2004 Kayseri’de Dört İlköğretim Okulundaki Öğrencilerde Enterobius vermicularis Yaygınlığının Araştırılması Servet Özcan 1, Hanife Özcan 1, Ebru SÖnmez 1, Süleyman yazar 2 Erciyes Üniversitesi, 1 Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü



Yüklə 195,05 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix21.05.2017
ölçüsü195,05 Kb.

Türkiye Parazitoloji Dergisi 28 (1): 24-26  

2004

 

Kayseri’de Dört İlköğretim Okulundaki Öğrencilerde 



Enterobius vermicularis Yaygınlığının Araştırılması 

Servet ÖZCAN

1

, Hanife ÖZCAN



1

, Ebru SÖNMEZ

1

, Süleyman YAZAR



2

 

Erciyes Üniversitesi, 



1

Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü;  

2

Tıp Fakültesi, Parazitoloji Anabilim Dalı, Kayseri 



ÖZET: Çalışmamız Kayseri merkezde bulunan Ahmet Eskiyapan, Boztepe, Vali Saffet Arıkan Bedük ve 75. Yıl İMKB ilköğretim 

okullarında öğrenim gören 307 (%48.5)’si kız, 300 (%51.5)’ü erkek olmak üzere toplam 607 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Anal bant 

yöntemiyle yapılan çalışmada, öğrencilerin % 16.14’ünün Enterobius vermicularis ile enfekte olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda 

okul, cinsiyet, yaş, sınıf, oturulan evin türü, evdeki suyun kaynağı, evde yaşayan kişi sayısı gibi parametreler ve ayrıca öğrencilerde 

görülen karın ağrısı, uyku düzensizliği, diş gıcırdatması, burun kaşıntısı, gece korkuları, öksürük nöbetleri, kulak uğuldaması, gece 

işemesi, makatta kaşıntı ve dikkat dağınıklığı gibi semptomlarla  parazit varlığı arasındaki ilişki araştırılmış ve bu parametreler ile 

parazit varlığı arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır. 

Anahtar kelimelerEnterobius vermicularis, ilköğretim okulu, Kayseri. 

Investigation of the Distribution of Enterobius vermicularis in Four Primary Schools in Kayseri 

SUMMARY: This investigation was made on a total of 607 students including 307 (50.57%) girls and 300 (49.42%) boys in the 

Ahmet Eskiyapan primary school in Boztepe, the Vali Saffet Arıkan primary school in Bedük, and the 75. Yıl  İMKB primary 

school, all within Kayseri. We found 16.14% of the students to be infected with Enterobius vermicularis using the cellophane tape 

method. We also investigated the relationship between schools, gender, age, class, type of housing, source of water in the house, and 

the number of people living in the house as well as the presence of stomach ache, sleeping difficulties, grinding of teeth, nasal 

itching, night anxieties, coughing attacks, humming in the ears, enuresis nocturne, anal itching, and inattentiveness with the 

presence of parasites. None of these were statistically significant. 

Key wordsEnterobius vermicularis, primary school, Kayseri 

GİRİŞ

Enterobius vermicularis, halk arasında kıl kurdu ya da oksiyür 

diye bilinen monoksen bir parazittir ve insana özgüldür. Tüm 

dünyada ama özellikle ılıman bölgelerde ve ilkokul çağı 

çocuklarda en sık görülen nematoddur. İnsan kalın bağırsağında, 

özellikle çekum ve rektum bölgesinde, nadiren ince bağırsağın 

son kısımlarında yaşar ve enterobiosise neden olur. 



E. vermicularis, beyaz ve küçük bir nematoddur; vücudunu 

örten kütikül ön uçta genişlemiş ve yassılaşıp, genişleyebilen 

bir hal almıştır; ağız üç dudakla çevrilmiştir. Olgun bir dişi E. 

vermicularis’in uterusu içinde binlerce yumurta olabilir. Dişi 

ovovivipardır. Enterobiosisin epidemiyolojisinde dişi parazitin 

yumurtlama alışkanlığı büyük önem taşır. Dişi E. vermicularis 

bağırsak içinde yumurtlamaz; anüsten çıkarak, perianal 

bölgede yumurtalarını  bırakır. Yumurtalarının bir tarafı düz 

diğer tarafı konvekstir (kabaca bir ekmek somununa benzer). 

Yumurtanın düz, renksiz ve kalın bir kabuğu vardır; 

yumurtlandığı zaman içinde larva oluşmuştur. Parazitin konak 

zinciri insan-insan-insan olarak uzanır. Bulaşma, ağızdan ya 

da burundan alınarak, yutulan yumurtalarla olur. Yumurtalar, 

ince bağırsağın son kısımlarında açılırlar ve serbest kalan 

larvalar burada iki gömlek değiştirir ve kalın bağırsağa 

geçerek olgunlaşırlar. Yumurtanın ağızdan alınmasından, dişi 

parazitin yumurtlayacak duruma gelmesine kadar geçen süre, 

yaklaşık 15-43 gündür (6, 7).  

Vücuttaki parazit sayısına bağlı olarak parazitoz sessiz 

seyredebilir. Fakat birden çok sistemi ilgilendiren belirtilere 

de yol açabilir. Sindirim sisteminde yaşayan E. vermicularis, 

sindirim sistemi, sinir sistemi, ürogenital sistem, deri ve kan 

tablosunda bazı değişiklik ve belirtilere sebep olur. 

Çalışmamızın amacı, Kayseri’de bazı ilköğretim okullarında 

okuyan öğrencilerde  E.vermicularis yaygınlığının ve 

enterobiosis ile bazı parametreler arasındaki ilişkinin  

araştırılmasıdır. 



GEREÇ VE YÖNTEM 

Çalışma Kayseri-Kocasinan ilçesi Ahmet Eskiyapan 

İlköğretim Okulu, Boztepe İlköğretim Okulu, Melikgazi ilçesi 

Vali Saffet Arıkan Bedük İlköğretim Okulu ve 75. Yıl İMKB 

İlköğretim Okullarında yapılmıştır.  İl Milli Eğitim 

Geliş tarihi/Submission date: 23 Eylül/14 September 2003 

Düzeltme tarihi/Revision date: 14 Kasım/14 November 2003 

Kabul tarihi/Accepted date: 01 Aralık/01 December 2003 

Yazışma /Correspoding Author: Süleyman Yazar 

Tel: (+90) (352) 437 49 37/23401   Fax: - 

E-mail: syazar@erciyes.edu.tr 


Kayseri’de E. vermicularis yaygınlığı 

 

25



Müdürlüğünden alınan gerekli izinlerden sonra söz konusu 

okullara gidilerek okul yönetici ve öğretmenlerine konuyla 

ilgili bilgi verilmiştir. Öğrenci velileri okula çağrılarak 

öğrencilere ait birer form ve izin belgesi doldurulduktan sonra 

öğrencilere velilerinin gözetimi altında tarafımızdan anal bant 

uygulanmıştır. Toplanan anal bant örnekleri E.Ü. Tıp 

Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Laboratuvarına getirilip 

mikroskop altında direkt olarak X10 büyütmede değerlendi-

rilmiştir. Sonuçlar okul müdürlüklerine bildirilip parazit 

saptanan çocukların tedavisi konusunda  Parazitoloji Anabilim 

Dalının imkanlarından yararlanılmıştır.  

BULGULAR 

Dört farklı okul öğrencilerinden alınan anal bant 

preparatlarının incelenmesi sonucu 307 (%48.5)’si kız, 300 

(%51.5)’ü erkek olmak üzere toplam 607 öğrencinin 

%16.14’ünün  E. vermicularis ile enfekte oldukları 

saptanmıştır (Tablo 1). 



Tablo 1. Okula göre E. vermicularis görülme sayı ve yüzdeleri

 

E .vermicularis 



Yok Var Toplam 

İlköğretim Okulu 

Sayı % Sayı %  Sayı % 

Ahmet Eskiyapan 

102 91 10 9 112 

18.5 

Boztepe 

112 84.3 21 15.7 133 21.9 



Vali Saffet Arıkan 

Bedük 

137 77.9 39 22.1 176 29.0 



75. Yıl İMKB 

158 84.9 28 15.1 186 30.6 



Toplam 

509 83.9 98 16.1 607  100 

Çalışmada; okul, sınıf, yaş, cinsiyet, oturulan konut yapısı, 

evde kullanılan su kaynağı, evde oturan kişi sayısı gibi 

parametrelerle parazit varlığı arasındaki ilişki araştırılmış 

fakat hiçbirisi ile parazit varlığı arasında istatistiksel olarak 

anlamlı bir fark saptanmamıştır.  

Çalışmada ayrıca öğrencilere ve ailelerine enterobiosisde 

görülebilecek semptomlar sorularak formlara kaydedilmiştir. 

Karın ağrısı, uyku düzensizliği, diş  gıcırdatması, burun 

kaşıntısı, gece korkuları, öksürük nöbetleri, kulak uğuldaması, 

gece işemesi, makat kaşıntısı, dikkat dağınıklığı gibi 

semptomlar ile parazit görülmesi arasındaki ilişki de 

araştırılmış fakat bunların da hiç birisiyle parazit varlığı 

arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. 

TARTIŞMA 

E.vermicularis,  dünyada ve ülkemizde, özellikle çocuklarda 

sık görülen ve bu nedenle halk sağlığı açısından sorun 

oluşturan bir parazittir. İnsanlar arasındaki yayılmasında 

sosyoekonomik durum, hijyen, çevre şartları, alt yapı gibi 

faktörler önemli bir fonksiyona sahiptir (6, 7). 

Ülkemizin değişik bölgelerinde çeşitli araştırıcılar tarafından 

yapılan anal bant incelemelerinde değişik oranlarda 

E.vermicularis saptanmıştır. Özcan ve ark. (4) Hatay’da ki  

bazı okullarda %38.97 oranında, Metintaş ve ark. (3) 

Eskişehir’deki ilkokul öğrencilerinin %24’ünde, Özçelik ve 

ark. (5) Kırıkkale‘deki öğrencilerin %31’inde, Aşçı ve ark. (1) 

ise Elazığ’da yaptıkları çalışmada; çocukların %97.4’ünde 

E.vermicularis  saptamışlardır. Kayseri’de yapılan çalışma-

larda; Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim 

Dalı Koproloji Laboratuvarına başvuran ve selofan bant örneği 

alınabilen 1340 hastanın 61 (%4.55)’inde (10), Kayseri 

merkez, ilçe ve köylerinde bulunan bazı ilköğretim okulla-

rında yapılan çalışmada, 657 öğrencinin %22.5’inde (8), 

Erciyes Üniversitesi Kreşindeki çocuklarda %1.2 oranında (2), 

Kayseri Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) 

Çocuk Yuvasındaki 0-7 Yaş Çocuklarda ise %1.3 oranında (9) 

E.vermicularis  saptamışlardır.     

Çalışmamızda dört ilköğretim okulunda öğretim gören toplam 

607 öğrencinin %16.1’inde E.vermicularis  saptanmıştır. 

Ayrıca okul, cinsiyet, yaş, sınıf, oturulan evin türü, içilen 

suyun kaynağı, evde yaşayan kişi sayısı, karın ağrısı, uyku 

düzensizliği, diş gıcırdatması, burun kaşıntısı, gece korkuları, 

öksürük nöbetleri, kulak uğuldaması, gece işemesi, makatta 

kaşıntı ve dikkat dağınıklığı gibi parametreler ile parazit 

varlığı arasındaki ilişki araştırılmış ve bu parametreler ile 

parazit varlığı arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı 

olmadığı saptanmıştır. Bu çalışmada; aslında enterobiosis ile 

yakından ilgili olan bu parametrelerle parazit varlığı arasında 

istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunamamasının, 

öğrenci yada velilerden sağlıklı bilginin alınamamış 

olmasından ve çalışma grubunun küçük olmasından 

kaynaklanmış olabileceği düşünülmektedir. 



KAYNAKLAR 

1. 


Aşçı Z, Yılmaz M, Ay S, Barlas H, 1991. Harput Çocuk Yuvası 

6-12 Yaş Grubu Çocuklarında Parazitolojik İncelemeler.  



T Parazitol Derg, 15(3-4): 83-87. 

2. 


Gökahmetoğlu S, Yazar S, Karagöz S, Altunoluk B, Şahin İ

2000. Erciyes Üniversitesi kreşindeki çocuklarda barsak 

parazitlerinin ve Salmonella taşıyıcılığının araştırılması.  

T Parazitol Derg, 24(1):143-145. 

3. 


Metintaş S, Kaya D, Sanboyacı MA, Kaya E, 1996. 

Eskişehir’in Alt Özel Sınıf Öğrencilerinde Bağırsak Parazitleri 

Görülme Sıklığı. T Parazitol Derg, 20(2): 199-206. 

4. 


Özcan K, Koltaş S, Tanrıverdi S, Yiğit S, Sadr YE, 1994. 

Hatay’daki Bazı  İlkokullarda Bağırsak Parazitleri Araştırması.  



T Parazitol Derg, 18(4): 461-468. 

5. 


Özçelik S, Poyraz Ö, Saygı G, Güneş T, Sümer Z, Çeliksöz 

A, 1995. Prevalance of Intestinal Parasites in Children Living in 

A Rural Section of Kırıkkale, Turkey. T Parazitol Derg, 19(2): 

249-253. 


Özcan S. ve ark.

 

 



26 

6. 


Saygı G, 1998. Temel  Tıbbi  Parazitoloji, Baskı Esnaf Ofset 

Matbaacılık, Sivas 

7. 

Unat EK, 1979.  Tıp Parazitolojisi, Çeltüt Matbaacılık, 

İstanbul   

8. 

Yazar S, Akman MAA, Hamamcı B, Birhan M, Şahin  İ

2001. Kayseri’de ilköğretim okulu öğrencilerinde barsak 

parazitlerinin araştırılması. T Parazitol Derg, 25(4): 362-366. 

9. 


Yazar S, Akman MAA, Hamamcı B, Birhan M, Şener S, Şahin 

İ, 2002. Kayseri Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu 

(SHÇEK) Çocuk Yuvasındaki 0-7 Yaş Çocuklarda bağırsak 

parazitlerinin araştırılması. T Parazitol Derg, 26(1):48-51. 

10.  Yazar S, Hamamcı B, Birhan M, Şahin  İ, 2001. Erciyes 

Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı koproloji 

laboratuvarına başvuran hastalarda intestinal parazitlerin 



dağılımı. T Parazitol Derg, 25(1): 53-55. 

 


Yüklə 195,05 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə