R Ö V ş Ə n n 0 V r u z o ğ L u


«...M ən  bu  gündən  «Krunk»dan



Yüklə 10.09 Mb.
Pdf просмотр
səhifə9/23
tarix23.06.2017
ölçüsü10.09 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   23

«...M ən  bu  gündən  «Krunk»dan  (təşkilatdan 
R . N. )  imtina  edirəm.  M ən  bu  gündən  üzv  olduğum 
«Naxçivan»  icmasından  gedirəm.  Bunların  heç  biri 
m əııim   m illətim ə  baş  ucalığı  gətirmədi...
Dağhq  Qarabağı  tərk  etmək vaxtıdır...”
( B a x :   İran.  «Araz»  jumalına  verdiyi  miısahibodən. 
2002.  Xf.  6^

106
Rövşən Novnızoğlu
T E R R O R   Y U V A S I :
O r b e li  q a r d a ş l a r ı   k ü ç ə s i  22
2001-ci  il  noyabrm  14-də  Y erev an   vaxtılə  saat  12:30 
d əq ıq əd ə  Erm əuistan  M EA -nın  ü çü n cü   m ə rtə b ə s in d ə   ( O r­
beli  qardaşları  küçəsi  22)  «Taliban»  h ö k u m ə tin m   Ə fqanıs- 
tandan  kənarda  fəaliyyət  g ö stə rə n   qanunvericilik  orqanı 
üzvlərinın  -   d ep utatla n n m   bır  q ru punun  ıştirakı  ılə  qeyrı- 
leqal  yığmcağı  keçirildi.  M aliy y ə  xərclərini  isə  iş  adam ı, 
Yerevanda  d ə rm a n   fabriki  tıkən  M ə h ə m m ə d   N əbinin  ın- 
vestisiya  q o yduğu  «Y erevan»  Bankı  çəkdi.  «Taliban»çı  d e ­
p u t a t i o n   12-si  iclasda  iştirak  edirdi  (İran,  M ə ş h ə d   radiosu,
15  noyabr 2001-ci  il).
E rm ənistan  N azirlər  K abm etinin  2001 -cı  ıl  martin  19- 
da rəsm i  sən əd lə rin d ə  «Taliban» kim i  qeydə  alınan  bu  fab- 
rikin adına  «Əfqan  fabriki»  d ə  deyirlər.
Yerevamn  şərqində  salmmış  bu  fabrikə  İranda  iş  adam- 
larmın  koordinasiya  m ərkəzi  kimi  tanınan  «Pirimyan 
qrupu»nun  xəttilə  Çin  istelısah  olan  80  ton  pestisıd  daşmıb. 
Bu  zəhərli  materialdan  dorm an  preparatlarınm  hazırlanma- 
sında  Emıənistan  Toksikoloji  İnstitutunun  alimləri,  mik- 
robioloqları  yardımçı  olublar.  O n lan n   bir  qismi  ıle  fabıikdə 
artıq  müqavilə  d ə   imzalanıb,  Əf'qan  taciklərindon  olan  Mə- 
h əm m əd  Nəbi  investisiyalarından  bir  qisminı  «Razdanmaş» 
Sənaye  Kompleksinə  qoyub.  Razdan  şəhərındə  bununla 
bağlı  saziş də  imzalanıb (21  sentyabr 2001-ci  il).
Erm ənistanın  dövlot  büdcəsinə  daxıl  olan  gəliriıı  23 
faizi  narkobiznes  qaçaqmalçılığmdan,  11  faizi  isə  işğa! 
olunmuş  Qarabağ  ərazisində  qeyri-qanuni  işlər  aparan  və 
nəzarətdən  kənar  yaşayış  m ə n tə q ə lə rin d ə   toşkilatlanmış 
terrorçu  dəstəlorin  silah  vo  nüvə  texnologiyası  a lv erin d o n  
gəlir.  Bu  molumatı  Rusiyanın  keçıniş  baş  pro)* nrr*v  v  ■■■■'<
Qarctbağ:  «Eçmiədzin»in  məxfı qrijı  alttnda
107
Sukratova  silah  alveri  ilə  məşğul  olan  v ə   buna  görə  vaxtılə 
sorğu-suala  tutulan  iş  adamı  A lek san d r  P rokopenko  yazıb 
(Y .Skuratovun  A.Prokopenkonun  işi  ilə  bağlı  verdiyi  mü- 
sahibo:  «С оветская  Россия»  qəzeti,  11  d ek ab r  2000-ci  il). 
Bilavasitə  qaçaqm alçılıq  m ə sələlə ri  ılə  moşğul  olan 
« R R R »   -   erm oni-rus  iş  adamlarının  birgə  fınnası  (A.Pro- 
ko p en ko + M .R isah y an )  ilk  m ərk əz  idi  ki,  özünün  strateji 
araşd ırm a  bölm osi  vardı  v ə  bu  b ö lm ə d ə   bilavasitə  nüvo 
te xnologiyası  ilo,  kvant  fizikası,  riyazi  hesablamalarla  moş- 
ğul  olan  13  alim  çalışırdı.  Bu  gün  həm in  b ö lm ə   öz  BQ-nı 
X ankondi  orazisindeki  hərbi  hissəlorin  birindo  -  motoatıcı 
alayın  içorisindo  yerloşdirmoyo  m ü v ə ffə q   olub,
Araşdırmalarımız  zamanı  Erm ənistana,  eləcə  də  er- 
moni  terrorçular  torofindon  işğala  m oru z  qalmış  və  nəti- 
codo  nozarotdon  çıxmış  zonaya  çevrilm iş  Q arabağa  daşı- 
ııan  nüvo  texnologiyasm m,  eloco  də  raket  sonayesində  isti- 
fadosi  zoruri  sayılan  materiallarm,  hərbi  sursatların  marş- 
ruflarını  da  oldo  etdik.  Qeyd  edək  ki,  bu  marşrutlar  belədir:
-   Kam enka  (R F-Penza)  -   G ü m rii  (Erm əııistan)  -  
X ankondi  (D Q )  (« A N -I2 4 »   fəy y arəsi.  23  iyun  2000-ci
ii);
-   M ozdok  (RF)  -   Yerevan  (E rm ən istan )  -   Xankondi 
(D Q )  («11-76»  təyyarəsi.  14  mart  2 0 0 1 -ci  il);
-   N ovorossiysk  -   Batum i  (General  «R yabikov»  gomi- 
silo)  («A N-12»  təvyarəsi.  1  iyul  2001-ci  il);
Aktubinsk  (RF)  («Jasm in»  təy y a rə  m eydanı)  -   Y e­
revan  («Zvartnos»  toyyarə  mej'danı)  («İl-76»  təyyarəsi,
3  fevral  2001-ci  il).

108
Rövşən Novnızoğln
Ş E Y T A N   D Ə S T Ə S İ
«V ahan  O vanesyan  +  31»  qrupu  ıso  1995-ci  ilin  ıyu- 
lunda  ifşa  olundu.  О  da  «D aşnaksutyun»  Partiyasının  üzv- 
lərindən  biri  ıdi,  hesabmda  iki  milis  om ok d aşm m   qətlə  ye- 
tirilməsi  dayam r,  gizli  m ənzillərində  böyük  silah  anbarı  aş- 
kar  cdilmişdir.  Saxlanılmaya  cəhd  zamanı  onun  bəzi  iizv- 
ləri  m ü x tə lif atıcı  silahlardan,  о  cüm lədon  dozgahlı  pulem- 
yotdan  istifadə  etm əklə  quduzcasına  m üq av im ət  göstərdi- 
lər.  Q rup  üzvləri  m ə h k ə m ə   qarşısm da  dayandılar  v ə  moh- 
kum   edildilər,  Lakin  dövlətin  q əbu l  ctdiyi  todbirlərin  ia- 
zımi  inform asiya  təminatı  ucbatmdan  bir  çox  respublika 
vətəndaşları  b u n u   siyasi  rəqiblərin  təqibi  kimi  qiym otlən- 
dirdilər.  Yeri  gəlm işkən,  baş  naziıi  v ə  parlament  spikerini 
güllələyən  beş  terrorçudan  dördü  (o  cüınlədon  d ə   Unan- 
yan)  elə  h əm in  «Daşnaksutyun»  Partiyasmın  m ü x tu lif illər- 
də üzvləri  olmuşdur.
Siyasi  m ü b a rizə  sistemi  kimı  terror  və  zorakılıq  Erraə- 
nistanda  1996-cı  il  21  sentyabrda  növbəti  prezident  seçkı- 
lori  zam am   qəti  olaraq m öhkəm ləndi.
Ekstrem izm   və  zorakıhq  ölkənin  siyası  hoyatmın  ay ıü - 
m az  atributuna  çevrildi.  « M əxm ori  İnqilabdan»  sonra  pre­
zident  vəzifəsini  icra  edən  (fevral  1998),  baş  nazir  Robet 
K oçaıyanm   ilk  Fərm anı  ilə  «Daşnaksutyun»un  liderı  Qrant 
M arkarkyan  («D ro»  işi  üzro  uzun  m üd d ə tə  həbs  edilən)  və 
V ahan  O vanesyan  («Vahan  O venasyan  +  31»  işı  iizrə  m əh- 
kum   edilən)  həbsxanadan  azad  edildilor.  Hor  ıki  xadimın 
buraxılması  barədəki  F ə n n a n m   xülasəsi  on  tocrübəli  hü- 
quqşünasları  b elə  təəccübləndirdi:  «sıyasi  şəraitin  dəyiş- 
mosi  ilo  əlaqədar».  Bunun  arxasınca  hətta  form al  olaraq 
belo  qəti  inıkan  tədbirlərinin  doyişdirilmosı,  vaxtm dan  qa- 
baq  azad  ctm ə  vo  ya  işin  xotm  edilmosi  barodo  mahkouü'
Qarabağ:  «Eçmiədzin»in məxfı qrifı altmda
109
q ərarı  olmadı.  İctim aiyyət  bu  biabırçı  qanun  pozuntunu  və 
terrorçulara  m ane  olmamanı  da  «lıəzm  etdi».  Elə buna görə 
d ə   bu  terrorçular  olkənin  siyasi  m arionetlərinə  çevrildiləı*. 
N ə   olsun?  Ö lk əd o   yenidən  qətllər dalğası  y ü k s ə lm ə y ə   baş- 
ladı.  Bir  il  ə rz in d ə   respublikanm  Baş  prokuroru,  m üdafıə 
v ə  daxili  işlə r  nazirlərinin  müavinlərı  q ətlə  yetirildi.  27 
o k ty a b r  1999-cu  ildə  parlamentdə  qırğın  təşkil  edildi. 
2 000-ci  iliıı  m artm da  «Dağlıq  Qarabağ  Respublikasmm» 
separatçı  lideri  Arkadi  Qukasyana  sui-qəsd  törodildi.  Onun 
avtom obilini  güllolorlo  deşik-deşik  etdilər,  о  özü  yaralandı 
v ə   m ö c ü z ə   sayəsində  sağ qaldı.
N ü m u n ə   yoluxucu  oldu.  T ələb ə,  həm çinin,  ədalətsiz- 
liyə  qarşı  etiraz  edərok,  öz  həmkurslarmı  girov  götü rü ı... 
B e lə   nümuııələrin  sayı  çoxdur  ( B a x   .  Ə lav ə  olaraq  « Ц ен т ­
ральная  Азия  и  Кавказ».  İsveç, 2002,  №23,  səh.  177-179).
A raşdırm alanm ıza  görə,  e n n ə n ilo r  tərə fın d ən   işğal 
olu n m u ş  vo  bu  giin  nozarətsiz  qalan  Dağlıq  Qarabağın  ya- 
şayış  m o nfəqolərində  g edən  ietimai-siyasi proseslor sürətlə 
bir-birini  ə v ə z   edir.  Heç  bir  diplomatik  danışıq,  diplomatik 
güc  v ə   yaxud  siyasi  m ə s lə h ə tlə ş m ə lə r   bu  regıonda  taıazlıq 
yaratm aq   iqtidarında  deyil.  Çünki  arzuolıınan  şans  və  m ə- 
qam lardakı  ümid,  ümid  olaraq  qalır.  2002-ci  il  aprelin  19- 
dan  21-dok  X a n k ən d id ə  «Ş aum yansız  on  il»  adlı  bir  konf- 
rans  keçiıilir  (Şaumyan  d eyən d ə,  e rm ə n ilə r  indiki  Goran- 
bo y   ərazisini  ııəzordə  tuturlar).  Bu  konfransa  İrandan,  Ru- 
siyadan,  Livandan,  Suriyadan,  A B Ş-dan.  Fransadan  «Bö- 
y ü k   E rm onıstan»  ideoloqları  təşı if  gətirir.
Araşdırma  m ateriallan n d a  bu  da  qeyd  o lunur  ki,  Livi- 
yada,  İordaniyada  və  Suriyada  Ermənistanı  «Şeytan  do- 
rosi»  kimi  tanıyıblar.  M osəlon,  Suriyalı  yazıçı,  diplomat 
Y u s i f   C ofer  «Getdiyim,  g ördüyüm ...  yerlor»  kitabında 
qeyd  cdir  ki,  Sovetlər  Birliyindəkı  «Şeytan  dəro si»   haqqm-

110
Rövşən  Novruzoğhi
da  eşitm işdim ...  «Şeytan  dərəsi»  -   Ermənistan  ərazisi  idi. 
Suriyaya  qayıtdıqdan  sonra  «Şeytan  dərəsi»  haqqmda,  ora- 
dakı  erm ə n ilə r  haqqında  ıstədim  yazı  hazırlayım.  A mma 
qoymadılar.  D ed ilər  ki,  bu,  m ü m k ü n   deyil.  O nlar  bizim 
qardaşlarımızdır,  M ən   ısə  onlara  dedim:  -  M ən  Surıyalı 
Y usif  C e f ə r   ö z ü m ə   belə  qardaş  istəm irəm .  Bu  miimkün 
olan  m ə sə lə   deyil.
M əntiqə  görə,  Erm ənistam n  Azərbaycanla  bağh  strateji- 
hərbi  planı  h ə le   bitməyib.  Çünki  tə rə flər  arasında  aparılan 
söhbət  və  görüşlər,  diplomatik  bağlaşma  v ə  yazılışmalar 
millətin  tədricən  qehrəm anlığı  bir  yana,  sayıqlığını  da  olin- 
dən alır.
Artıq  adlarını  qeyd  etdiyim iz  v ə  bilavasitə  Erm ənistan 
ərazisində  və  Q arabağm   işğal  olunm uş  m ontoqəlorindo 
nüvə  texnologiyası  sah əsin d ə  üçıincü  dövlət  iiçiin  bazar 10- 
lunu  oynayan  şirkətlərin  təhlükəsizliklərinı  tam  təm in  et- 
m ək   üçün  ayrı-ayrı  terrorçu  qrup  v ə  dəstolər  görünm əkdo- 
dir.  Bu  d əstələrin   bir  qismi  1992-1994-cü  illər  arasında 
Q arabağ  ərazisində  törədilm iş  cin ay ətlərd ə  yerii  errnəni- 
lərlə  əlbir  olub.  M ə s ə lə n ,  «Q ayıdan  qəhrəm anlar»  terrorçu 
təşkilatına  n ə z ə r   salaq.  1993-cü  il  iyulun  23-do  A ğdam ın 
(1094  kv.km)  işğalmda  iştirak  edən  bu  d ə s tə y ə   Beyrııt  er- 
mənisi  Orlik  Andrianoviç  Ter-Q riqoryants  başçılıq  edib.
Qısa  arayış:  1962-c i  ild ə  B eyru tda  an adan   olub. 
1992-ci  il  m ayın  1 -d m   D a ğ ltq  Q arabağda 
terror 
a k tlu n n - 
da  iştirak  edib.  İxtisasca  həkiın  olan  O rlik  17  tıəfərlik 
m uzdlu  dastd  ilə  Ş u şa d a   vu ru şıtb  və  Ş u şa  h əbsxan u sm da 
olan d ö rd  azərbaycan lını  q ə tlə yetirib .  D igər b ir m əlu m ata 
görə, 
O rlikin  b a şçılıq  etd iyi  bu  dəstə  1992-ci  il  seııtya b n n  
12-də  E rm ən istaıı  Ə dliyyə  N azirliyın də  qeydə  alınıb,  öz.ii 
də x eyriyyəçi tdşh ilat kimi.
Qarabağ:  «Eçmiədzin»in məxfı qrifı altında
111
Maliyyə  m ənbələri:
a)  Narkotik  m addələrin  q açaqm alçılıq  yolu  ilə  all- 
nib  daşm m asından  ə ld ə   olunan  gəlir;
b)  Q a rab a ğ   ərazisindon 
n ü v ə  texnologiyasının 
üçüncü  d ö v lə tə   ötürülm əsindən  g ə lə n   gəlir.
T əşkilatm   Baş  Qərargahı  Livandadır.  1993-cü  il  apre- 
lin  9-dan  etibarən  «Qayıdan  qəhrəm anlar»  təşkilatı  K əlbə- 
c ə r   rayonunun  (1936  kv.km.  orazi).  Başlıbel  yaşayış  ərazi- 
sind ə  fəaliyyət  göstərirdi.  2002-ci  ü   yanvarın  10-dan  etiba- 
re^n  bu  təşkilat  lıəm  Başlıbeldə,  h ə m   də  Şuşanın  Xəlfəli 
k ə n d in d ə   öz ofisini  açdı  («Zartunk»  qəzeti,  13  iyul  1994-cü 
il.  Beyrut,  «Ramqavar».  Erməni  partiyasınm   qəzeti,  səh.  2. 
«Orlikin  dəstəsi  qayıtdı»,  müəl.  O .A llahverdiyan).
Ennənistan  Ə dliyyə  N azirliyində  2001-ci  il  iyunun  17- 
d ə   qeydiyyatdan  keçmiş  «Milli  D irçəliş  T əşkilatı»  da  (Yu- 
namstan)  1992-1993-cü  illərdə  L açm   v ə  K ə lb əc ərin   işğa- 
lında  fəal  olub.  Gerbi,  himni  və  n iz am n am əsi  qanla  yoğu- 
rulmuş  bu  toşkilatın  rəh b əri  m illiy y ətcə  erm ən i  olan,  snay- 
perçi  Elvira  Q alustyan  adlı  bir  qadındır.  İxtisasca  uşaq  hə- 
kimi  olan  bu  qadın  Qarabağda  ilk  a m p u tasiy a  otağınm  təş- 
kilatçısı  olub  (K əlb əcər).  Xocalı  faciəsin d ə  altı  nəfərlə  iş- 
tirak  etmiş  «Elviranın  qnıpu»  uşaqların  öldürülm əsindo  və 
yandııılm asında  işlirak  edib.  Bu  q ad ın m   v əzifələrin d ən   biri 
d ə  Qarabağ  orazisindən  çəkdiyi  kadrları  ə r ə b   ölkələrində, 
Kipr  v ə  Y unanıstanda  «erm əni  m illətinin  faciəsi»  kimi  ya- 
yıb,  nümayiş  e td ir m ə k d ir ...  Bu  təşkilatın  ö zü n əm əx su s  to- 
lim-məşq  zotıası  var.  O nlar  burada  terror  aktlarmın  yerino 
yetirilməsi,  toşkili  v ə   bu  istiqam ətdə  informasiyaların  top- 
lanması,  « H əm zo »   deyilon  dors  proqram larının  icrası  qay- 
d a la n m   öy rən irlər  («H ü cu m »   qəzeti,  8  aprel  2001-ci  il, 
soh.  2).
Bu  da  aydın  olub  ki,  Qarabağda zahirən  sakitlikdir.  Hə- 
q iq o td ə  bu  nozarətsiz  zonaya  bəlkə  d ə   hər  giin  yeni-yenı

112
R ö vşən  No vnızoğlı;
şirkətlər,  d ə s tə   v ə   qruplar  ayaq  açır.  Daha  doqiq  desok,  er- 
mənilər  tə rə fm d ə n   işğal  olunm uş  ərazilərim iz  avüq  bey- 
nəlxalq  terrorizmin  yuvalarıadan  biridir.
Suriyada  özəli  qoyulm uş  «Q aflan»  kürd  separatçı  təş- 
kilatmm  liderlorindən  olan  C əm il  Bank  (kapitan)  v ə  
«A SA LA »  erm ən i  terror  təşkilatının  bır  qolıı  olan  «Qara 
qartalın  Akopu»  adlı  d ə s tə m n   9  nəfərlik  üzvü  mayın  I2 -d ə 
Yerevana,  oradan  da  Sisiyan  rayonuna  gəlir  Mayın  1.4-də 
isə  ontar  Laçın  ərazisinə  yaxm   olan  Xnatsak  erm əm   k ən- 
dində  m ə ş v ə re t  keçirirlər,  M ə ş v ə r ə td e   Rusiya  tərəfind ən  
Baş  K əşfıyyat  İdarəsinm   altı  nəfərlik   qrupu  (başçı  polkov­
nik  Aleksandr  İvanoviç  A leksandrov),  Yerevan  M N -nm  
məsul  eksperti,  1980-86-eı  illərdə  A zərbaycanm   sorhəd 
qoşunlarında  x id m ə t  etmiş  Arkadi  Aqayan  iştırak  edirdı. 
Həmın  gecə  X natsakdan  M alıbəyli  və  C aqazur  (Laçm  əra- 
zisi)  kən d lərin ə  ilk  silahlı  erm əni  dəstəsi  girdi.  Mayın  15- 
də  isə  həm  Laçmda,  h əm   d ə  Şuşada  «Qaflan»  kürd  sepa- 
ratçı  təşkilatm  özəy i  yarandı.  Bütiin  bu  bir  neçə  günlük 
m ənzərəni  m ü şay iət  edən  tarıxçi  Serj  O rduyan  (Erm onis- 
tan  Tarix  İnstitutu)  « K ö hn ə  tarıxi  tə z ə lə y ə n lə r»   adlı  58  sə- 
lıifəlik  kitabçasında  yazır;  « ...B iz   Ş u şa ya   qayıtäıq.  Ş ıışa 
da  yeniıLm   d o ğ ııld u ...  Ə sgərfori  sa x la m a q   ohnurdu.  O n ­
lar  türklərdən  qalm a  n ə  vardısa,  sökü b-tökü r,  dağıdıb 
ya n d m rd ıla r.  Bıı,  onların  h aqqı 
idi. 
Qızntış,  vatən  va  tor- 
paq  lıəsrəti  ilə  sifətlə ri y a n n u ş  dsgdrlərin  qabağın ı  alm aq 
çətin  idi,  A m m a  nidninı  əsgar  qardaşlarım   diiz  edirdilər. 
Türklərə 
Ş u şa n ı 
unutdurmaq 
zam an ı 
ça tm ışd t. . . » 
(S.Q.O rduyan:  « K öhnə  tarixi  to zələyən lər»   kitabt.  1996-cı 
il,  səh,  19)
M əlum ata  görə,  Şuşa  h əbsxanasında  1992-ci  ıl  maym
11-də  197  n əfər  əsir  alınmış  azorbaycanlı  var  ıdi.  Bu  ro- 
qonı  1992-ci  il  mayın.  14-də  Tehran  radiosunun
Qarabağ:  «Eçmhdzin»in  məxfı cjrifı altmda
113
d a  197  nəfordən  83-ə  enmişdı.  Q alan  114  n ə fə r  haqqmda 
m əlu m at verilmirdi.
1992-ci  il  m ay m   13-də  isə  İsfahanda  e rm ə n i  icmasmm 
iclas  salonunda  fars  m ənşəli  Yadigarinin  Şuşadan  çəkib 
gətirdiyi  sənədli  kadrlar  nümayiş  etdirildi.  H əm in   kadrlar- 
da  m ü x təlif lisullarla  öldiirülmüş  114  azərbaycanlm m   tale- 
yindən  damşılırdı.  M ayın  14-də  Tehran  rəsm iləri  lıəmin 
kadrları  g ö stərm əy i  qadağan  edir.  M aym  14-də  Tehran 
vaxtı  ü ə  saat  22:00-da  rejıssor  Y adigari  h əm in   sənədli  (18 
dəqiqəlik  lenti)  kadrları  Rusiyanın  İrandakı  səfıri  Vladimir 
Q udevo  satır  («K eyhan»  qəzeti,  « M ü sa h ib ə»   yazısı.  1992, 
№214,  soiı.  6).
Y'adigari  bunu  da  qeyd  edir  ki,  Şuşanın  qərbindəki 
X əlfəli  yaşayış  m o n təq əsin d ə  « ...g ö rd iik lə rim d ə n   sarsıl- 
d ım ...» .  Rejissor  Yadigari  yazır: 
«...М эп   biitıın  bunlar 
haqqında,  ermənilərin  -   Şuşada  gəzib-dolaşan,  öldiiriil- 
miiş  adamkın  təhqir  edən  егтэпИэгт  və  ruslann  «Lur» 
İnfonnasiya Agentliyinə  danışdım ... 
On far 
isə  öz  iştorin- 
də  idifor.  Ölüfori  soymaqla,  onlara  işgəncəhr  vermaklə 
mdşğul idil<)r.  Mən  qərara aldım  ki, 
Ş u şa  
haqqwda çəkdi- 
yim i heç olmazsa,  Türkiyəyə ötiirə bilim ...».
... 1993-cü  il  aprelin  19-da  « K ey h an »   qozetinin  8-ci  so- 
hifəsindo  belə  bir  m ə lu m a t  verılir  ki,  37  yaşlı  Ə hm əd  Ba- 
qir  Yadigari  adlı  cavan  rejissor  av to m o b ıl  qəzasında  helak 
o lub ...  Rusiyanm   T ehrandakı  səfiri  V lad im ir  Qudevun  Ya- 
digaridən  aldığı  18  d əq iq əlik   sən əd li  lent  isə  XİN-nə,  o ra ­
dan  da  Baş  K əşfıyyat  İdarəsinin  arx iv in ə  verilir.
1992-ci  il  m ayın  16-da  «K ey h an »   qəzetindo  və  «Si- 
n em a» jurnalında  erm əni  icmasının  liderlərindən  olan  V ar­
tan  Vartanyan  m ə rh u m   Yadigari  ılə  bağlı  elan  verır,  G östə- 
rilir  kı,  ermoni  icması  D ağlıq  Q arabağda  «milli  azadlıq  hə- 
rəkatı»  ilə  bağlı  çək ilişlər  aparan  Yadigariııin  bütün  lentlə- 
rini  almağı  platılaşdırıb  vo  Qarabağla  əla q o d a r  eıı  kiçik 
Ь   ;  ■
  islonilon  qiym oti,  m əbləği  v e ra ıə y o   hazırdır.  -

114
Rövşən  Novntzoğlu
E R M Ə N İ   Q A D I N   T E R R O R Ç U L A R I
Professor  M ovses  H orenatsi  «Erm ənistan  tarixı»  kita- 
bmda  iddıa  edir  ki,  «Ara  Prekrasnıy»  (erməni  Allahı)  ho- 
m işə  türk  dünyasını  bəlalardan  xilas  edib,  təbii  f'olakətlər- 
dən  qoruyub.  K öçərı  h əy at  sürdükləri  üçiin  «Ararat  dağının 
ətə k lə rin d ə   orılara  yaşam aq  hüququ  verib».  M ovses  H o re ­
natsi  daha  sonra  yazırı  « . . . H ə r  bir  türkü  doğulduğu  giindən 
öiü m e  m ə h k u m   edin.  O nların  dirilm əsinə  im kan  vermoyin. 
Çünki  dirilən  türk  bizim   ü çün  fitnələr  yaradıb,  faciələr  tö- 
r ə d i r . . ,»  (Yerevan,  1990, səh.  85).
Erm ənistan  M E A -nın  akademiki  Harri  Sarkisyan  isə 
erm ə n ilə rə  xatırladır:  « ...B ilin   v ə  agah  olun.  Dünyaya  gə- 
lən  lıər  bir  erm ə n i  balası  anlamalıdır  ki,  onun  diişməni 
kimdir,  dostıı  kim.  M ən   istəm əzd im   ki,  ö v lad lan m ız  hər 
g ələnin  üzünə  qapı  açsın.  Erm əni  balası  beşikdə  ikoıı  d ərk  
etməlidir  ki,  о,  no  üçiın  doğulub,  kimin  üçiin  yaşayacaq. 
Bıınun  üçün  h ə r  bir  erm əni  anası  yenico  doğulan  uşağm ın 
qulağm a  Böyük  T iq ran ın ...  v ə   « M üqoddəs  A ra»nm   nəsı- 
hətlərini  oxtımalı,  ona  dua  suyu  iç irm ə lid ir...»  (O .A d a m ­
yan,  Moskva.  «В естн ик  древней  истории»,  1984-cii  il, 
səh.  46).
Yazıçı  Silva  Kaputikyan  iso  m əsəloni  bir  qod o r  konk- 
retləşdiıir:  « ,,.H a y k   b ilm alidir ki,  (A lla h ıse v ə n   erm ən ilər) 
aildsindd  d ü ııyaya  g ö z  açaıı  ernıəni  y a şa m a q   iiçiin  yo x , 
öncə  erm ani  m illətin a  kö m ək  iiçüıt  doğulub.  B ıına  g ö rə 
y e ııi  doğıılan  erm ən i  u şağın ın   qulağına  barkdan,  lap 
bərkdən  dem ək  luztındır;  «E y,  A r a m ...  sən'm  diism ənin 
tiirk d iir...  A llah dan  qabaq  vətəndir.  Vətənddn  qabaq  kil- 
sədir.  K ilsədən  qabaq  B ö yiik   Tiqraııdır.  B öyük  Tiqrandan 
qabaq  «B öyiik  E rm ən ista n d ır» ...  (S.Kaputikyan  «İlk  də- 
f ə ...»   O çerklər  kitabı.  M EA -nm   ıclasındakı  çıxış.  1988-ci
il.  Yerevan,  ras  v ə   erməni  dıllərində  n ə ş r  olunub,  soh.  46).
Qarabağ:  «Eçmiədzin»in  nıəxfı qrifı altında
115
Bədnam  vazıçı  öz  xələflərinə  bunu  da  m əsləhət  bilir 
ki,  imkan  d ü ş dü k cə  tiirkü,  xüsusən  onun  azərbaycanlı  qa- 
n a d m ı...»   vurub  sındırın.  «...Onları  ifşa  edin.  Onlara  qarşı 
üsyan  edin.  H or  bir  azərbaycanhya  qarşı  vuruşmam ız 
«Dövlot  P ro q ram ı»   çərçivəsində  aparılmalıdır»  (səh.  76). 
Y azıçım n  bıı  tezisləri  üzərində  işləm ək  üçün  professor
S .A .A k o p y a n m   səkkiz  nəfərlik  q ıu p u   yaradddı.  Qrupa  res- 
p u b lik a m n   tan m m ış simaları  daxil edildi.
1991-ci  il  dekabrm  29-da  Erm ənistanm   təhlükəsizlik 
vo  strateji  m əso ləlo r  iizrə  konsepsiyasmın  ilkin  variantı 
hazırlaııdı.
1992-ci  il  fevrahn  16-da  Yerevanda  keçirilon  Təhlükə- 
sizlik Şurasının  iclasında  milli  ınaraqlarn am in ə  hazırlanmış 
b u   sonodo  o la v ələr edildi.  Baş  Qərargahı  Yerevanda  yerlə- 
şon  «Milli  A zad h q   Hərəkatı»nın  liderlorindən  olan  O.Şah- 
n azaryan  v ə  Q.M arkarov(yan)  h əm in  sənədi  yeni  bir  adla 
çap  etdirib  yayddar.  1500  nüsxə  ilə  çap  olunm uş  bu  kitabça 
b elo  adlandırıldı:  «A zərbaycan  m illətin ə  qarşt  erməni  nıil- 
lotinin  «ekoloji  proqramı»  (Yerevan.  Q .M arkarov.  1994).
S ən od   1992-ci  il  mayın  21-də  Parisiıı  moşhur  «Konti- 
nental»  hoteliııdo  akadem ik A .A qabekyam n  başçılığı  ilə  er- 
m oni  icmasım n  iizvlərt  torəfindən  m üzakiro  edildi  və  aka- 
dem ik-iqtisadçm m   olavolərindən sonra çap olundu.  Beləlik-
lo,  A zərb ay ca n a  qarşı  ekoloji  h ücum un  başlanğıcı  qoyuldu.
Ekoloji  p r o q r a m m « A 2 1 4 - l»   bölm əsi.  Mahiyyoti  m əxfı 
sax lan d an  bu  proqram da əsason  iki  m ə sə lə   formalaşmışdı:
1.  A /ə r b a y c a n   orazisiıtdə  kişilərin  sinir  sistem iai  if- 
lic  edon  preparatların  yayılması;
2.  A zərb aycan ın   orta  və  ali  təhsil  sistem in d ə  təhsil 
alan  qızların  və  haınilə  qadınların  gen  k o dlanıtın  araş- 


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   23


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə