SEÇİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ



Yüklə 2.76 Kb.
PDF просмотр
səhifə5/6
tarix27.06.2017
ölçüsü2.76 Kb.
1   2   3   4   5   6
Məsnəvi 
Ey dilbəri mahmənzəri-mən
Ey eşqi-to cövr dər səri-mən. 
Öldürmə məni ki, binəvayəm, 
Bir aşiqi-zari mübtəlayəm, 
Yarəb, nə olur tərəhhüm etsən, 
Görcək məni bir təkəllüm etsən? 
Qoyma məni intizar gündə, 
Etmə məni xar, zar gündə. 
Qurbanın olum, gəl aşikarə, 
Salma məni böylə ah-zarə. 
Görməm çü səni, qərar qalmaz, 
Görcək səni, ixtiyar qalmaz. 
Çox da məni dilfikar qılma, 
Böylə məni xarü zar qılma. 
Hər bülbülə bir gül oldu həmdəm, 
Ondan bu cahanə gəldi adəm. 
Ey hur-liqavü mah-peykər, 
Yandırma məni fəraqə yeksər. 
Rəhm eylə məni yetir vüsalə, 
Bu xəstəni qoyma böylə qalə. 
Ey qönçədəhanü ənbərin-mu, 
Vey lalə-üzarü atəşin xu, 
Ey daş ürəkli, bağrı qarə, 
Gör böylə baxarmı yar yarə?! 
O mehrü məhəbbətin nə oldu? 
O lütfü şəfəqqətin nə oldu? 
Aya, nə günah eylədim mən? 
Mə’lum elə bir ki, neylədim mən? 
Ey afəti-canü cismü canım, 
Vey rahəti-cani-natəvanım, 
Razı deyiləm behiştə sənsiz, 
Qılmanü qüsurü hurə sənsiz. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
183 
 
 
 
Gəldi bahar, fəsli-tamaşa əcəb-əcəb! 
Etdi cahanı gör necə ziba əcəb-əcəb! 
Xürrəm olubdu daməni səhra əcəb-əcəb! 
Qümri edibdi sərvdə məva, əcəb-əcəb! 
 
Məsti-tərəbdi bülbüli-şeyda əcəb-əcəb! 
Susən gəlib nəzakətə, nərgiz olub xumar, 
Sünbül tökübdü gərdənə xoş zülfi-müşkbar, 
Saqi, nə durmusan ələ al cami-zərnigar, 
 
Səhravü baği badi-səba etdi laləzar, 
Xəndan olubdu vəh, güli-həmra əcəb-əcəb! 
Mütrüb, gəti çəğanəni, ver çəngə guşimal, 
Gərm eylə bəzmi sən də, ay oğlan, qavalı çal, 
 
Güllər çəməndə başdan ayağə geyinmiş al, 
Qoymaz könüldə saqiyi-dövran bu gün məlal, 
Gəldi arayə saqiyü səhba əcəb-əcəb! 
Vəh-vəh, olubdu baği-Irəm dəştü kuhisar 
Şaxi-gül üstə qönçə olub şahi-tacidar. 
MÜXƏMMƏSLƏR 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
184 
 
* * * 
 
Yek kolahi-nəmədü xerqeyi-pəşmi-doməni, 
Pişe mən beh zi dosəd gövhəri-dürri-Ədəni. 
Lifi-xurma kəmərü rəxtü qəba yek kəfəni 
Nola aləm görə bu vəz’də bir kərrə məni 
Bir dua eylə səni saxlasın Allah qəni. 
 
Ali et hümmətini, seyr elə bu dünyani, 
Nə gözəldir deyələr xəlq sənə seyrani, 
Kimdi bu çərxi-kühən sən olasan dərbani? 
Bibina olduğu mə’lum, hanı bünyani? 
Ol mücərrəd ki, məgər qurtarasan bu bədəni. 
 
Artmamış qalü məqalın, çək özün bir yanə, 
Xeyri yoxdur bu cahanın, geri dur mərdanə, 
Cami-təcridi götür, başına çək məstanə, 
Intəha kim, deyələr seyyid olub divanə, 
Nədi fikrin, məgər etmiş biri məhkum səni? 
 
Bülbülə vurmuş əgər gül neçə zəxmi-kari, 
Kim görübdür ki, edə qeyr gülə izhari? 
Bəsdi, xamuş otur, ver özünə dildari, 
Görücək hər kimi faş etmə ona əsrari, 
Özünə məhrəm elə sərvü güli-yasəməni. 
 
Çün bahar oldu çəmən tapdı həyati-tazə, 
Nə tağafüldü, dur, ey bülbüli-biəndazə! 
Bal açıb tərfi-gülüstanə, götür əndazə, 
Gör Nəbati necə şur ilə gəlib avazə, 
Məhv edib vəcdü sima’ ilə tamam əncüməni. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
185 
 
 
Ey xösrövi-məhruyan, 
Gəl bircə gülüstanə, 
Ta mehri-rüxət pərtöv
Salsın gülü reyhanə. 
 
On nərkisi-caduyət, 
Saldı məni səhrayə, 
Əbruyi-kəmandarət, 
Etdi məni divanə. 
 
Saqi, zi kərəm cami, 
Lütf eylə məni-zarə, 
Dər dövri-sərət gərdəm, 
Bir dövr elə məstanə. 
 
Bərxizü xuraman kün, 
Ol qaməti-dilcuyət. 
In aşiqi-Məcnunra 
Bircə dolu peymanə. 
 
Bügzər bəsəri-Leyli, 
Bu dinü bu məzhəbdən, 
Xaki-rahi-rindan şo, 
Ol xadimi-meyxanə. 
 
Duş əz qəmi-dil yek dəm 
Bir dağə güzar etdim, 
Oftad rəhəm nagəh 
Bir türfə biyabanə. 
 
Qurbani-sərət, saqi, 
Bax bir məni-məxmurə, 
Billahi, qümil əccil, 
Döndü ürəyim qanə. 
MÜLƏMMƏ 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
186 
 
Xali-həbəşirəngət 
Etdi günümü qarə, 
On lə’li-şəkərpaşət 
Bir rəhmə gəlir ya nə? 
 
Ey bülbüli-qəmdidə, 
Gəldi yenə fəsli-gül, 
Bərxizü bezən çəh-çəh, 
Gəl şur ilə əfğanə. 
 
Şirini-şəkər ləb key 
Dışqarı çıxar evdən. 
Ta ğülğülə əndazəd 
Bu günbədi-gərdunə. 
 
Dər rixtəni-xunəm 
Tə’cil eləmə çox da, 
Nahəqküşi, xunrizi 
Layiqdimi sultanə? 
 
Ey kafəri-səngindil, 
Bir pərdə götür üzdən. 
Ta tə’nə zənəd hüsnət 
Xurşidi-dirəxşanə. 
 
Rəftən zi səri-kuyət 
Bir əmrdi çox müşkül. 
Haşa ki, coda əz şəm, 
Hərgiz ola pərvanə. 
 
Əz tari-xəmi-zülfət 
Sal boynuma zənciri, 
Dər guşeyi-əbruyət 
Saldı məni zindanə. 
 
On sağəri-zərrinra 
Saqi mənə versin bir. 
Tainki zənəm payi 
Bu mülki-Süleymanə. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
187 
 
 
Məstanə biyavər mey, 
Sərgərm elə üşşaqi, 
Yek dəm bekün ehsani 
Bu cəm’i pərişanə. 
 
Bərxiz Nəbatira, 
Bir cam ilə qıl sərməst, 
Ongah tamaşa kün 
Bu mürği-xoşəlhanə. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
188 
 
 
 
Ey sünbüli-tərdən üzünə pərdə tutanım, 
Ey qönçə dəhanım. 
Pərvanə kimi başına qoy bircə dolanım, 
Ey ruhi-rəvanım. 
Etdin bu qədər cövrü cəfa bu neçə ildə, 
Heç bircə dedim uf? 
Indi dəxi, billah, üzülüb tabü təvanım, 
Qalmıb dəxi canım! 
Yandırma məni atəşi hicranə, yazıqsan, 
Ahım səni odlar! 
Sənsiz gecələr ərşə çıxıb ahü fəğanım, 
Ey qaşı kamanım. 
Görgəc məni bir tünd keçib, bir geri baxsan, 
Ollam genə məcnun. 
Vəhşi kimi kuhi oluram, budu gümanım, 
Artar genə şanım. 
Bilsəm ki, yəqin verməmisən kami-rəqibi, 
Durram, itin ollam, 
Amma görürəm vermisən, artıq nə inanım? 
Qanım ki, inanım. 
Əhdim bu idi dərdi-dilim eylədim izhar 
Hər vəqt səni görsəm. 
Çünki səni gördüm, qurudu, qalmadı qanım, 
Lal oldu zəbanım. 
Fikrim budu kim, eyləyəsən bir oxa qurban 
Bu aşiqi-zari. 
Yerdən yerə çırpım özümü, xakə bulanım, 
Al qanə boyanım. 
Tökdün pərü balimi mənim, indi qovursan, 
Insafına qurban. 
Qoy künci-qəfəsdə məni bir rahət uzanım, 
Öz halıma yanım. 
MÜSTƏZADLAR 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
189 
 
 
Rindani-xərabatə nə lazım edəm izhar, 
Mən dərdimi, yarəb! 
Mə’lumdur onlarə bütün sudü ziyanım, 
Hər razi-nihanım. 
Dərdi demək asandır, əgər olsa Ərəstu, 
Loqmanü Fəlatun. 
Indi ki, olar yox, bir utan, kəsmə amanım, 
Ey əşki-rəvanım. 
Loqmanü Fəlatunü Ərəstu edə bilməz 
Bu dərdə müdava 
Azdırdı məni bu qələmi-mişkfişanım, 
Döndərdi inanım. 
Etsə edəcək sərvəri-küll sahibi-Düldül, 
Oldum genə bülbül. 
Gəldikcə nəfəs mədh eləsəm, vardı bəyanım, 
Açıqdı lisanım. 
Qurtar məni bu möhnətü qəm, dərdü ələmdən, 
Ey miri-hidayət! 
Bir guşeyi-çeşm et mənə, ey şahi-cəhanım, 
Ey ərşüməkanım, 
Sərf etdi rəhi-eşqə təmam ömrü Nəbati 
Bu dari-fənadə. 
Bir yol demədi, ey canı daş, heyfdi canım, 
Gəl-gəl bir usanım! 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
190 
 
* * * 
 
Leyla təki yüz işvə ilə, ey büti-mövzun, 
Etdin məni Məcnun. 
Şeyda olubam eyləmişəm mənzili hamun. 
Ey gözləri məftun. 
Təbbali-qəza döydü mənim adıma axir 
Bu təbli-cünunu. 
Səhrayə salıb etdi məni kuhdə məskun, 
Bu gərdişi-gərdun. 
Gəl bir nəzər et halimə, ey afəti-canım, 
Yandım, nə deyim, ah! 
Çox da məni – biçarəni gəl etmə digərgun, 
Qoyma belə məhzun. 
Mə’şuq qılar cövrü cəfa aşiqə həqqa, 
Adətdir əzəldən. 
Amma nə deyim, görməmişəm mən belə qanun, 
Yox mən kimi məğbun. 
Izhar elədim dərdi-dilim cümlə təbibə, 
Dəm vurdu ölümdən. 
Fəryadıma yet sən özün, ey qadiri-biçun, 
“Bissad və binnun!” 
Dur, şəhri-fəna seyrinə get, tərki-vücud et, 
Ey aşiqi-müştaq. 
Tə’sir eləməz marə, bəli, ayətü əfsun, 
Ta olmasa məkfun. 
Eşq əhlinin əhvalına yet, eşqə düşəndən 
Biganə nə bilsin. 
Həddad bilir kim, necədir gərmiyi-kanun, 
Pərvaneyi-məscun. 
Bu atəşi-cansuzu elə sərdü səlamət
Mən acizə, yarəb. 
Səbrim kəsilibdir, görürəm bəxtimi varun, 
Çün taleyi-Qarun. 
Dörd canibidən nəfsü həva mərkəzi-ruhu 
Qılmışdı əhatə. 
Təsxir edəcək mülki-dili ləşkəri-Fir’on, 
Ku Musiyü Harun? 
 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
191 
 
Ənqa kimi bəs dövr elədim çərxə müqabil, 
Yetdim bu məqamə. 
Haşa ki, əgər bir də olam aqilə məqrun, 
Mən saniyi-Məcnun. 
Ol qaibü məstur, gözüm, cümlə nəzərdən, 
Ol Xizr Nəbi tək. 
Ta hasil olub eyni-yəqin, kəşf ola məzmun, 
Həm “kaf” ilə həm “nun”. 
Ol dəm ki, sataşdı gözüm ol daneyi-xalə, 
Huş uçdu sərimdən. 
Saldın bu şərab içrə məgər sən necə əfyun, 
Oldum belə dilxun?! 
Çoxdandı qəbul eyləmişəm guşeyi-izlət, 
Məqsudimə yetmən. 
Bu meykədədə yoxdu məgər badeyi-gülgun, 
Bir sağəri-məşhun?! 
Yox nəş’eyi-sərşar cahan içrə, Nəbati, 
Əfsanə danışma! 
Get xirqəni çək başına manəndi-Fəlatun 
Kim, yox belə mə’cun! 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
192 
 
* * * 
Ta oldu sənin mehri-rüxün sünbülə mülhəq, 
Ey mahi-mütəbbəq! 
Sandım ki, günəş əbrə girib, oldu mübərrəq, 
Can oldu mühərrəq. 
Mah üzrə düşən nöqteyi-xalın nə bəladır, 
Ey gözləri cadu! 
Heyrətdədi bu məs’ələdə cümlə müdəqqiq, 
Acizdilə mütləq. 
Bu dairədə nöqteyi-pərkar qalıb mat, 
Şətrəncdə çun şah. 
Girdabi-bəla içrə sınıb ləngəri-zövrəq, 
Hərdəm deyər “həq-həq”. 
Bir acizü dərvişə əgər mürşidi-eşqin 
Rüxsət verə, billah, 
Isbat edərəm böylə ki, hamı deyə səddəq, 
Həm ərşi-müəlləq. 
Faş eyləmənəm mən dəxi əsrari-nihanı, 
Yox, yox, qələt etdim. 
Get, get, qanını heç yerə tökdürmə bənahəq, 
Ey cahilü əhməq! 
“Bismillah”ı dərk eyləməmiş “həmd”ə yüyürmə, 
Ey zahidi-gümrah. 
Sərkərdəsiz aya görünüb bağlana sancaq, 
Ləşkər tapa rövnəq? 
Dəyməz iki dinarə sənin sövmü səlatın, 
Sallanma behiştə. 
Qəflətdən oyan, aç gözün, ol tazə müsəbbəq, 
Manəndi-Fərəzdəq. 
Keyfiyyəti-meyxanəni məsciddə kim anlar
Gəl, ol sözə vaqif. 
Aldatdı səni ciyfeyi-dünyayi-müzərrəq, 
Vur başına cün bəq. 
Hümmət elə, aç sinəmi, qıl nitqimi guya, 
Ey piri-xərabət. 
Bu leyli-düca içrə məni qoyma müğərrəq. 
Ey sübhi-müfəlləq. 
Bu ərseyi-xunxardə dəm vurma, Nəbati, 
Ol sakitü samit. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
193 
 
Guya sənə kəşf olmayıb əsrari-“ənəlhəq”, 
Sən bilmədin əlhəq. 
 
* * * 
Ey qaşı kəman, kipriyi ox, zülfü çəlipa, 
Ey gözləri şəhla, 
Billahi edər lə’li-ləbin mürdəni ehya, 
Manəndi-Məsiha. 
Çək pərdəyə rüx, gün kimi göstərmə cəmalın 
Hər bisərü payə. 
Rəhm eylə məni-acizə, ey sərvi-dilara, 
Ey dilbəri-ziba. 
Gəl mehrü vəfa üstə, unut cövrü cəfanı, 
Allahı sevərsən. 
Qurbanın olum, aşiqi gözdən belə salma, 
Təqsirimə qalma. 
Sən’an kimi təsbihü ridanı oda saldım, 
Tərsa dedin, oldum. 
Indi deyəsən dur oda gir, məndə nə yara, 
Mövquf bər iyma… 
Yarəb, kimə izhar eləyim razi-nihanım, 
Od tutdum alışdım?! 
Fikrim bu idi şəm’ə qılam razi-dil ifşa, 
Qəlbim dedi haşa. 
Ömrümdə əgər bir gecə mehmanım olaydın, 
Ey şəm’i-diləfruz, 
Məl’un idim etsəydim əgər qeyrə təmaşa, 
Bir özgə təmənna. 
“Əlminnəti-lillah” oxudum “elmi-lədünni” 
Ustadi-əzəldən. 
Feyzi-nəzəri etdi məni qabili-əsma, 
Çün Xizri-müəlla. 
Ver hüsnünə ziynət, geyin istəbrəqü sündüs, 
Ey nuri-mühərrəq. 
Turi-nəzərimdə elə bir ləhzə təcəlla, 
Ta məhv ola Musa, 
Əfsus ki, aləmdə deyil dağ çapan oğlan 
Fərhadi-hünərmənd, 
Tə’lim verəydim ona mən dərsi-”səme’na” 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
194 
 
Ta ayeyi-övfa. 
Məcnun idi eşq əhlinin ustadı, həqiqət, 
Pirimdən eşitdim. 
Əfv eylə günahın sən onun, bari-xudaya, 
Üsləhu bi-Leyla. 
Hərçənd qaradağlıyam, yoxdu kəmalım, 
Müşküldü kəlamım, 
Hər fərddə məsturdu bir dürri-müsəffa, 
Yüz lö’lövü lala. 
Yandı ciyərim, bəsdi fəğan etmə, Nəbati, 
Bir ləhzə tut aram. 
Səhrayi-cünun içrə ol azadədil, amma 
Tut daməni-mövla. 
 
* * * 
 
Ey qönçədəhan, simbədən, dilbəri-tənnaz, 
Ey sərvi-sərəfraz! 
Öldüm dəxi, qurbanın olum, rəhm elə bir az
Bəsdir bu qədər naz. 
Yandım, külə döndüm, yanasan sən də mənim tək, 
Ey duxtəri-tərsa! 
O nakəs ilə olma dəxi həmdəmü həmraz, 
Vallah belə olmaz. 
Adəm kimi çoxdandı olub virdi-zəbanım, 
“Yarəbb zələmna”. 
Amma ki, nə hasil o cəfapişə inanmaz, 
Bir dəm mənə baxmaz… 
Sən böylə bilirdin ki, özün aşiq olubsan, 
Kül başına olsun! 
Dur, püflə ocağı, bu odun yaşdır, alışmaz, 
Özbaşına yanmaz, 
Min dağı əgər bir nəfəsə canıma qoysa, 
Bir “uf” demərəm mən. 
Amma onu gör, bircə məni yadına salmaz, 
Bir busəyə qıymaz. 
Qaldı dəxi çün məhşərə bu həsrəti-didar, 
Ey yari-vəfadar, 
Bari, hər iki ildə soruş halımı az-maz, 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
195 
 
Ya bircə kağız yaz. 
Tuti kimi fəryad elərəm xəstəvü rəncur, 
Bu künci-qəfəsdə. 
Bir püstə ilə kimsə məni yadına salmaz, 
Bir könlümü almaz, 
Ey bülbüli-biçarə, fəğan etmə dəmadəm, 
Səbr eylə, tut aram. 
Daim ki, qış olmaz, həmişə belə qalmaz, 
Əlbəttə, gələr yaz. 
Azdırma məni, seyri-gülüstana aparma, 
Ey həmdəmi-cani. 
Yüz fəsli-bahar olsa, mənim könlüm açılmaz, 
Bu kefdən ayılmaz. 
Yarım genə məndən küsübən acıq edibdir, 
Ox, ox, aman Allah! 
Bilməm nə qılım, çarə nədir, bir üzün açmaz, 
Bir kəlmə danışmaz! 
Könlüm evini ləşkəri-qəm eylədi viran, 
Saqi, sənə qurban! 
Dur, ver ki, bu sısqa bir-iki cam ilə doymaz, 
Ta düşməsə qanmaz. 
Sal ğülğülə bu günbədi-əflakə, xüruş et, 
Ey dəfzəni-çapuk. 
Mütrüb, dəxi sən şədd elə bir nəğmeyi-şahnaz, 
Ey mürği-xoşavaz! 
Hər nə deyəcəksən, deginən, canıma xoşdur, 
Ey zahidi-bədkiş! 
Dəryayə daş at, ya qaya sal, zərrəcə daşmaz, 
Hərgiz ki, bulaşmaz. 
Baxma ki, belə acizü miskindi Nəbati, 
Ey hey, həzər ondan! 
Mövla bili yoxdur özü tək rindü nəzərbaz, 
Əyyari-çəpəndaz. 
 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
196 
 
 
* * * 
 
Saqi, tut əlim kim, yetəsən ömri-kəmalə, 
Ver bircə piyalə. 
Düşdüm genə qəvvas kimi bəhri-xəyalə, 
Girdabi-məlalə. 
Könlüm quşu pərvazə gəlib, dövrə çıxıbdır, 
Qalxıbdı həvayə. 
Aya görəsən harda şikar eyləyə, qalə, 
Ya kim tora salə? 
Dövr eylə, qanad çal, nəzər et, eylə tamaşa, 
Ya bəççeyi-ənqa! 
Şayəd nəzərin uğraya bir türfə qəzalə, 
Bir hur misalə. 
Getdi, dəxi fəryad eləmə, huylama, gəlməz, 
Vəhşidi bu şahbaz. 
Düşdü görəsən hansı dağa, uçdu nə dalə, 
Ya qondu nə lalə? 
Bilməm nə qılım, çarə nədir, qalmışam aciz, 
Müşkül işə düşdüm. 
Huşum dağılıb, əql məəttəldi bu halə, 
Düşdüm əcəb alə. 
Çox cövr eləmə, tökmə gözün yaşını hər dəm, 
Ey mürği-səhərxiz, 
Dur ki, düyün açıldı, bərat oldu həvalə, 
Gəldi vecə nalə. 
Tökdü çiçəyin, verdi səmər nəxli-ümidin, 
Səbz oldu muradın. 
Əqd etdi mələklər səni ol qürsi-hilalə, 
Möhr oldu qəbalə. 
Bu ne’məti-üzma sənə gər olsa müyəssər, 
Ey aşiqi-məcnun! 
Əhd eylə, qonaq eylə məni bir kasa balə, 
Ya bircə piyalə. 
Saqi, mənə bir cam də ver, dövrü tamam et, 
Dur, qılma təəllül. 
Sübh oldu, gül üzrə saçılıb qətreyi-jalə, 
Gəlməkdədi lalə. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
197 
 
Divanə könül, qəm yemə bundan belə bir də
Həmd eylə xudayə. 
Əlminnəti-lillah ki, rəqib oldu izalə, 
Cüft oldu şəğalə. 
Yatma, dur oyan, aç gözünü, etmə şəkərxab, 
Ey bülbüli-sərməst. 
Torpağə döşən, ərzini qıl badi-şimalə, 
Ol müşk-xisalə. 
Sinəmdə genə şö’lə çəkib nari-məhəbbət, 
Istər məni yaxsın. 
Həsrətdi yanıq təşnə kimi abi-zülalə, 
Maildi vüsalə. 
Yarəb, görəsən lövhə yazıb katibi-qüdrət, 
Kim, vəslə yetəm mən? 
Əlbəttə ki, qadirdi xuda külli-fəalə, 
Hər əmri-məhalə. 
Əl çəkmə, Nəbati, nə qədər var isə canın, 
Mövla ətəyindən, 
Sal aləmi gözdən, yapış ol bəhri-cəlalə, 
Təyy oldu məqalə. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
198 
 
* * * 
 
Etdi məni qəm tapdağı bir gözləri xummar, 
Bir dilbəri-əyyar. 
Saqi, mənə ver lütf ilə bir sağəri-sərşar, 
Qəmdən məni qurtar. 
Yox qayəti təqrir eləsəm mim gecə-gündüz 
Şərhi-qəmi eşqi. 
Payanə yetişməz, nə qılım dərdi-dil izhar, 
Min gizli sözüm var. 
Etmün məni Məcnunə bərabər, sizi tari, 
Ey əhli-xərabat! 
Gördü neçə yol yarını ol aşiqi-cərrar, 
Ol sakini-kühsar. 
Allah bilir, mən kimi bir aşiqi-məhrum 
Dünyadə tapılmaz. 
Şahiddi bu əhvalə iki dideyi-xunbar, 
Həm ahi-şərərbar. 
Həmdəm dilərəm çarə əcəldən qəmi-hicrə 
Gəlməz ki, nə hasil. 
Qaldım belə bir dərd ilə bimunisü qəmxar, 
Biyarü mədədkar. 
Ey eşqə düşən aşiqi-biçarə, yəqin bil 
Kim, dadə yetən yox! 
Mən eyləmədim, doğrusu, Allahıma iqrar 
Xoşdur mənə zünnar. 
Məsdud olub çar tərəfdən mənə, yaran. 
Əbvabi-fütuhat. 
Guya kəsilibdir mənə bir məhrəmi-əsrar 
Bir yari-vəfadar. 
Əfsunü füsunun əsəri olmadı hərgiz 
Ol türfə nigarə. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
199 
 
Asan işimi virdü dua eylədi dişvar
Qaldım belə naçar. 
Nə əqldə kam oldu müyəssər, nə cünunda, 
Ey arifi-salik. 
Sən məndən eşit, bir gülə ol talibi-didar, 
Əyləş belə bikar. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
200 
 
Faş etməginən sirrini hər cahili-xamə, 
Ol aşiqi-kamil. 
Sən olmaginən mən kimi hicranə giriftar. 
Məhcurü diləfkar. 
Hicran demiş oldum, qələm od tutdu alışdı 
Ahım şərərindən. 
Bir xəncəri-xunriz gətir, bağrımı bir yar, 
Bir gör ki, nələr var! 
Zəhr eylədilər bu iki gün dirliyi, billah, 
Mən acizi-zarə! 
Gör etdi məni cövr ilə bu çərxi-sitəmkar, 
Candan necə bizar! 
Çox etmə şikayət sitəmi-çərxdən, ey dil, 
Xoş şivə deyil bu. 
Istərsən əcər görməyəsən tə’neyi-əğyar, 
Ah eyləmə zinhar! 
Ol səng-dilin başinə çox dönmə, Nəbati, 
Vallah ki, yanarsan! 
Tök qanlı sirişkin, deginən sidq ilə təkrar 
Ya Heydəri-kərrar! 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
201 
 
* * * 
 
Ey qaməti şümşad, boyu sərvi-sənubər, 
Ey şuxi-sitəmgər! 
Aya görəsən var bu cahan içrə sərasər, 
Bir gül sənə bənzər? 
Görcək səni mən, ey üzü gül, türrəsi sünbül, 
Əl hamıdan üzdüm. 
Gər hurü pəri ruyi-zəmini tuta yeksər, 
Könlüm səni istər. 
Ol dəm ki, sənin mehri-rüxün etdi təcəlla, 
Eşq oldu hüveyda. 
Əvvəl mən idim can edən ol atəşə məcmər, 
Məndən sora Azər. 
Səndən yetişib Xizr-Nəbi sirri-nihanə, 
Oldu mənə sabit. 
Billah, sən idin nazili-ayati-peyəmbər, 
Cibrilə müsəvvər. 
Almış əlinə məş’əli-xurşidi Məsiha, 
Gərdişdədi daim. 
Hər dəm çağırır sidq ilə, ya saqiyi-kövsər, 
Ya xaceyi-Qənbər. 
Musa kim idi göstərə xəlqə yədi-beyza
Ey şahidi-ğeybi? 
“Hu-hu” deginən zahirü batində müqərrər, 
Ey rindi-qələndər. 
Qorxum budur amma ki, əgər saqiyi-gülrəng, 
Dövr etsə müsəlsəl, 
Ariflərin əhvalın edən aləmə əzhər, 
Ol badeyi-əhmər. 
Mənsur-sifət şamü səba zikri-”ənəlhəq” 
Olmuş mənə adət. 
Mə’lum ki, yazmaz qələmi-xaliqi-əkbər 
Bir əmri mükərrər. 
Qaçmaq gərək ahəstə bu meydani-bəladən, 
Bir künci-nihanə. 
Bu ərsədə baş qoydu bəsa mərdi-dilavər, 
Çox sahibi-əfsər. 
Gör eşqi ki, ğəvvasi-bühar oldu Nəbati, 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
202 
 
Bifənni-səbahət. 
Dəryaləri seyr eylədi bir ləhzədə yeksər, 
Bihadiyü rəhbər. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
203 
 
* * * 
 
Saqi, nə durubsan, elə bir rəqsi-hesabi, 
Ver badeyi-nabi. 
Azad elə bir cam ilə bu məstü xərabi, 
Pak eylə hesabi. 
Yaran, nə qılım ğəm günü bir qeyr əlacım, 
Yox badədən özgə. 
Bu qanı içib yad edərəm qönçə türabi, 
Ol ətrü gülabi. 
Od tutdu təmami bədənim yandı sərasər 
Bu nari-fəraqə. 
Mən neyləmişəm kim, çəkirəm munca əzabi, 
Bu cövrü itabi? 
Saqi, hələ bədməstlik etmək belə dəmdə 
Hərgiz deyil insaf. 
Yıxdın evimi, bir də at ol tiri-şəhabi, 
Ol bərqi-ləhabi. 
Ey mütrübi-xoşxan, elə bir rəqsi-müxalif, 
Canım sənə qurban. 
Tök zülfünü, əfşan elə ol çətri-qübabi, 
Ver kakilə tabi. 
Hər vəqt ki, düşər yadimə ol nərgisi-məxmur, 
Ey lalə üzarım. 
Ləbriz edərəm qan ilə bu çeşmi-pürabi, 
Bu mənzili-xabi. 
Ey vadiyi-vəhdətdə qalan aşiqi-məhcur, 
Sərkəştəvü rəncur, 
Meyxanədə get rəhn elə Qur’anü kitabi, 
Qaldır bu hicabi. 
Qoyma məni, müşküldü, qallam zarü pərişan, 
Ey məzhəri-bari. 
Göstər mənə öz nurin ilə rahi-səvabi, 
Fəth eylə bu babi. 
Məndən sora billəm ki, qalır başına dağlar, 
“Məcnun” deyər, ağlar! 
Ax, yadimə saldın genə əyyami-şəbabi, 
Çək-çək bu tənabi! 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
204 
 
Bu mülki-Qəradağdə bir aşiqi-üryan 
Həmvarə gərəkdir. 
Nə bəngi ola, nə ola yaquti-müzabi, 
Nə cami-şərabi. 
Hər aşiqi gördüm, elədim dərdimi izhar, 
Əhvalimə yandı. 
Bir ah çəkib, çaldı yerə çəngü rübabi, 
Verdi bu cavabi: 
Hərçənd ki, bimari-qəmi-eşqə dəva yox, 
Bir söz deyim əmma, 
Yeydir bu mərizə genə behdanə lüabi 
Ya şərbəti-abi. 
Təftiş edə bir kimsə ki, bu aşiqi-üryan 
Sakindi nə yerdə. 
Gəl Üştibinə, tıx üzümü, nari, doşabi, 
At taxçıya qabi! 
Bəsdir bu qədər ağlama, biçarə Nəbati, 
Dildardən ayrı. 
Zikr eylə dəmadəm genə bu ərşcənabi 
Bir Xizr-niqabi. 
Qəm dəf’inə, saqi, mənə bir cami-ləbaləb 
Qıl lütfü inayət. 
Xunab yedirmə mənə, çək şişə kəbabi, 
Ver cami-şərabi. 
Ol guşeyi-çeşmində olan xali-siyahın 
Düşməndi bu canə. 
Qoysan yeyərəm mən bu dəm ol nəhs ğürabi, 
Çox çoxdu səvabi. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
205 
 
 
Mənbəyi-çeşmeyi-hər kəlmə ki, cari ola bir nitq-bəyan ya ki, lisandan adıdır o 
bizim Allahi-əzimin ki, onun mərhəməti, lütfü üzündən yaranıb növ’i-bəşər, əqlü 
hünər, qüvvətü idrak, üzündə iki göz, həm iki qaş, üz necə üz, misli-qəmər, qaməti 
bir sərv, beli tük kimi bir incə kəmər, baş kasası əql, bəsirət yeri, huş mərkəzi, onda 
eşidib duymağa bir cüt də qulaq, sonra dodaq, ləb necə ləb, lə’li-Bədəxşan, xəti də 
ənbəri-reyhan, çəkilibdir iki səf kipriyi bir güclü qoşuntək gözün ətrafını hifz 
etməyə, bir püstə kimi qönçeyi-xəndan bir ağız ki, nə deyim vəsfini, gövhər kimi 
dişlər düzülüb hər biri bir lə’l ilə mərcan, hələ o gərdənə bir bax, ola bilməz ona 
tay, heç də sürahi, nə  də mina, o boyu, qaməti rə’na, tökülüb çiyninə geysuləri 
zəncir kimi, sünbül kimi, bəh-bəh, belə bir ətr, təravət və  nəzakətlə  qəra rəngi o 
yəlda gecəsindən də gözəldir, deyək  əhsən elə bir xaliqə ki, xəlq eləyibdir onu, 
həm də  nə görürsən bu cahanda tək onu sən’ətinin, qüdrətinin hasilidir, bir bu 
qədər lö’lövü yaquti-Yəmən, lə’li-Bədəxşan, bütün çöl və biyaban və ümman 
yetirib bəsləyə  hər gövhəri-rəxşan, hamısı, lö’lövü şəhvar onundur, nəzər et 
hikmətə, əsrarə, yeri, məskəni yoxdursa da, əmrilə dönür çərxi-fələk, nur saçır ay 
və günəş, göydəki hər bürcü qəmər, gah iti, gah yavaş, gah soyuq, gah da ki isti, 
gecə-gündüz dolanır, gah sönür, gah da yanır, xəlq edəni bircə o Allah ki, elə Allah 
xəlq etdi iki aləmi, dünyanı, nə var, cinni-bəşər Adəmü Həvvanı və ya Rühüləmin 
Cəbraili, bir də Mikaili, o Musa ilə Isanı kərəm etdi Məsihaya, nəfəs verdi diriltsin, 
ölünü, digərinə verdi təcəlla ki, onun nuru ilə  dərk olaq mö’cüzi-Sə’ban. Uca 
günbədi-ə’lavü səmavatü hicabatü məqamatü kəramət və lahut və nasut ki, burda 
hamısı oldula məbhut, gələnlər hamısı cinnü pəri, adəmü insan, bütün gəbrü 
müsəlman, bütün hurüyü qılman qələtdir, nə deyim, kaş olaydı  mənə bir 
məhrəmiəsrar, açaydım ona öz sirrimi, ancaq ki, bu sirri birinə söyləməyib saxlaya 
pünhan, ikimiz əldə qədəh, qarşıda bir sağəri-səhba, eləyib eyş ilə işrət, necə işrət 
ki, edib rəqs biləydik belədir aləmi-fani, nə edim söyləmək olmur, bu kimi sirri nə 
cür şərh eləyim, ya ki edim mən ona 
BƏHRİ-TƏVİL 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
206 
 
min şükr, əta sayəsi hər yerdə düşür başlara, sən qüdrətə bax ki, qara torpaqda necə 
ne’məti əlvan gətirib zahirə, çaylar və ağaclar və bulaqlar necə dağlar, necə bağlar, 
necə ləzzətli və dadlı və şirin meyvə və meyvə! Nə deyim mən necə sünbül, necə 
güllər, nə çəmənlər, bu çəməndə necə qümri, necə bülbül, necə cəh-cəh, necə səslər 
ki, olur hər eşidən məst, gəlir naləvü əfğanə ya da valeh olub tərk edir əhvalı, gedir 
eşq çəmənzarinə seyr etməyə bir başqa cahanı, gəl onu durma, könül, cahil olub 
tərk eləmə, sən belə bir baği-gülüstanə  nəzər sal, negə gör şaxədə quşlar oturub 
oldu qəzəlxan, belə halət, belə bir yaz bizim aləmdədi, heç yerdə tapılmaz, çalışıb 
badeyi-reyhani yerə qoyma bu şərt ilə ki, bir yari-müvafiq tapıb öz halinə, birlikdə 
çəkil guşəyə, güllər arasında keçir öz ömrünü azadə, məbada yaramaz şəxs ilə 
yoldaş olasan ki, içə o badəni axirdə qıra daşla sənin camini, bil ha! Nə edim, sən 
məni  əfv et ki, çıxıb riştəsi  əldən sözümün keçdi hüdudi, elə ki, gülşənə  gəldin, 
gözünü aç, ayıq ol, eylə nəzər, gör ki, necə hər ağacın yarpağı gəlmiş dilə, söylər 
özünün sirrini sübhün yelinə bəlkə tərəhhüm edə bir an, apara ərz edə dildarinə, icz 
ilə deyə, ey büti-xunxar, cəfakarü dilazar, xəzanlar bizi incitdi, fəqət vəslin ümidilə 
gəlib görməyə bir qorxulu vadidə durub müntəzirlik hər birimiz. Bəlkə də qismət 
ola didar, bizə rəhm elə, ey kaş, nə olsun ki, gərək bir dəfə bir an səni, bircə soruş 
halımızı, dərdimizi, lütf ilə  dərman elə, tainki yetişdi bura söz qadiri-yektani 
bacardıqda bir az mədh elədik, növbə çatıb indi böyük oğlu o Adəm babanın hansı 
ki, xilqəttək onun xatirinə  xəlq olunub tapdı bu cür rövnəqü ziynət. O, nəsəbdə 
hamıdan ali onun şə’ni, cəlali, kərəmi tə’rifə sığmaz, nə deyim mən ki, necə elmü 
hünər dəftərinin mətlə’i olmuş onun o pak adı, olmazdı bu aləm o əgər aləmə 
qoymazdı qədəm, bil və yəqin et nə cəmadat, nə nəbatat, nə bu ərşü səmavat, nə 
firdövs, nə  cənnət, nə  cəhənnəm, nə  xərabat, nə münacat, nə  də lövhü qələmü 
kürsiyü əflakü kəvakib, bu ay-ulduz, gecəgündüz, nə bu günlər, nə bu aylar, nə bu 
illər, nə payızlar, nə  də yazlar – hamısı  təkcə onun xatirinə  xəlq olunub gəldi 
vücudə, o gözəl mehri-nübüvvət, bütün ümmət, hamıya etdi səxavət, odur, otəkcə 
əgər gəlsə qiyamət, hamıya rəhm eləyib, qurtara min dərdü  əzabdan, adıdır 
Əhmədi-Məhmud  Əbulqasim, o xeyrül-bəşərü Seyyidi-gövneyn Məhəmməddir, 
Əlinin əmisi oğlu, Əli hansı Əli, Heydəri-Səfdər, o Əlidir ki, dayanmış qapısında 
ona Qənbər də qul oldu, nə deyim mən hələ Səlman Əbülmö’cinü Miqdadü Əbuzər 
baş əyər, hörmət edər 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
207 
 
Türkü Əcəm şahi-Xətavü Xütənü hind ilə Çin hakimi bunlarla bərabər, bilirik bir 
də o Qeysər və Buxara, bütün aləm bü Nəbati eləyir vəsf sənintək bir… ey 
məhiənvər, necə  tə’rif qılım, yoxdu şəbihin bu lətafət, bu şərafət, bu cahan üzrə 
pəri-hurilər olmaz, nə deyim, qalmışam aciz bu vəcahət, bu məlahətdə Züleyxa 
nədi, Leyla nədi, Əzra nədi, Səlma nədi, billəh ki, üzün tək ola bilməz güli-həmra, 
habelə yoxdu qədin tək çəməni-dəhrdə bir sərvi-dilaravü nə şümşadü nə ər’ər, nə 
sənubər, hanı zülfün kimi sünbül, üzünü kim gülə oxşatdı xəta etdi, qələtdir, hanı 
bu rəngdə gül bəs nə deyim eylə ləbi mül, arizi gün ya məhi-taban dilim yox, deyə 
bilməm ləbinə  lə’li-Bədəxşan, dişinə gövhəri-rəxşan, nə  əcəb vəqtdə, nə saətdə 
səni xəlq eləyib qadiri-mənnan, hanı çeşmi-xumarın kimi bir nərgizi-şəhla, nə olur, 
ey büti-tənnaz, xoşavaz ki, gəhgah bu biçareyi-dilxəstəyə bir rəhm edəsən, yoxsa 
məgər bilməmisən kim, sənə  mən aşiqəm, ey yari-cəfakar, dilazar, sitəm-pişəvü 
birəhmü mürüvvət, nə xoşundur ki, çəkim mən belə zillət, səni Tari, dəxi əl çək bu 
cəfadən ki, gümanım budu bu vəz’də gər görsə məni rəhm eləyə gəbrü nəsara, belə 
gəldi belə getdi, belə baxdı, necə baxdı ki, göz axdı, canımı odlara yaxdı, yeri get, 
dəng eləmə, bir elə göz ta ki, deyim mən belə  gəldi, belə baxdı, nə bilim kim 
deyəcəklər ki, bu əfsanədi kim, ol belə  gəldi , belə getdi, o nə  Məcnundu, nə 
Leylavü nə  məxfidi, nə peydavü nə Vamiqdi, nə  Əzra, nə  Nəbatidi, nə Hafiz o, 
müdəbbirdi ki, tədbir elədi, etdi məni aşiqi şeyda. 

_____________Milli Kitabxana_____________ 
208 
 
1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə