KİtabxanaşÜnasliq



Yüklə 2.47 Mb.
Pdf просмотр
səhifə1/12
tarix19.06.2017
ölçüsü2.47 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


 
İSSN 2079-4150 
AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI  
TƏHSİL NAZİRLİYİ 
BAKI DÖVLƏT UNİVERSİTETİ 
KİTABXANAÇILIQ-İNFORMASİYA FAKÜLTƏSİ 
 
 
 
KİTABXANAŞÜNASLIQ  
VƏ 
BİBLİOQRAFİYA
 
 
 
Elmi-nəzəri, metodik və təcrübi jurnal 
№1 (32)  * 2013 
 
 
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya 
Komissiyası Rəyasət Heyətinin 2010-cu il 30 aprel tarixli (protokol 
№10-R) qərarı ilə təsdiq olunmuş
 
 
1997-ci ilin oktyabrından çıxır 
 
 
 
 
BAKI - 2013 

10 
 
KBT – 78 
K 73 
Təsisçi və baş redaktor:                   professor Xəlil İSMAYILOV 
Məsul katib:                                    Rəşad QARDAŞOV 
           
REDAKSİYA HEYƏTİ:
 
 Pr
ofessor Abuzər XƏLƏFOV 
 Professor Zöhrab ƏLİYEV 
 Professor Bayram ALLAHVERDİYEV 
 Dosent Nadir İSMAYILOV 
 F.e.d. Aybəniz ƏLİYEVA-KƏNGƏRLİ 
Dosent Knyaz ASLAN  
 T.f.d. Kərim TAHİROV 
 Tamella İSMİXANOVA 
 Mələk HACIYEVA 
 
 
K  73  Kitabxanaşünaslıq  və  biblioqrafiya:  elmi-nəzəri,  metodik  və  təcrübi 
jurnal. –B.: Bakı Universiteti Nəşriyyatı, 2012. - №1. ---s. 
 
Redaksiyanın ünvanı: 
AZ-1073/1. Bakı şəhəri, Zahid Xəlilov küçəsi 23, 
2 №-li tədris korpusu, IV mərtəbə, Kitabxanaçılıq-informasiya fakültəsi, 
“Kitabxanaşünaslıq və biblioqrafiya” jurnalının redaksiyası 
Telefon: 510-17-60 
 
 
 
© “Kitabxanaşünaslıq və biblioqrafiya”,  2013 

11 
 
İSSN 2079-4150 
МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ  
АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ 
 
БАКИНСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ  
БИБЛИОТЕЧНО-ИНФОРМАЦИОННЫЙ ФАКУЛЬТЕТ 
 
 
БИБЛИОТЕКОВЕДЕНИЕ  
И 
БИБЛИОГРАФИЯ
 
 
 
Научно-теоретический, 
Методический и практический журнал 
 
№1 (32)  * 2013 
 
 
Утвержден решением Президиума Высшей Аттестационной 
Комиссии при Президенте Азербайджанской Республики от 30 
апреля 2010 года (протокол №10-R).  
Выходит с октября 1997 года
  
 
 
 
 
БАКУ – 2013 

12 
 
ББК – 78 
K 73 
Учредитель и  
главный редактор:                      профессор Халил ИСМАИЛОВ 
 
Ответственный секретарь:    доцент Рашад ГАРДАШОВ 
 
РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ

Профессор Абузар Халафов  
Профессор Зохраб Алиев  
Профессор Байрам Аллахмердиев 
Доцент Надир Исмаилов 
Д.ф.н. Айбениз Алиева-Кенгерли 
Доцент Князь АСЛАН      
К.н.д. Керим Тахиров  
Тамелла Исмиханова  
Мелек Гаджиева  
 
 
K 73 Библиотековедение и библиография: Научно-теоретический, мето-
дический и практический журнал. –Б., Изд-во Бакинского Университета
2012. - №1. ---s. 
 
Адрес редакции: 
AZ-1073/1 г.Баку, ул. Захида Халилова 23, 
учебный корпус №2, этаж IV, Библиотечно-информационный 
факультет, редакция журналa 
«Библиотековедение и библиография» 
Тел.: 510-17-60 
 
 © «Библиотековедение  и библиография», 2013 

13 
 
İSSN 2079-4150 
MINISTRY OF EDUCATION   
OF AZERBAIJAN REPUBLIC   
 
BAKU STATE UNIVERSITY  
LIBRARIANSHIP AND INFORMATION 
DEPARTMENT 
 
 
 
 
  
LIBRARIANSHIP  
AND BIBLIOGRAPHIY 
 
 
Scientific and theoretical, methodical and practical journal  
 
№1 (32)  * 2013 
 
 
Approved by the decision of the Presidium of the Supreme 
Attestation Commission Under the President of the Republic of 
Azerbaijan from 30 April 2010 (protocol №10-R). 
 
Publishing since October 1997.
 
 
 
BAKU – 2013 

14 
 
LBC – 78 
K 73 
Founder and editor in chief:              professor Khalil ISMAILOV   
Executive secretary:                         Rashad GARDASHOV 
           
EDITORIAL BOARD: 
Professor Abuzar Khalafov  
Professor Zohrab Aliyev   
Professor Bayram Allahverdiyev 
Docent Nadir Ismailov 
Ph.D. Aybeniz Aliyeva Kengerli 
Docent Knyaz ASLAN   
Ph.D. Kerim Tahirov 
Tamella Ismihanova 
Melek Hajiyeva 
 
 
K  73  Librarianship  and  bibliography:  The  scientific-theoretical,  methodical 
and practical journal, –B., Publisher of Baku University, 2012. - №1. ---s. 
 
Editorial address: 
 
AZ-1073/1, Baku, st. Zahid Khalilov, 23, an educational building №2, 
 Floor IV, Librarianship and information depertment?  
Edition of “Librarianship and bibliography” journal; 
Tel.: 510-17-60 
 
 
 
© “Librarianship and bibliography”, 2013 
 

15 
 
 
MÜNDƏRİCAT 
 
X.İSMAYILOV                     H.Ə.Əliyevin əsərlərinin Respublika kitabxana 
                                                 resurslarinin  formalaşmasinda.........................................9-16 
 
 
 
N.İSMAYILOV                     Azərbaycan aviasiyasının tarixi  biblioqrafik informasiya    
X.AĞAYEVA                         mənbələrində.......................................................................17-24 
 
S.XƏLƏFOVA                      Korporativ Kitabxana-informasiya şəbəkələri  
                                                kitabxana-informasiya texnologiyalarinda 
                                                yeni istiqamət kimi.............................................................25-30 
 
R.QARDAŞOV                     Kitabxanaçiliq  təhsilində beynəlxalq təcrübənin 
                                               Aktual problemləri..............................................................31-39 
 
Z.RZAYEVA
                        
Електрон информасийа ресурслары китабхананы  
                                               информасийа потенсиалынын артырылмасы васитясi кими.............40-47 
 
E.GULALIYEV                   Kitabxanalarin müasir dövrdə vəziyyəti..........................48-53 
 
M. ABBASOVA                   Elmi texniki tərəqqinin  təhsilin inkişafinda rolu............54-65 
Z .PAŞAYEVA                     
 
K.MƏMMƏDOVA              Pуллу китабхана-информасийа хидмятляриня  гиймятг 
                                                ойманын стратеэийа вя таrixi................................................66-74 
 
İ.ƏLIYEVA                          Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi   
                                               üzrə biblioqrafik verilənlər bazasinin  
                                                yaradilmasinin bəzi məsələləri............................................75-84 
  
О.АЬАМИРЗЯЙЕВ          Kитабхананын кадр  менеъменти вя онун спесифиk                   
                                              хцсусиййятляр....................................................................85-90 
 
A.ƏHMƏDOVA                 Telejurnalistikanin yeni yaradiciliq prinsipləri 
                                              və azərbaycan gerçəkliyi.....................................................91-101 
 
T.MIRZƏYEVA                “Heydər Əliyev adina Baki-Tbilisi-Ceyhan neft  
                                              kəməri” biblioqrafik mənbə kimi......................................102-107 
 
Y.QAZIYEV                       Azərbaycanda məktəb kitabxanalarinin inkişaf                            
                                              tarixindən...........................................................................108-114 
 
Ş.HÜSEYNOVA                 Elmi kitabxana və xarici ədəbiyyat şöbəsi bu gün...........115-119 
H.MƏMMƏDOVA            Müasir dövrdə milli kitabxana fondunu  

16 
 
                                              formalaşdiran mənbələr...................................................120-130  
A.MƏMMƏDQIZI            Ümumilli lider Heydər Əliyevin  kitabxana  
                                             siyasətinin fəlsəfəsi.............................................................131-137 
 
 D.MƏHƏMMƏDLI                Elektron kataloqun mahiyyəti, məzmunu, 
                                                    dünya kitabxanalarinda yaranmasi və inkişafi   
                                                    mərhələləri...................................................................138-150 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

17 
 
СОДЕРЖАНИЕ  
 
Х. ИСМАЙЛОВ 
     
       
Г.Aлиева работ республиканской библиотеки 
                                  роль формирования ресурсов......……………..…….…9-16 
 
Н. И. ИСМАИЛОВ,            Библиометрический анализ библиографического 
Х.
 
Т .АГАЕВА                      указателя «История авиации в Азербайджане».........17-24
 
С.А.ХАЛАФОВА                Корпоративные библиотечно-информационные  
                                                сети как новое направление в 
                                                библиотечно-информационных технологиях……...25-30 
 
Р.ГАРДАШОВ                    Aктуальные проблемы международного опыт                
                                               библиотечном образование……………………………..31-39
 
  
З.РЗАЕВА
                            
Электронные информационные ресурсы  
                                               как способ  повышения информационного  
                                               потенциала библиотеки....................................................40-47
 
Э. ГЮЛАЛИЕВ                  Cитуация  Библиотек в современное время…….……48-53 
 
M. АББАСОВА                   Ролъ научно- технического прогресса в развития    
З. ПАШАЕВА                      оброзования..............................................................……..54-65 
 
К. МАМЕДОВА                 Cтратегия и тактика ценообразования на 
                                               платные  формы библиотечно-информационного                 
                                               обслуживание.....................................................................66-74 
 
И.АЛИЕВА                         Некоторые примеры создание библиографических  
                                              баз данных экологии и охраны 
                                              окружающей среды ...........................................................75-84 
                                                   
О. АГАМИРЗАЕВ             Kадровый менеджмент в системе  
                         библиотечно-информационной деятельности..............85-90
 
 
 
А.АХМЕДОВА                   Hовые творческие принципы тележурналистики и а 
                                              Aзербайджанская действительность............................90-101 
 
Т. МИРЗОЕВА                   «Hефтепровод  Баку-Тбилиси-Джейхан  имени  
                                               Гейдара  Алиева» как  иблиографический                       
                                               источник………………………………………………..102-107 
 
Ю. ГАДЖИЕВ                    Развитие школьных библиотек..................................108-114 
 
Ш . ГУСЕЙНОВА
           
Научная библиотека и Иностранного отдела  
                                              литературы сегодня……………………………......….115-119 
 

18 
 
Х. МАМЕДОВА                Обладатель мастер библиотека ресурсов и                                                                                                      
                                              информации  поисковые системы…………………...120-130 
 
А.МАМЕДКЫЗЫ            
Философия библиотечной политики 
                                              общенационального лидера Азербайджана 
                                              Гейдара Алиева
……………………………………….131-137 
 
  Д.Г. МАГОМЕДЛИ       Создание суть и содержание електронного 
                                              каталого в библиотек                        
                                              мира…………………………………………...…………138-150 
 
 
 
                                                                    
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

19 
 
CONTENTS 
 
 
K. ISMAYILOV                The  role of  H.Aliyev’s works information 
                                              of library  resource .....................................………………9-16  
 
N. I. ISMAILOV                A new reference book devoted to the 
K.T.AGAYEVA                 well-known scholars…………………………………...….17-24 
 
.A.KHALAFOVA             The corporative library information networks as  
                                             the new direction in the library-information  
                                             technology.........................................................................25-30 
 
 R.GARDASHOV             Continuous
 
educational system on the profession 
                                            of librarianship…………………………………………..…55-63 
 
Z.RZAYEVA                     Electronic Information Resources as a Means of Building the                            
                                            Library Information Potential: Experience of the  
                                            Central Scientific Library of ANAS…………………...……64-68 
 
E. GULALIYEV               Situation of the libraries in the modern time…………...…48-53 
 
M. ABBASOVA               The role of scientific and technical proqress in the      
Z. PASHAYEVA              development of education …………………...……..……….79-84 
K. MAMMADOVA         Strategy and tactics of pricing on paid forms  
                                            library and information service............................................66-74 
 
İ.ALIYEVA                       Some tasks creating bibliographic databases for  
                                            ecology and security of environment
.
………………….…….75-84 
 
O. AGAMIRZAYEV      Personnel management in the system of library and   
                                            information activities…………………………….......………85-90 
A. AHMEDOVA              New creative journalism principles and 
                                           Azerbaijani reality…………………………………………..91-101 
 
T.  MIRZAYEVA          "Baku-Tbilisi-Ceyhan oil pipeline namet  after  
                                           Heydar Aliyev" as a source of  bibliographic......................102-107 
 
Y. HACIYEV                  Development of school  libraries……………..…………..108-114 
 
S. HUSEYNOVA          Scientific library and the department of 
                            foreign literature today…………………………………… 115-119 
H.MAMMADOVA       Holder of a master of library resources and information  
                                          search systems………………………………………….....120-130
  
 
A.MAMMADGIZI
      
Philosophy library policy of national leader  

20 
 
                                         Heydar Aliyev……………………………………………..131-137
 
 
  D.MAHAMMADLI        The importance, contents of electronic 
                                              catalogues  and its formation and  
                                              development in the world libraries..................................138-150 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

21 
 
Xəlil İSMAYILOV  
Əməkdar mədəniyyət işçisi 
                                                                          tarix elmləri doktoru, professor 
 
H.Ə.ƏLIYEVIN ƏSƏRLƏRININ RESPUBLIKA KITABXANA 
RESURSLARININ  FORMALAŞMASINDA ROLU. 
 
Açar sözlər: Kitabxana resursları, H. Əliyevin əsərləri, kitabxana 
fondunun formalaşması, milli ideologiyanın formalaşması
 
Key words: Library resources, library fund formation, formation of 
national ideology, H. Aliyev s 
 traces. 
 
Ключевые словы:
 
Библиотека ресурсов, формирование библиотечного 
фонда, формирование национальной идеологии, следы Г. Алиева с. 
 
 
           Dünya şöhrətli ictimai- siyasi xadim, xalqımızın böyük oğlu Heydər 
Əliyev  1969-cu  ildə  hakimiyyətə  gəldikdən  sonra  respublikamızın 
inkişafında  çox  böyük  və  misilsiz  işlər  görmüşdür  və  ulu  öndərimizin 
Azərbaycana  rəhbərlik  etdiyi  illər  müasir  tariximizə  qızıl  hərflərlə 
yazılmışdır.  Xüsusilə  ötən  əsrin  70-80-ci  illərində  və  müstəqillik  illərində 
Azərbaycanın 
inkişafı, 
dövlətçiliyinin 
möhkəmləndirilməsi 
dahi 
şəxsiyyətin adı və fəaliyyəti ilə bağlıdır. 
           Məhz bu illərdə Heydər Əliyev rəhbər olduğu Azərbaycanın bütün 
məsuluyyətini öz çiynində daşımış, onu bir dövlət, xalqımızı bir millət kimi 
tarixin  ağır  və  sərt  sınaqlarından  uğurla  çıxarmış  müasir  Azərbaycanın 
işıqlı sabahının etibarlı bünövrəsini yaratmışdır. 
            Bu  gün  Azərbaycan  onunla  eyni  vaxtda  müstəqillik  əldə  etmiş 
keçmiş  ittifaq  respublikalarının  bir  çoxundan  irəlidədir.  İstər  iqtisadi-
sosial sahədə, istərsə də  demokratiyanın inkişaf səviyyəsinə görə misilsiz 
tərəqqi  yolu  keçmişik.  Bu  uğurlar  Heydər  Əliyev  fenomeni  ilə  bir  başa 
bağlıdır.  Onun  cəsarətli  qərarları,  həyata  keçirdiyi  köklü  islahatlar 
Azərbaycanı büsbütün dəyişib. Əlbəttə, digər mühüm amil 70-80-ci illərdə 
yaradılmış bazadır, əsası o vaxt qoyulmuş ənənələrdir. 
           Ümumilli  liderin  Azərbaycanda  milli  dövlətçilik  ideologiyasının 
yaradılması, suveren dövlət təsisatlarının yaradılması və xalqımızın tarixi 

22 
 
yaddaşının bərpası istiqamətində göstərdiyi xidmətlər hər bir Azərbaycanlı 
tərəfindən  böyük  qürur  hissi  ilə  xatırlanır.  Heydər  Əliyevin  dövlətçilik  
konsepsiyasının əsas strateji xəttini də məhz həmrəylik, bütövlük, hüququn 
aliliyi  ideyaları  təşkil  etmişdir.  H.Əliyev  iradəsinin  fəlsəfəsinə  görə, 
Azərbaycançılıq, ziyalılıq da bu istinad nöqtəsindən başlayır. Çünki  milli 
ruhu  qorumağı,  inkişaf  etdirmək  və  gələcək  nəsillərə  ötürməyin  ən 
mükəmməl  forması  milli  dövlətçilikdir.  Milli  dövlətçilik  təkcə  ərazinin, 
maddi  sərvətlərin  deyil,  hətta  milli  mənəvi  dəyərlərin,  həmrəyliyin 
qorunmasından ibarətdir. 
              1993-1995-ci  illərdə  Heydər  Əliyev  ikinci  dəfə  hakimiyyətə 
gəldikdən  sonra  Azərbaycan  yeni  təhlükələrlə  üzləşdiyi  zaman  ümimmilli 
liderin çağrışı ilə əhalinin ölkə başçısının ətrafında toplanması, ona dəstək 
verməsi  milli  birlik  və  həmrəyliyimizin  tarixində  parlaq  səhifələrimizdən 
biri  kimi  yadda  qalacaqdır.  Beləliklə  1993-cü  ildə  xalqın  tələbi  ilə 
hakimiyyətə  gələn  Heydər  Əliyev  Azərbaycanı  real  məhv  olma 
təhlükəsindən xilas etmək üçün bütün qüvvəsi ilə fəaliyyətə başladı.Böyük 
siyasi  xadim  Heydər  Əliyevin  Azərbaycan  Respublikasına  yenidən 
rəhbərlik  etməyə  başladığı  1993-cü  ilin  iyunundan  1995-ci  ilin 
noyabrınadək  olan  dövrü  əhatə  edən  müstəqil  dövlət  quruculuğunun 
birinci  mərhələsi  yeni  Konistitusiyanın  əsas  qanunun  ümumxalq 
səsverməsi əsasında qəbul edilməsi və ölkənin qanunvericilik orqanı  olan 
Milli məclisə seçkilərin keçirilməsi ilə başa çatmışdır. 
             Xalqımızın  və  respublikamızın  ağır  sınaq  illəri  kimi  yazılmış  bu 
mərhələdə 
eyni 
zamanda 
Azərbaycanın 
müxtəlif 
bölgələrində 
alovlanmaqda  olan  vətəndaş  müharibəsinin  ocaqları  söndürülmüş,  təzəcə 
istiqlala  qovuşan  ölkəmizin  ərazisinin  xırda  federativ  qurumlara 
parçalanmasının  qarşısı  alınmış,  milli  dövlətçiliyin  formalaşması 
istiqamətində  mühüm  addımlar  atılmış,  vətəndaş  həmrəyliyi  bərqərar 
olunmuş,  qanunsuz  silahlı  dəstələr  ləğv  edilmiş,  ictimai-siyasi  sabitlik 
yaranmış, milli ordu quruculuğu prosesinə başlanılmışdır.Bir məsələni yeri 
gəldiyinə görə qeyd etmək lazımdır ki, Heydər Əliyevin fəaliyyəti ilə ordu 
quruculuğu  daha  ciddi  problemlərdən  biri  kimi  hələ  70-ci  illərdən  ulu 
öndərin  təşəbbüsü  ilə  xüsusi  bir  problem  kimi  onun  diqqət  mərkəzində 
olmuşdur.  Belə  ki,  1972-ci  ildə  ali  hərbi  məktəbin  yaradılması  və 
azərbaycanlı  gənclərin  hərbi  təhsilə  cəlb  olunması  xüsusi  diqqət 
mərkəzində  olmuşdur.  Bu  sahədə  Azərbaycan  Kommunist  Partiyası 
Mərkəzi  Komitəsinin  xüsusi  qərarı  olmuş  və  qərara  uyğun  olaraq 
Azərbaycanın  rayonlarına  qərarın  yerlərdə  təbliği  və  azərbaycanlı 
gənclərin  hərbi  ali  məktəblərə  hazırlanması  kompaniyası  həyata 
keçirilmişdir.  Məqalənin  müəllifi  həmin  kompaniyada  iştirak  etmiş  və 
respublikanın  kənd  rayonlarında  İmişli,  Beyləqan,  Fizuli,  Zəngilan 

23 
 
rayonlarında təbliğat işində fəal iştirak etmişdir. Onu da qeyd edim ki, bu 
qərar  bütün  insanlar  tərəfindən  birmənalı  qarşılanmışdı.  Bəzi  insanların 
fikirləri belə idi ki, onsuz da rus ordusu bizi qoruyur, digərləri isə xüsusilə 
gələcəyi  görən,  qiymətləndirən  və  dərin  düşünən  insanlar  bu  qərarı 
vaxtında  qəbul  olunmuş  H.Əliyevin  uzaqgörən  siyasəti  kimi  qəbul 
etmişdilər.  Nəhayət  1990-cı  illərin  əvvəllərində  Azərbaycan  öz 
müstəqilliyini  əldə  etdiyi  bir  zamanda  1990-cı  il  20  Yanvar  rus 
qoşunlarının Azərbaycan xalqına divan tutduğu bir vaxtda Respublikada 
ali  hərbi  məktəblərin  yaradılması  çox  düşünülmüş  və  xüsusi  əhəmiyyətli 
addım olması məlum oldu. Milli ordunun yaradılmasında Ali məktəblərin 
yaradılması  rəhbər  zabit  heyyətinin  formalaşması  ordu  quruculuğunda 
hələ    SSRİ  dövründə  atılan  bu  addım  Heydər  Əliyev  siyasətinin 
uzaqgörənliyi  və  düzgün  olması  ilə  şərtlənirdi.Ümumiyyətlə  H.Əliyevin 
ikinci dəfə hakimiyyətdə olduğu dövrdə ciddi və olduqca gərgin həyatı və 
dövlətçilik problemləri ilə qarşılaşdığı qeyd olunmaqla bir məsələ də etiraf 
olunmalıdır  ki,  böyük  dövlət  xadimi,  dünya  şöhrətli  siyasətçi  Heydər 
Əliyev  Respublika  prezidenti  kimi  fəaliyyəti  dövründə  onun  çevik 
diplomatiyası, səriştəli fəaliyyəti və misilsiz qabiliyyəti nəticəsində bu dövr 
uğurla yekunlaşdırılmışdır. 
              Heydər  Əliyevin  uğurlu  siyasəti  Azərbaycanda  müstəqilliyimizin, 
dövlət quruculuğumuzun tarixi kimi həmişə diqqət mərkəzində olmuşdur. 
             Müstəqillik  illərində  dövlət  rəhbəri  kimi  H.Əliyevin  imzaladığı 
bütün  sənədlər,  bütün  mərhələlərdə  televiziya  və  mətbuatda  geniş  şəkildə 
işıqlandırılmış,  sonralar  sanballı  əsərlər  kitab  kimi  çap  olunmuşdur. 
H.Əliyevin 
təkcə 
mədəniyyət 
haqqında 
müraciətləri, 
çıxışları, 
müsahibələri, təbrikləri kitabça halında üç cilddə 1969-1982 və 1993-1996-
cı illəri əhatə etməklə nəfis şəkildə çap olunmuşdur. Bu üç cildlik “Heydər 
Əliyev və mədəniyyət” adlandırılan üç cildlik bu göstəricidə faktiki olaraq 
uzun  müddəti  əhatə  edən  bir  dövrdə  Azərbaycan  mədəniyyət  tarixinin 
böyük  bir  səlnaməsi  qələmə  alınmışdır.  Azərbaycan  Respublikası 
Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin xüsusi lahiyyəsi əsasında hazırlanmış, 
lahiyə rəhbəri Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəz Qarayev, tərtib edənlər 
Sevda  Məmmədəliyeva  və  Teymur  Əhmədovdur.  Bizə  belə  gəlir  ki,  üç 
cilddə çap olunmuş “Heydər Əliyev və mədəniyyət” kitabları Azərbaycan 
mədəniyyət tarixi haqqında geniş və müfəssəl məlumat verir. Belə əsərlərin 
yazılması Azərbaycan tarixinin mədəniyyət tarixi bölməsinin ardıcıl, tarixi 
faktlara  əasaslanan  bir  hissəsi  kimi  qəbul    olunmalıdır.  Tarixi  
araşdırmalarla      məşğul  olan  tədqiqatçılar  uzun  bir  dövr  ərzində  1969-
2003-cü  illərdə  mədəniyyət  və  mədəni  quruculuq  haqqında  bitkin 
məlumatları  əldə  etmək  imkanına  malik  olurlar.  H.Əliyevin  bütün 
əsərlərinin  və  onun  haqqında  yazılmış  əsərlərin  kitabxana  fondlarında 

24 
 
komplektləşdirilməsi  daha  çox  diqqətə  layiqdir.  Son  illərdə  H.Əliyevin 
əsərləri ilə  yanaşı klassik Azərbaycan ədəbiyyat nümunələrinin kitabxana 
fondlarına verilməsi olduqca tədqirə layiqdir.  
         İstər  Dövlət  kitabxana  şəbəkələrinin,  istərsə  də  ayrı-ayrı  idarə  və 
müəssisələrin  tabeliyində  fəaliyyət  göstərən  kitabxanalarda  H.Əliyev 
əsərlərinin  üstünlük  təşkil  etməsi  Azərbaycan  tarixi,  mədəniyyəti, 
incəsənəti, dövlətçilik tarixi, Azaərbaycanın keçmişi və bu günü haqqında 
məlumat əldə etməyə imkan verir. 
          Maraqlı  cəhət  bundan  ibarətdir  ki,  bu  əsərlər  respublikamızın 
kitabxana  fondlarına  daxil  olarkən,  bir  çox  iri  elmi  kitabxanalarda  bu 
əsərlərin  xüsusi  bölmələrdə  və  ayrı-ayrı  mövzularda,  həm  də  xronoloji 
ardıcıllıqla  onların  elektron  versiyaları  yaradılır.  Həm  adlar  göstəricisi, 
həm  də  bütöv  məzmunu  üzrə  disklərə  və  ya  kompüter  yaddaşına 
köçürülür. Bu isə tədqiqatçıların axtarış və istifadə imkanlarını artırır. 
             Son  illərdə  məlum  olduğu  kimi  elm  və  maarifin  inkişafı  ilə 
əlaqədar  Respublikamızda  orta  məktəblərin  işinin  günün    tələbləri 
səviyyəsinə çatdırılması  istiqamətində  Azərbaycan prezidenti , respublika 
hökuməti,  xüsusilə    Heydər  Əliyev  fondunun  prezidenti,  Azərbaycanın 
birinci  xanımı,  YUNESKO  və  İSESKO-nun  xoşməramlı  səfiri  Mehriban 
xanım Əliyeva orta məktəblərin tikintisi, təmiri və yenidən qurulmasında 
ardıcıl iş aparır. 
            Hər bir yeni tikilən məktəb binaları təhvil verilərkən onun yeni tipli 
kitabxanalarının  olması  nəzərdə  tutulmuşdur.  Bu  gün  Azərbaycanda 
4500-dən çox orta məktəb fəaliyyət göstərir ki, onların hər birində xüsusi 
əşya  və  avadanlıqlarla  təchiz  olunmuş  kitabxanalar  fəaliyyət  göstərir. 
Xüsusilə yeni tikilmiş və təmirdən çıxan binalardakı kitabxanalar əşya və 
avadanlıqlarla yanaşı klassik Azərbaycan ədəbiyyatı ilə yanaşı H.Əliyevin 
əsərləri  və  Respublika  prezidenti  İlham  Əliyevin  əsərləri  ilə  təmənnasız 
olaraq məktəb kitabxanalarına verilmişdir. 
          Məktəb  kitabxanalarının  fondlarında  hazırki  məqamda  H.Əliyevin 
əsərlərinin şagird və pedoqoji heyyət arasında geniş təbliğat işi aparılır.  
           Xüsusilə  ulu  öndərimiz  H.Əliyevin  90  illik  yubileyi  ərəfəsində 
Azərbaycanın  bütün  kitabxanalarında  təbliğatçılıq  fəaliyyəti  genişlənmiş, 
kütləvi  tədbirlərin  sayı  xeyli  artmışdır.  Belə  tədbirlər  M.F.Axundov, 
MEA, Prezdentin işlər idarəsinin kitabxanasında daha mütəşəkkil həyata 
keçirilmişdir.  MEA  kitabxanası  nəinki  Akademiyanın  daxilində,  hətta 
kənar  müəssisələrdə  və  təşkilatlarda  da  bir  sıra  tədbirlər  həyata 
keçirmişlər.  H.Əliyevin  əsərlərindən  ibarət  sərgilər,  bir  çox  kitabların  
təqdimatları  keçirilmiş, onun  xatirəsi  böyük hörmətlə yad edilmişdir. 
             Musiqi şənlikləri ilə tədbirlər nümayiş olunmuşdur. Bu tədbirlərdə 
görkəmli  elm    maarif  və  mədəniyyıət  xadimləri  ilə  yanaşı  ali  dövlət 

25 
 
strukturlarından,  vəzifəli  şəxsləri  və  milli  məclisin  üzvləri  məruzə  və 
çıxışlar etmişlər. 
            Bakı  şəhər  kitabxanalarının  demək  olar  ki,  hamısından  şəhər 
mədəniyyət şöbəsinin H.Əliyevin yubileyi ilə bağlı tədbirlər planına uyğun 
olaraq  tədbirlər  daha  mütəşəkkil  olaraq  həyata  keçirilmiş,  geniş  oxucu 
kütləsini  və  ictimaiyyəti  kitabxanalara  cəlb  etmişlər.  Əlbəttə 
Respublikanın bütün kitabxana şəbəkə və sistemlərində H.Əliyevin 90 illik 
yubileyində bu möhtəşəm tədbirlərin keçirilməsi onun zəhmətinə, gördüyü 
işlərə, mədəniyyətə göstərdiyi  diqqət və qayğının nəticəsidir. 
             Çünki  H.Əliyevin  hakimiyyəti  illərində  istər  kənd,  şəhər  və 
rayonlarda yeni kitabxana  şəbəkələrinin işi xeyli yaxşılaşdırılmış, onların 
fondları zənginləşdirilmiş, bir çoxu üçün yeni binalar tikilmiş, bəzilərində 
isə binalar təmir və bərpa olunmuşdur. 
           Məlum  olduğu  kimi  1974-cü  ildə  partiyanın  MK-nın  qəbul  etdiyi 
məlum  qərarla  bağlı  yeni  kitabxana  şəbəkələrinin  mərkəzləşdirlməsi 
haqqında  qərarla  bağlı  Azərbaycanda  xüsusilə  kütləvi  kitabxanalarında 
mərkəzləşmə  ilə  bağlı  olduqca  möhtəşəm  tədbirlər  həyata  keçirilməyə 
başlandı. Məhz bu tədbirlər H.Əliyevin hakimiyyəti illərində, Azərbaycan 
KPMK-nın  birinci  katibi  olduğu  dövrdə  baş  vermişdir.  Mərkəzləşmənin 
həyata  keçirilməsi  üçün  güclü  maddi-texniki  baza  və  əməli  tədbirlərin 
həyata  keçirilməsi  tələb  olunurdu.  Aparılan  dövlət  əhəmiyyətli  tədbirlər, 
H.Əliyevin nüfuzu və tələbkarlığı nəticəsində Azərbaycanın bütün kütləvi 
kitabxanalarında mərkəzləşdirilmiş kitabxana şəbəkələrinin yaradılmasına 
imkan  verdi.  Qeyd  etmək  lazımdır  ki,  kütləvi  kitabxana  şəbəkələrinin 
mərkəzləşdirilməsi  kompaniyası  bir  sıra  keçmiş  müttəfiq  respublikalarda 
olduğu kimi olduqca mütəşəkkil həyata keçirilirdi və artıq 1980-cı ilin ilk 
illərində başa çatdırıldı. 
            Mərkəzləşdirilmiş  kitabxana  sisteminin  yaradılmasında  bir  çox 
maddi  və  mənəvi  problemlər  yaranmışdır.  Ən  başlıca  problem  isə  maddi 
vəziyyətlə bağlı idi. Belə ki, yeni yaradılacaq rayon və şəhər MKS-lərinin 
maddi-texniki  şəraitinin  formalaşdırılması,  kadr  təminatı  ,  bina  və 
avadanlıqların  təminatında  bir  sıra  çətinliklər  var  idi.  Sov.İKP  MK-nın 
məlum  qərarına  müvafiq  olaraq  Azərbaycan  KP  MK-nın  xüsusi  qərar 
qəbul olundu və rayon və şəhər rəhbərlərinə bu barədə xüsusi tapşırıqlar 
verilməklə  MKS-in  maddi-texniki  bazalarını  möhkəmləndirmək  üçün 
respublika  büdcəsində  xüsusi  vəsait  ayrılmışdır.  Həmin  dövrdə 
Azərbaycan  KP  MK-nın  birinci  katibi  H.Əliyev  bu  mühüm  dövlət 
tədbirlərinin  həyata  keçirilməsinə  şəxsən  rəhbərlik  etmiş,  vaxtaşırı  rayon 
və  şəhər  rəhbərlərinin  hesabatlarını  dinləmişdir.  Az  bir  müddətdə  bütün 
rayon  və  şəhər  MKS-lərinin  hamısı  xüsusi  avadanlıq  və  əşyalarla,  yeni 
binalarla təmin edilmişdir. MKS-lərin hər birinə içərisi xüsusi avadanlıqla 

26 
 
quraşdırılmış bibliobuslarla və rotatır tipli surətçıxarma aparatı ilə təchiz 
edilmişdir.  Sürətçıxarma  avadanlıqları  ilə  işləməyi  bacaran  işçilər  üçün 
Bakı  şəhərində  üç  günlük  xüsusi  kurslar  yaradılmışdır.  Mərkəzləşmə  ilə 
bağlı  Respublikanın  aidiyyatı  orqanları,  respublikanın  kitabxana 
ictimaiyyətinin birgə səyi nəticəsində 1980-ci ildə artıq respublikamızda 69 
kənd  və  şəhər  rayonlarında  MKS-lərin  yaradılması  kompaniyası  başa 
çatmışdır.  Artıq  70-ci  illərin  ortasında  kitabxanaların  mərkəzləşdirilməsi 
xüsusilə kənd kitabxana şəbəkələrinin fəaliyyətinin məqsədəuyğun təşkilini 
əsaslaşdırdı, onların gələcək iş dinamikasını müəyyənləşdirdi. Beləliklə hər 
bir  kənd  rayonunda  mərkəzi  kitabxana,  hər  bir  kənddə  və  qəsəbələrdə 
filial kitabxanaları yaradıldı və həmin kitabxanalar ərazidə yaşayan bütün 
əhaliyə 
vahid 
oxucu 
bileti 
ilə 
xidmət 
göstərməyə 
başladı. 
Mərkəzləşdirilmiş  kitabxana  sistemlərinin  yaradılması  kitabxanaların 
fəaliyyətinə  güclü  təkan  verdi,  kitabxanaların  birgə  inkişaf  istiqamətləri 
müəyyənləşdirildi.  Kitabxanaların  mərkəzləşdirilməsi  həmin  dövrdə 
zamanın  tələbi  idi  ki,  əhalinin  kitaba  olan  təlabatı  tam  ödənilsin,  bütün 
çap  məhsulatından  səmərəli  istifadəyə  şərait  yaradılsın.  Xüsusilə  kənd 
yerlərində  mərkəzləşdirilmiş  kitabxana  sistemlərinin  yaraılması  olduqca 
vacib  şərtlərdən  biri  kimi  əhəmiyyətli  idi.  Belə  ki,  70-80-ci  illərdə 
H.Əliyevin rəhbərliyi ilə kitabxanalar hərtərəfli inkişaf etməyə başlamışdı. 
Ölkədə  kənd  təsərrüfatı  və  sənayenin  inkişafında  çox  böyük  inkişaf 
yaranmışdı.  Kənd  əhalisinin  peşə  istiqamətləri  dəyişmiş,  yeni  peşələr  və 
sahələr  meydana  gəlmişdi.  Kolxoz  və  sovxozlarda  istehsala  xidmət  edən 
yeni  texnikadan  istifadə  genişlənmiş,  texnikadan  istifadə  edəcək 
mexanizatorların da sayı xeyli artmışdır. Belə bir şəraitdə texnika və kənd 
təsərrüfatının  bütün  sahələrinə  maraq  artmışdır.  Bunun  nəticəsində  kənd 
təsərrüfatı, texnika, sənaye və s. sahələr üzrə ədəbiyyatın əldə edilməsi əsas 
vəzifələrdən  biri  kimi  qarşıda  dururdu.  Oxucuların  bu  sahəyə  olan 
maraqlarını  ödəmək  məqsədilə  həm  MKS-lər  həm  beynəlxalq,  həm  də 
Respublika  səviyyəsində  kitabxanalararası  mübadilə  yolu  ilə  bu  tipli 
kitabların komplektləşdirilməsinə geniş yer verilirdi. Maraqlı yeniliklərdən 
biri  kənd  yerlərində  olan  MKS-lərə  xüsusi  nəqliyyat  növü 
avtokitabxanaların  ayrılması  həmin  dövr  üçün  olduqca  vacib  şərtlərdən 
biri idi. Ona görə ki, bu dövrdə bir  sıra yaşayış məntəqələri və sahələrdə 
sosianar  kitabxanalar  yox  idi.  Fəaliyyət  göstərmişdilər.  Bu  baxımdan 
avtokitabxanalar bu boşluğu aradan qaldırdılar. 
          Bu  avtokulublar  rayon  və  şəhər  mərkəzi  kitabxanalarla  filial 
kitabxanaları  arasında  geniş  əlaqə  yaradılması,  filial  kitabxanaları  və 
səyyar fondları kitabla təmin edirdilər.  
         Ulu  öndər  H.Əliyev  ikinci  dəfə  hakimiyyətə  gəldikdən  sonra 
Azərbaycanda  kitabxana  işinin  inkişafına  xüsusi  əhəmiyyət  verirdi.  Belə 

27 
 
ki,  Azərbaycan  prezidenti  kimi  O  dəfələrlə  M.F.Axundov  adına  milli 
kitabxanada  olmuş  və  bir  sıra  möhtəbər  tədbirlərin  milli  kitabxanada 
keçirilməsini məsləhət bilmişdir. 
             H.Əliyevin  1995-ci  ildə  iyun  ayında  M.F.Axundov  adına  milli 
kitabxanada miniatur kitabların təqdimat mərasimində, həmin kitabların 
sərgisinə baxarkən kitabxana haqqında söylədiyi dəyərli çıxış etmişdir. 
            Bir məsələni mübaliğəsiz olaraq qeyd etmək lazımdır ki, H.Əliyevin 
zəngin  ictimai-siyasi  irsi  dünənimiz,  bu  günümüz  və  gələcəyimiz  üçün 
nəzəri və tarixi əhəmiyyət kəsb etdiyindən, müxtəlif elm sahələrini özündə 
birləşdirdiyindən  və  mütəxəssislərin  tədqiqat  obyektinə  çevrildiyindən, 
təxirə  salınmadan  dahi  şəxsiyyət  H.Əliyevin  zəngin  həyatını,  siyasi 
dövlətçilik  fəaliyyətini  hərtərəfli  əks  etdirən  kompleks  xarakterli  əsərləri 
istər ayrı-ayrı cildlərdə, istərsə də artıq 45 cilddən ibarət çap olunmuş və 
respublikamızın  kitabxanalarına  paylanmışdır.  H.Əliyevin  əsərlərinin 
kütləvi  şəkildə  nəşr  olunması  Respublika  kitabxanalarının  fondlarının 
zənginləşməsinə əsaslı şərait yaratmışdır. 



Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə