Təsisçi: “Hədəf” nəşrləri Baş redaktor: fil.ü. f d., dos. Şəmil Sadiq Redaktor



Yüklə 32,82 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə10/16
tarix26.07.2017
ölçüsü32,82 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   16

türkün  özü
63
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
62
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
var idi – qarşı mənzildə yaşayan təqaüdçü 
albay, bir də 1 nömrəli mənzildə yaşayan, 
vaxtından əvvəl işsiz qalmış bir jurnalist.
Havanın hərarəti düşəndən sonra – 
kölgələr uzananda Aydın həyətə çıxdı, amma 
heç kim yox idi. Bilmirdi özünü hara dürtsün. 
Artıq geri qayıtmaq haqqında düşünürdü 
ki, qonşusu olan gənc bir tatarı gördü. O, 
adətən başını sallayaraq salam verib keçərdi. 
Amma indi nədənsə səmimiyyətlə əl uzadıb 
salamlaşdı:
– Necəsiniz, iptaş? Nə vaxtdır 
görünmürsünüz, harasa getmişdiniz?
– Hara gedəcəm ki? Evdə otururam.
– Sizi axtarırdım.
– Xeyir ola? – Aydın təəccüblə soruşdu.
– Demişdiniz ki, işsizsiniz. Sizə kömək 
etmək istədim,  iş üçün bir tanışımla 
danışdım.
– Eləmi? – Aydın bir az narahat oldu.
– Bir iş var... Əsl işdir! Bir az ağırdır, 
amma əmək haqqı yaxşıdır, – bic-bic 
gülümsədi qonşu.
Aydın axıra qədər səbr etmədən 
qonşusunun sözünü kəsdi:
– Rafiqcan, mənim üçün nə işi var, söylə 
görüm artıq!?
– Siz axı yaxşı maşın sürə bilirsiniz. 
Sabah səhər məni burada gözləyin, özünüzlə 
şəxsiyyət və sürücülük vəsiqəsini götürün 

...
– Sonra nə? – Aydın işin nədən ibarət 
olduğunu öyrənmək üçün səbirsizlənirdi
.
– Sonra mən sizi öz cigitlərimlə tanış 
edərəm. Onlar altı qardaşdırlar, siz də 
olarsınız yeddinci. Birlikdə uçacaqsınız 
Dubaya.
– Nə üçün? – Aydının səsindəki həvəs 
yox olmuşdu. Başa düşürdü ki, xaricə pulla 
getmək lazımdır.
– Onlar biznesmendilər. Maşın alveri 
ilə məşğul olurlar. Orada bir neçə xarici 
maşın alacaqlar. Siz də onlarla birlikdə o 
maşınlardan birini sürüb gətirəcəksiniz.
– Neçə günlük gedəcəyik?
– Hər gediş yeddi, ya da on gün çəkir. 
Hər gün üçün yüz dollar ödəyəcəklər. 
Təyyarə bileti, oteldə qalmaq xərci, hətta 
yemək xərcini də öz üstlərinə götürürlər.
– Gör haa! Əla işdir ki, – Aydın dedi. 
Sevindiyindən az qala ürəyi yerindən çıxırdı. 
“Ay Allah, məni tək qoymadın, sənə boş 
yerə bel bağlamadım!!!” – düşündü.
– Bir məsəl var, deyərlər, “qonşunun xətri 
üçün namazı da sonraya saxlamaq olar”. 
Mən sizin üçün çalışıb bu işi düzəldirəm, – 
Rafiq özündən razı gülümsədi.
–  Rafiq, heç vaxt unutmaram sənin bu 
yaxşılığını, aynalayın, başına dönüm.
– Təkcə “sağ ol”nan bu işi bitirmək 
olmaz, qayıdanda yaxşı “yuyarıq” bu işi. 
 
Aydın qonşunun nəyə işarə elədiyini başa 
düşərək güldü: 
– Əlbəttə
, yaxşı-yaxşı “yuyarıq”.
– Oldu, sabahadək, sağ olun.
Rafiqin mavi gözləri sevincdən parladı, 
qırmızı yanaqları açıldı və tezcə oradan 
ayrılaraq getdi. “Allah özü təşkil etdi 
qonşuyla görüşümüzü. Gör ha, yuxudurmu, 
gerçəkdirmi bu?” –  Aydın gözlərini 
ovuşduraraq, əmin oldu ki, yuxu deyil. 
Qapının önündə xeyli duraraq, yavaş-yavaş 
özünə gəldi.
***
Dubayda alınmış maşınları bərəyə 
yükləyərək İrana gətirdilər. Ertəsi gün səhərin 
sərinliyində yola düşdülər. Altı sürücü altı 
maşında sükan arxasında əyləşərək, hamar 
asfaltlı trasla qaza basır, sürətlə gedirdilər. 
Maşınların birini Aydın sürürdü. Yeddinci 
cigit isə onların rəhbəri idi – öndə gedən 
maşının arxa oturacağında əyləşmişdi
.
İranın liman şəhəri Bəndər-Abbasdan 
çıxaraq qısa müddətliyinə dayandılar, tez-
tələsik yemək yedilər. Yemək vaxtı rəhbərləri 
onlara yolu izah etməyə başladı: “Min yeddi 
yüz kilometr keçərək, İranla Türkmənistanın 
sərhəddindəki Şırak kəndinə gələcəyik, – 
dedi. – Ordan sonra Marı, Çarcou şəhərlərini 
keçərək Özbəkistana çatacağıq. Sonrakı 
dayanacağımız Özbəkistanın Farat kəndidir. 
Sonra Buxara, Nəvai və nəhayət, doğma 
Qazaxıstan. Günəş qızmardı, yol çətin!.. 
Amma Şıraka qədər dayanmayacağıq!.. 
Yorulan olsa, utanmasın, desin, mən özüm 

türkün  özü
65
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
64
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
onu əvəz edim, yorulan da dincəlsin. Haydi 
cigitlər, atlanın!”
Bundan sonra maşınları işə salıb, yenə 
yola düşdülər. Kənardan təptəzə maşın kimi 
görsənən, amma iki il sürülmüş “Audi”ni 
sürməyi Aydına tapşırmışdılar. Salonlar təmiz 
idi, elə bil zavoddan indicə çıxıb. Mühərriki 
də mükəmməl idi. Doğrudan da yeni maşın 
yaxşı at kimidir. İsti havaya baxmayaraq 
Aydın yorğunluq hiss etmirdi. Əksinə, kefi 
kök idi və həvəslə maşının qazına basırdı. 
Beynindəki düşüncələr maşından da sürətli 
gedirdi. O Almatıya qayıdanda alacağı 
dollarları xəyalında canlandırırdı: “Əziyyət 
verən aclıqdan və kasıblıqdan canımı 
qurtaracam”. Xəyalları göylərə qalxırdı. 
Ürəyi sevincindən hoppanıb-düşürdü
.
“Nə qədər qəribə təbiəti var buraların, 
tropik yaşıllıqlardan qupquru səhralara 
keçirsən!.. Amma fərqi yoxdur, hər yer elə 
gözəldir ki, insanın gözünə xoş gəlir! Ya 
Rəbbi, hər şey üçün sənə şükür!” Neçə ildə 
birinci dəfə idi ki, ürəyindən oxumaq keçdi. 
Ətrafı seyr edərək Estayın “Hüsni-Xorlan” 
mahnısını oxudu. Rımcan bu mahnını 
sevərdi. Əlbəttə ki, Aydın müğənni deyildi, 
amma səsi qulağa xoş gəlirdi. Rımcanla 
birlikdə olduqları məclislərdə çox mahnı 
oxumuşdu. “Sabah nə yeyəcəm, nə içəcəm” 
qayğısı olmayan günlər idi. Rımcan və Aybar 
sağ olduqları zaman Aydın xoşbəxt insan idi! 
İndi isə həyatı ikiyə bölünmüşdü, əvvəlki və 
qəzadan sonrakı həyat... 
Dünya aldadıcı və dəyişkəndir!.. Sanki 
gözünü açıb-bağladı və qısaca sürən mənalı 
həyat bitdi, varlığını yalın-yaban sürdürdüyü 
günlər başladı... İndi ürəyi sızlayır, 
geridönməz xoşbəxt günlərin həsrəti qəlbini 
sıxırdı.
Farat kəndinə gecə gəlib çatdılar və bir 
özbəyin evinə qonaq düşdülər. Yatmağa 
uzanmazdan əvvəl rəhbərlik edən adam 
sürücüləri bir yerə yığdı:
– Cigitlər, yol yorğunusunuz. Az qalıb... 
İndi yaxşıca dincəlin, səhər özüm sizi 
oyandıraram.
Adamın bu sözlərindən sonra Aydın 
rahatca dərin yuxuya getdi. Səhər oyananda 
gördü ki, nə yol yoldaşları var, nə də 
maşınlar. Evin yiyəsini sorğuya çəkməyə 
başladı, o isə ölənin dalınca ağlayan kimi 
sızıldayırdı:
– Oy-bay-au! Onlar əsl fırıldaqçı imişlər. 
Dünənki yeməyin və gecə qalmağın pulunu 
verməyib qaçıblar, üstəlik iki torba parçamı 
da oğurlayıblar. O parçalardan paltar tikib 
dolanırdıq. İndi neyləyəcəyik?
– Maşın
... Axı sizin maşınınız var?– Aydın 
heç nə başa düşmürdü: “Axı onlar yaxşı 
oğlanlar idi! Belə davrana bilməzdilər!..”
– Bəli, maşın var. Amma xeyri yoxdu – 
onlara çata bilmərik. 
– Bəlkə çata bildik? – “Razılaşmaq olmaz, 
hərəkət eləmək lazımdır” – beynində ancaq 
bir düşüncə döyünürdü.
– Mümkün deyil. Çatsaq da onlardan 
heç bir şey ala bilmərik. Öz həmyerlilərin 
səni elə oradaca, çöldəcə öldürərlər. İndi 
neyləyəcəyik?
– Neyləyəcəyik?! Birtəhər başımızı 
saxlayarıq. Bəs sən neyləyəcəksən? Hələ ki, 
sağsan öz yurduna qayıt.
– Öz yurduma necə qayıdım? Cibimdə pul 
yoxdur...
– Onda özünə burada müvəqqəti bir iş 
tap
, yolpulunu qazan.
– Mənim sənədlərim də yoxdur, – dəhşətlə 
yadına saldı ki, Aydının da, o biri sürücülər 
kimi sənədləri rəhbərlik edən adamda idi. 
Deyirdi sənədləri bir əldə saxlamaq yaxşıdır.
– Battın sən, ay oğlan.
– Hə, təmamən battım! –dediklərinin 
mənasına varmadan təkrarladı.
İnsan övladının şahid olduğu xainlik və 
alçaqlıq dərəcəsi Aydını sarsıtdı. O ürək 
ağrısı hiss etdı. Yandıran bir ürək ağrısı! 
Ağrı onu deşib keçdi, qəlbini parçaladı, içini 
yandırdı. Sanki şüurunu itirmişdi. Bir müddət 
hərəkətsiz oturdu. Gözləri qaraldı, ətrafında 
heç nə görməz oldu. Tale zərbə vurmaq 
istəyirsə, şiddətli və azğın zərbə vurur. 
Özünə gələndən sonra ətrafa boylandı, 
qoca özbəyin izi-tozu da qalmamışdı
. Cüzi 
ümidlə qaldığı evin qapısına yaxınlaşdı, 
dəstəyi burdu, qapı açılmadı, zəngi çaldı, 
cavab verən olmadı. Nə edəcəyini bilmədən 
qeyri-müəyyən istiqamətdə yavaş-yavaş 
yeriməyə başladı
.

türkün  özü
65
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
64
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
***
 
Canı əldən düşmüş, özünü itirmiş Aydın 
özünü Almatıya çatdırana qədər üç ay keçdi. 
Neçə il yaşadığı mənzilin önündə isə onu 
bir bəla daha gözləyirdi. Taxta qapını dəmir 
qapı ilə dəyişmişdilər. Bir qıfıl yerinə iki qıfıl 
qoyulmuşdu. Nə olduğunu başa düşmədən 
qapının zəngini çaldı. Dəmir sürgülü qapı 
açıldı.
– Sizə kim lazımdı? – gombul yanaqlı 
saçları dağılmış cavan oğlan soruşdu.
– Qapını açın, – dedi Aydın, – bu mənim 
mənzilimdir.
Ağlınız başınızdadır?.. Çıxın gedin 
burdan! Yoxsa, polis çağıraram!.. – qapını 
üzünə bağladılar.
Bu işdə bir zibil olduğunu hiss edən 
Aydının ürəyi döyündü, qan kəlləsinə vurdu 
və həmin o qonşu tatarın evinə yollandı

Qapını Rafiq özü açdı. Aydın mənzilini başqa 
adamlar tutduğunu həyəcanla ona söylədi.
– Bəli, – Rafiq soyuqqanlıqla cavab verdi, 
– Sizin gedişinizdən sonra bəzi adamlar 
gəldilər, evinizi başdan ayağa təmir etdilər. 
Bu yaxınlarda da köçdülər. Onlardan 
soruşdum, bu nə məsələdir, dedilər ki: “Biz 
bu mənzili satın almışıq”.
– Bəs mən neyləyim?
– Gedin polisə.
Rafiqin məsləhəti ilə Aydın polis şöbəsinə 
gəldi. Sağ olsun cavan polis işçisi, onunla 
birlikdə mənzilə gəldi, Aydının yanındaca 
yekə başlı heyvərə adamı sorğuladı. Heyif 
ki, sənədlərin hamısının qaydasında olduğu 
ortaya çıxdı. Sonra onlar ikisi birlikdə Mülk 
sənədləşdirmə idarəsinə getdilər. Orada da 
sənədlərin düzgün rəsmiləşdirildiyi aydın 
oldu.
Bu sənədlərə görə Aydının makler vasitəsi 
ilə öz evini üç min dollara satdığı görsənirdi.
– Ağsaqqal, bağışlayın, sizə heç cür 
kömək edə bilməyəcəm, – deyən polis öz 
yoluyla getdi.
“Göydən yağsa xırda şişlər, bəxtsiz 
Makarın üstünə düşər”, “Bəla təkbaşına 
gəlməz”, – düşündü Aydın, bir yandan da 
inanmaq istəmirdi. “Necə yəni, mən indi 
küçədə qalacağam? Mən indi kiməm?.. İnsan 
bu qədər vicdansız ola bilər?.. Allahdan 
da qorxmurlar! Niyə? Nəyə görə belə bir 
şey məhz mənim başıma gəldi? Təqsirim 
nə idi? Ya Rəbbi, nəyə görə məni belə 
cəzalandırırsan? Sənə nə pislik etdim? Yəni 
sən insanı belə vəziyyətdə qoya bilərsən?... 
Görəsən necə bir günah işlədim ki, məni 
bağışlamırsan? Niyə, nədən, səbəbi nədir?...” 
Ağır-ağır düşüncələrdən başı hərləndi, 
gözləri qaraldı. Dizləri əsdi, ayaqlarını zorla 
sürüyərək özünü skamyaya çatdırdı və bitmiş-
tükənmiş halda çökdü.
Günəş enirdi...
***
Səhər tezdən hərəsi şəhərin bir 
tərəfinə dağılır, axşam isə yenə də bir yerə 
toplanırdılar. Əsl beynəlmiləl qruplaşma idi. 
Müxtəlif xalqların təmsilçilərindən ibarət çox 
rəngli bir qrup.... Həmişə sərxoş olan, burnu 
qıpqırmızı İvanın qrupun başçısı olduğu hiss 
olunurdu. Onun sağ əli, möhkəm bədənli, bir 
gözü kor Şavxat tatar idi. Ortaboylu, hər yeri 
göy qançırlı Toxtaxun isə uyqur... Qısaboylu, 
qüvvətli Pak əslən koreyalı, arıq, amma iri 
sümüklü, boşboğaz Yuldaş özbəkdi. Hamıdan 
hündür, uzun ayaqlı, arıq olduğuna görə 
“Antena” ləqəbi almış Timofey ukraynalı... 
Bir zamanlar nurüzlü, indi isə solmuş Aydın 
da indi onlarla birlikdə yaşayırdı.
Onların kiçik yaşayış yeri, bir zamanlar 
anbar kimi istifadə olunmuş mikrorayon 
evlərindən birinin zirzəmisi idi. Bir 
vaxtlar binaların damlarında, kanalizasiya 
quyularında yatan dostlarını Şavxat indi bu 
zirzəmiyə gətirmişdi.
– İy götürən köpək kimisən, Şavxat, 
sən nələr tapa bilirsən, – İvan belə demişdi 
bu yeri görəndə. – Sən olmasaydın bu 
yaramazların heç vaxt belə evi ola bilməzdi. 
– İvan səs-küylə tüpürmüş, tüpürcəyi 
qarşısında oturan Aydının başının üstündən 
uçmuşdu.
– Düz deyir Ağa, – başçının hər sözünü 
dəstəkləməyə alışmış Yuldaş bu dəfə də onu 
təsdiqlədi, – bəyəm burdan yaxşı bir yer tapa 
bilərdik ki, başımızı ora soxaq?

türkün  özü
67
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
66
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
– Nəyimizə lazımdı buradan yaxşı?
– Niyə lazım deyil?
– Bundan yaxşı olan yerdə bizə yaşamağa 
imkan verməzlər.
– Hə, düz deyirsən.
– Kommersantlar əlimizdən alardılar.
– Bəsdir! Susun, yetər!... – dedi İvan. 
Sifəti qara buluddan da betər bozarmışdı. 
Arı pətəyi kimi uğuldayan mərəkə o dəqiqə 
susdu.
Camaatın “bomjlar” dediyi bu qrupun 
özünün yazılmamış qanunları var. Təkbaşına 
sağ qalmaq mümkün olmadığını başa düşən 
bu insanlar, birlikdə icma kimi yaşamağa 
başlayırlar. Gündüz milyonyarımlıq şəhərin 
bütün künc-bucağını gəzib, axşam isə 
zirzəmidə toplanırlar. Evsiz-eşiksiz səfillər 
üçün bu zirzəmi xan sarayı kimi bir yer idi.
Yaşantılarının gündəlik ritmi bu gün də 
eyni qaydada idi. Axşam düşüncə, hava 
qaraldıqca bir-bir “evlərinə” qayıtmağa 
başladılar.
– Hey, Alik, şamı yandır, – Toxtaxun 
aşağıda duran qazağa əmr elədi, burun 
dəliklərini qalın barmaqları ilə tutub burnunu 
təmizlədi.
– Mənim adım Alik deyil, Aydındır, – 
narazı cavab verdi.
– Kəs səsini, bunun anasını!... Ağa gəlir, 
əgər işıqlı olmasa, o sənə göstərər gününü. 
Öz adını da yaddan çıxararsan! – Toxtaxun 
Aydını hədələdi.
Aydın şamı yenicə yandırmışdı ki, İvan 
içəri girdi, baş barmağı ilə burnunun üstünü 
qaşıdı.
– Necəsiniz burda, qartallarım mənim, 
hamı yerindədi?
“Həə, deməli bugün Ağanın kefi 
yerindədi, çünki içki içməyə imkan tapa 
bilib. – Aydın düşündü. – Kefi pis olanda, 
içə bilməyəndə hamıya çığırıb-bağırır, ağzını 
“donuzlar-itlər” deyə açır.
– Hamı yerindədi, – ağzına sığışmayan dili 
ilə çatlayan dodaqlarını yalayan Şavxat tez 
cavab verdi.
– Yaxşı, əlinizə nə keçib?... Ortaya atın 
görək!... Antena, orda kran partlamaz ki? 
Sən axı santexniksən! – İvan bunu deyəndə 
yüksəkdən və istehza ilə güldü. – Bomba 
kimi partlamasın sonra!...
– Hə, Mənzil istismar idarəsində santexnik 
işləmişəm, – Timofey qamətini düzəldib 
cavab verdi. – Qorxmayın! Partlamaz!..
 – Yaxşı, bəs niyə çıxdın işdən?
– Qəpik-quruş verirdilər, onu da vaxtı-
vaxtında verə bilmirdilər!.. Mən də iki dənə 
sayğacı götürüb, qabağa saydırdım. Buna 
görə tutub dama basdılar. Dörd illik cəzamı 
günbəgün çəkdim... Arvadım ilan çıxdı, evi 
satıb, özünə başqa kişi tapıb, başqa şəhərə 
qaçıb. Beləcə oldum sərgərdan..
– Mən isə Tatarıstanda bir iş tapa 
bilmədim, Qazaxıstana gəldim. Deyirdilər 
ki, burada pul qazanmaq olar...,  –
Şaxvat söhbətə dəstək oldu. – Gəl indi 
inan kiməsə... Düzdür, birinci il iş tapıb, 
“Kamaz”a minə bildim. Çinə əlvan metal 
apardıq. Amma hər şeyimızı lənətə gəlmiş 
gömrükçülər soyub, əlimizdən aldılar. 
Hər şey tərsinə getdi – işimi də itirdim, 
sənədlərimi də.
– Deməli, biznes eləmək istəyirdin? 
– koreyalı Pak söhbətə qoşuldu. – Mən 
də bizneslə məşğul idim, evi də girov 
qoymuşdum. Hər şey batdı getdi, əlimdən 
çıxdı, biznes də, girovda qalan evim də!... 
Daha doğrusu bic bir alçağın əlinə keçdi! 
Arvadımı da ələ keçirdi!.. Bəli!.. Qadınlar 
hamısı iblisdirlər! Onlara ancaq pul 
lazımdır!..
Yuldaş sözünə qüvvət verdi:
– Bu kolbitlər düz deyirlər, – barmağı ilə 
Aydını göstərərək dedi, – “arvadına və atına 
arxayın olma”. Sibirdən qayıtmışam evimə, 
nə görsəm yaxşıdır? Arvadım öz məşuqu ilə 
yataq otağında, ikisi də çılpaq uzanıblar.
– Sonra nə oldu? – Timofey tüpürcək 
saçaraq soruşdu.
– Ay eşşək, sözümü kəsmə, – Şaxvat 
acıqlandı.
– Hansı kişi bu cür alçaldılmağa dözər, 
– Yuldaş sözünə davam etdi. – Əlimi 
atdım bıçağı götürüm, ikisini də doğramaq 
istəyirdim. Amma iblis arvad tez tərpəndi, 
qaçıb gizləndi qonşunun mənzilində. O 
biri yaramaz da ki, elə bil ayağına konki 
geyinmişdi, sürüşüb aradan çıxdı. Məni də 
öldürməyə təşəbbüs göstərdiyim üçün həbs 

türkün  özü
67
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
66
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
elədilər.
– Sibirə nəyə getmişdin? – Pak soruşdu.
– Ay axmaq, necə başa düşmürsən, ot 
satmağa getmişdim.
– Niyə gizlədim, mən arağın bəlasına 
düşdüm, –Toxtaxun dedi. – Onsuz da araqsız 
dura bilmirəm.
– Ağa, bəs sən özün? – Timofey dilini 
dişləyərək soruşdu.
– Nədir, məni istintaq etmək istəyirsən?! 
Çox şey bilmək istəyirsən!... –İvan nərildədi.
– Ağam, qazaxlarda bir atalar sözü var: 
“xalq istəsə xan dəvəni də kəsər”, – İvanın 
əlaltısı sayılan Şaxvat özünə bir az sərbəstlik 
etməyə icazə verə bilərdi. 
Sərt arağın qızışdırdığı İvana özü ilə 
əlaqədar “xan” misalının çəkilməsi xoşuna 
gəldi. 
– Sizin ananızı belə-belə!... Əgər bilmək 
istəyirsinizsə, danışım, amma danışmalı bir 
şey yoxdu, – dedi, iki barmağı ilə burnunun 
donqarını sürtdü. – Üzümə lənət mənim!!! 
Ömürboyu gün görməyim, əgər yalan 
deyirəmsə!!! Mənim də taleyim bu Göbələyin 
bəxtinə oxşayır. Araqdır həm dostum, həm 
də düşmənim.
Hamı bilirdi ki, “Göbələk” Toxtaxunun 
ləqəbidir, indi başa düşürdülər nəyə görə İvan 
onu başqalarından seçir, özünə yaxın bilir.
– Yaxşı, bugünlük bəsdir, yatmaq! – İvan 
əsəbi halda elan etdi.
Həmin dəqiqə hamı özünü samanların 
və əski-üskünün üstünə atdı, heç kim də üst 
paltarını soyunmadı.
Bir azdan, xoruldamaqda öz aralarında 
sanki yarışan səfillər bir ağır günü də arxada 
qoyub yuxuya getdilər.
Bu qurd yuvasında Aydın özündən güclü 
insanların arasında sudan səssiz, otdan 
balaca olmalı idi və bundan sonra hələ iki 
ay da kasıb qohum statusunda aralarında 
qaldı. Bütün bunlara baxmayaraq, bu insan 
qrupu da onu tam özününkü kimi qəbul 
edə bilmədi. Axırda Aydını öz aralarından 
qovdular.
Əgər əvvəllər ancaq əziyyət var idisə, indi 
həyat həqiqətən bir cəhənnəmə çevrilmışdi.
Bir kərə bir pulqabı tapmışdı. Səbirsizliklə 
açdı və nə görsə yaxşıdır, təptəzə 
beşyüzlüklər. Gözlərinə inana bilmirdi. 
Başına gəlmiş bu xoşbəxtlikdən az qala başı 
gicəllənirdi. Özünə gələndən sonra pulları 
saydı, tam beş min tenge var idi!   
Çoxdandır isti yemək üzü görməyən Aydın 
yolun o biri tərəfindəki yeməkxanaya tərəf 
yeridi. Elə bu vaxt iki səfil qaça-qaça gəlib 
ona çatdı. Çiyinlərindən parlaq rəngli Çin 
istehsalı olan qadın çantaları asılmışdı.
– Hey, sən, eşşək, – göygözlü olan 
həyasız ona yaxınlaşdı. – Pulları ver!
– Hansı pulları? – Aydın narahatlıqla dedi.
– Biz gördük, sən necə yoldan pul tapdın. 
– Aydının yolunu kəsən ikinci adam dedi.
Aydın qaçmağa başladı. İki heyvərə tez bir 
zamanda ona çataraq, yaxasından yapışdılar. 
Aydın nə qədər müqavimət göstərmək 
istəsə də, güclər qeyri-bərabər idi. Onu yerə 
sərərək döyməyə başladılar. Amma Aydın 
iki əllə pulqabını bərk-bərk tutub buraxmırdı. 
İki xuliqan da onun barmaqlarını aralayıb 
pulqabını götürə bilmirdilər. Nəhayət, iti 
ülgüc ilə barmaqlarını kəsdilər... Pulqabını 
ələ keçirib insanların arasına qarışıb gözdən 
itdilər. Heç kim də köməyə gəlmədi! Heç 
bir nəfər də müdaxilə edib onları ayırmaq 
istəmədi...
Arxda qanamış barmaqlarını yuyub, 
həyətdəki qovaq ağacının altına yıxıldı. 
Qaranlıq qarışan vaxt idi, insanlar da artıq 
yatmağa hazırlaşırdılar. Amma Aydın uzun 
zaman yuxuya gedə bilmədi. Son aylardakı 
keçirdiyi əzablar, məruz qaldığı təhqirlər 
gözünün qabağından keçdi. Bomjlara 
qoşulmazdan əvvəl Seyfullin küçəsindəki 
qul bazarında durduğu yadına düşdü, çığır-
bağırla, üstünə köpək qısqırdaraq onu 
oradan da qovmuşdular. 
Bir ay əvvəl zibil yeşiyində açılmamış 
bir konserva bankası tapmış, tapıntısına 
uşaq kimi sevinmişdi. Amma bu sevinci də 
çox çəkməmişdi. Paştet konservasını açıb 
iştahla yemiş, aclıq duyğusundan mədəsi 
bir az rahatlıq tapmışdı. Amma sonra 
zəhərləndiyindən az qala ölmüşdü.
Bundan sonra da çox cəfalar çəkmişdi. 
Bir dəfə çox pis havada, necə deyərlər “yaxşı 
xozeyinin itini çölə qoymadığı” havada, 
hansısa qonaqlıqdan qayıdan sərxoşlar onu 

türkün  özü
69
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
68
USTAD 
dərgisi \ Fevral 2016
təpikləyərək oyandırmışdılar.
– Ay yaramaz, qalx get burdan, – 
çəpgözlü kök bir qazax onun üstünə 
bağırmışdı. Çox yaxın gələrək, gözünün 
üstünə tökülən saçları arxaya ataraq, başının 
üstündə durmuş və açıq-aşkar hədələmişdi.
– Ağatay, mənə icazə verin səhərə qədər 
burada yatım.
– Dərhal get burdan! Cəhənnəm ol, 
deyirəm! Bloku çirkləndirəcəksən!
Binanın blokundan çıxarkən Aydın 
çəpgöz qazaxla birlikdə olan qadının onun 
arxasınca dediyi sözləri də eşitdi:
– Tfu, nə pis qoxu verən bomj idi!
Dəmir qapı gurultu ilə bağlandı. 
Yuxusuzluğun üstün gəldiyi Aydın çirkli 
qəzeti yaxındakı qarajın yanında döşək əvəzi 
yerə sərərək üstünə uzandı və yuxuya getdi.
Həmin gün nahar vaxtı, Aydın zibil 
yeşiklərinı axtararaq boş şüşələri yığırdı. 
Arxadan tanış qadın səsi eşitdi. Baxmağa 
cəsarət etmədi, gözünün ucu ilə göz atdı. 
Görən kimi də tanıdı: bu Nagima idi, 
Rımcanın universitetdə birlikdə oxuduğu 
rəfiqəsi... Aydın o uzaqlaşana qədər başını 
qaldıra bilmədi. Beləcə başını qumda 
gizlədən dəvəquşu kimi uzun müddət 
dayandı. Zibil yeşiyinin qoxusunu çox 
almışdı, amma bu gün nədənsə həssas 
idi, ürəyi daha çox bulanırdı. Öz köhnə 
pencəyinə, dizləri cırıq şalvarına baxaraq, 
dərisi çatlamış əlini saqqallı üzündə 
gəzdirərək, özünü heyvan kimi hiss etdi. 
Sanki hər yerə qırmızı bayraqlarla sərhəd 
çəkilmişdi, qaçmağa yer yox idi. Hər yerdən 
tüfənglərin lüləsi ona tuşlanmış, qıyılmış 
pisbaxışlı gözlər nişangahdan ona baxır, hər 
yerdən bircə dəfə dəyməklə öldürə bilən 
güllələr yağır.
Özünə nifrət edərək qara taleyinə lənət 
oxuyurdu. Ağlamaq istəyirdi, amma göz yaşı 
qalmamışdı. 
***
 
Bir ili idi ki, Aydın “bomj” vəziyyətində 
idi. Bunu payızın gəlməsi ilə anladı. Deyirlər 
“insan üç günə qəbrə də öyrəşir”, bu da 
bir həqiqətdir. Sən demə, əvvəlcə çox 
çətin görünən it yaşantısına da tədricən 
öyrəşmişdi. Aclığa və təhqirlərə dözürdü. 
Amma bu lənətlənmiş həyatla vidalaşmaq 
istəmirdi, bacara bildiyi qədər yaşayırdı. İndi 
isə artıq bu həyat da, yaşamaq da bezginlik 
yaradırdı.
Anladıqca ki, həyatın artıq ona yazığı 
gəlməyəcək, qəlbi daha da parçalanırdı. 
Ürəyi sızıldayır, qəlbi qanlı gözyaşları ilə 
ağlayırdı. “Kimə lazımam mən bu dünyada? 
Ölüb getsəm, heç kim bilməz... Bəlkə Yerüzü 
bir az təmizlənər, zibil azalar!.. Lazımsız, 
işə yaramayan adam oldum mən, heç kimə 
istilik verə bilmədim. Hər həşəratın öz 
yuvası var, öz nəsli var... Bəs mən nə qoyub 
gedəcəm bu dünyadan, nədir mənim var 
olmağımın mənası? Heç bir mənası yoxdur! 
Vəssalam!  Bəsdir elə-belə yaşadım! Bəsdir! 
Hələ ki, insanlığım qalıb, həyatdan çəkilmək 
lazımdır!!!  Nə qədər bu çirkaba və təhqirlərə 
dözəcəm. Bütün bunlara dözməkdənsə, 
ölmək yaxşıdır!!!” – düşünürdü Aydın. Bu 
gündən etibarən ağlından bir fikir çıxmadı: 
“Nə zaman və necə ölməliyəm?” Artıq bu 
qara düşüncə ona “doy gəlməy”ə başlamışdı.
Əvvəllər, xüsusən də Rımcanla birgə 
həyatının ilk illərində Aydın ölümdən çox 
qorxardı. Rımcanla Aybarı itirdikdən sonra 
isə ölümün üzünə dik baxmağa başlamışdı. 
Son zamanlarda “İt kimi yaşamaqdansa, 
ölmək məsləhətdir” düşüncəsi onu təmamən 
özünə tabe etmişdi.
Bəlkə də bu düşüncənin təsiri ilə Rımcanı 
yuxusunda gördü. Xoşbəxt zamanlarda 
olduğu kimi birlikdə Medeuda gəzirdilər, 
Aydın onu qucaqlayıb öpmək istəyirdi, 
amma Rımcan qaçırdı. 
Aydın Rımcanın dalınca qaçdı. Palçıqlı 
yolla getdilər. Bir müddət sonra Köktübeni 
keçərək, Kensaya yaxınlaşdılar. Axırıncı 
məzara yaxınlaşanda, Rımcan yerə yıxıldı. 
Aydın onu qaldırmaq istəyəndə yuxudan 
oyandı. Sağ ayağı bərk ağrıyırdı. Küçəyə 
qaçdı. Ayağına baxanda gördü ki, yumurta 
genişliyində dərin yara açılıb. Başa düşdü ki, 
siçovul ayağını dişləyərək ətini qoparıb.
Ağrıyan ayağına zorla basaraq həyətdəki 

Kataloq: sntazmedia -> edbyoxl0

Yüklə 32,82 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   16




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə