SeyfəDDİn qəNİyev tariyel qəNİ



Yüklə 2.8 Kb.
Pdf просмотр
səhifə2/12
tarix29.05.2017
ölçüsü2.8 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

“Qardaşlarım” rədifli qoşmasında olduğu kimi: 
N
ə vəd etsələr bizə yalandı, qardaşlarım, 
Oyanın, vaxt yetişib, amandı, qardaşlarım. 
Onlar talan etdil
ər Şəki, Şirvan mülkünü
Onlar yasaq etdil
ər muğamatı, türkünü, 
Onlar “dahi” etdil
ər Yusif kimi tülkünü. 
V
ətənin hər guşəsi zindandı, qardaşlarım, 

12 

 

Elin vari-dövl
əti virandı, qardaşlarım. 
v
ə ya:  
 
Tapdanırıq hər zaman, 
Ayaqlarda nalıq biz. 
Yoxdur hüquq dill
ənək, 
El
ə bil ki, lalıq biz. 
 
v
ə yaxud: 
 
Çürüyür çoxları indi Sibirdə, 
Keçir ömürl
əri cövrü cəbrdə, 
Öls
ək rahat olaq bəlkə qəbirdə, 
N
ə vuruşma qalıb, nə üsyan qalıb, 
N
ə təşkilat qalıb, nə meydan qalıb. 
 
yaxud da: 
 
İndi nə eləsən özün bilərsən, 
Əhmədin qətlinə fərman verərsən, 
Zaman keç
ər, bir də baxıb görərsən, 
Taxtın sənin lap tarac olub, Yusif
 
*** 
Əhməd müəllimin şəxsi arxivində saxlanılan şeirlərindən 
aydın olur ki, özünə bu qədər düşmən qazanmış müəllim gec-
tez h
əbs  olunacağını,  “gedər-gəlməzə”  göndəriləcəyini  yaxşı 
bilirdi. Amma o, 
camaatın, elin-obanın danışan dili olmaqdan, 
20-22 
yaşı olmasına baxmayaraq, yeri gələndə onların sözünü, 
d
ərd-sərlərini bir ziyalı, müəllim kimi deməkdən çəkinmə-
miş… Səsini daha ucadan qaldırmışdır…  

13 

 

Əhmədi, cavan müəllimi gözü götürməyən “yerli ağaların 
qulları” nəhayət, həmin şeirlərdən əllərinə keçirə və yuxarılara 
çatdıra bilirlər… 
*** 
Əhməd müəllim  tam  günahsız  həbs  olunması  barədə 
vaxtil
ə belə deyirdi: 
–  Ür
əyimdə  bu rejimə  qarşı  böyük  nifrət  hissi  vardır. 
Düzü bu nifr
əti rayon rəhbərləri, eləcə  də  yaxınlar  da  bilirdi. 
Nifr
ətimi, narazılığımı şeirlərimdə çox aydın ifadə edə bilmiş-
dim. Bilirdim ki, gec-tez m
əni tutacaqlar. Belə  qərara gəldim 
ki, heç olmasa, tutulana q
ədər şeirlərimi çap etdirim, yoxsa 
1937-1938-ci ild
ə  məhv edilən  qardaşlarımın  əsərləri kimi 
bunları  da  yox  edəcəklər.  Bakıya  yolum  düşəndə  məsləhət 
almaq üçün bir 
ziyalı ədibin yanına getdim. Bu insanı xalqını, 
v
ətənini sevən bir insan bilirdim. O, məni  ətraflı dinləyəndən 
sonra şeirlərimlə yaxından tanış olmaq üçün şeirlər qovluğumu 
özünd
ə saxladı. Sən demə, bu insan üzdə “xalqını sevsə” də, 
əslində  bolşeviklərin  agenti  imiş  (Əhməd müəllim  həmin 
yazıçının  adını  doğmalarına  bildirmiş,  Dövlət  Təhlükəsizlik 
Komit
əsinin arxivləri  açılandan  sonra  həmin  adamın  Əhməd 
bar
ədə  ərizəsi ilə  çoxları,  eləcə  də  Cəfərzadələr  tanış  olmuş-
dur… M
ənə də bu hadisəni danışarkən “gör nə qədər sadəlövh 
olmuşam”,  -  deyə  kövrəldi. Dönə-dönə  onun  adını  heç  vaxt, 
heç kim
ə  açıqlamamağı  mənə  də  tapşırdı.  Mən də  indiyədək 
hamı  kimi  susmuşam.  Amma  işarə  ilə  də  olsa,  onun kim 
olduğunu  oxuculara  deyəcəyəm  –  (S.H.R.)). Sən demə, elə 
s
əhəri gün o, ərizəsi ilə  birlikdə  şeirlər  qovluğunu  DTK-ya 
t
əqdim edir… Odur  ki, bir neçə  gün sonra DTK əməkdaşları 
Əhməd müəllimi  (1953-cü  ilin  mart  ayında)  həbs edir. Onu 
dindir
ənlər  əsasən ermənilər  –  Abramov, Zaxaryan, 

14 

 

Melkumyan 
kimi  faşist  xislətlilər  olmuşlar  (bütün  hadisələr, 
onun 
“Adsız” əsərində təsvir olunmuşdur – S.Q.)
1

H
əbs  olunmasının  səbəbini  Əhməd müəllim özü belə 
göst
ərir: “Həbs  olunmağım  üst-üstə  düşən üç hadisə  ilə 
bağlıdır.  Birincisi,  37-ci ildən üzü bu yana o dövrün bütün 
faci
ələri  gözümün  qabağında  baş  verirdi.  Adamların  arasında 
gizli narazılıqlar dolaşır, amma, təbii ki, heç kəs sözünü ucadan 
dey
ə bilmirdi. Mən bu ümumi narazılığı əks etdirən bir qədər 
şeir yazdım. Şeirlərdə konkret olaraq Stalinin adı çəkilməsə də, 
f
əhmli insanlar söhbətin kimdən getdiyini o saat başa düşürdi. 
İosif  adını  dəyişdirib  Yusif eləmişdim. Fikrini öyrənmək 
m
əqsədi ilə  həmin  şeirləri məşhur  bir  yazıçının  yanına  apar-
dım…  Həmin  adam  şeirləri oxuyandan sonra götürüb verir 
lazımi  yerə  ki, bəs bunu filankəs  yazıb…  İkincisi,  müəllim 
işlədiyim kəndin kənd sovetinin sədri hər il xeyli artıq torpaq 
sah
əsi əkdirirdi. Onun rüşvətxorluğundan, zülmündən cana do-
yan bir neç
ə həmkəndlim  yuxarılara şikayət məktubu göndər-
mişdi.  Zərfin də  üstünü rus dilində  mən  yazmışdım.  Bu 
m
əsələ  ilə  bağlı  kolxoza  komissiya  gəlməyini  əvvəlcədən 
bil
əndə  “kolxoz aktivləri”  yüz  hektara  yaxın  zəmini təcili 
şumlatmışdılar.  Gələn komissiya sədrin tərəfini  saxladı, 
t
orpağın  altından  çıxarılıb  sübut  kimi  göstərilən sünbüllərə 
“otdur”  deyib,  bu  işi  böhtan  kimi  qələmə  verdi. Elə  oradaca 
böhtançıları  cəzalandırıb  “Qazaxıstana”  sürgün etməyi qərara 
aldılar…  Bu  iki  məsələyə,  bir də  kəndin komsomol təşkilatı 
katibi kimi rayon komsomol komit
əsinin plenumundakı  çıxı-
şımda  Uduluda sosial vəziyyətin son dərəcə  ağır  olduğunu 
dediyim
ə  görə  günlərin bir günü məni  Bakıdakı  evimizdə 
h
əbs etdilər. Bu işlərin hamısı, demək olar ki, eyni vaxtda baş 
vermişdi  və  mənim taleyimi həll etmək üçün bir-birini 
1
 
“Ulduz” jurnalı, 1989. “Biz Cəfərzadələr”, 2001 

15 

 
                                                           

tamamlayırdı.  Məhkəməsiz, tribunalsız  həbsdən  sonra  beş  il 
seçki hüququndan  m
əhrum edilmək, ömürlük Azərbaycana 
qayıtmamaq  şərti ilə  mənə  yeddi  il  iş  kəsdilər”  (Gənclik, 
199
0, №7)
 
*** 
Bel
əliklə  o, Sovet hökuməti, Stalin  quruluşu  haqqında 
t
ənqidi  şeirlər  yazdığına  –  “antisovet təbliğatına”  görə  10 il 
azadlıqdan məhrum edilmişdir.  
Əhməd müəllim ilk əvvəl Qorki vilayətinin ən bataqlıq 
ərazisi hesab edilən, “qurşağa qədər bataqlıq olan Suxobezvod-
noye” q
əsəbəsinə  göndərilib. Bir müddət sonra isə  Tayşet 
vilay
ətinə, daha sonra Komi  Respublikasının  Maqadan 
vilay
ətinə aparılmışdır. Burada olan sərt iqlim, ağır iş şəraiti, 
d
əhşətli vəziyyət  24  yaşlı  Əhmədi  əldən  salır,  zəiflədir, 
x
əstələndirir… 
Bir az sonra is
ə  işlər  yaxşı  olur.  Belə  ki, nəzarətçilər 
onun teatr texnikumunu bitirdiyini, 
“artist  olduğunu”  bilən-
d
ən  sonra  düşərgədə  bədii-özfəaliyyət dərnəyi təşkil  etməyi 
ona h
əvalə  edirlər. O gündən  Əhməd  müəllim  düşərgədə 
saxlanılır,  ağır  işlərə  aparılmır.  Hətta bu “gözdən-könüldən 
uzaq” yerd
ə  anasından  öyrəndiyi türkəçarələr  də  onun 
köm
əyinə  çatır.  Bitkilərdən  düzəltdiyi məlhəmlərlə  xəstə 
yoldaşlarına  kömək  etdiyi  üçün  onu  düşərgəyə  “feldşer”  də 
t
əyin edirlər. Təşkil  etdiyi  ansamblla  o,  vaxtaşırı,  bayram 
günl
ərində konsertlər verir, tamaşalar göstərir. Odur ki, hər kəs 
cavan  Əhmədə  hörmət bəsləyir. Həmin illəri ürək  ağrısı  ilə 
xatırlayan  Əhməd müəllim ömrünün sonuna kimi dustaq 
yoldaşları barədə danışmaqdan yorulmaz və deyərdi ki, o illər 
m
ənim üçün ən böyük məktəb oldu: mərdlik, kişilik, düzlük, 
paklıq, dostluq, haqqı-nahaqdan seçmək, hər şeydən əvvəl 
sözünün ağası olmaq məktəbi. Əhməd müəllim milliyətindən 
asılı  olmayaraq  o məktəbin üzvlərinin çoxusu ilə  son illərə 

16 

 

q
ədər  (sağ  qalanlarla)  məktublaşar,  əlaqə  saxlayar,  hətta bir 
çoxlarının  övladları  ilə  də  görüşər,  onların  qonağı  olar  və  ya 
onları kəndlərinə qonaq çağırardı. Həmin insanların hamısının 
adı, soyadı, yeri-yurdu ilə birlikdə bu gün də Əhməd müəllimin 
şəxsi arxivində hifz olunur: Ənvər Vəliyev (Qubadlı), Məşədi 
Muradov (Saatlı), Lazım, İbrahim və Xaybulla (Dağıstan), 
Semeçenko K. (Kiyev), Pennon A. (G
əncə), Kaxbaqorov 
Mixail v
ə Azaryanski (Lvov), Əsəd Məmmədov (Amasiya), 
Zeyni A. (Ağcabədi), … 30 nəfər… 
1954-cü ild
ən ölkədə  siyasi  iqlim  yavaş-yavaş  yumşal-
mağa başladı. Bir çox günahsız, böhtan ucbatından həbs olunan 
insanlar  azad  olunmağa  və  ya həbs müddəti  azaldılmağa  baş-
ladı. Əhməd müəllim özünün dediyi kimi, “dörd il səkkiz ay 
Şimalda saxlandıqdan sonra (M.C.Bağırovun məhkəməsin-
d
ən sonra)  azad olunmuş,  ancaq  1956-cı  ildə  isə  tam bəraət 
almışdır”. 
*** 
Əhməd  Məmməd  oğlu  Cəfərzadə  1956-cı  ilin  yayında 
Udulu Sovetliyinin  Tava k
ənd  sakini  Əlimusa  kişinin  qızı 
Zabit
ə  xanımla ailə  qurmuş  və  bu izdivacdan  onların 
Mahmud,  Aydın  və  Elçin  adında  üç  övladı  olmuşdur.  Öv-
ladların  hər üçü ali təhsillidir.  Onlar  atalarının  şərəfli yolunu 
davam etdirirl
ər (Əhməd müəllimin on nəvəsi vardır. Onlardan 
beşi oğlan, beşi isə qızdır).  
*** 
Əhməd azadlığa çıxandan sonra yenidən kənd məktəbinə 
rus dili mü
əllimi təyin edildi. Belə qərara gəldi ki, necə olursa-
olsun, 
yarımçıq qalmış ali təhsilini başa vursun. Nəhayət, arzu-
suna  çatdı  –  1958-ci ildə  ali təhsilini  uğurla  başa  vurdu
Daha  çox  elmi  yaradıcılıqla  məşğul  olmağa,  pedaqoji  sahədə 
t
əcrübəsini  artırmağa  başladı.  Əhməd müəllim  doğma  mək-
t
əbdə  təşkil  etdiyi  sinifdənxaric  işlərlə  -  “rus dili günü”nün 
keçirilm
əsi,  şairlər, alimlər,  əmək bahadırları,  aşıqlar,  sinə-

17 

 

d
əftər  insanlarla  görüşlərin təşkil  edilməsi ilə  Şamaxı  rayo-
nunun    mü
əllimləri arasında seçilməyə, hətta respublikada ta-
nınmağa, təbliğ olunmağa başladı. Mütəxəssislər, pedaqoji sa-
h
ənin kamil biliciləri, məşhur pedaqoqlar, qabaqcıl müəllimlər 
Əhməd müəllimin məktəbinə  təcrübə  əldə  etməyə  gəldilər. 
K
ənd müəlliminin belə  bir təcrübəsi barədə  məlumat  keçmiş 
sovetl
ər ölkəsinin mətbuat  orqanlarında  da  işıqlandırılmağa 
başlandı. Odur ki, Əhməd müəllim Sovetlər İttifaqının müxtəlif 
şəhərlərində  –  Moskva,  Leninqrad,  Aşqabad,  Kiyev,  Daş-
k
ənd, Alma-Ata və Gürcüstanda keçirilən elmi-praktik kon-
franslara, simpoziumlara d
əvət olundu. Onun dəyərli çıxışları, 
m
əruzələri,  təcrübəsi  mərkəzi mətbuat  orqanları  vasitəsi  ilə 
bütün  İttifaqda  yayılmağa  başladı.  Əhməd müəllimin  şəxsi 
arxivind
ə  hifz olunan,  pedaqoji mühitlə  bağlı  məqalələrinin 
sayı 200-ə yaxındır. 
…1967-ci ild
ə  Moskva Dövlət Universitetində  Əhməd 

əllimin elmi-pedaqoji fəaliyyətinə həsr edilmiş sərgi təşkil 
edilir. H
əmin sərgidə  müəllimin 28 elmi əsəri, 200-dən çox 
m
əqaləsi  nümayiş  etdirilir…  Sərgiyə  heyranlıqla  tamaşa  edən 
qazax alimi 
D.Tursunov  demişdir:  “Bu müəllim  elm fədai-
sidir, yaradıcı insandır. Belə adamlar elmimizə çox lazım-
dır”.  
*** 
N
əhayət,  Əhməd müəllim pedaqoji təcrübəsini ümumi-
l
əşdirib maraqlı bir dissertasiya ərsəyə gətirdi. Yuxusuz gecə-
l
ərin, elmi axtarışların bəhrəsi olan namizədlik dissertasiyasını 
o, 1968-ci ild
ə - 39 yaşında uğurla  müdafiə edib pedaqoji elm-
l
əri namizədi alimlik dərəcəsi aldı… 
Alimin  “Az
ərbaycan məktəblərinin V-VIII  sinif  şa-
girdl
əri ilə rus dilində sinifdənxaric aparılmış işlərin təşkili 
v
ə  keçirilməsi  metodikası”  adlı  dissertasiyası  ilə  tanış  olan 
görk
əmli sovet alimlərindən  –  P.İ.Xerakov,  M.Mehdizadə, 
A.Juravlyova, Y.Reçitskaya, N.Kuitski, K.Mukanov  v
ə  b. 

18 

 

h
əmin  əsərə  çox yüksək qiymət  vermişlər. “Qazaxıstan, Öz-
b
əkistan, Türkmənistan,  Başqırdıstan  və  s.  respublikaların 
Elmi-t
ədqiqat  Pedaqoji  İnstitutları  həmin  əsəri  geniş  şəkildə 
müzakir
ə  etmiş,  alimin  iş  təcrübəsi  və  elmi fəaliyyəti barədə 
20-y
ə qədər məqalə yazmışlar. 
 
Əhməd Cəfərzadənin  pedaqoji  təcrübəsinin respublika-
mızda öyrənilməsi,  yayılması  üçün  Azərbaycan SSR  Maarif 
Nazirliyinin tövsiy
əsi ilə  İmran  Məmmədov və  Qriqori 
Qomelski  ma
raqlı  bir  vəsait  hazırlayıb,  1968-ci ildə  çap 
etdirmişlər. Həmin  əsərdə  oxuyuruq:  “Ə.Cəfərzadə  sadə  bir 
k
ənd  müəllimi  olmuşdur.  O,  Tava  kəndində heç kəsin  ağ-
lına gəlməyən möhtəşəm bir muzey yaratmışdır. Bu muzeyə 
Sovet  İttifaqının  ən məşhur  pedaqoqlarından  müntəzəm 
sur
ətdə məktublar gəlməkdə idi. S.Marşak yazırdı: “Əhməd 

əllim, sizə  keçdiyiniz dərslərdə  uğurlar  arzulayıram  və 
tutduğunuz  yolda  müvəffəqiyyətlər diləyirəm”… S.Mixal-
kovun bir m
əktubunda  oxuyuruq:  “Sizin  çalışqanlığınız  sübut 
edir ki, siz sülh carçısısınız”. “Əməyi sevin, ona görə ki, səadət 
v
ə  xoşbəxtlik  yalnız  onun  sayəsində  gəlir” öz məktubunda 
L.Kassiliya yazırdı. “Heç vaxt ruhdan düşməyin. Ruh düşkün-
lüyü uğur gətirməz” fikri isə S.Saratkovun məktubundandır. 
Dağıstan  şairi  R.Həmzətov öz məktubunda  yazırdı: 
“Xalqlar  arasında  yaradılan  dostluq  bütün  dünyaya  sülh 
yay
maqdır”. Bütün bu kəlamlar Tava kənd məktəbinin müəl-
limi, f.e.n. 
Ə.Cəfərzadə və onun şagirdlərinə ünvanlanmışdı. 
Qalina Serebryakova 
Əhməd müəllimə  göndərdiyi 
m
əktubda  yazırdı:  “Qoy,  sizin  bu  işləriniz  sizə  dahilik gə-
tirsin. Vaxt olar sizin 
adınız  tarixi  şəxsiyyətlərlə  birgə  çə-
kil
ər”...  
***  
Əhməd müəllimin  şagirdləri hər gün belə  məktubları 
s
əbirsizliklə  gözləyirdilər. Məktub  axını  isə  İttifaqın  hər 
yerind
ən gəlirdi  Şamaxının  ucqar Tava  kəndinə,  Əhməd 

19 

 


əllimin  ünvanına.  Daha  kimlərin böyük sevgi, məhəbbət 
hissi, xüsusi şövqlə dediyi fikirləri özündə yaşadan məktubları 
indi d
ə  çoxdu  Əhməd müəllimin  şəxsi arxivində.  Görkəmli 
Sovet  pedaqoqları,  şair  və  yazıçıları  –  A.Barto,  M.Şoloxov, 
N.Tixonov, B.Kerbabayev, A.Tvardovski, M.Tursunzad
ə, 
M.Mirşəkər, A.Vensilova, Q.Qulam, M.Kərim, A.Yakobson 
v
ə  başqa  məşhurlar  Əhməd Cəfərzadə  ünvanına  və  onun 
şagirdlərinə  onlarla  belə  minnətdarlıq  məktubları  göndər-
mişlər… 
H
əm də  bir  çox  yazıçılar  məktubları  ilə  bərabər, öz 
kitablarını,  şəkillərini  hədiyyə  olaraq  Əhməd Cəfərzadəyə  və 
onun d
ərs dediyi məktəbə göndəriblər. 
V.Panovanın “Seryoja”, V.İnbirin “Aprel”, M.Mirşə-
k
ərin  “Poemalar”,  Berdı  Kerbabayevin  “Ağ  qızıl  torpa-
ğından  olan  Aysoltan”  və  s.  kitabları  indinin  özündə  həmin 
m
əktəbdə yadigar, xatirə kimi saxlanılır.  
Ümumiyy
ətlə, bu ünvana 82 yazıçının, 172 artist, rəssam 
v
ə  bəstəkarın  göndərdiyi məktublar  əlli ildən  artıqdır  ki, 
m
əktəbin  ən dəyərli  eksponatı  olaraq  keçmiş  illərdən soraq 
verir günümüz
ə, Əhmədsevərlərə… 
Atasından sonra həmin məktəbin direktoru olmuş Aydın 
C
əfərzadə  böyük qürur və  fərəh hissi ilə  deyir:  “Sovet 
İttifaqının  147  şəhərindən gələn məktubların  ümumi  sayı 
456-
ya  çatmışdır.  Atamın,  görkəmli pedaqoq Əhməd müəl-
limin r
əhbərliyi  altında  bu  məktəbdə  “Xalqlar  dostluğu” 
klubu  yaradılmış  və  5 il ərzində  bu klubda 3 mindən çox 
eksponat 
yığılmışdır… Atam vəfat edəndən sonra da onun bir 
çox  dostlarından  məktublar gəlməkdə  idi…  Dostlarına  cavabı 
biz yazdıq. 
A
tamın vəfatını bildirdik… Keçmiş SSRİ-nin çox yerin-
d
ə  yaşayan dostlarına, qardaşlarına, ağır  günlərin sirdaşlarına. 
Sonra çox yerl
ərdən başsağlığı məktubları, teleqramlar aldıq… 

20 

 

Bir sözl
ə,  həmin məktub və  başsağlığılar  bir daha təsdiqləyir 
ki, atam 
əsl pedaqoq, əsl xalq müəllimi idi…” 
*** 
T
əbii ki, alimin şəxsi arxivində hifz olunan həmin mək-
tubların hamısının məzmunu barədə bu kitabda geniş məlumat 
verm
ək  mümkün  deyildir.  Amma  Əhməd müəllimin məktub-
laşdığı  pedaqoq,  alim  və  şairlərin  adlarının  burada  verilməsi 
onun öz müq
əddəs sənətinə  necə  bir həvəslə  bağlı  olduğunu 
əyaniləşdirir:  Abdulla  Şabanov,  Tomris  Əliyeva,  C.Qəhrə-
manovZ.BudaqovaA.Klimova, A.Daxanoviç, Q.Qomelski 
(Bakı  şəhəri);  Z.A.Şeyman,  I.P.Xarakov  (Frunze); 
F.Jurbalyova  (Düşənbə); A.Qurbanov, E.Dövlətova 
(Aşqabad);  E.E.Reçitskaya, B.D.Rozova (Peterburq); 
N.Xasanov,  Ş.Əbilov  (Qazan);  V.I.Şepeleva (Poltava); 
Z.Andrezen  (Tallin);  I.Bano  (Budapeşt);  R.Beqzi  (Qızıl-
Orda); 
M.Baysman 
(Kişinyov); 
N.D.Qriqoryeva 
(Çerkassk);  Q.Əliyev,  N.Ayzenşteyn  (Moskva);  A.Metsa 
(Tartu); K.Zakiryanov (Ufa); N.Kuintinski (Nalçik)… 
Bu gün h
əmin müqəddəs  ocağa  –  Cəfərzadə  məktəbinə 
r
əhbərlik edən Hacı Elçin Cəfərzadə deyir: 

Düzdür, atamın dost-tanışlarının hamısı böyük ziyalılar, 
sovet dövrünün 
tanınmış  insanları  olmuşlar.  Özləri də  həqiqi 
pedaqoqlar, v
ətəndaşlar  idi. Onların da demək olar ki, hamısı 
dünyasını  dəyişmişdir.  Məktəbimizdə,  atamın  şəxsi arxivində 
olan yadigarlar is
ə tarixdir. Tarixi özündə yaşadan sənədlərdir. 
M
ən də,  övladlarım  –  atamın  davamçıları  da həmin sənədləri 
yaşadırıq,  uzun  illər də  yaşadacağıq.  Tarix  və  ata  yadigarı 
kimi…” 
*** 
Əhməd müəllim təkcə  SSRİ-də  deyil, eləcə  də  xarici 
ölk
ələrdə  keçirilən elmi-pedaqoji konfranslar, festival və  təd-
birl
ərdə  iştirakı  ilə  Azərbaycanın,  dogma  Şamaxının  təhsil 
şöbəsinin  adını  SSRİ  miqyasında  ucaltmış,  həmişə  də  uzaq 

21 

 

s
əfərlərdən  müxtəlif təltif və  mükafatlarla  doğma  məktəbinə 
dönmüşdür. Bu barədə Şamaxı rayonunun aylıq mətbu orqanı 
olmuş  “Yeni  Şirvan”  qəzetinin 25 aprel 1970-ci il  sayında 
Fazil T
ağıyevin  “Bolqarıstan  dəvət  edir”  adlı  yazısında 
oxuyuruq: 
“İkinci  Udulu  səkkizillik məktəbinin rus dili 

əllimi, pedaqoji elmlər namizədi  Əhməd Cəfərzadənin 
adı  indi  respublikamızdan  kənarda  da  tanışdır.  Peşəsini 
ür
əkdən sevən,  ona  bütün  varlığı  ilə  bağlanan  Əhməd 

əllim  “Milli məktəblərdə  rus dilinin tədrisinə  dair” 
Ümumittifaq n
əzəri konfranslarında  həmişə  müvəffəqiyyətlə 
çıxış  etmişdir.  Onun  elmi məruzələri Mahaçqalada, Le-
ninqradda yüks
ək qiymətləndirilmişdir,  mükafatlara layiq 
görülmüşdür”. 
Başqa  bir  yazıdan  öyrənirik:  …  p.e.n.  Ə.Cəfərzadənin 
Leninqradda Ümumittifaq konfrans
ında  “Milli məktəblərdə 
rus dilind
ə  ədəbi-bədii ongünlüklərin keçirilməsi”  mövzu-
sunda etdiyi mühazir
ə,  SSRİ  Pedaqoji  Elmlər  Akademiyası 
v
ə SSRİ Maarif Nazirliyinin birinci dərəcəli diplomuna və 
pul mükafatına layiq görülmüşdür… 
Yen
ə  də  “Yeni  Şirvan”  qəzetinin  başqa  bir  sayında 
oxuyuruq: “Udulu k
əndinə şad xəbər gəlmişdi”Bolqarıstan 
Xalq  Respublikasının  Sofiya  dairəsindəki Lakatik Tibb-
Pedaqoji Ali M
əktəbi  Əhməd müəllimi  bir  aylığa  Bol-
qarıstana  dəvət  etmişdir.  Alim-müəllim indi səfərə  hazırlaşır. 
O,  Bolqarıstanda  olarkən  orada  respublikamızda  rus dili 
t
ədrisinin  əsas  üsulları,  sinifdənxaric  işlər,  Şamaxı  mədəni-
maarif mü
əssisələri  haqqında  məlumat vermişdir.  Əhməd 

əllim  oradan  da  respublikamıza  təltif və  mükafatla dön-
müşdür…”  
Bu 
uğurlu  səfər  barədə  “Azərbaycan müəllimi” qəze-
tind
ə  də  geniş  bəhs  olunmuşdur.  Bununla  yanaşı  görkəmli 
pedaqoq müxt
əlif vaxtlarda Rumıniya  və  Yuqoslaviyada 
elmi-
pedaqoji  konfranslarda  iştirak  eləmiş,  orada  “rus dili 

22 

 


əllimləri üçün təşkil olunmuş kurslarda dərs demişdir”
Bir sözl
ə,  Əhməd Cəfərzadə  1967-1973-cü  illər  ərzində 
d
əfələrlə  Moskvada XTN  sərgisinin  iştirakçısı  olmuş  və 
t
əşkilatın qızıl, gümüş medallarına layiq görülmüşdür…”  
Ən nəhayət, pedaqoji elmlər namizədi Əhməd Cəfərzadə 
uzun ill
ər ərzində çalışdığı, keçmiş SSRİ-nin və dünyanın bir 
çox ölk
ələrində  keçirilən elmi məclislərdə  müxtəlif hissələri, 
f
əsilləri ilə mütəxəssisləri tanış etdiyi doktorluq dissertasiya-
sını 1973-cü ildə müdafiəyə təqdim edir. Əsər görkəmli alim 
v
ə  pedaqoqlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş,  SSRİ-nin 
s
əriştəli mütəxəssislərindən  alimə  təbriklər  –  teleqram və 
m
əktublar göndərmişdi… 
H
əmin məktub və teleqramlar alimin şəxsi arxivində bu 
gün d
ə dəyərli hədiyyə, sənəd kimi qorunur, hifz olunur.  
*** 
Haşiyə: Əhməd Cəfərzadə 1948-ci ildən təqaüdə çıxana 
kimi – 
əlli ildən artıq bir müddətdə müəllimlik peşəsini şərəflə 
yerin
ə  yetirmiş,  10  il  Tağılı  kənd məktəbinin direktoru 
v
əzifəsində işləmişdir… Ötən əsrin 70-ci illərində ilk dəfə əlinə 
jurnal alıb sinfə girdiyi Tağılı kənd məktəbi binasının vəziyyəti 
acınacaqlı  idi…  Rayon rəhbərliyi, təhsil  şöbəsi yeni məktəb 
binasının  tikilməsini  nəyə  görəsə  ləngidirdilər.  Bu,  Əhməd 

əllimi çox narahat edirdi. Kəndini, elini-obasını  dərin 
m
əhəbbətlə  sevən  Əhməd müəllim bu məsələ  barədə  bacısı, 
X
alq yazıçısı, professor Əzizə xanıma məlumat verir, Əhmədin 
xarakterin
ə, xasiyyətinə bələd olan Əzizə xanım onun təlaşını 
görüb t
əsəlli verərək deyir: 

Qardaş, heç narahat olma. Məktəbi mən tikdirəcəm. Bu 
yaxınlarda  “Gənclik” nəşriyyatı  mənim  “Aləmdə  səsim var 


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə