Lazar Markoviĉ Zamenhof kaj la Zamenhof-falsaĵaro Resumo



Yüklə 224,47 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/4
tarix23.12.2016
ölçüsü224,47 Kb.
  1   2   3   4

 

Árpád RÁTKAI 



Lazar Markoviĉ Zamenhof 

kaj la Zamenhof-falsaĵaro 

 

Resumo Lazar Markoviĉ Zamenhof (1859-1917) rusa judo naskiĝinta en la urbo Bjelostoko (Grodna gubernio, Rusio) iniciatis la Internacian 

Lingvon sub la plumnomo/pseŭdonimo Dr. Esperanto en la jaro 1887 en Varsovio. En la 20-a jarcento pro diversaj motivoj oni falsofaris kaj 

liajn nomon, plumnomojn, naskiĝlokon, etnan identecon kaj lian iniciaton. En la artikolo ni detale montras la falsigojn kaj komparas ilin kun 

la veraj datumoj. 



Abstract Lazar Markovich Zamenhof (1859-1917), a Russian Jew Lazar Markovich Zamenhof (1859-1917) born in Bielostock (Grodno 

governorate, Russia), in 1887 initiatiated the International Language under the pen-name Dr. Esperanto. In the 20th century his name, pen-

names, birthplace, etnic identity and his initiative were changed for various reasons, resulting in false information beeing published in may 

encyclopedias and other media. In the article we exhhibit the false assertions and compare them with facts. 

 

L

AZAR 



M

ARKOVIĈ 


Z

AMENHOF


 (1859-1917), rusa judo naskiĝinta en la urbo Bjelostoko 

(Grodna gubernio, Rusio) iniciatis la Internacian Lingvon sub la plumnomo/pseŭdonimo Dr. 

Esperanto en la jaro 1887 en Varsovio. En la 20-a jarcento jen pro timo de antisemitoj, jen pro 

judofobio, jen pro rusofobio, jen pro aliaj kaŭzoj esperantistoj falsofaris kaj liajn nomon, 

plumnomojn, naskiĝlokon, etnan identecon kaj lian iniciaton. Tiun komplekson de falsaĵoj 

poste multaj esperantistoj sincere kredis kaj fervore disvastigis kune kun la lingvo. Konforme 

al la Zamenhof-falsaĵaro, kiujn dum jarcento esperantistoj disvastigis, multaj referenclibroj 

kaj aliaj fontoj enhavas diversajn falsajn datumojn. En la lastaj jardekoj tamen iĝis por ili pli 

kaj pli malfacile akceptigi la tradiciajn galimatiojn, tial la komponentoj de Zamenof- falsaĵaro 

faladas kiel domenludiloj. Por kompreni la aktualan situacion unue ni devas fiksi la faktojn. 

 

1. Nomo 

 

Aŭtentika nomo de persono estas fundamenta identigilo fiksita en oficialaj dokumentoj. La 



nomo estas fundamenta referencilo en tiuj kazoj, kiam la persono aplikas unu aŭ plurajn 

plumnomojn, aŭtornomojn, pseŭdonimojn, kaŝnomojn, karesnomojn, mallongigitajn nomojn, 

kromnomojn, moknomojn, ŝercnomojn, asimilitajn (tradukitajn, alilingvajn) nomformojn kaj 

aliajn nomvariantojn. Referencilo aparte gravas en la bibliotekaj katalogoj kaj ĝenerale en 

informadiko. 

Samtempe (sinkrone) nur unu aŭtentika nomo ekzistas, sed sinsekve (diakrone) oni 

povas havi du aŭ plurajn. Nomŝanĝo povas okazi nur laŭ decido aŭ almenaŭ rekono, konfirmo 

de ŝtata aŭtoritato, kaj oni devas same fiksi tion en oficialaj dokumentoj, aŭ almenaŭ oni 

povas sendube konstati tion el aliaj oficialaj dokumentoj, kies temo ne la nomŝanĝo estas. 

Ekde la nomŝanĝo tiu nova estas la aŭtenta, kaj la persono por oficiala celo devas uzi 

ekskluzive la novan, uzo de la malnova estas falsofaro. 

Rusaj nomoj konsistas el tri elementoj: person-nomo + patra nomo derivita + famili-

nomo. Pri la nomo de Zamenhof ekzistas la pluraj dokumentoj, kiuj aperis plurfoje kun 

fotokopio, traduko ktp. Laŭ la nakiĝatesto

1

 oni registris la jidan personnomon de la 



novnaskito: Lejzer)'>Лейзеръ (Lejzer). Poste, en la aliaj dokumentoj, ne tiu nomo aperis, sed la 

antaŭnomo Лазарь (Lazar). 

 

Lia dua nomo derivita el la nomo de patro ne aperis en la naskiĝdokumento. En unu 



dokumento tiun duan nomon oni derivis el la jida nomo de lia patro: Мотелев (Motelev), kaj 

en alia dokumento la patran nomo aperis ruse kaj en krampoj jide: сын Маркa (Мотеля), t. 

e. „filo de Marko (de Motel)”. En ĉiuj aliaj dokumentoj tiu patra nomo estas Маркович 

(Markoviĉ).  

En la dokumentoj kompreneble oni skribis lian nomon en la oficiala, rusa lingvo, per 

ciril-litera alfabeto: Лазаръ Маркович Заменгофъ, t. e. Lazar Markoviĉ Zamenhof. Lian 

nomon atestas la jenaj oficialaj dokumentoj: 

                                                 

1

 Esperanto Triumfonta nr. 115. 1922-12-17. = Lapenna 1960: [105, fotopaĝo 1]. = Boulton 1962: [fotopaĝo 3]. 



= Holzhaus 1973: 8,68. 1978: 10,71. = Holzhaus 1978: 10, 71. 

 

1. Atesto pri lia sano, 1869.



2

 

2. Peticio de Zamenhof al la Moskva Universitato, 1879.



3

 

3. Atesto pri tio, ke li estas filo de Marko Fabianoviĉ Zamenhof, 1879.



4

 

4. Peticio de Zamenhof al Moskva Universitato, 1879, alskribo 1880.



5

 

5. Atesto de la Moskva Universitato al Zamenhof pri eksigo, 1881.



6

 

6. Atesto de Moskva Universitato pri li al la Varsovia Militadministrejo, 1881.



7

 

7. Diplomo por li de Varsovia Universitato, 1885.



8

 

8. Parto de petskribo: Programo por la periodaĵo La Internaciulo, 1888.



9

 

9. Aldono al la petskribo por eldono de periodaĵo, 1888.



10

 

10. Naskiĝdokumento de lia filino Sofia Lazarovna Zamenhof, 1889.



11

 

 



Kvankam en la naskiĝdokumento la nomo de la infano kaj de la patro aperis jide, poste 

la instancoj neniam kreis pluan dokumenton por deklari la rusajn formojn, nur simple uzis 

ilin. Do se temas speciale pri la suĉinfano Lejzer, aŭ pri la infano iom poste, la uzo de tiu 

nomo estas ĝusta, kondiĉe ke restas klare, ke temas pri la frua, jida antaŭnomo de Lazar 



Markoviĉ Zamenof

Krom tiu oficiale akceptita ŝanĝo de Lejzer al Lazar aliaj ŝanĝoj ne okazis. En la 

postaj vivperiodoj lia nomo estis Lazar Markoviĉ Zamenof ĝis la fino de lia vivo. Unu el la 

dokumentoj estis publikigita en 1923, kvar aliaj en 1929. El ili ĉio evidentiĝis, kaj la poste 

publikigitaj pluaj dokumentoj alportis nenion novan. La dokumentoj estas aŭtentikaj, almenaŭ 

dum la pasintaj okdek jaroj ne aperis dubo pri ilia fidindeco. 

Oni povas paroli ankaŭ pri oficiala nomo, sed tiukaze atenti, ke la vorto „oficiala” 

signifas „laŭ la preskriboj de la rusa ŝtato”, kaj ne „laŭ la religiaj preskriboj”. Manko de tiu 

distingo ebligas konfuzon kaj misprezenton, kiel en kelkaj Zamenhof-biografioj (speciale ĉe 

Maimon 1978). 

 

2. Nomo mallongigita 

 

En la rusa lingvo plej ofte oni uzas nur la unuan ataŭnomon kun la familia nomo, kaj 

la duan nom-elementon oni simple ellasas, ofte ankaŭ en oficiala uzo. Krome la duan aŭ la 

unuajn du nom-elementojn ofte oni mallongigas per la komencliteroj. Plej ofte restas nur la 

komenclietero de la unua nomelemento. Do lia nomo plej ofte aperis kaj li plej ofte subskribis 

Л. Заменгофъ aŭ L. Zamenhof

La pli longan mallongigitan formon Л. М. Заменгофъ aŭ L. M. Zamenhof  li uzis 

nur en kazoj de neceso. Ekzemple en Sanktpeterburgo li dek tri foje aperigis anoncojn en la 

ruslingva semajna ilustrita revuo Niva en 1899. En tiuj anoncoj la varsoviano Дръ. Л. М. 



Заменгофъ. t. e. Dr. L. M. Zamenhof ofertis siajn librojn pri Esperanto.

12

 Li promesis sendi 



libropakon al tiuj, kiuj sendas tri rublojn kaj 20 kopekojn al li. Monsendaĵojn la poŝto akceptis 

                                                 

2

 La Nova Epoko. Nr. 75. Dec. 1929: 60. = Holzhaus 1973: 8,68. 



3

 La Nova Epoko. Nr. 75. Dec. 1929: 62. = Holzhaus 1973: 10,71. 

4

 Holzhaus 1973: 9. = En tiu atesto aperis la patra nomo Motelev. 



5

 La Nova Epoko. Nr. 75. Dec. 1929: 60. = Holzhaus 1973: 10-11, 71. 

6

 La Nova Epoko. Nr. 75. Dec. 1929: 64,65. = Holzhaus 1973: 12. 



7

 Holzhaus 1973: 11,72. 

8

 Holzhaus 1969: 297 = 1973: 13,14,48,49,77,485. – Лазаръ сын Маркa (Мотеля) (1969:297, 1973:13,48,485) 



t. e. Lazar, filo de Marko (Motelja) (1969:313, 1973:14,49) 

9

 Holzhaus 1969: 294,295,310,311. 1973:47,49,482,483 



10

 Holzhaus 1969: 296. = 1973: 49,484. – La nomoj ne estas tradukendaj, sed Holzhaus donis Esperantan formon 

ankaǔ al la patra nomo („de Motel”, 1973:49). En la originala teksto estas „Мотелев” t. e. „Motelev” (1969:296, 

1973:484). 

11

 Holzhaus 1969: 145, 476. = 1978: 19,157. 



12

 Holzhaus 1969: 80-86 = 1973: 28, 308-312. 



 

nur kun preciza adreso kaj poŝtistoj rajtis enmanigi ĝin nur al tiuj personoj, kies identeco estis 



kontrolebla per legitimilo. 

Jam pli frue, en 1888 li dufoje anoncis en la sama gazeto tiel, ke li petis la 

monsendaĵojn al la nomo L. Zamenhof. Povis okazi, ke li havis malfacilaĵon pro manko de la 

dua nomo aŭ nom-mallongigo, tial li ŝanĝis la nomon en la pluaj anoncoj. Sed kiam temis pri 

simpla poŝta sendaĵo, kompreneble sufiĉis L. Zamenhof, kion oni povas legi sur liaj 

poŝtkartoj, kovertoj, stampiloj ktp. 

En la mallongigita nomo la signifo de M. estis Markoviĉ kaj L. estis Lazar. La 

esperantigita Lazaro Zamenhof estis en la Adresaro de la esperantistoj eldonita de L. 

Zamenhof. La konstantecon de lia nomo montras ĝiaj derivaĵoj en la kompleta nomo de lia 

filino, kiel en la menciita dokumento de Sofia Lazarovna Zamenhof el la jaro 1889 kaj ŝia 

kuracista diplomo el la jaro 1915.

13

 



En la jaroj 1887-1889 li aplikis la plumnomon Dr. Esperanto, sed de 1889 dum dek ses 

jaroj aperis liaj verkoj sub la mallongigita nomformo L. Zamenof aŭ Dr. L. Zamenof. En la 

plej longa periodo de lia aŭtora aktivado li verkis preskaŭ ĉiam sub sia mallongigita nomo. La 

eldonejo Hachette enkondukis ankaŭ aliajn plumnomojn, sed tio apartenas al la historio de liaj 

plumnomoj. En la lasta periodo de lia vivo li uzis L. Zamenhof kiam temis pri mono.

14

 En 



aliaj kazoj li subskribis jen tion, jen iun el la plumnomoj. 

 

2. Plumnomoj 

 

La aŭtoro LMZ simile al multaj aliaj aŭtoroj aplikis plurajn plumnomojn. Komence li preferis 



pseŭdonimojn, poste li aplikis sian familian nomon kun diversaj plum-antaŭnomoj. Sed en 

ĉiuj periodoj apud la diversaj plumnomoj verkis ankaŭ sub la nomo L. Zamenhof. Ne 

kalkulante la postzamehofajn falsaĵojn tiu L. Zamenhof estas lia plej ofta aŭtornomo.  

 

2.1. Plumnomoj A – pseŭdonimoj 

 

1.

 



Hamzefon (1882) verkis du artikolojn en la ruslingva gazeto Razsvet 

2.

 



Hemza (1888) tradukis Kanto de studentoj en la Dua Libro 

3.

 



Dr. Esperanto (1887-1890). 1887: ruse, pole, france, germane; 1889: angle, svede, 

latve;1890: bulgare. En la unuaj jaroj tiu pseŭdonimo iĝis vaste konata. 

4.

 

D-ro Esperanto (1888-1890): 1888 Esperante, 1890 litove. En Esperantujo tiu 



pseŭdonimo iĝis vaste konata, kaj por la unuaj esperantistoj baldaŭ evidentiĝis lia vera 

nomo, ja sur la lasta presita paĝo de la Unua Libro estis lia poŝta adreso ĉe D-ro L. 



Zamenhof

5.

 

Amiko (1889) Esperante en la septembra numero de La Esperantisto. 

6.

 



N. N. (1889) tradukis al la rusa sian verkon Dua Libro de l’Lingvo Internacia.  

7.

 



Anna R. (1889) tradukis Andersen en La Esperantisto. 

8.

 



Hanez (1900) studo en la hebrea. 

9.

 



Unuel (1903) en Fundamenta krestomatio. 

10.


 

Homo sum (1901) aŭtoro de libro pri la hilelismo. 

11.


 

Homarano (1906) en Ruslanda Esperantisto. Majo. 

12.


 

Dr. X. (1909) Jidlingva artikolo en Lebn un Visnŝaft. Nr. 1.  

 

2.2. Plumnomoj B 



La familia nomo Zamenhof kun diversaj plum-antaŭnomoj 

 

                                                 



13

 Holzhaus 1973: 56,498. 

14

 En 1911, en la nomaro de klientaro de Ĉekbanko Esperantista. Holzhaus 1973: 58,516. 



 

1.



 

Do (1903-1917) La eldonejo Hachette planis bele ornamitan paĝkapon kun la nomo de 

la libroserio Kolekto Esperanta aprobita de Do Zamenhof. En tiu serio aperis ĉiuj 

gravaj verkoj pri kaj en la Lingvo Internacia. En 1906 la eldonejo ŝanĝis la titolon de 

la serio al Esperanto. Verkaro de Do Zamenhof. Tamen iom pli malsupre, sub la 

paĝokapo neniam aperis tiu Do, sed ĝis kutime la vera nomo L. Zamenhof,  kaj post 

1905 plej ofte iu plumnomo. 

2.

 

L.-L._aŭ_Dr._L.-L.'>L.-L. aŭ Dr. L.-L. (1903-1907): la eldonejo Hachette enkondukis tiujn plum-



antaŭnomojn kun strekoj: L.-L. aŭ Dr. L.-L. Ĝia aplikado daŭris nur kelkajn jarojn, 

malkonsekvence, eĉ konfuze. Ofte sur la kovrilo estis L.-L., sed sur la unua paĝo L. L.

kaj alian fojon inverse inverse. La malkonsekvencan uzadon de la streko sekvis ĝia 

definitiva forlaso. Sed ankaŭ en tiuj jaroj li ofte uzis sian nomon L. Zamenhof

3.

 

L. L. aŭ Dr. L. L. (1903-1917): ĝis 1905 novaj verkoj de Zamenhof aperis jen sub sia 



nomo L. Zamenhof, jen sub la plumnomo L. L. Zamenhof.  Ekde 1906  tiu lasta estis la 

plej ofte aplikata, kaj tio aperis kiel konstanta kunlaboranto La Revuo en 1906, kaj 

aŭtoro de angla artikolo en 1907.

15

 La aplikadon de tiu plumnomo verŝajne iniciatis la 



fakuloj de la eldonejo Hachette. Pli malfrue Zamenhof mendis novan stampilon (1909) 

kun la surskribo L. L. Zamenhof kaj ofte ankaŭ subskribis tiel (1910), sed neniam 

ekskluzive. Paralele li ankaŭ poste uzis siajn malnovajn stampilojn kaj subskribis plej 

ofte L. Zamenhof

4.

 

Lazaro Ludoviko estis sporade aperintaj plum-antaŭnomoj. Unue tiu aperis en 1896 



en traduko de Zamenhof-letero, kies ruslingvan originalon ni ne konas

16

, sed pli frue 



kaj poste ĝis 1906 en la sama revuo aperis ĉiam L. Zamenhof. En 1904 tiuj plum-

antaŭnomoj aperis sub anglalingva artikolo.

17

 Ankaŭ en 1907 nur unu foje aperis tiuj 



en La Revuo. Stampilo Lazaro Ludokviko ne estas konata. 

5.

 



Dr. Luiz (1892) aperis unu foje, en portugala traduko.

18

 



6.

 

Dr. Ludwik (1910) aperis Esperante kaj pole, i.a. kiel aŭtoro de kelkaj versoj en la 

volumo Sonoj esperantaj de Leo Belmont. Li havis ankaŭ vizitkarton kun la 

plumnomo Dr. Ludwik Zamenhof.

19

 

 



Rimarko 1. Necesas aldoni, ke kelkaj aliaj antaŭnomoj kvankam ekzistis, ne estas en tiu listo, 

ĉar ili estis nek aŭtentikaj, oficialaj nomoj, nek plumnomoj. Ekzemple ekzistis Eliezer, sed 

taŭga nur por religiaj celoj, kaj Ludoviko Lazaro por privata uzoj. Kiel plumnomoj ili estas 

postzamenhofaj falsaĵoj.  



 

Rimarko 2. En la antaŭparolo de Leteroj de L.-L. Zamenhof Gaston Waringhien zorge 

atentigis la legantojn je la diferencoj inter la leterpaperoj stampitaj kaj presitaj: Dr. L. 

respektive D-ro L., sed konfuzis ilin per la jena aserto: „Ĉe la fino mi forigis la ĝentilan 

formulon: Via L. L. ZAMENHOF per kiu finiĝas ĉiuj leteroj” (Waringhien 1948:XII). Oni 

rajtas dubi je tio, ja en la titolo de la libro estas la kunlig-streka varianto L.-L. Krome: se sur 

sur ĉiuj leterpaperoj estis unu L., oni rajtas dubi, ke subskribe ĉiam estis L.L. 

 

3. Naskiĝloko 

                                                 

15

 What is Esperanto? The North American Review. vol. 185. nr. 606. p. 15-21. = Holzhaus 1969: 174-181.; 



1978: 28,235-241. 

16

 La ruslingvan leteron tradukis Vladimir Gernet aperis en Lingvo Internacia. (Uppsala) 1896:6-7(jun-jul). p. 



119. = Zamenhof 1929:417-422. – Sed tie aperis nur la teksto de la letero sen la nomo de la subskribinto. 

17

 Esperanto: a New International Language. The Independent, 1904-08-11. p.326-330. = Holzhaus. 1969:164 



1973:24,256; 1978:28,227,281 

18

 La lingua universal „Esperanto”. Methodo completo comprehendendo dois voccabularios segundo a ediçào 



allemà de Dr. Luiz Samenhof traduzido e coordenado por Jayme Heinlein Ferreira de Lisboa. Nuremberg, 1892. 

19

 Holzhaus 1973:477. 



 



 

Rusio dum la vivo de LMZ dividiĝis al 81 gubernioj. En 1791 la cara administrado por la 

enmigrintaj judoj asignis Judan enloĝiĝan zonon



20

 en la okcidenta parto de la lando. Judoj 

devis loĝi en la urboj de la tiu zono, kie okazis multaj kontraŭjudaj pogromoj, krome ili ne 

rajtis libere elekti profesion kaj oni limigis iliajn lern-eblecojn. Juda enloĝiĝa zono ĉesis nur 

en 1917, je la egalrajtigo de ĉiuj minoritatoj.  

Tiu rusia Judujo dum la vivo de Zamenhof ampleksis 22 guberniojn. Zamenhof 



naskiĝis en la Grodna gubernio, en la urbo Bjelostoko, kiun oni skribis kompreneble per 

cirilaj literoj: Белосток. La Esperanta formo de tiu urbonomo la unuan fojon aperis en la 

revuo Lingvo Internacia en la jaro 1896, en letero de Zamenhof: „Mi naskiĝis en Bjelostoko, 

gubernio de Grodno.”

21

 

La situo de Bjelostoko krom la oficiala, jura divido estas difinebla ankaŭ laŭ 



geografiaj-historiaj regionoj: ĝi situis en la regiono Litvo.

22

 Multaj poloj, litovoj kaj judoj 



same konsideris Litvon kiel sian patrujon. En la Rusa Imperio pro la grandaj distancoj kaj 

grandaj socigeografiaj diferencoj vere grandan signifon havis la regionismo kaj la samlokeco. 

 

La rusia Bjelostoko en 1918 (sed definitive nur en 1921, laŭ la packontrakto en Rigo) 



iĝis parto de la sendependiĝanta Pollando. Ĉu Bjelostoko (Белосток) en la longa 19-a 

jarcento (t. e. ĝis la unua mondmilito) kaj la postmilita Bjalistoko (Białystok) estis la samaj 

lokoj? Geodezie jes, t. e. la geografiaj koordinatoj identas, sed preskaŭ ĉio alia rapide 

ŝanĝiĝis, diferencis: politika potenco, administracio, instancoj, jursistemo, mono, ekonomio, 

trafiko (fervoja ŝpuro), oficiala lingvo kaj skribo (alfabeto), kulturo, oficiala religio, etna 

konsisto de la loĝantaro, aspekto de la urbo ktp. La du urbonomoj kaj prononce kaj skribe 

diferencas, kaj ili strikte ligiĝas al sia historia periodo.

23

 La PIV-aj urbonomoj Bjelostoko 



(Zamenofa vorto) kaj Bjalistoko (en Pollando) precize respegulas la realon. 

 

4. Etna identeco 



 

 

Li naskiĝis en juda familio.



24

 En la Juda enloĝiga zono pluraj etnoj vivis diaspore, 

miksite. En la Bjelostoko la judaro konsistis la plimulton. Gepatra lingvo de la judoj estis la 

jida, pri kiu kiu tiutempe oni opiniis ke envere ne estas lingvo, nur dialekto germana.

25

 Eĉ 


Zamenhof mem plurfoje nomis ĝin „judgermana dialekto”. Nur en la 20-a jarcento klariĝis, ke 

ĝi estas vera, memstara, aparta lingvo. Patrino de Zamenhof parolis tiun kiel gepatra lingvo, 

same kiel la plimulto de la aliaj judoj, kiuj ne konis fremdajn lingvojn, kvankam ili komprenis 

iomete tiujn de la etne bunta medio (rusa, pola litova, germana ktp.).  

 

Do, la jida estis la unua lingvo de la Zamenhof-filoj, kiuj frekventis la jidlingvan 



elementan lernejon. Zamenhof mem verkis ankaŭ jide, eĉ prilaboris jidan gramatikon. La 

vorto gento havas mitan, rasisman nuancon. LMZ uzis la Esperantan vorton gento (kelkfoje eĉ 



raso), sed laŭ la enhavo de liaj tekstoj tute klare oni povas konkludi, ke temis pri etno, pri la 

jidan lingvon parolanta juda etno vivanta en Rusio

Zamenhof tamen havis du gepatrajn lingvojn, ĉar Mark, lia patro celis kompletan 

asimiliĝon. Laŭ lia volo la rusa estis la hejma lingvo en la familio. Ruslingva estis la gimnazio 

                                                 

20

 Черта постоянной еврейской оседлости (ĉerta postojannoj jevrejskoj osedlostji). En Esperanto oni nomas 



ĝin ankaŭ setliĝa zono, germane: Ansiedlungsrayon, angle: Pale of Settlement.

 

21



 Lingvo Internacia. 1896. p. 115. 

22

 Litvo aŭ Granda Litovio kiel geografia-kultura regiono ampleksis kelkajn guberniojn, pli malpli sur la teritorio 



de la hodiaŭa Litovio, Belarusio, Nord-Orienta Pollando kaj la regiono Kaliningrad. Do ĝi ampleksis i. a. la 

Grodnan gubernion. 

23

 Etimologia ligo inter la vortoj Białystok kaj Белосток ekzistas, sed temas pri du malsamaj vortoj. Nun ne pri 



etimologio temas, sed pri la oficialaj identigiloj, pri la oficiale registritaj nomoj, kiuj efektive, fakte ŝanĝiĝis. 

24

 Anstataŭ la vorto judo siatempe uzis la vorton hebreo.  



25

 Eĉ en La Nova Plena Ilustrita Vortaro (2002) oni povas legi tiun falsan difinon. 



 

kaj la universitato, kiujn Lazar frekventis. La efiko de la rusa kulturo estis tiel forta, ke li 



komencis verki ruslingvajn poemojn, celante fariĝi rusa verkisto. Tamen li devis rezigni de la 

kompleta asimiliĝo, ja en la universitato li spertis la socian realaĵon de la cara Rusio, ke 

malgraŭ liaj klopodoj, li restis „nur judo”. Sed la rusa identeco restis tiom forta, ke tiu 

herediĝis ankaŭ al lia filo Adamo, en kies familion la rusa rstis la familia lingvo eĉ post la 

unua mondmilito, en la sendependa Pollando. 

Do, la etna identeco de Zamenhof ne estas difinebla nur per la vorto judo, ja la judaro 

konsistas el germana, hispana, hungara, etiopa ktp. judaj etnoj, kun apartaj kulturaj trajtoj. 

Zamenhof estis ruslingva judo kun rusa kulturo, mallonge: rusa judo.

26

 

 



Yüklə 224,47 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə