Lirik pedaqoji poema Az



Yüklə 5.17 Mb.
Pdf просмотр
səhifə7/8
tarix10.06.2017
ölçüsü5.17 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8
           “Tenri tek tenride bolmuş Türk Bilgə 
             Kağan...”  bir dünyadır! Turan bir ölkə!! 
 
             Şərqi Türküstanda: Turfan, Duxanda... 
             Hər daş kitabə min illik uyğumdur. 
             Orxon-Yeniseyim o Gündoğanda 
             Tanrı məhəbbətim, könül duyğumdur.  
 
              Bilik İlahinin odudur! Sanma 
              Biriylə başladı, biriylə bitdi. 
              Bəşər yaranandan bəri daima 
              Məktəb sonu olmaz bir ESTAFETdir!! 
 
              Turan Əlifbası  “alban”, “erməni”, 
             “Gürcü” əlfbası sayıldı, əcəb?!. 
              Tarixi o yerə çəkdilər, yəni: 
              Türkə hər dövlətsiz “xalq” oldu  
                                                   “Məktəb”?.. 
 
               Nuhun sədasından qopan bir Bitik* 
               Qədim Naxçıvanda ilk Yazılardır. 
               Kiçik Asiyada deyib ATATÜRK: 
             “TürkünYeddi min il Tarixi vardır!” 
 
      ---------------- 
   * PS: Naxçıvan Muxtar Respublikasında qədim  
      Yazı abidəsi Gəmiqaya nəzərdə tutulur. 
 
 
                   

 
 
 
205 
 
               
Gəmiqaya
 üstə o işarələr,  
              Bəşər zəkasının ilk əsəridir. 
              O zərif cizgilər, xətt, dairələr 
              İnsanın Tarixə pak nəzəridir!  
 
              Bir qara tablodur Yazı taxtası, 
              Bir də ağ təbaşir Məktəbin gücü... 
              Bütün ömrümüzün bəyaz mənası 
              Bu qara tabloya cəmləyir bizi!.. 
       
                                     7 
  Canlı mənəviyyat olsun bu Dəftər: 
                Davam elətdirin bu “ESTAFET”i. 
                Mənəvi yollarla, ey gənc nəsillər, 
                İrəli aparın bəşəriyyəti!.. 
 
                Hörmətlə baxınız bu “Gündəliy”ə, 
                Yazılan hər sətir ”Tarix”dir  deyə! 
 
 
                Dostlar, qəbahətdir, həm də bir günah: 
               Şıxəli Qurbanov ismin unutmaq. 
                Milli adətlərə rəsmən qayıtmaq 
                Onunla bağlıdır, onunla ancaq!   
     ------------------------                        
     
* PS: Tanrı elçilərindən Nuh ə.s.-ın adı ilə bağlı 
        müqəddəs məkan. 
 
 
 

 
 
 
206 
 
 
 
              
              Böyük Repressiya məhşərin görüb, 
              Oradan təsadüf sağ çıxanların 
              Həqiqi tarixi qiymətin verib, 
              Gəlin qaytarağın əsl haqların... 
 
              NOVRUZ!  O müqəddəs, əziz bayramın 
               Yolunu Şıxəlim bizlə gözləyir. 
               Vətən pərvanəsi yandırıb şamın, 
               Simurq qanadı tək bizi səsləyir. 
 
                Fələk çox sınadı Xalqımı, əbəs, 
                Məhv edə eşqini, arzularını: 
    NOVRUZ coşqusuyla keçirdik ilk kəz 
                67-ci ilin ilk baharını. 

 
 
 
207 
 
             l 
Əzizdir Vətənə onun  “KİTAB”ı, 
Bizi unutmayan “Sənsiz”i qədər. 
              Ayrılıq kədəri, eşq iztirabı 
Gedərmi könüldən bircə an, məgər?! 
 
Bütün Tarix boyu ürəkdən bizi 
              O dahi insanın Kitab sevgisi 
“KİTAB” qəzəliylə kitaba çəkir! 
               Səcdəyə, imana, mehraba çəkir:  
 
                                  *** 
  
 
 

 
 
 
208 
 
        “Mən öylə bir aləməm ki, hər dəqiqəm bir  
                                                                 kitab, 
         Əfsuslar ki, yadda qalmaz oxunulan hər kitab. 
 
 
         Göz baxdıqca sözüm vardır bu aləmdə  
                                                               yazmağa, 
         Qoca dünya rəfə bənzər, səma kitab, yer  
                                                                    kitab. 
 
          İnsanlığın əlifbası yazılmamış qələmlə, 
          Bax ətrafa: cocuq kitab, qadın kitab, ər  
                                                                    kitab… 
 
          Hər sənətin qiyməti var sənətkarlar əlində, 
          Nə eybi var, bənna olsun, daş-kəsəkdən hör  
                                                                         kitab. 
 
           Sənət, kitab zinətidir bu dünyanın əzəldən, 
           Sənə nadan zəhər versə, əvəzinə ver kitab! 
 
           Mənası var qəlb evində nəqş edilmiş hər  
                                                                       sözün, 
            Neçə Adəm övladını İnsan etmiş gör kitab!” 
                        (Şıxəli Qurbanov) 
 
                   

 
 
 
209 
 
           
 Ədəbi dil olan Şirvan ləhcəsin 
             Arıtdı Səməndər* büllur səsilə. 
             Qatdı “Araz”lara “Bulağ”ın səsin 
              Əlvənd Dağlarının gül nəfəsilə. 
           Ruhunu sevdalı  qəlblərə verdi 
           Ata** qəzəlilə Çuxuryurd, Məlhəm!! 
            “Əruz sənəti”ni Elmə çevirdi, 
          Məhbəslər, sürgünlər yaşayan Əkrəm.*** 
-------------------- 
*PS: Ağsu torpağının yetirməsi, görkəli aktyorumuz, “Bulaq” verilişinin 
əvəzsiz ifaçısı Səməndər Rzayev nəzərdə tutlur. 
**PS: Müəllifin qəzəllərindəki əsas təxəllüsü.  
***PS:  Əkrəm  Cəfər.  Azərbaycan  əruzşünaslığının  banisidir.  Dahi 
şairimiz      Hüseyn  Cavidin  BDU-da  ilk  tələbələrindən  biri  olmuşdur. 
Gənclik dövrü Stalinin məhbəslərində və sürgünlərində keçmişdir. 1977-
ci ildə “Əruzun nəzəri əsasları və Azərbaycan əruzu” fundamental elmi 
əsərini “Elm” nəşriyyatında 1000 nüsxə ilə nəşr (ardı sonrakı səhifədə.-
Red.)  
 

 
 
 
210 
                                                l 
          
           (Əkrəm müəllimə nəzirə): 
            “Ya Rəb! Səfayi-eşq ilə qıl aşina Bizi, 
            Bir dəm səfayi-eşqidən etmə cüda Bizi.”*  
 
             Məcnun kimi səhraları gəzdik fəraq ilə: 
            Tərk etmədi bir ləhzə möhnəti-cəfa Bizi. 
 
             
 
PS: ...etdirmiş, həmin Kitabın ilk nüsxəsini öz tələbəsinə (N.Atabəyliyə) 
şəxsən  hədiyyə  etmişdir.  Həmin  il  BDU-da  müəllifə  əruzşunaslıqdan 
dərs vermişdir. 
 *PS: Əkrəm Cəfər. Füzuliyə nəzirə: “Təhzil”. “Yandım avazeyi- eşqinlə 
sənin...” kitabı. Çaşıoğlu. Bakı-2010, səh.: 163. 
 

 
 
 
211 
 
                Züleyxamıza Yusifi-eşqilə  vurulduq, 
                Öz zindanına mötad elərmi rəva Bizi?.. 
 
                Ol bivəfa yar üçün Ədularla vuruşduq
                Vüsali-yar eşqilə buldu min cəfa Bizi. 
 
                Kərəminik, Əsli-can, elə bizə inayət 
                Ki, duzəxi-narınla yaxa hər bəla Bizi. 
 
             
Dövri-dunun əzabi-əziyyəti içində 
                Qorumasın xətayi-bəladan Xuda Bizi. 
 
                 Vətənimiz eşqinə fəda elədik ömrü, 
                 Xatırlayar daima bu ellər, Ata, Bizi! 
                                     *** 
    
                Bir adi söz deyil: işıqdır, nurdur. 
                Allahım “OL” deyən sözdür Müəllim. 
                Tanrı Dağımızdır, Sinadır, Turdur, 
                Dirilik ecazlı nəfəsdir Müəllim. 
 
                 Sənə Kəbə kimi baxdıq hər zaman. 
                 Adam cismimizdən İNSAN yoğurdun. 
                 Anadan bir kərə doğulmuş ikən, 
                 Sən bizi  yenidən bir də doğurdun. 
 
 
 
          
 

 
 
 
212 
           Müəllim! Güclüdür sənin cazibən  
            Dünyanın cazibə qanunlarından. 
            Kamalın bağçadır, ürəyin bağban-- 
            Bir kimsə doymadı Bilik barından. 
 
             Sən açıb dünyanı bir KİTAB kimi 
             Açılmaz sirləri öyrətdin bizə. 
             Allaha yönəlmiş bir xitab kimi 
             Günəşi tanıtdın gözlərimizə. 
 
              Tarix oxuyanda ilk anda yada 
             İsğəndər deyəndə,  Ərəstun düşdü. 
             Müəllimdən uca kimdir dünyada?! 
             Allah Müəllim tək bizlə görüşdü...  
             
Tanrı  ali vicdan,  elm, ədəbdir. 
                Bir “Oxu”  kitabı deyilmi  Quran!?. 
            
 

 
 
 
213 
            Həyat başdan-başa dərsdir, məktəbdir. 
             Tanrı kitabıdır-- İnsanlıq,  Cahan… 
 
 
 
             Bir adi  Söz  deyil--İşıqdır, Nurdur. 
            Allahım  “Ol!”  deyən  Sözdür Müəllim. 
            Tanrı Dağımızdır,  Sinadır, Turdur. 
            Dirilik  gətirən nəfəsdir Müəllim. 
 
 
             Müəllim!--Simurq tək  yetişib dada, 
             Dağları oynadar düzün gücüylə. 
             Ən Böyük Müəllim Allahdır!  O da 
             Dünyanı yaratdı   Sözün  gücüylə! 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
214 
 
                      
 
                         
  V HİSSƏ 
                      
 
 
 
ƏBƏDİYYƏT 
           MƏKTƏBİ 
 

 
 
 
215 
 
                                     1  
               Ömür ötəridir, arzu əbədi: 
               İnsan köç etsə də, arzular qalır. 
               Həyat nəsil-nəsil yoldur, körpüdür: 
               Babadan sonrasın nəvələr salır... 
 
              Mənəvi gücdədir ən böyük qüdrət, 
              Əsrlər bu güclə bir-birin ötür. 
              Bəşər yaranandan budur həqiqət: 
              Tarix mənəvinin ardınca gedir... 
 
               Bu gücdür yaşadan Sokratı, Seyidi... 
               Yan Komenskini , mən--İsmayılı. 
               Dəyişin, dünyanı dəyişdirin ki, 
               İnsan əlindədir sabahın halı!.. 
 
               Canlı mənəviyyat olsun bu Dəftər: 
               Davam elətdirin bu “ESTAFET”i. 
               Mənəvi yollarla, ey gənc nəsillər, 
               İrəli aparın bəşəriyyəti!.. 
 
 
               Hörmətlə baxınız bu “Gündəliy”ə, 
               Yazılan hər sətir ”Tarix”dir  deyə! 
 
         *** 
           
   
Günəş tək cahanda sönmək bilməyən 
               Şərəfdir, şöhrətdir, şandır Müəllim! 
               Bəşər yaranandan heç vaxt ölməyən 
               Əbədi ömürdür, candır Müəllim!               

 
 
 
216 
                Ən uca dağların şah zirvəsidir, 
                Bütün insanlığın Vicdan səsidir. 
                Ürək döyüntüsü, can nəfəsidir, 
                Damardır, nəbzdir, qandır Müəllim! 
 
 
                Başdır: bilənlərin bilən yerində,  
                Eşqdir: vüsalın gələn yerində. 
                Günəşin səhərə gülən yerində 
                Qızaran üfüqdür, Dandır Müəllim! 
 
 
                 Bir Misri Qılıncdır, paslanmaz qında. 
                 Dastanlar qoşular daim haqqında. 
                 Qoç Koroğluların könül taxtında 
                 Xanlar əleyhinə xandır Müəllim! 
 
 
                 Odur yer üzündə ən canlı Məbəd: 
                 Səcdəsində durub tüm bəşəriyyət. 
                 Bir ömrün içində min əbədiyyət, 
                 Əbədiyyət içrə andır Müəllim!.. 
                                     ***   
 
 
 
 
                                
 
 

 
 
 
217 
                             2 
             Bəli, acı olur hər bir həqiqət, 
             Sokrat tək yaşayıb, ölmək çətindir. 
             Yalanlar bugünçün varsa da, əlbət, 
             Tarix tarix boyu Həqiqətindir! 
 
             Pul-para əxlaqı üstələyəndə, 
             Kiçik bir hekayət yazmışam mən də. 
             Didaktik alovdur Söz Sənətim də: 
             Məşəl çatdıranam “Estafet”imdə... 
 
             --Ötən 90-cı illər zamanı 
              Kapital kabusu sardı hər yanı. 
              Milyoner olmağa hər kəs həvəsdə, 
               Puldan danışırdı şagird də dərsdə. 
 
               Hər şeyin təkcə Pul ölçüsü vardı, 
               Hər şeydən yuxarı Pul sayılardı... 
               Var idi Məktəbdə iki yaxın Dost, 
               Könül aynasına düşməzdi bir toz. 
 
               İki yaxın dostun bu iki oğlu, 
               Tutdu atalardan fərqli bir yolu. 
              --Atalarımız çox fərsiz olublar, 
              Yığa bilməyiblər heç vaxt dövlət-var. 
 
 
 
  
 
            
 

 
 
 
218 
             Daha oxumağın daşın atıb biz, 
              Olaq bundan belə əsl Kapitalist! 
            “Oxumaq” nə olan şeydir həyatda? 
              Bizi də batırar bu batabatda... 
 
            ...Zavodlar sökülür, kolxoz dağılır, 
             Adamlar mitinqə, bunta yığılır... 
             Qorbaçov “Yenidən qurma” deyirdi, 
              Haylar da ”Yenidən qırma” deyirdi. 
 
              Dolların yenicə gələn çağıydı, 
              Qoca kapitalın “gəlin” çağıydı... 
              Dərs, kitab adını yox idi tutan, 
              Pul, Para deyirdi yerindən duran. 
 
              Bitirməmiş son sinfini dostlar: 
              Təhsildə, kitabda,-dedilər,-nə var?.. 
              “Əla” oxumuşuq, axmaq olmuşuq: 
              Daha bu dünyada azad bir quşuq! 
 
              Beləcə Əmirlə Dəmir o gündən 
              Məktəbi, kitabı atdı beyindən. 
              Tazə bir sevdayə ürcah oldular, 
              Silindi qəlblərdən “ali” arzular...
 
 
 
 
 
 
            

 
 
 
219 
           Vəd üzrə bir səhər qalxıb ayağa, 
            Səfər eylədilər Keçəlli dağa. 
            Qərarlı idilər bu gənc yaşında: 
             Qərara gəlsinlər dağlar başında!! 
 
             Əmir:-Nə etməli?-sordu Dəmirdən. 
              Dəmir dedi:-Sübhü gözləyirəm mən! 
              Gün batıb, qaranlıq düşəndə dağa, 
              Xəyallar Dəmiri çəkdi uzağa... 
 
              Rokfeller *beş litr qara nöyütlə, 
              Cahanın birinci varlısı oldu: 
              Dabaq xəstəsinə qara öyüdlə, 
              Oğluna milyarder taxtını buldu... 
 
              Dünya xəzinəsin tapacağıq biz 
              Keçəlli dağının boş dərəsində. 
               Rokfeller biləndə var küplərimiz: 
               Heyrət götürəcək lap dədəsin də!.. 
 
 ------------------------ 
  *PS: Con Devid Rokfeller (1840-1937: milliyyətcə alman yəhudisidir). 
Amerikaya bir neçə butulka Bakı neftilə xoşbəxtlik arxasınca gələn 
qərbli  ilk Ata Rokfeller (özünü Xərçəng xəstəliyi üzrə həkim sayırdı) 
onu dərman adı ilə damcı-damcı  Qızıl və qaradərilililərə sataraq varlana 
bilmiş, oğlu Con üçün şərait yaratmışdır.  Con kolleci bitirməyə iki ay 
qalmış məktəbi ataraq, 1855-ci ilin  26  sentyabrından (--ardı sonrakı 
səhifədə--Red.) 
 
 
 
 
 

 
 
 
220 
             Parisdən Vətənə döndüyü üçün*, 
            (Ağsaqqal vətənçin çox darıxmışdı): 
             Hacı Zeynalabdin xətrinə üç gün 
             Avropa savaşı dayandırmışdı... 
 
           ...Bizi də görəndə nə ki insanlar, 
            Fələk önümüzdən çəkiləcəkdir. 
            Biləndə nə qədər sərvətimiz var, 
            Sem dayılar** bizə baş əyəcəkdir... 
 
 
 
------------ 
 (16 yaşından) əmək fəaliyyətinə başlamışdır.O həmin günü hər  il evdə 
“İş Günü” bayramı kimi qeyd etmişdir. Sonralar o, Neft tədarükçiləri  ilə 
Dəmiryolçu kompaniyalar arasında ittifaqlar quraraq , ABŞ-ın ən iri    
maqnatlarından birinə və Birincisinə çevrilmişdir. 1916-cı ildə 77 yaşlı  
Con D.Rokfeller dünyanın ilk rəsmi milyarderi oldu. Hazırda ABŞ-ın 
bütün əsas iqtisadi strukturları özəlləşdirilmiş Anonim şirkətlər halında 
(Banklarla birgə) onun nəslinə məxsusdur. 
 *PS: Bakı neft milyoneri I Cahan savaşınının başlanğıcını Parisdə 
səfərdə olarkən qarşıladı. Rusiya çarının devrilməsi və Neft dollarının  
batırılması məqsədini özündə ehtiva edən bu Müharibə Dünya neft 
baronlarının ortaq layihəsi idi. Elə onların tələbi ilə də 
məhtərəm Hacımızın geri dönüşü üçün Hərbi teatr üç gün 
dondurulmuşdu. Savaş sonunda Rusiya milyoneri tək Hacının da dünya 
banklarındakı bütün varidatı mənimsənildi. 
 **PS: Sem dayı keçmiş SSRİ-də ABŞ varlılarına verilən ümumi addır. 
 
               
 
 
 
 

 
 
 
221 
            Nəhayət, Dan yeri təkrar qızardı, 
            Dağları Günəşin şöləsi sardı. 
           “EVRİKA!”-tapmışam dilləndi Dəmir: 
           -Əmir, qulağını yaxına gətir! 
 
                Dağın da, daşın da qulağı vardır: 
              Bunları bilməyən tək qanmazlardır. 
              De görüm keçmişdə ağıllı başlar 
              Dövlətü-varını hara yığmışlar?.. 
 
               --Dərin quyulara, uca dağlara! 
              -Eləsə, çıxmışıq indi biz hara?.. 
               Nə inək otarıb, nə bir yer əkib,  
               Nə də kitabların üstə tər töküb, 
 
               Milyonçu olmayıb hələ bir nəfər. 
               Zəhməti xoşlamır ləlü-simuzər. 
               Önəmli olan şey odur pulun var, 
               Halallıq-haramlıq soruşmur banklar. 
 
               Ən dərin Quyunun yanındayıq biz 
               Ki,  burda quylanıb ümidlərimiz... 
               Qayıt kəndə, bura bir kəndir gətir, 
               Bir an da gecikmə, Qızıl vaxt gedir. 
 
 
 
 
         
        
 

 
 
 
222 
 
         ...Nəhayət, Quyuya endilər onlar: 
             Gül açdı bir anda bütün arzular... 
           Yeməyin-içməyin həm bol yeriydi, 
            İki Cənnət varsa, bura biriydi... 
 
            Durmuşdu yanaşı iki darvaza, 
            Biri bürünmüşdü min bir avaza. 
            O biri ah-nalə səsilə dolu: 
            Böyük Cəhənnəmin əsas Baş yolu!.. 
 
            Elə ki küpələrin ağzın açdılar, 
            Ləlü-cəvahirlər şəfəq saçdılar. 
            İki iri torba doldurub onlar, 
            Dedilər bəs edər bizə bunca var!.. 
 
            Əmir kəndir ilə əvvəlcə çıxdı, 
            Ordan da bir sağa, bir sola baxdı... 
            Dedi:- Dəmir, bağla ver torbaları, 
            Gərək bircə-bircə çəkəm yuxarı. 
 
             Torbalar çəkilib Quyudan çıxdı, 
             Dəmir də kəndiri əlində sıxdı... 
             Fəqət taleyinin sonuncu ipi 
             Töküldü başına gur yağış kimi. 
 
 
 
 
 
         

 
 
 
223 
           --Əlvida!..Əziz Dost!.. Mən gedər oldum! 
             Anadan mən bu gün təkrar doğuldum. 
             İndi nə dostum var, nə də qardaşım. 
             Nə dərdim, nə də ki axan göz yaşım. 
 
              Səbr diləyirəm Allahdan sənə. 
              Haydı, ey vallah! Yaxşı yol mənə!.. 
              Yanında hər şey var, nəğmə, neyin də... 
              Ye, orda kef elə özünçün sən də... 
 
               Biz adsız doğulduq adla ölməkçin, 
               Əvvəli-axırı ölümdür bir gün. 
              Atandan, anandan arxayın ol sən, 
               Deyiləm dostluqda çörək itirən... 
 
                Səhər evinizə gedəcəyəm mən, 
                Düşüb öldüyünü deyəcəyəm mən. 
                Coşqun sel apardı, qaya uçurdu... 
                Günahkar edəcəm şir ilə, qurdu... 
 
                Qəlbən Dost yasında ağlayacağam, 
                 40 gün matəmini saxlayacağam... 
                 Kefimə düşəndə gələrəm bura, 
                 Sənlə başlayarıq gövtgulara... 
 
 
 
 
 
         
 

 
 
 
224 
         --Anladın səhvimi, Əmirçik, eşit, 
           Belə alçaqlığı etməz ər igid. 
           Bərabər deyildir barmağın beşi: 
           Dünyada az deyil sən tək nakişi. 
 
           Səhv mənimkidir: sənə Dost dedim, 
           Bu gün o “Dost bağ”ın meyvəsin yedim... 
           Xaindən dost olmaz, alçaqdan kişi
           Əzəldən belədir dünyanın işi. 
 
          --Dəmir, səadəti bölməz ki Ağıl, 
            O dostluq dediyin köhnə bir nağıl... 
            Mənimçin nağıllar dövrü qurtardı: 
            Daha Dəmir yoxdu. Tək ƏMİR vardır!!. 
 
          ...Elə istəyirəm səni ürəkdən, 
             İnan ki, halına ağlayıram mən... 
            Mən burda əsirəm, sən orda azad, 
            Əsl işgəncədir burdakı Həyat. 
 
            Bəlkə də, Rokfeller ola bilmədim, 
            Bəlkə də, həyatda heç vaxt gülmədim... 
            Fəqət sayacaqlar məni bu Pulla: 
            Quyruq bulayacaq yüzlərcə tula... 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
225 
              Həyat başdan-başa qanlı Oyundur, 
              Qəssaba inanan adi Qoyundur. 
               Əgər sən çıxsaydın əvvəlcə bura, 
               Layiq biləcəkdin məni də ora... 
 
             --Adın Əmir idi, ürəyin kölə, 
               Ağalıq eşqində təzəsən hələ... 
               Qoyun loqotipi sənin üçündür, 
               Qoyun da ağılda səndən üstündür! 
 
               Sən boş lovğalığı vüqarın saydın, 
               İdrakın, düşüncən deyildir aydın... 
               Cahan dalğalanan dəryadır . Bu var: 
               Orda akulalar dövrə vururlar. 
 
               Əsl dost qədrini itirən biri, 
               Akula ağzından dönəmməz geri. 
               Get daha. Sonunu gərəcəyəm mən, 
               İmdad istəmirəm alçaq birindən. 
 
               Paxıllıq qurdudur daxilin, için, 
               Nəyin var üzünə çıxıbdır bu gün. 
               Əxlaq, vicdan sözü səninçin yaddır, 
               Varlığın, mənliyin bir həşaratdır. 
 
 
 
 
             
             
 

 
 
 
226 
             Fəqət kötük deyil,  ömür, gün yedin: 
             Bir dost sifətində məni məhv etdin... 
            Mən sənə inandım dostumsan mənim, 
            Odur ki, bu dərin Quyudur yerim. 
 
           ...Beləcə ay ötdü, illər dəyişdi, 
              Qapqara tellərə bəyaz dən düşdü. 
              Bir gün dağ başında göylər gurladı, 
              Quyuya səs saldı “Dəmir”in adı!.. 
 
            --Dəmir, heyy! Hardasan, dostum,  
                                                       qardaşım? 
               Sənsiz nələr çəkdi bəlalı başım... 
              Quyuda saxladım bir ömür səni, 
              Bağışla, əziz Dost, bağışla məni!!. 
 
              Heç vaxt yarımadım öz taleyimdən, 
              Təzəcə çıxmışam, Dostum, həbsdən. 
              Gəldim ki, qocalar görüm nə edib, 
              Bizi gözləmədən köç edib gedib... 
 
              Çox ağır günləri yaşayıb onlar, 
              Bizim üzümüzdən, Dostum, o ki var. 
               Mən nəyi saymışdım, fələk nə saydı: 
              Kaş mənim tək oğul heç olmayaydı... 
 
 
 
            
         
 

 
 
 
227 
 
          --Əmirçik, Quyuya “dost” deyən sənsən? 
             Yoxsa qara basır məni bu tezdən?.. 
             Ömrün qürub çağı yadamı düşdüm... 
             Mən sənə bir zaman nələr demişdim... 
 
              Bəlkə, peşimansan öz əməlindən, 
              Xoş deyil eşitmək bu sözü səndən... 
              Səsində qəm notu duyulur nədən, 
              Yoxsa cana doydun simüzərindən?.. 
 
             Həyatın mənası bilmişdin onu, 
             Nə oldu, Rokveller, sərvətin sonu?.. 
             Əlindəki kartın kozır Tuz ikən, 
             Məğlubmu çıxmısan Oyun içindən?.. 
 
              Mənlə məsləhətə gəlibsən yenə, 
              Nə deyim bu dərin Quyudan sənə? 
              Elə dərin ağlım olsaydı mənim,  
              Belə dərin Quyu olmazdı yerim... 
 
              Təəssüf edirəm sən kimi biri, 
              Mənimlə dost olub neçə illəri. 
              Cahilin cihadı sonunda budur: 
              Sənə həbsxana, mənə Quyudur!! 
 
 
 
 
               
              

 
 
 
228 
 
             Oxudu, öyrəndi atalarımız, 
              Onların elmiydi bütün varımız. 
              Zəhmətsiz qazanca meyl elədik biz,          
              Budur qazancımız, budur xərcimiz!.. 
 
               Sən kimi axmağa uydum bir zaman, 
              İndi Quyudayam hali-pərişan... 
              Hazırdır hər zaman kütbaşa bıçaq: 
              Biz İnsan cildində qoyunuq ancaq! 
 
            --Bir Qoyun olsam da, qəlbim mətindir, 
                Qəlbi yox, ağılı seçəydim gərək: 
                 Qurd ilə savaşdan qat-qat çətindir, 
                 Qoyun sürüsilə davaya girmək. 
 
                 Nadanlar içində məhv olmuşam mən: 
                  Hər kəs qulu idi nəfsi-ləinin. 
                  Başbilənimizdin: ayrıldım səndən, 
                  Yazısı beləymiş alçaq taleyin. 
 
                Nadanlıq ömrümə qara don biçdi, 
                Həyatım həbsdə, zindanda keçdi... 
                Bir yalnız əhvini diləyirəm mən, 
              “Yox” sözün ağırdır, ey Dost, ölümdən: 
 
 
 
           
 
 

 
 
 
229 
 
    *** 
   Qoca qəmxanədə tək mey gətirir xoş dəmi,  
                                                                   dost! 
   Mey ilə, meynab ilə gəl dağıdaq dərd-qəmi,  
                                                                   dost! 
 
 
   Camı Cəmşid yaradıb, meylə könül şad  
                                                                eləyək:    
   Əgər adəm isək, öz qəlbinə tut adəmi Dost! 
 
 
  Neçə Loğman uyuyur torpağın altında bu  
                                                                      gün,     
   Hanı öz canına öz dərmanı, öz məlhəmi, dost? 
 
 
   Dolu Qarun olasan, əllərin axır boşalar, 
   Çəkəcək köksə qəbir aqili, həm sərsəmi, dost. 
 
 
   Tufana düşsək əgər, Nuh nəyə lazımdı bizə, 
   Sağəri-səhpadı tək can qutaran Nuh-gəmi,  
                                                                      dost. 
 
    Səni nanü-nəməyin ilə fəqir bilsə cahan, 
   Bəzəyər dostluq ilə sənlə bütün aləmi dost. 
 
 
 

 
 
 
230 
 
     Uzaq ol düşməninə dostluq edən kimsənədən, 
     Ola bilməz sənə dost, düşmənin ilə həmi dost. 
 
     Öz ömür sünbülünün bir dəni say hər  
                                                               gününü,   
     Bir ucundan biçilir həm quru, həm göy zəmi,  
                                                                        dost. 
 
      Ey Ata, güzgüdülər dost ilə dost şadlığı, bil, 
      Çəkər öz güzgüsünə dostu üçün dost qəmi,  
                                                                     Dost!  
 
                    ***  
            ...Bir gündə alındı onların canı, 
             Hüzura çağırdı Haqqın sultanı: 
             Biri Cəhənnəmə, biri Cənnətə! 
            Son qoydu bu cür Haqq bu hekayətə. 
 
           --Xeyr! Etirazım vardır Tanrıya... 
            Ədalət yoxdur bu Qərarda, axı. 
            Nə qədər batsaq da Yerdə günaha, 
            Adil tanıyırıq Göydə Allahı. 
 
            Çəkdik cəzamızı Yer üstündə biz, 
            Hər şeyi bilənsiz: bunu bilirsiz. 
            Cəhalət taleyin öz cəzasıdır, 
            Haqq onun üstünə nə yazasıdır?.. 
 
 
 

 
 
 
231 
 
          --Sən Dosta xəyanət etmiş birisən, 
            Qurtula bilməzsən bu Cəhənnəmdən. 
          --Dost məni bağışlar, bəs göylər necə? 
             Tanrı yaratdığın məhv etməz, məncə... 
 
           --Dostun əhv etsə, əhv edərəm səni! 
             Ruhunun Cəhənnəm olmaz məskəni.  
             Ədalət vicdandan kənar deyildir. 
             Tanrı qərəzsizdir, çünki Kamildir!.. 
    
             İlahi vicdandır Allah göylərdə, 
             Hökmü  keçərlidir tüm göylə yerdə. 
             Dostun əhv etsə, əhv edərəm səni, 
             Ruhunun Cəhənnəm olmaz məskəni. 
 
           --Ya Rəbbim! Əbədi hökm-fərmasız: 
              Dünənsiz, bu günsüz, bütün fərdasız. 
              Cəhənnəm, ya Cənnət dostlarçın birdir, 
              Dostluqsuz cənnət də elə qəbirdir. 
 
               Madam ki, ölümdən sonrası da var: 
               Bir yerdə olmalı orda da Dostlar!.. 
               Səhvimiz ağırdır, bağışla bizi: 
               Ya da cəhənnəmlik et ikimizi!! 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
232 
          Gənc idik, aldandıq bir gün Şeytana, 
           Biliyi dəyişdik cəhlə, nadana. 
           Öz cəzamızı da çəkdik necə var: 
           Bizdən ibrət alsın bütün insanlar. 
    
                                3 
           Dövran mənəvini ayaqlayanda, 
           Hücrəyə çəkildi əhli-ürəfa. 
           Tarix həqiqətə susan zamanda, 
           Nadanlıq xalqları apardı məhvə. 
 
          Tanrının İlahi nəzərlərində 
          “Ariflə nadanlar bərabər deyil." 
           Ağıldır hakimi göyün, yerin də: 
           Allahı bir ağıl, ağlı Allah bil! 
 
            Sərvətin sonunu Tağıyevdə gör: 
           Hər bir cəh-cəlalın nöqtəsi vardır. 
           Dərin “Quyu”larda gizlədilir zər:         
           Mənəvi olanlar Ucalıqlardır. 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
233 
 
 
              (Hacının ruhuna rəhmətlər deyək, 
              Çəkdiyi zəhmətlər hədər getmədi. 
              Millətə sevgiylə o dolu ürək, 
               Mövlalar içində bir səhifə idi... 
 
                1901-də onun açdığı 
                Məktəb xalqımıza nurunu saçdı. 
                “Aleksadrinskaya” Qızlar Məktəbin 
                Vətən göyün gördü, həm də kövkəbin... 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
234 
 
                
 
              1906. Qız məktəbində 
              İlk buraxılışda on beşcə nəfər: 
              Sona, Nabat, Mina, Ayna, Xeyransə... 
              Səidə, Firuzə, Tutu və kimlər... 
 
 
              Üzünü güldürdü El atasının. 
              Deməyin nə qaldı Tağıyevlərdən? 
              O, parlaq nurudur Qəlb aynamızın: 
              Çıxmaz xatirəsi halal evlərdən...


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə