOPSİKOLOJİ: Yaşlanmanın psikolojik boyutlarını inceleyen Gerontolojinin alt kolunu,

GERONTOSOSYOLOJİ: Yaşlanmanın sosyolojik boyutlarını inceleyen Gerontolojinin alt kolunu,

GERONTEKNOLOJİ: Yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştıran, yaşam kalitelerini artıran, fiziksel, zihinsel ve sosyal kapasitelerini iyileştiren teknolojik ürünlerin ve uygulamaların araştırılması, geliştirilmesi, sunulması ve değerlendirilmesi ile ilgilenen, gerontolojinin alt kolunu,

HOSPİS (HOSPİCE): Terminal dönemde ağrı ve semptomları bulunan bireyler ve ailelerine yönelik kendilerini iyi ve güvende hissettiği bir ortamda, duygusal, sosyal ve psişik yönden destek aldığı modeli,

ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,



İNFORMAL BAKIM: Aile bireylerinin, yakınların veya komşuların çoğu kez para karşılığı olmayan, gönüllü olarak vermiş oldukları bakım hizmetini,

İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,

NOKSANLIK TEORİSİ: Bu teorinin taraftarları yaşlılıkta özellikle zeka randımanının gerilediğini kabul ettiği ve yaşlılığı bu düşünceden hareket eder her yönden gerileme noktasına vardırdığını savunan, günümüzde artık geçerliliğini tamamen yitirmiş olan gerontolojik teoriyi,

RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

SOSYAL ÇEVRE: Yaşlı bireyin içinde yaşadığı veya teorik olarak yaşayabileceği sosyal alanların toplamını,

SÜRELİ ve SÜREKLİ BAKIM: Hastane, gündüz bakım merkezi, yaşlı bakım merkezi ve hospis gibi merkezlerde sunulan yaşlı bireyin gereksinimine göre süreli veya sürekli olabilen bakım hizmetlerini,

SÜREKLİLİK TEORİSİ: Yaşlılıkta, daha önceden edinilmiş olan davranış ve aktivitelerin devam etmesinin, yaşam memnuniyeti yarattığını ifade eden teoriyi,

UYGULAMALI GERONTOLOJİ: Gerontolojik ampirik araştırmalardan elde edilen bulgulardan hareket ederek, ama aynı zamanda diğer bilimlerin teorilerinden de yararlanılarak, yaşlıların ihtiyaçlarını dikkate alan ve bu bağlamda uygulama alanlarını inceleyen ve öneriler getiren gerontolojik alanı,

YAŞAM DÖNGÜSÜ PERSPEKTİFİ: İnsan yaşamının farklı evrelerden ve deneyimlerden oluştuğunu, bu evre ve deneyimlerin her birey için farklı olabileceğini benimseyen yaklaşımı,

YAŞAM DURUMU TEORİSİ: Yaşlı bireye kendi istekleri ve kararları doğrultusunda yaşama ve gelişme olanakları sunan, yaşlılık döneminde ortaya çıkan farklı ve özel ihtiyaçlarını dikkate alan, yaşamında anlam ve kalite algılamasını sağlayan “oyun alanları” (fırsat alanları) üzerine, bugün yaşlılık politikalarının tasarımında kullanılan en önemli teoriyi,

YAŞAM SEYRİ PERSPEKTİFİ: Yaşlanma döneminde elde edilen deneyim ve imkanları ele alarak yaşam seyrinin yaşlılık dönemindeki çıktılarını,

VAKA YÖNETİMİ: Ulaşılabilir kaynakların ve hizmetlerin efektif kontrolünü, planlamasını ve kullanımını öngören, ve hizmet sürecini ihtiyacı olan hedef kitlenin lehine işlemesini sağlayan yaklaşımı,

YAŞLANMA: Ana rahminde başlayan ve ölünceye dek devam eden, biyolojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlara sahip olan süreçlerin her biri ve bunlardan doğan ve ömür boyu devam eden “toplam”ı,

YAŞLI BAKIMEVİ: Bakıma muhtaçlığı Gerontolojinin teorilerine dayanarak tanımlayan, gerontolojik perspektifi kabul eden ve bu perspektiften hizmetlerini tasarlayan ve sunan bakım kurumunu,

YAŞLI BAKIMI: Gerontolojinin teorilerine dayalı, bakıma muhtaçlığın yaşlı bireyde yarattığı özel ihtiyaçları karşılayan bakım hizmetlerini,

YAŞLILIK: Sosyal ve kültürel faktörlere göre tanımı zamana ve döneme göre değişen toplumsal bir tasarım olan bir yaşam döneminin adını,

YAŞ DOSTU ÇEVRE: Aktif ve sağlıklı yaşlanma için katkı sağlayan çevresel ve sosyal ortamları,

YAŞAM KALİTESİ: Yaşlı bireylerin yaşam koşullarına dair memnuniyetlerini sosyo-kültürel ve ekonomik çevreleri bağlamında objektif ve subjektif ele alan çok boyutlu konsepti,

YAŞAM STANDARDI: Ülkenin ortalama gelir düzeyi, istihdam oranı, sağlık hizmetlerine erişim düzeyi ve yaşam beklentisi gibi faktörlerin birleşimi ile analiz edilen, belirli bir coğrafi bölgede, bireylerin ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarına erişilebilirlik düzeyini

ifade eder.



İÇİNDEKİLER



  1. GİRİŞ

Gerontolog (Seviye 6) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Gerontoloji Bölümü tarafından hazırlanmıştır.

Gerontolog (Seviye 6) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.




  1. MESLEK TANITIMI

    1. Meslek Tanımı

Gerontolog (Seviye 6), iş sağlığı ve güvenliği, kalite ve çevre korumaya yönelik önlemleri alarak; iş organizasyonu yapan, gerontolojik uygulama/hizmetleri konumlandıran, girişimleri başlatan, gerontolojik uygulama/hizmetlerin etkililik ve verimlilik değerlendirmesini yapan, alanında vaka yöneticiliği yapan ve mesleki gelişim faaliyetlerini yürüten nitelikli kişidir.

    1. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri

ISCO 08: 2269 (Başka yerde sınıflandırılmamış sağlık profesyonelleri)

    1. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz, Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Kanunu

26156 sayılı Özel Mesleki Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmelik

2872 sayılı Çevre Kanunu

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu

4857 sayılı İş Kanunu

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

663 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Hissedilebilir Yüzey Standardı

Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ

Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.


    1. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunu

5393 sayılı Belediye Kanunu

573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (Madde: 9-10-11)

633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname

Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği

Bakıma Muhtaç Engellilere İlişkin Yönetmelik

BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme

BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme

BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

BM Medeni ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşme

Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme

Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı

Her Türlü Irk Ayrımcılığı’na Son Verilmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

Pekin Deklarasyonu ve Eylem Planı

Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Özürlülerin Bakımı, Rehabilitasyonu ve Aile Danışmanlığı Hizmetlerine Dair Yönetmelik

Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.


    1. Çalışma Ortamı ve Koşulları

Gerontolog (Seviye 6); doktor, hemşire, psikolog, sosyolog, avukat, mimar, mühendis, geriatrist, iktisatçı, işletmeci, fizyoterapist, ergoterapist, aile ekonomisti, sosyal çalışmacı, eğitim bilimci, sağlık teknikeri, bakım teknikeri ve yaşlanma ile ilgili diğer meslek gruplarıyla işbirliği içinde; süreli ve sürekli yaşlı bakım hizmeti veren kurumlar, yaşlılara yönelik sosyal ve sağlık hizmeti veren kurum ve kuruluşlar, yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin sosyal, ekonomik, hukuki, kültürel, tıbbi boyutlarda hizmet veren kurum ve kuruluşların fiziki çalışma koşulları dahilinde çalışmalarını yürütür.

Çalışma ortamı, açık/kapalı ortamlar ve güvenli mekânlardan oluşur. Ortamın gürültü seviyesi, koku durumu, sıcaklık ve nem düzeyi gerontolojik hizmet alanlar ve gerontolojik hizmet veren gerontologların bedensel ve ruhsal durumunu olumsuz etkilemeyecek düzeyde olmalıdır. Çalışma ortamları hijyenik, aydınlık, düzenli, erişilebilir ve güvenli olmalıdır.

Çalışırken gerontolojik hizmet alan bireylerle, bu bireylerin yakınlarıyla, yetkili personel ve sağlık profesyoneliyle bilgi gizliliği ve mahremiyet ilkesi dahilinde iletişim halindedir. Hizmet verdiği süreçte bireysel ve/veya takım çalışması ile hareket eder. Mesleğin icrası esnasında, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini içeren kaza ve şiddete maruz kalma riskleri bulunmaktadır.


    1. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler

Mesleğe ilişkin diğer gereklilik bulunmamaktadır.


  1. MESLEK PROFİLİ

    1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri

Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

A

İş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite faaliyetlerini yürütmek

(devamı var)



A.1

İş süreçlerinde İSG uygulamalarını yürütmek

A.1.1

İş süreçlerinin özelliğinden ve hizmet alanlardan kaynaklanabilecek risk ve tehlikeleri saptar.

A.1.2

Belirlediği risk ve tehlikeleri ilgililere iletir.

A.1.3

Risk ve tehlikelere göre önlemlerin alınmasını sağlar.

A.1.4

İşyerinin acil durum önlemlerini uygular.

A.1.5

Çalışma koşulları ve yöntemlerinden kaynaklanabilecek risklere ve sorunlara karşı personelin ve kendisinin bedensel ve psiko-sosyal sağlığını korumaya yönelik önlemleri alır.

A.1.6

İş sağlığı ve güvenliği konusundaki normların anlaşılması için, işyerinde konu ile ilgili yasaları da dikkate alarak çalışanlara yönelik eğitim programlarının planlanması, uygulanması, denetlenmesi ve gerektiğinde revize edilmesi çalışmalarında görev alır.

A.1.7

İSG koruma ve müdahale araçlarının (uyarı işaret ve levhalarının) uygun ve çalışır şekilde bulundurulmasını, denetimini ve talimatlar doğrultusunda kullanılmasını sağlar.

A.2

Çevre koruma uygulamalarına destek vermek

A.2.1

İşyeri kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlar.

A.2.2

İş süreçlerinde ortaya çıkan atık malzemelerin bertarafına ve geri dönüşümüne yönelik uygulamaları planlar ve mevzuata uygunluğunu kontrol eder.



Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

A

İş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite faaliyetlerini yürütmek

A.3

İş süreçlerinde kalite uygulamalarını desteklemek

A.3.1

Hizmet alanların memnuniyetini, verilen hizmetlerin sürecini ve etkisini değerlendirir.

A.3.2

Değerlendirme sonuçlarına göre iyileştirme ve geliştirme faaliyetleri yürütür.

A.3.3

Hizmet alanların şikâyet bildirme ve şikâyetleri giderme mekanizmalarını yürütür.

A.3.4

Kurum çalışanlarının memnuniyetini, şikayetlerini değerlendirir ve şikayet giderme mekanizmalarını işletir.

A.3.5

Çalışma ortamında hizmetin kalitesini artırmayı sağlayacak işleri planlar.

A.3.6

Çalışma ortamında hizmetin kalitesini artırmayı sağlayacak işlerin sürdürülmesini sağlar ve denetler.



Görevler

İşlemler

Başarım Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

B

İş organizasyonu yapmak

(devamı var)



B.1

İş programı yapmak

B.1.1

Çalıştığı kurum ve kuruluşta hizmet planları yapar.

B.1.2

Hazırladığı planlamaların hayata geçirilmesiyle ilgili süreçleri izler ve yönetir.

B.1.3

Gerçekleştirdiği değerlendirmelere göre sunulan hizmetlerin akışını, personelin niceliğini ve niteliğini planlar.

B.1.4

Sorumluluğu altında olan hizmet verenleri sevk ve idare eder.

B.2

Çalışma ortamını düzenlemek

B.2.1

Verilecek hizmetin özelliğine uygun koşulların oluşturulmasıyla ilgili planlamaları yapar.

B.2.1

Çalıştığı kurum ve kuruluşun koşullarının sunulan hizmetin kapsamına uygunluğunu değerlendirir.

B.3

Hizmet süreçlerini planlamak

B.3.1

Hizmet süreçlerinde araştırma, proje geliştirme ve uygulamayla ilgili konularda planlama yapar.

B.3.2

Planladığı Gerontolojik hizmetin hayata geçirilmesinde sorumluluğu altında olanları sevk ve idare eder.

B.3.3

Planlanan Gerontolojik hizmetin sürdürülebilirliğini değerlendirir.

B.3.4

Planlanan Gerontolojik hizmetin sürdürülebilirliğine ilişkin olarak personelin niceliği ve niteliğinin sağlanması için gerekli girişimlerde bulunur.

B.3.5

Sunulacak hizmete ilişkin tüm süreçleri yasal ve etik kurallara uygun şekilde planlar.


Yüklə 138,51 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə