Lirik pedaqoji poema Az



Yüklə 5.17 Mb.
Pdf просмотр
səhifə2/8
tarix10.06.2017
ölçüsü5.17 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8
                       (lirik-pedaqoji poema)
 
 
           (Bu poema öz qəhrəmanına--unudulmaz pedaqoq,   
             gözəl insan İsmayıl müəllim  İsmayılovun əziz  
             xatirəsinə  ithaf olunur) 
                                                       
                   
Cəfər, ey nuri-dideyi-Seyyid! 
                      Qönçeyi-növrəsideyi-Seyyid!.. 
                      Sənə hər kimsə elm edər təlim,
 
                   
Ona vacibdir eyləmək təzim. 
                    (Hacı Seyid Əzim Şirvani. 1835-1888. 
                    Azərbaycan milli məktəbinin banisi, şair-pedaqoq.) 
 
             Müəllim elə bir nurdur cahanda, 
             Günəşdən parlaqdır könül dünyası. 
             Müəllim olubdur hər bir zamanda 
              Bəşərin mürşidi, piri, mövlası.   
 
              Bu dünya Allahın bir Kitabıdır. 
              Açın vərəq-vərəq oxumaq üçün! 
              Məktəb insanlığın ilk mehrabıdır, 
              Müəllim əbədi imamı bu gün! 
 
               İsmayıl müəllim!.. Gəlin bu ömrün 
               Kitabın bir yerdə biz vərəqləyək. 
               Susaq  xatirəyə ehtiram üçün: 
               Bir qələm danışsın, bir də ki ürək... 

 
 
 
25 
                    
 
                  I HİSSƏ 
                     
 
 
      
İLK  MƏKTƏB
   
               “
Müəllimin (alimin) mürəkkəbi şəhidin qanı    
                              qədər      müqəddəsdir”*. 
                     (Allahın son elçisi Məhəmməd ə.s.) 
 
 
 
*PS: Müəllim sözü “alim” sözü ilə bir mənada işlənib.     
  Bilikli, elmli, bilik öyrədən deməkdir. 
                     
 

 
 
 
26 
                                       
 1 
 
                Bu qoca dünyada bir uzun yol var: 
                O yol sürdüyümüz həyat yoludur. 
                (Ömür kitabımız min-min əfsuslar 
                Həm sevinc, həm də ki qəmlə doludur.) 
 
 
                İsmayıl müəllim! Rəhmət min kərə!.. 
                Bir adda nə qədər nur, işıq vardır! 
                Qələmə aldığım bu xoş xatirə 
                O nəcib insandan bir yadigardır. 
 
 
                Müəllim imtiyaz, rütbə, silk deyil, 
                Yeni nəsillərə bir bünyad qoyur. 
                Vətənə, övlada sərvət, mülk deyil, 
                Vicdandan ibarət təmiz ad qoyur. 
 
 
                Müəllim güzgüdür, şagird seyrçi: 
                Şagirdə baxanda gör Müəllimi. 
                Müəllim ömründə şagirdi,  dərsi 
                Birləşər əks ilə bir güzgü kimi. 
 
 
                Bəşər insanlığın dərk eləyəndən 
                Sokratdır dünyanın ilk Müəllimi. 
                Müdrik Afinanın ilk Dan yerindən 
                Boylanır Vicdanın heykəli kimi!.. 
 

 
 
 
27 
 
                  Elm-maarifdən millət boy atar, 
                  Zavala uğrayar məktəbsiz bir el. 
                  Minlərlə könüldə tufan yaradar 
                  Müəllim köksündə səslənən hər tel. 
 
 
                 Dünyaya gözünü açdığı ilk gün 
                 ”İSMAYIL” söylədi ona atası. 
                 Vətənə, millətə pak xidmət üçün 
                  Fədakar böyüsün könül dünyası. 
 
 
                 İsmayıl böyüdü dağlar qoynunda, 
                 Uca Baba Dağ tək vüqarlı oldu. 
                 Könlünün, gözünün hər arzusunda  
                 Minlərlə mənəvi Zirvə doğuldu... 
 
                                        

 
                Əlvənd dağlarının məğrur köksündə 
               ”Çiyni” söylənilən çiçəkli kənd var. 
                Enib gələr bura hər su içəndə, 
                Baba Dağda qanad yormuş qartallar. 
 
                Balaca İsmayıl o qartalların 
                Səma həvəsindən qanad alardı. 
                Arzuya çevirib xoş xəyalların 
                Zəka dağlarında zirvə salardı. 
 
 

 
 
 
28 
 
                  Böyüyüb hamı tək məktəbə getdi... 
                  Bir istək qol atıb min budaq oldu. 
                  Arzusu məktəbə tez getmək idi, 
                  Məktəbdə arzudan arzu doğuldu... 
 
 
                  Baxıb İsmayılın gülər üzünə 
                  Müəllim soruşdu: Kim olacaqsan? 
                  Şagird bal qataraq təbəssümünə: 
                  Müəllim olacam!- dedi həmin an. 
 
 
                   İlk dərs, ilk müəllim, bir də ilk qərar 
                   Pozulmaz əhd oldu uşaq könlündə. 
                   Şahmatda Oyunun üç hissəsi var: 
                   Aqibət məlumdur Debüt edəndə... 
 
                                         
 3 
 
                   Tanrı mələkləri bir gün çağırdı, 
                    Beyət ediniz İnsana!- dedi. 
                   Mələklər baş əyib səcdəyə vardı, 
                   Yalnız İblis onun haqqını yedi... 
 
 
                 --İnsan bir torpaqdır,- söylədi İblis,-- 
                   Torpağa başımı əymərəm bir an! 
                   Yarandım xilqətdə İnsandan təmiz, 
                   Hər şey təmizlənər mənim odumdan. 
 

 
 
 
29 
 
                  
Tanrı üstünlüyün saydı İnsanın, 
                    Onu öz ağlına nişanə çəkdi. 
                 Söylədi üzünə üzsüz Şeytanın: 
            --İnsan soyuq zəka, odlu ürəkdir! 
 
 
              
Onda ağıl da var, sevən ürək də, 
                Ağılsız, sevgisiz bir həyat heçdir. 
                 İnsanlıq zəkada, könüldə, dildə 
                     Xeyir yaratmağı arzu seçmişdir. 
 
 
                   --Torpaq şər deməkdir, heç yoxdur aram, 
                    İnsan da torpaqdır, inammam ona! 
                    İnsanı dünyada nə qədər varam, 
              Peşiman edərəm yarandığına... 
 
 
                   --Mən göyün ağlıyam, o, Yerin ağlı, 
                    Bacarsan, hökmünü sən də sübut et! 
                    Daha bu əflaka deyilsən bağlı, 
                     İnsanlıq hardadır, arxasınca get!.. 
 
 
                   Haqqın qüdrətidir verdiyim Ağıl, 
                   İnsanı sındırsan, demək, haqlısan. 
                   Sənin dediklərin səmavi  nağıl, 
                   Fəqət həqiqətdir Yerdəki İnsan!! 
 
 

 
 
 
30 
 
                   O gündən başlayır Yerdəki cihad: 
                   Məktəb İlahinin öz cəbhəsidir. 
                   İblislə savaşır şüurda Həyat: 
                   Məktəb ilahinin məhkəməsidir. 
 
 
                   Müəllim tanıdır Haqqın sevgisin 
             Bütün insanlığa gündə yüz kərə. 
               Salavat çevirib,  “Amin”lər desin 
               Gərək bəşəriyyət Dərs olan yerə! 
 
 
               Elə ki, Məktəbə uşaqlar gəlir, 
             Arzu qanad açır ağ mələk kimi; 
             Dünyanın üzünə həqiqət gülür
             Bahara boylanan ağ çiçək kimi. 
 
 
                  Şeytanlı, mələkli bu Yer üzündə 
                  Nə qədər sinədə çarpan ürək var: 
                  İnsan həyatının hər dönəmində 
                  Məktəbdən başlayır əsl arzular... 
 
 
                   İlk məktəb həyata açılan səhər, 
                   Taleyin ömürdə ilk gündüzüdür. 
                   Məktəb tale üçün gedilən səfər, 
                   Müəllim taleyin elə özüdür!. 
 
 

 
 
 
31 
 
       4 
 
                     
                     Əlvənd dağlarının məğrur köksündə 
         ”Çiyni” çağırılan çiçəkli kənd var. 
             Enib gələr bura hər su içəndə 
              Baba Dağda qanad yormuş qartallar... 
 
       --Ey dağlar mələyi, ürəyim Çiyni! 
        Səni tərk edirəm məni bağışla... 
                     Bakıda artırmaq gərək biliyni: 
        Yoluma uğur de büllur yağışla! 
 
        Çiyni kənd məktəbi öz qartalların 
        Uçurur ən yüksək zirvələrindən. 
        Bakıya yollayır İsmayılların, 
       Ayırıb canını öz ciyərindən... 
 
 
 

 
 
 
32 
    
                
Yalnız arzularda dərin məna var, 
         Könül bir atlıdır, dünya bir cıdır. 
         Nöqtə ilə bitir bütün kitablar, 
         Həyat sonluq deyil, başlanığıcdır! 
 
          İsmayıl  “müəllim olmaq” arzusun 
         Həyata keçirmək üçün yollanır. 
         Çiynidən ayrılıb, Təhsilin yolun 
         Həyatda özünə əsl Həcc sanır. 
 
          Elm Çində olsa, get arxasınca!— 
          Allahın elçisi söyləyib belə. 
          Bu böyük həqiqət dünya durunca 
          Baş proqramdır bu vətənə, elə!.. 
 
 
                   
Allah ”Oxu” dedi.  ”Quran” qiraət 
         Dərsidir bəşərin neçə əsrdir. 
         Məktəbə, kitaba eləyib beyət 
         Əsl müsəlmanlar neçə nəsildir. 
 

 
 
 
33 
 
                  Ürəyin Kəbəsin Məkkə səmtdə, 
         Zəkanın qibləsin sən Məktəbdə bil. 
         Üstünlük göstərsə, hər kim rütbədə, 
         Kitabsız yaşarsa, o, heç kim deyil! 
 
         Fərabi, Xarəzmi, əl-Kindi, Sina... 
         Çoxmudur hesabı bu dahilərin?!  
         Tanrımın Rəsulu şahiddir buna: 
         Haqq cənnətdə verib Müəllim əcrin. 
 
         Həyat bir gözəlin deyildir nazı, 
         O çox gicbəsərin taxtın devirdi. 
         Tanrının verdiyi ən böyük Ruzi 
         Ağıldır! Haqq onu qanana verdi. 
 
                  Bir qara tablodur Yazı taxtası, 
                  Bir də ağ təbaşir Məktəbin gücü... 
         Bütün ömrümüzün bəyaz mənası 
         Bu qara tabloya cəmləyir bizi!.. 

 
 
 
34 
 
                    II HİSSƏ 
 
 
 
                    
ALİ MƏKTƏB 
 
 
 
 
 
                                    

 
 
 
35 
                                    1 
 
                   
Tələbə İsmayıl o xoş illəri 
                      Yazdı  həyatının ağ səhifəsinə. 
      Hərdən də qəlbinin hicran dilləri 
       Qovuşdu Çiyninin qərib səsinə. 
 
                      O gözəl çağlardan qoy danışım mən. 
                      Tələbə illəri... O əziz çağlar... 
                      Xatirə düşdükcə bilmirəm nədən 
                      Könüllər həm gülər, həm də ki ağlar... 
 
      Dillənin, hardasız, tələbə dostlar?! 
      Həyat hər bir kəsi sınağa çəkdi. 
      Gənclik ömürlərdə əbədi bahar, 
      Dostluq könüllərdə solmaz çiçəkdir.                          
 
      Bu dostluq tarixi sınaqdan keçib, 
      Kəndlərə, şəhərə nur saçmalıydı. 
      Şərəfli Müəllim yolunu seçib, 
      Elmin sirlərindən baş açmalıydı. 
 
                       İnsanlıq yaranan gündən ta bəri 
      Ağıl qüdrətindən dərya tək daşıb... 
      İnsanlıq qət edib bütün hər yeri, 
      Məktəblə, kitabla sərhədlər aşıb.  
 
 
 
 

 
 
 
36 
       İsmayıl qatlaşıb hər əziyyətə 
       Oxudu, öyrəndi qalın cildləri. 
       Bir an ayırmadı istirahətə, 
       Bakıya ayağın qoyandan bəri. 
 
       Gənclik fürsətidir darülfünunlar, 
       Verilir anlayan, qanan hər kəsə. 
       Doğulub ölməyin nə mənası var, 
       Könül arzulara əgər yetməsə. 
 
       İsmayıl düşünür, xəyala dalıb, 
       Ömrün əvvəlini, ömrün sonunu. 
       Arzular qanadı üstünə alıb, 
       Uzaq ünvanlara aparır onu... 
 
      (Duz-çörək, düz çürək yeyib böyüdük: 
     Atalar-analar buna öyrətdi. 
     Daim özümüz tək könlümüz böyük 
     Məqsədlər, arzular ardınca getdi.) 
 
     Yalana, doğruya bölünüb dəhir: 
     Müşküldür məqsədə düzlüklə yetmək. 
     Müəllim olmağın ilkin şərtidir, 
     Bu əyri dünyanın düz yolun getmək. 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
37 
 
                    Müəllim qaydalar, qanunlar dili
                   ”Məxzənül-əsrar”a düşən açardır. 
                    Qalmaz pünhanların bağlı kilidi, 
                    Nə qədər dünyanda müəllim vardır. 
 
                    Nizamı baqidir bu yerin, göyün, 
                    Nizam kainatın gözəlliyidir. 
Qaydasız yaşamaq istəyənlərin 
                    Yeri Afrikanın cəngəlliyidir! 
 
 Tanrı elçilərin Müəllim kimi 
 Göndərdi dünyaya,- öyrədin,- deyə. 
 Din də din deyildir, yoxsa təlimi, 
                  “Quran” bir Oxudur,-öyrənin,- deyə. 
 
  İman bu dünyada insanılq yolu: 
                     Anla iman nədir, anla din nədir... 
 Müəllim Tanrının ilk apostolu, 
                     Məktəb yer üzünün ilk məbədidir! 
 
  Əsl pedaqoqa mərifət gərək, 
Nümunə göstərə o cəmiyyətə. 
Hər işıqlı zəka, hər odlu ürək 
Mürşid olmalıdır mürid millətə. 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
38 
 
...Seminar dərsləri, mühazirələr, 
Beyin yorulsa da, könül yorulmur. 
Tökülür alnından kağızlara tər: 
Həyatda heç bir şey zəhmətsiz olmur. 
 
Qalın kitablarla keçir günləri, 
İsmayıl oxuyur hər gecə, gündüz... 
Pedaqoji təhsil alandan bəri 
Nə ürək dincəlir, nə də gözləri. 
 
Vaxtı boş keçirə bilməz o, çünki 
Bu gün tələbədir, sabah-- Müəllim! 
Bilənlər bunu da yaxşı bilir ki, 
Oxuyub yazmaqdan yaranır elm. 
 
Açır ”Didaktika” kitablarını. 
Müəllimlik deyil hər kəsin işi. 
Bugünkü yaddaşda yaşayır hamı: 
Bəşərin sabahı, həm də keçmişi... 
 
Elm bir yarışdır, Məktəb bir klub: 
Qələbə yüksəldir millətin adın. 
İnsan yaranandan sitayiş olub. 
Kitabdır məbudu ilk etiqadın. 
 
Tələbə İsmayıl asudə dəmdə 
Açıb səhfələyir ”Gündəliy”ini: 
Yeni elmlərlə bərabər, həm də 
Həyatla artırır öz biliyini... 
 

 
 
 
39 
 
Gəlin, biz də baxaq bu “Gündəliy”ə, 
Yazılan hər sətir ”Tarix”dir  deyə: 
 
--Övliya Çələbi deyib bir zaman, 
Batini göz ilə, bəsirət ilə 
Görünən dünyaya bax ki, ey İnsan, 
Gürdüyün bir gerçək deyildir hələ... 
 
Bir kor, ya bir çolaq doğulsa biri, 
Qəzavü-qədərdir düşdüyü halı. 
Allaha duadan durmasın geri, 
Üqbada əcrini alar məlalı. 
 
O kəs ki, dünyada şikəst edilər
Ya da namusunu verər əlindən. 
Ona da gülməsin gərək bir nəfər, 
Məzhəkə quraraq faciəsindən. 
 
Bəla o bəladır: şəxs kasıb ola, 
Həm də ki əxlaqsız, arsız və nadan... 
Bu bir rüsvayçılıq gərək sayıla, 
Heç vaxt adam olmaz belə bir heyvan!.. 
 
Kasıblıq dünyada bir dərd deyildir, 
Baxıb bu halına utansın bəşər. 
Var-dövlət küləyi hər səmtə əsir: 
Səadət rəhni deyil simuzər. 
 
 
 

 
 
 
40 
 
     Rəhmətlər ruhuna Övliya sənin, 
                  Rüsvayçılıq haqda haqdır hər sözün. 
     Bu gözəl millətin, gözəl Vətənin 
                  Tanrı bağlamasın bəsirət gözün!.. 
 
                   Kasıblıq da gördük həyatda, əlbət, 
                   Cahan savaşında keçdi ömrümüz. 
                   Yarıac-yarıtox yaşadıq, fəqət 
     Təlim-tərbiyəsiz yaşamadıq biz. 
 
                   Tanrı elçilərin Müəllim kimi 
     Göndərdi bəşərə Dərs öyrətməyə. 
     Bir din din sayılmaz yoxsa təlimi, 
    ”Quran” bir OXU-dur, kasıba, bəyə! 
 
     Bəşər yarandığı gündən ta bəri 
     Ağlının gücündən dərya tək daşır. 
     Qanada çevirib bu bilikləri 
     Məktəblə, Kitabla zirvələr aşır... 
 
     Elm İlahinin odudur! Sanma 
     Biriylə başlayıb, biriylə bitdi. 
     Bəşər yaranandan bəri daima 
    Məktəb sona çatmaz bir Estafetdir. 
 
 
 
 
 

 
 
 
41 
 
              
Müəllim millətin, xalqın içində 
                Ən uca mənəvi zirvədir, sondur... 
                Həyat nə qədər var: Haqqın gözündə 
                Müəllim İlahi bir etalondur!..    
 
                                   6 
 
                  Burada bir söhbət açım sizə mən 
                 “Estafet” adlanan bir Gündəlikdən. 
 
 
 
              
  Tələbə İsmayıl hər axşam bir az 
                  Yazıb ağ kağıza bildiklərini, 
                  Özündən sonraya qoyubdur miras 
                  Gündəlik şəklində son Dəftərini... 
 
 
 

 
 
 
42 
 
               Vaxtı boş keçirə bilməzdi, çünki   
               Bu gün tələbədir, sabah--MÜƏLLİM! 
               Bilənlər bunu da yaxşı bilir ki, 
               Oxuyub yazmaqdan yaranır ELM! 
 
               Gəlin, birgə baxaq bu Gündəliyə
               Yazılmış hər sətir Tarixdir deyə: 
 
*** 
            --Əsil pedaqoqda mərifət gərək, 
               Nümunə göstərə bu cəmiyyətə. 
               Hər işıqlı zəka, alovlu ürək 
               Mürşüd olmalıdır əziz millətə. 
 
               Yalandır müstəbid, oğru, ya nadan, 
               İkiyə bölünüb şüurlu canlar. 
               Vardır tərbiyəli, kamallı İnsan, 
               Bir də tərbiyəsiz, cahil bir heyvan. 
 
               Hər oğru, hər qatil, hər cür hoqqabaz 
               Yalnız tərbiyəsiz adamdan çıxar.  
               İnsanlıq həddini bir santı aşmaz 
               Hər kimdə tərbiyə, mədəniyyət var. 
 
               Açıb vərəqləyək Tarixi burda: 
               Qədim Yunanıstan--Sokrat məktəbi. 
               Ana təbiətin yaşıl qoynunda 
               Yalnız elm idi ağlın kövkəbi. 
 
 

 
 
 
43 
 
         Cəhalət Sokratı (e.ə.470-399) edam edəndə 
         Dünya zülmət içrə hələ yatırdı. 
         Əflatun, Ksenofont alıb qələmə, 
         Sokratı bu günə, bizə çatdırdı... 
 
        İmperator dedi: Haqq edin mənə, 
         Sokrat işıq idi bizə gərəksiz. 
         Nifrət eləyərək onun elminə, 
         Bununçün o şamı söndürmüşük biz! 
 
         Sokrat şərəfinə, ağlı gücünə 
         Akademiya Qul Əflatun açdı. 
         Alıb ESTAFETi mürşiddən yenə 
         Ərəstu cahana nur, işıq saçdı!.. 
 
          Təlimlə, təhsillə, tərbiyə ilə 
          Özünə işıqlı yol açıb bəşər. 
          Günəş də bir gündüz deyildir hələ, 
          İnsan zəkasında açmazsa Səhər! 
 
          Bir Sokrat qanmaza güdaza getdi, 
                Min Sokrat doğuldu onun yerində. 
          İmperator öldü, Sokratsa indi 
          Yaşayır dünyanın Məktəblərində: 
 
 
 
 
 

 
 
 
44 
 
           (-Söyləyin Ləyaqət nə olan şeydir? 
          Sokrat sual verib cavab istəyir... 
          Nadan şah da olsa, lovğa səfehdir, 
           Ləyaqət- müdriklik, bilikdir!-deyir. 
 
          Cəllad ola bilməz savadlı insan, 
          Nadandır birər tüm qatı tiranlar. 
          Bizi Yunanıstan etmədi “yunan”, 
          Bizi elm etdi müdrik insanlar. 
 
          Kamillik- tərbiyə, təhsil deməkdir, 
          Ədalət kamala bağlıdır ancaq. 
          Sənə düşməndən çox şər gələcəkdir: 
          Cahili özündən tutmasan uzaq. 
 
           Nəticə-səbəbi sual-cavab bil: 
           Qürub zilli doğar, tülu sabahı. 
           Vəzifə, libas, pul bir kimlik deyil, 
          “Danış, görüm səni”: sən kimsən, axı?!* 
 
            Yalnız bilik ilə canlıdır ürək, 
            Nadan yaşamaqdan ölüm yaxşıdır. 
            Günəş  qaranlığa  qarşı olan tək, 
            Ağıl  da cahilə daim qarşıdır.) 
 
              _______ 
                 *PS: İfadə Sokrata məxsusdur.  
 
 
 

 
 
 
45 
                  Bu, köhnə düsturdur, deyildir təzə: 
                  Vicdan olan qəlbdə vətəndaşlıq var. 
                  Vicdanı özündə olan hər kəsə 
                  Vicdan güzgüsüdür digər İnsanlar. 
 
                  Müəllim vicdanın ilk etalonu: 
                  Çalış  “beş” qiymət al onun gözündə. 
                  Məktəbdir mənliyin əvvəli, sonu 
                  Dünyanın, varlığın tam mərkəzində. 
 
         Özünə qiyməti qoymayan biri 
         Ən alçaq nəzərlə süzər hər kəsi. 
         Belə ölülər var nə qədər ”diri”, 
         Gedib-gəlir yalnız quru nəfəsi... 
 
         Şərt deyil bəzəyin-düzəyin nədir, 
         Vicdanın bircənə nişanəsi var: 
         Diqqətlə ətrafa baxıb, et fikir, 
         Səni hansı gözlə görür İnsanlar. 
 
         Qoy duyub anlasın bunları bəşər, 
         Dünyalar baqidir nizamı varsa. 
         Kainat dağılıb yerə tökülər, 
         Ulduzlar Günəşi lağa qoyarsa. 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
46 
 
         Allaha, Qurana haqsızlıqdır: 
         Həyatda özgənin haqqını yemək. 
         Dünyada ən gavur kitabsızlıqdır, 
         Bazar süpürənə ”Müəllim” demək. 
 
         Müəllim millətin, xalqın içində 
           Ən uca mənəvi zirvədir, sondur... 
           Həyat nə qədər var: Haqqın gözündə 
           Müəllim İlahi bir etalondur!.. 
 
        
 7 
 
             Burada bir söhbət açım sizə mən 
                     “Estafet” adlanan bir gündəlikdən.  
                      Gəlin, birgə baxaq bu Gündəliyə, 
                      Yazılmış hər sətir Tarixdir deyə: 
 
                     --Ey “İxvan üs-Səfa”! Keçdi əsrlər, 
                      Sizi unutmadı İslam aləmi. 
          Durubsuz tarixdə, bilir nəsillər: 
          Dünyada ilk Qamus yaradan kimi! 
 
                   “Səfa” qardaşları: ”İxvan üs-Səfa”. 
                    Yaxın Şərq.   X əsr.   Xilafət. 
                   51 traktat—nəhəng risalə: 
                    İslam dünyasında budur həqiqət! 
 
 
 
 

 
 
 
47 
 
              
Müslüm Əndəlüsdən alıb Avropa 
Çevirdi “Qamus”u bütün germana... 
Su töküb İnkiviz od-tonqallara, 
Biz elmi qaytardıq qərbli insana*. 
 
Əflatun, Ərəstu İslamdan keçib, 
Səlib Avropaya müyəssər oldu. 
Böyük Nyutonlar zəhmətlər çəkib, 
İbn-Sinalardan sonra doğuldu... 
 
...Dünyanın Birinci darülfünunu 
Bağdadda qurulmuş ”Nizamiyyə”dir. 
Səlcuq Alp Arslanım açmışdır onu, 
Tarix: 1066 milad ildədir!.. 
 
Cəmi beş il sonra Malazigirddə 
Yenildi Bizansın məşhur ordusu. 
Durdu Türkiyəmin doğduğu yerdə 
Qələmli, Qılınclı Turan Ordusu! 
 
Qoy Tarix söyləsin, tərəf tutmayaq, 
Qələm, yoxsa Qılınc yendi Yunanı?.. 
Qələmi Qılınca durarsa dayaq, 
         Zəfər izləyəcək hər vaxt Turanı. 
   
------------------- 
  *PS: Bu tarixi fakt dahi postmodernist yazar Umberto Ekonun 
şatolar, tacirlər və şairlər haqqında yazdığı  “Ortaçağ” kitabının 
“Bilim və Teknik” bölməsində təfsilatlı şərh edilmişdir. Bax. 
İstanbul. “Alfa.Tarih”nəşri, 2015-ci il.  
 

 
 
 
48 
600 min kitab--bir Mədrəsədə 
İkinci min ilə işıq, nur saçdı. 
600 min şagird: hesab, həndəsə... 
Turana Türkiyə yolunu açdı!.. 
 
Xətib Təbrizilər, əl-Qəzalilər... 
Urməvi, Bərdəvi, Sübhəverdilər!.. 
Hər biri tarixdə Qızıl bir səhər! 
Elm ilə zülmətə sinə gərdilər!.. 
 
 
 
           Xaqani məktəbi. Ulu Şirvanım! 
           Dünyaya İntibah gətirdi gəldi. 
           Fəxr edir Səninlə Azərbaycanım: 
           Can Vətən Tarixim necə gözəldi! 
 
 

 
 
 
49 
 
 
                 
Nəsimi, Həbibi, Füzuli, Seyid... 
                    Hər biri dünyanın şah məktəbidir. 
                    Hər biri bir Qazi, hər biri şəhid, 
                    Hər biri bir mövla, bir Çələbidir! 
 
                  ...Cığatay bir yalnız Teymur xan deyil, 
                   Herat məktəbidir, Nəvailərdir. 
                   Durub Bayraq kimi səflə elə bil: 
                   Əbru, Səmərqəndi, Mirxond,      
                                                        Xandəmir!.. 
 
                   Qoca Hindistanı Mahmud, Babur yox, 
                   Behzad, Sultanəli, Vaizlər tutdu. 
                   Mənim ürəyimi ağrıdır bu çox: 
                    Nədən öz tarixin Turan unutdu? 
 
 

 
 
 
50 
 
                                       8 
 
                    İsmayıl müəllim ”Gündəliy”ində 
                   Tək bircə nəfərə ayrı yer verib. 
                   O, böyük dahiyə özülüyündə 
                   Xüsusi iltifat, hörmət gəstərib!! 
 
                    Ayırıb diqqəti biz də ayrıca 
      Xüsusi mənada yanaşdıq Ona; 
      Məktəb tariximdə bütün mənada 
      Seyid Əzimimin tək olduğuna! 
 
                  
                 
Tarixin sınağı, imtahanları 
       İçində hər kəsin qiyməti yatır. 
        Bəşər pətək üstə deyildir arı: 
      Tale insanlarda fərqlər yaradır. 

 
 
 
51 
 
 
 
                                                 *** 
            Çəkilibdir ən uca ərşi-müəllayə Seyid, 
       Dönə, Allah, nə ola, bir də bu dünyayə Seyid!! 
 
     Döyünən qəlbə odur sevgi-məhəbbət gətirən, 
       Bir könül qasididir hər büti-zibayə Seyid. 
 
       O, behişt, cənnətin öz ilk maarif xadimidir: 
       Verə üqbadə də dərs Xızra, Məsihayə Seyid. 
 
     Qoca Şirvanımın ən ülvi, uca zirvəsidir: 
       Çəkə dünya üzünə dağlar ilə sayə Seyid. 
 
 
    
 

 
 
 
52 
         
Bu könül xəstəsinə, söylə, təbib neyləyəcək, 
             Dəva-dərmandı özü dərdlərə dəvayə Seyid.  
 
           Oxu, ey bülbüli-zar, bağü-gülüstanda səhər, 
             Güli-həmradı bütün bülbüli-şeydayə Seyid. 
 
           Seyidanə, ey Ata, şeyrü-qəzəllərlə yaşa, 
              Həmi dünyayə hökmdardı, həm üqbayə Seyid. 
                                         *** 
         1869-cu il!.. 
           Seyid məktəb açdı doğma Şirvanda. 
           Milli bir ruh olub, elədi mənzil 
         Bu ilk Ana dilli məktəb Turanda! 
 
    -- “Cəfər, ey nuri-dideyi-Seyyid! 
          Qönçeyi-növrəsideyi-Seyyid! 
       ...Demə bu kafər, ol müsəlmandır, 
          Hər kimin elmi var, o, İnsandır! 
 
          Elm bir nur, cəhl zülmətdir, 
          Cəhl cəhənnəm, elm cənnətdir. 
          Sənə hər kimsə elm edər təlim, 
          Ona vacibdir eyləmək təzim. 
 
          Harda gördün ona “Salam!” eylə, 
          Baş əyib önündə ehtiram eylə. 
       ...Bil ki, ustadın, ey rəşid püsər, 
          Sənə ruhaniyyətdə oldu pədər. 
 
 
 
1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə