1-mavzu: “Bizness intellekt” faniga kirish reja: Biznes intellektning ta`rifi, mazmun-mohiyati, maqsadi va vazifalari



Yüklə 1,76 Mb.
səhifə1/97
tarix20.02.2022
ölçüsü1,76 Mb.
#52870
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   97
Biznes intellekt УМК
1, 1, 2, 2-ma'ruza, bobur, 35% BAYONNOMA TAYYOR 2021, 3.amaliy mashgulot. Mavzu Adobe Photoshop dasturida ranglar va , гимнастика, TEST, 4, KIRISH, Ta1, talimda innovatsion texnologiyalar, 11-LABORATORIYA ISHI, Игры праздник Букваря

1-mavzu: “Bizness intellekt” faniga kirish

REJA:

1.Biznes intellektning ta`rifi, mazmun-mohiyati, maqsadi va vazifalari.

2.Biznes intellekt konteksiga kirish.

3.Biznes jarayonlari bo`yicha biznes intellektual qarashlar.

4. Biznes intellektning istiqbollari
Tayanch iboralar:Biznes intellekt, Gartner tahlilchilari,:BI mazmuni,mohiyati, maqsadi va vazifasi,BI konteksi, intellektual qarashlar.Gartner tahlilchilari:

1.Biznes intellektning ta`rifi, mazmun-mohiyati, maqsadi va vazifalari.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича ҳаракатлар стратегиясини «илм, маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йили»да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида» 02.03.2020 даги ПФ-5953-сон Фармони:Ўзбекистон Республикаси Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги билан биргаликда экспертлар, шу жумладан хорижий экспертлар иштирокида маълумотлар ҳақидаги фан, улкан маълумотлар, сунъий интеллект каби йўналишларда кадрлар тайёрлашни назарда тутган ҳолда, ахборот- коммуникация технологиялари ва рақамли иқтисодиёт соҳасидаги ўқув дастурлари қайта кўриб чиқилишини таъминласин.


    • "Biznes intellekt" atamasi nisbatan uzoq vaqtdan beri mavjud bo'lib, garchi u yetarli tarjima va aniq tushuncha yo'qligi sababli, respublikamizda kam qo'llaniladi, bu G'arb mamlakatlarida ham kuzatiladi.

    • Rus tilida "intellekt" so'zi odamning fikrlash qobiliyati sifatida aniq tushuniladi. Bir qarashda Business Intelligence atamasi uchun "Ma'lumotlarning intellektual tahlili" deb yaxshi tarjima taklif qilingan, ammo "Ma'lumotlarning intellektual bo'lmagan tahlili" mavjudmi degan savol tug'iladi.

    • Muhokama qilingan atamaning noaniqligiga inglizcha "aql" so'zining noaniqligi ta'sir ko'rsatdi:

    • tanib olish qobiliyati;

    • tushunishga tayyorlik;

    • ta'lim, izlanish, tajriba orqali berilgan yoki olingan bilimlar;

    • bilish jarayonida harakat yoki holat;

    • razvedka yoki razvedka ma'lumotlari.

Barcha tillarda ularning tarjimasi tushunarsizdir, shuning uchun biz ingliz tilidagi asl nusxasidan foydalangan holda "Biznes intellekt" so'zidan foydalanamiz.Ish qoidalari har doim o'zgarib turadi. Endi biz nafaqat qanchalik yaxshi va tez fikrlashimizga yoki kasbiy tayyorgarligimiz va bilimimiz darajasiga e'tibor qaratib, yangi mezonlar bilan baholanmoqdamiz. Bu, shuningdek, o'zimizni nazorat qilish va boshqalar bilan til topishish darajasini hisobga oladi. Kimni ishdan bo'shatishni va kimni yo'q qilishni hal qilish kerak bo'lganda, bu mezon deyarli asosiy mezonga aylanadi; kimni engil yurak bilan qo'yib yuborish kerak va kimni saqlash kerak; kimni hozirgi lavozimida saqlab qolish va kimni lavozimga ko'tarish kerak.


Yangi qoidalar ularning o‘rnida kim ko‘proq “yulduz” bo‘lishi va kim deyarli “relsdan chiqib ketishi”ni bashorat qilish imkonini beradi. Ayni paytda qaysi sohada ishlayotganimiz muhim emas. Ushbu qoidalar kelajakdagi yutuqlarimiz nuqtai nazaridan raqobatbardoshligimizni belgilaydigan xususiyatlarni ta'kidlaydi.

Ushbu qoidalar maktabda birinchi o'rinda turadigan qadriyatlarga deyarli aloqasi yo'q. Eskirgan maktab standartlari shaxsiy muvaffaqiyatda akademik qobiliyat kam yoki umuman rol o'ynamasligini ta'kidlaydi. Ammo hozir bizda berilgan vazifalarni bajarish uchun aql-zakovat va texnik bilim borligi tabiiy hol sifatida qabul qilinadi. Yangi standart tashabbuskorlik va empatiya kabi shaxsiy fazilatlarga ustuvor ahamiyat berishga asoslangan.

Ya'ni empatiya, moslashish va ishontirish qobiliyatiga.

Bu mavsumiy sevimli mashg'ulot emas va zamonaviy patentlangan boshqaruv usuli emas. Ularni jiddiy qabul qilishning dalillari turli xil kasblarda ishlaydigan o'n minglab odamlarni o'rganishdan kelib chiqadi. O'tkazilgan tadqiqotlar bizga "yulduz" ishchini qanday fazilatlar bilan ajratib turishini ajoyib aniqlik bilan aniqlash imkonini beradi. Shuningdek, u ishda va ayniqsa, etakchilikda ajoyib mahoratga erishish uchun qaysi inson qobiliyatlari muhimroq bo'lishini aniq ko'rsatib beradi.

Katta tashkilotda, ehtimol, siz hozir ham ushbu qobiliyatlar nuqtai nazaridan baholanasiz, lekin siz buni bilmaysiz. Agar siz ishga murojaat qilsangiz, sizni xuddi shu kattalashtiruvchi oyna orqali tekshirishingiz mumkin, garchi bu haqda sizga hech kim ochiq aytmaydi. Nima qilsangiz ham, bu qobiliyatlarni qanday rivojlantirishni tushunish professional hayotingizda muvaffaqiyatga erishish uchun juda muhimdir.

Rahbar sifatida siz tashkilotingiz qanday harakat qilishini tushunishingiz kerak - bu ushbu vakolatlarni rivojlantirish jarayonini rag'batlantiradimi yoki sekinlashtiradimi. Tashkilotingizning atmosferasi ushbu imkoniyatlarning rivojlanishiga qanchalik ko'p yordam bersa, u shunchalik samarali va samarali ishlaydi. Siz o'z guruhingizning aql-zakovati va har bir shaxsning eng muhim iste'dodlarining sinergik 1 o'zaro ta'sirini maksimal darajada oshirasiz.

Kichik tashkilotda yoki o'zingiz uchun ishlaysizmi, sizning muvaffaqiyatingiz ko'p jihatdan buni qilish qobiliyatingizga bog'liqligini his qilasiz, garchi bu sizning maktab o'quv dasturida deyarli aytilmagan bo'lsa ham. Shunga qaramay, sizning martabangiz ularni qanchalik puxta o'zlashtirganingizga ko'proq yoki kamroq bog'liq bo'ladi.

Ish xavfsizligi kafolatlari butunlay yo'q bo'lib ketgan va "mutaxassislik" tushunchasi tezda "mobil ko'nikmalar" bilan almashtirilgan sharoitda bunday qobiliyatlar ishga joylashish va uni saqlashga yordam beradigan eng muhim fazilatlarga aylanadi. Bu mavzu ketma-ket o'nlab yillar davomida noaniq muhokama qilindi. Ular uni chaqirmasliklari bilan - "xarakter" va "shaxsiyat" dan "sovg'a"gacha xushmuomalalik va" kompetentsiya "... Lekin, nihoyat, bu inson iste'dodlari uchun aniqroq tushuncha va ta'rif mavjud - hissiy aql.

Boshqa tomondan aqlli

"Hatto texnik maktabda ham men past umumiy o'rtacha bahoga ega edim", deb tan oldi menga konsalting firmasi direktorlaridan biri. - Ammo keyin men armiyaga bordim, ofitserlikka nomzodlar tayyorlash maktabiga o'qishga kirdim va o'z guruhimdagi birinchi talaba bo'ldim. U erda hamma narsa o'zing bilan qanday kurashish, odamlar bilan til topishish, etakchilik fazilatlarini namoyon etish, turli mutaxassislar jamoalarida ishlash haqida edi. Men bu yondashuv ish dunyosida to'liq oqlanganini ko'raman ».

Boshqacha qilib aytganda, bu boshqacha tarzda aqlli bo'lishni anglatadi. "Hissiy intellekt" kitobimda men birinchi navbatda ta'lim va tarbiyaga e'tibor qaratdim, garchi men bir qisqa bobda ishda va tashkilot hayotida qo'llanilishi mumkin bo'lgan saboqlarni bayon qilgan bo'lsam ham.

Meni hayratga solgan va eng yuqori darajada quvontirgan narsa bu mavzuga ishbilarmon doiralarda qiziqishning ortishi bo'ldi. Maktublar va fakslar, elektron pochta va telefon qo'ng'iroqlari ko'chkisiga javob berib, men to'satdan o'zimni global odisseyga tushib qolgandim. Minglab odamlar bilan o'zaro munosabatlarimda - yuqori martabali rahbarlardan tortib kotiblargacha - hissiy intellektni ishga tushirish nimani anglatishi haqida o'ylashga majbur bo'ldim.

Men uzoq vaqtdan beri xayolparast haqiqatga aylangan narsalarni tinglashim shart emas edi. Kam sonli oʻrtacha ballga (GPA) ega boʻlgan tajribali tijorat maslahatchisi kabi odamlar, ajoyib mukammallikka erishishning asosiy omili texnik yoki kitob bilimlari emas, balki hissiy intellekt ekanligiga ishontirishdi. Ularning aytishicha, mening kitobim biznesdagi muvaffaqiyatsizliklar haqida aniq va ochiq gapirish imkoniyatini beradi. U muammolar hissiyotlarga dosh bera olmaslikdan kelib chiqishini ko‘rsatib, “eruditsiya – hamma narsa” degan cheklangan postulatni poydevordan ag‘daradi.

Odamlar endi professional hayotda boshqa fikrlash tarzi afzal ekanini tushunishadi. Ular tashqi ma'lumotlar va reklamaning korporativ radarlari doirasidan tashqariga chiqadigan turli xil masalalar haqida hayratlanarli ochiqlik bilan gapirishadi. Ularning ko'pchiligi aniq nima ishlamayotganini batafsil tushuntiradi (men ushbu kitobning sahifalarida hikoya qiluvchilarning ismlari va tashkilotlarning nomlarini oshkor qilmasdan, hissiy qoloqlik haqidagi shunga o'xshash hikoyalarni taqdim etaman). Hissiy intellektni jalb qilgan holda ishning amaliy ahamiyatini tasdiqlovchi muvaffaqiyatli faoliyat haqida gapiradiganlar ham ko'p.

Bu ikki yillik tadqiqotning boshlanishi bo'lib, ushbu kitobda yakuniga etdi, unda men o'z kasbiy faoliyatimning alohida iplarini bir-biriga bog'lashga harakat qildim. Men boshidanoq taniqli jurnalistik usullardan foydalanganman, faktlar izlaganman va xulosalar tuzganman. Jismoniy shaxslar, guruhlar va tashkilotlarning samarali mehnatida hissiy intellektning ahamiyatini yaxshiroq tushunish uchun tadqiqot materiallarini mashaqqatli tahlil qilish bilan shug'ullanib, men o'zimning kelib chiqishimga - universitet psixologi ishiga qaytishga majbur bo'ldim. Bundan tashqari, yuzlab turli kompaniyalardan olingan yangi ma'lumotlarning ilmiy tahlili men yoki mening ko'rsatmalarim bilan amalga oshirildi. Meni bu qadamga hissiy intellekt miqdorini aniqlash uchun mos keladigan aniq o'lchov birligini joriy etish zarurati sabab bo'ldi.

Bu tadqiqot menga aspirant, keyin esa Garvard universitetida o‘qituvchi bo‘lganimda tadqiqot loyihasida qatnashganimni eslatdi. Bu ish IQning mistik kuchiga shubha qilish uchun deyarli birinchi urinish bo'ldi - muvaffaqiyat faqat aql bilan belgilanadi degan noto'g'ri, ammo keng tarqalgan e'tiqod. Ushbu tadqiqotlar tufayli yangi sanoat paydo bo'ldi, u endi haqiqiy mini sanoatga aylandi. Uning vakillari faoliyatning turli sohalarida va har qanday tashkilotda odamlarning muvaffaqiyatini ta'minlaydigan haqiqiy mavjud qobiliyat yoki vakolatlarni tahlil qilish bilan shug'ullanadilar. Natijalar hayratlanarli edi: vazifani iqtidorli bajarish jarayonida IQ hissiy intellektdan keyin ikkinchi o'rinni egallaganligi ma'lum bo'ldi.

Dunyo boʻylab besh yuzga yaqin korporatsiyalar, davlat idoralari va notijorat tashkilotlaridan oʻnlab turli ekspertlar tomonidan mustaqil ravishda oʻtkazilgan tahlillar hayratlanarli darajada oʻxshash natijalar berdi. Lekin, ayniqsa, ta'sirli bo'lgan narsa shundaki, olingan ma'lumotlarga shaxs yoki guruhga xos bo'lgan sub'ektivlik va cheklovlar ta'sir qilmagan. Olingan barcha ma'lumotlar har qanday faoliyat sohasida ma'lum bir vazifani bajarishda ajoyib mahoratni egallashda hissiy intellektning muhimligini ko'rsatadi.

Bu g'oyalar, albatta, ish muhitida qo'llanilganda yangi emas. Odamlarning o'zlari bilan kurashish va boshqalar bilan munosabatda bo'lish usullari uzoq vaqtdan beri deyarli klassik deb e'tirof etilgan boshqaruv nazariyasining asosiy nuqtasi bo'lib kelgan. Ammo bizni boshqa kashfiyotlar kutmoqda. Hozir bizda yigirma yillik empirik tadqiqotlar boyligi bor, ular muvaffaqiyatga erishish uchun hissiy intellekt qanchalik muhimligini misli ko'rilmagan aniqlik bilan ko'rsatadi.




Yüklə 1,76 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   97




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə