Endokrin sistem salgı işlevi gören özelleşmiş hücre topluluklarına bez denir. Salgı işlevi gören özelleşmiş hücre topluluklarına bez denir



Yüklə 4,77 Mb.
tarix07.01.2017
ölçüsü4,77 Mb.


ENDOKRİN SİSTEM


Salgı işlevi gören özelleşmiş hücre topluluklarına BEZ denir.

  • Salgı işlevi gören özelleşmiş hücre topluluklarına BEZ denir.





Endokrin sistem ve sinir sistemi:

  • Endokrin sistem ve sinir sistemi:

  • Bir takım mesajlar iletir,

  • Hedef organlar üzerinde kontrol sağlar ve homeostazda rol oynar.



SİNİR SİSTEMİ VE ENDOKRİN SİSTEM ARASINDAKİ FARKLAR:







FEEDBACK (GERİ BESLEME) MEKANİZMALARI:

  • Negatif feedback:

  • Plazma konsantrasyonu artan madde

  • Kendi salınımını yapan organı baskılar

  • Salınım durur



Pozitif feedback:

  • Pozitif feedback:

  • Plazma konsantrasyonu artan madde

  • Salınımını yapan organı uyarır

  • Salınım patlama tarzında artar.



Hormon salınımı kontrolünde hakim olan mekanizma negatif feedback’tir.

  • Hormon salınımı kontrolünde hakim olan mekanizma negatif feedback’tir.

  • Pozitif feedback nadiren görülür:

          • Ovulasyon döneminde östrojen artışı
          • Gebelik döneminde dişi seks hormonları artışı
          • Puberte döneminde cinsiyet hormonları artışı
          • Kan pıhtılaşması sırasında oluşan az miktardaki trombinin kendi oluşumunu patlama tarzında artırışı gibi




HİPOTALAMUS

  • Beyinde yer alır.

  • Uyarıcı ve baskılayıcı hormonlarla özellikle ön hipofizi denetler







HİPOTALAMİK HORMON VE FAKTÖRLER

  • GHRF: Büyüme hormonu salgılattırıcı faktör

  • PRF: Prolaktin salgılattırıcı faktör

  • Gn-RH: Gonadotropin salgılattırıcı faktör

  • TRH: TSH salgılattırıcı hormon

  • CRH: Kortikotropin salgılattırıcı hormon

  • SMT: Somatostatin

  • PİF: Prolaktin baskılayıcı faktör

  • MİF: Melanosit uyarıcı hormonu baskılayan faktör







HİPOFİZ (EPİFİZ) (PİTÜİTER BEZ)

  • Ana hormonal kontrol organıdır.

  • Ön ve arka kısmı var



ARKA HİPOFİZ HORMONLARI:

  • ADH

  • Oksitosin



ARKA HİPOFİZ HORMONLARI:

  • ADH (Vazopresin):

  • Antidiüretik hormon

  • Böbrek tübüllerinden su emilimini arttırır.

  • Vazokonstrüktör etkilidir.

  • Kan basıncını arttırır.

  • Eksikliğinde “Diyabetes İnsipitus” görülür.









ÖN HİPOFİZ HORMONLARI:



ÖN HİPOFİZ HORMONLARI:

  • ACTH:

  • Böbrek üstü bezinden adrenokortikal hormonları salgılatır.

  • TSH:

  • Tiroid bezinden T3 ve T4 hormonlarını

  • salgılatır.











FSH:

  • FSH:

  • Yumurta olgunlaşması,

  • Östrojen , özellikle estadiol salınımı...

  • Mensturason sonrası uterus mukozasının rejenerasyonu

  • Testislerden spermatogenez



LH:

  • LH:

  • FSH ile birlikte ovulasyon ...

  • Folikül artıklarından corpus lutheum oluşur. ...

  • Buradan östrojen ve progesteron salınır ...

  • Progesteron uterusun salgı fazına geçmesinde rol oynar.

  • Leydig hücrelerinden(interstisiel hücreler) testosteron üretimi ve salınımı.









TİROİD BEZİ HORMONLARI



TİROİD BEZİ HORMONLARI

  • TRH ve TSH’nın etkisi altındadır

  • T3 (Tri-iyodotironin)

  • T4 (Tiroksin)

  • CT (Calsitonin)





T3 (Tri-iyodotironin): Çok aktiftir. Az salınır.

  • T3 (Tri-iyodotironin): Çok aktiftir. Az salınır.

  • T4 (Tiroksin): Az aktiftir. Bol salınır. Plazmada T3’e dönerek aktifleşir.

  • T3 ve T4..... Doku metabolizmasını uyarır.

  • Sempatik aktiviteyi arttırır.

  • Kalbi hızlı çalışmaya sevkeder



CT (Calsitonin): Kemik rezorbsiyonunu önler

  • CT (Calsitonin): Kemik rezorbsiyonunu önler

  • Osteoporozu engeller







PARATİROİD HORMONLARI



PARATİROİD BEZ HORMONLARI:

  • Tiroid çevresinde bulunan 4 adet bezdir.

  • Parathormon:

  • Kemik rezorbsiyonunu uyarır.

  • Plazma Ca++ seviyesini arttırır.

  • PTH eksikliğinde hipokalsemi olur.

  • Tetaniye dek varan kramplar gelişir.

  • Genelde tiroid cerrahisinin komplikasyonudur.











PANKREAS

  • Duodenuma sindirim enzimleri ........

          • Eksokrin Bez
  • Kana insülin ve glukagon ..........

          • Endokrin Bez


PANKREAS HORMONLARI

  • İnsülin: Langerhans adacıklarından salınır.

  • Karaciğerde glükoz depolanmasını uyarır.

  • Glükozun hücreler tarafından kullanılmasını sağlar.

  • Kan şekerini düşürür.

  • Eksikliğinde Diyabetes Mellitus



Glukagon: Karaciğerden glükoz salınımını arttırır.

  • Glukagon: Karaciğerden glükoz salınımını arttırır.

  • Kan şekerini yükseltir.



BÖBREK ÜSTÜ BEZİ



BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) (SURRENAL BEZ)

  • Korteks ve Medulla denen iki kısmı var.

  • Korteksten steroid hormonlar (Mineralokortikoidler, Glükokortikoidler, Adrenokortikal androjenler),

  • Medulladan adrenalin ve noradrenalin salınır.



ADRENAL KORTEKS HORMONLARI:

  • 1) Mineralokortikoidler:

  • Aldosteron: Su/Tuz metabolizmasını düzenler.

  • Su tutar/ K+ atar.

  • Vazokonstrüktör maddelere, organizmanın yanıtını arttırır.

  • Antitoksik etki (?)

  • Dezoksikortikosteron:

  • Su ve elektrolit dengesine

  • etkisi zayıf.



ADRENAL KORTEKS HORMONLARI:

  • 2) Glükokortikoidler:

  • Kortizol (Hidrokortizon): Güçlüdür.

  • Katabolizan (Protein yıkımını arttırır)

  • Glükoneogenezi arttırır (aminoasitlerden ve yağlardan şeker yapımı)

  • Kan şekerini yükseltir.

  • Antienflamatuar . Antialerjik

  • Kortizon:

  • Kortizolün yıkım ürünü





ADRENAL KORTEKS HORMONLARI:





ADRENAL MEDULLA HORMONLARI:

  • Adrenalin (Epinefrin):

  • Güçlü sempatomimetik

  • Asetilkolin antagonizasyonu.

  • O2 tüketimini arttırır.

  • İnsülin antagonizasyonu.

  • Sempatik aktivasyon.

  • Kan basıncı artışı.

  • Kalp hızı ve iş gücü artışı.

  • Glikojenden glikoz dönüşümü.

  • Kan şekeri artışı





GONADLAR:

  • Cinsiyet hücreleri

  • Overler

  • Testisler

  • Seks hormonları salgılar.



TESTİS HORMONLARI

  • Testosteron: Androjendir.

  • Testis leydig (interstisiel) hücrelerinden, az miktarda BÜB, çok az overlerden salınır

  • LH .... Testosteron üretimi sağlar.

  • FSH.... Testis epitelinin gelişimini sağlar.

  • Erkekte sekonder seks karekterlerini geliştirir... sperm üretimi sağlar

  • Kadında klitoris ve labium büyümesi ... Libido artışı .... Fazlası virilizasyon

  • Anabolik etkili ... protein sentezini arttırır



OVER HORMONLARI

  • Östrojenler:

  • FSH ve LH etkisiyle salınır. Adet döngüsünün ilk yarısında ovumdan, 2. yarısında korpus lutheumdan salınır.

  • Estrodiol: Kadınlarda dişi seks karakterlerinin gelişimi ..... Oogenezin uyarılması ... Adet döngüsünün proliferatif fazı ... Gebelikte, progesteronla birlikte uterus ve meme bezi gelişimi ... Süt salınımının baskılanması

  • Erkeklerde yüksek olması impotans, jinekomasti, sperm yapımında durma, testis atrofisi



OVER HORMONLARI

  • Progesteron:

  • Korpus lutheum ve gebelikte plasentadan salınır.

  • Adet döngüsünün sekretuar fazında etkilidir.

  • Ovulasyonu baskılar

  • Vücudu gebeliğe hazırlar ve gebeliğin devamını sağlar.





PLASENTA HORMONLARI

  • Fetusu besleyen ve koruyan yataktır.

  • Progesteron: Gebeliği korur.... Uterus ve meme gelişiminde rol oynar.

  • Estrodiol: Progesterona yardım ettiği düşünülmekte.

  • HCG (human chorionic gonadotropin): Gebeliği korur.

  • HPL (human plasenta laktojeni): PRL benzeri etki (?).... Kemik ve kas büyümesini uyarır .... Protein sentezini arttırır





AKCİĞERLERİN METABOLİK VE ENDOKRİN GÖREVLERİ:

  • Sürfaktan

  • Prostoglandin

  • Histamin

  • Kallikrein

  • Konverting enzim***



BÖBREĞİN ENDOKRİN BEZ İŞLEVİ:

  • Sistemik kan basıncının aşırı azalması

  • Glomerüllere gelen kan basıncının azalması

  • Böbreğe gelen kan miktarının azalması

  • Sempatik sistem uyarıları

  • Vücutta sodyum miktarının azalması





  • Ayrıca böbrekler, renin dışında PgE2, PgF2 ve eritropoez için gereken eritropoetin sentezi de yaparlar.






Yüklə 4,77 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə