İnteqrativ testləR


İzahı: Burada ilk öncə üfüqün cəhətlərinə uyğun azimutu



Yüklə 12.84 Mb.
Pdf просмотр
səhifə5/10
tarix26.05.2017
ölçüsü12.84 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

 
İzahı: Burada ilk öncə üfüqün cəhətlərinə uyğun azimutu 
müəyyən edək. Nəzərə alaq ki, azimutlardan 0
 şimalı,  
90
 – şərqi, 180 – cənubu, 270 – isə qərbi ifadə edir.  
Mərkəzdəki “BİR” sayından sualın şərtindəki ardıcıllıqla zərf, 
isim, feil, say nitq hissələrinə aid sözlər formalaşdırmaq üçün 
istifadə edək.  
Burada 270
 – BİR+GƏ; 90 – BİR+LİK; 180 – BİR+LƏŞ;  
0
 – BİR+İNCİ; 
Verilmiş ardıcıllıqda BİRGƏ – zərf; BİRLİK – isim;  
BİRLƏŞ – feil; BİRİNCİ – say. 
Doğru cavab: E 
 
 
 
 
 
BİR 
LİK 
LƏŞ 
İNCİ 
GƏ 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      51 
 
4. Aşağıdakı hadisələrdən hansıların coğrafi nəticələri bir-biri ilə 
antonimlik təşkil edir? 
 
1. Yerin öz oxu ətrafında hərəkəti          
2. Günəşin və Ayın cazibə qüvvəsi            
3. Platformalarda qırılma hadisəsi                         
4. Vulkan püskürməsi              
5. Qütblərə doğru getdikcə heyvanların növünün dəyişməsi        
6. Küləyin fəaliyyəti 
 
A) 1, 2, 3                  B) 2, 3, 5              C) 2, 4, 6              
D) 1, 4, 5                  E) 4, 5, 6 
 
İzahı: Verilən coğrafi ifadələr müxtəlif hadisələri izah edir. 1-ci və  
2-ci cümlələrdə Yerin günəş və öz oxu ətrafında fırlanmasının 
coğrafi nəticələri ilə bağlı baş verən hadisələrdir. Yerin öz oxu 
ətrafında fırlanması gecə-gündüz yaradır. Günəşin və Ayın cazibə 
qüvvəsi isə su hövzələrində qabarma və çəkilmə yaradır.  3-cü və 
4-cü cümlələr isə coğrafiyada litosfer bölməsini əhatə edir. 
Platformalarda qırılmalar ərazinin düz bucaq altında sınaraq aşağı 
çökməsi və qalxması prosesi nəticəsində baş verir. Sərt qırılaraq 
çökən hissələr qraben, qalxan hissələr isə horst adlanır. 5-ci 
cümlə isə biosfer bölməsinə aiddir. Yerin kürə şəklində olması 
zonal qanunauyğunluq yaradır. Zonal qanunauyğunluqlardan 
birində heyvanlar aləminin növlərinin ekvatordan qütblərə doğru 
dəyişməsidir. Bunun əsas səbəbi Yer kürəsində işıqlanmanın, 
istiliyin qeyri-bərabər paylanması, müxtəlif iqlim qurşaqlarının 
yaranmasıdır. 4-cü cümlədə Yer kürəsində daxili qüvvəsinin 
fəaliyyətini əks etdirən hadisə ifadə olunub. (Vulkan püskürməsi) 
6-cı cümlədə isə Yer kürəsinin xarici qüvvəsinin fəaliyyətini əks 
etdirən hadisə ifadə olunub. (Küləyin fəaliyyəti)    
Antonimlər Azərbaycan dilində əks mənalı sözlərə deyilir. 
Verilmiş coğrafi proseslər də nəticə baxımından əks nəticələr 
yaratmış olduğuna görə iki mövzunun uyğunluğu yaranmış olur. 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
52                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
5.“İnversiya” sözü Azərbaycan dili və coğrafiya fənlərində hansı 
mənaları ifadə edir. 
A) Azərbaycan dili – cümlə üzvlərinin məqsədli şəkildə  
     yerdəyişməsi 
     Coğrafiya – hündürlüyə doğru qalxdıqca temperaturun artması 
B) Azərbaycan dili  – qrammatik şəkilçinin leksik şəkilçidən əvvəl  
     işlənməsi  
    Coğrafiya – hündürlüyə doğru qalxdıqca təzyiqin artması 
C) Azərbaycan dili – cümlə üzvlərinin məqsədli şəkildə  
     yerdəyişməsi 
    Coğrafiya – hündürlüyə doğru qalxdıqca suyun qaynama  
    temperaturunun  azalması 
D) Azərbaycan dili – başlanğıc forma ilə sözün kökünün üst-üstə  
     düşməsi 
     Coğrafiya – hündürlüyə doğru qalxdıqca temperaturun  
     azalması 
E) Azərbaycan dili – sifətin çoxaltma dərəcəsində kiçiklik  
     əlamətinin artması   
Coğrafiya – hündürlüyə doğru qalxdıqca temperaturun artması 
 
İzahı: Hündürlüyə doğru qalxdıqca temperaturun aşağı düşməsi 
qanunauyğun bir prosesdir. Ancaq bəzən istisna hallar yaranır. İsti 
hava kütlələrinin hündürlüyə doğru qalxması nəticəsində bu hal 
tərsinə baş verir, yəni hündürlüyə doğru qalxdıqca temperatur 
qalxması müşahidə olunur. Coğrafiyada bu proses temperatur 
inversiyası adlanır.   
Coğrafiya və Azərbaycan dili fənlərində ayrı-ayrı termin funksiyası 
daşıyan inversiya sözünün ifadə etdiyi məna A variantına uyğun 
gəlir. 
 
 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      53 
 
 
İzahı: A – yanlış fikirdir, çünki ən yüngül qaz hidrogendir.  
B – yanlış fikirdir, 60 dəqiqə olmalıdır. C– doğru fikir olsa da, 
II növ təyini söz birləşməsi yoxdur. D – doğru fikir olsa da, II 
növ təyini söz birləşməsi yoxdur. 
Doğru cavab: E 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
54                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
 
İzahı: Dairədə “buz” sözü olmalıdır. 1-ci fikir doğrudur, bu 
döyüş tarixdə almanlarla novqorodlular arasında 1242-ci ildə 
Çud gölü üzərində baş verib. 2-ci fikir doğrudur – bu sözdə bir 
qalın sait səs var – [u]. 3-cü fikir yanlışdır – “buz” heç bir 
kimyəvi elementin adına uyğun gəlmir. 4-cü fikir – yanlışdır, 
Azərbaycan ərazisinin 6,6 min kvadrat kilometri buz ərazisinin 
payına düşür ki, bu da 7%-dən bir qədər artıqdır; 11% isə 
Azərbaycan ərazisində meşələrin payına düşür. 5-ci fikir 
doğrudur – ingiliscə “buz” sözünün yazılışında – “ice” 2 sait 
var. 
Doğru cavab: D – 1,2,5 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      55 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
56                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
İzahı: 1. Azərbaycan dilində sözün kökü, biologiyada bitkinin 
kökü, riyaziyyatda tənliyin kökü. 
2. Ədəbiyyatda qoşma aşıq şeiri janrıdır, cəbrdə çoxluqların 
qoşması anlayışı var, Azərbaycan dilində qoşma köməkçi nitq 
hissəsidir.  
3. Kimyada atomun nüvəsi, biologiyada hüceyrənin nüvəsi, 
coğrafiyada yerin nüvəsi anlayışları var. 
Doğru cavab: C – 1a, 2c, 3b 
 

 
 
 
 
 
RİYAZİYYAT –   
ANA DİLİ 
 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
58                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
1. Verilmiş həndəsi fiqurların məntiqinə uyğun olan bəndi seç: 
 
 
 
 
 
 
A) gecə – gündüz, yorğun – əsəbi, yol                                
B) çələng – əklil, ağıllı – dəli, daş 
C) vəfalı – vəfasız, güclü – gücsüz, dərə – təpə                     
D) dünya – aləm, uzun – qısa, gül 
E) şirin – şəkər, oğul – uşaq, əsir 
 
2. 
y
x

 və 
0
3y
5xy
2x
2
2



 olarsa, 
y
x
 nisbəti cümlələrdən 
hansında mübtədadakı hərflərin sayının xəbərdəki hərflərin sayına 
olan nisbətinə bərabərdir? 
A) Rəis atasının son vəsiyyətinə əməl edirdi. 
B) İnsanın bütün gözəl cəhətləri günəş şüasından və ana südündən 
yaranmışdır. 
C) Bülbülü mat qoyan dillər bizdədir. 
D) Müəllimin dövləti şagirdlərdir. 
E) Saraya təzə avadanlıq alındı. 
 
3. 










0
42
y
x
0
42
y
x
 sisteminin həllində x-in aldığı qiymətdə 
ədəddəki rəqəmlərin cəmi nəyə bərabərdir? 
A) Nitq hissələrinin sayına                                               
B) Cümlə üzvlərinin sayına 
C) Köməkçi nitq hissələrinin sayına                                
D) Cümlə üzvlərinin sayı ilə nitq hissələrinin sayının cəminə 
E) Azərbaycan əlifbasındakı saitlərin sayına 
 


 
1

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      59 
 
4. Aşağıdakı ifadələrdən hansının qiyməti “narazılıq” sözünün 
kökündəki hərflərin sayının bir vahid əskiyinin kvadratına 
bərabərdir? 
A) 
692
ab
abc


olarsa, ab+c=?                                
B) ƏKOB (ab) – ƏBOB (ab)=142 olarsa, a+b=? 
C) 
?
0,0002
0,005
0,014
0,42
0,05
3



                                     
D) 
?
04
,
0
)
4
,
0
(
0,5
5
0,01
(0,1)
0,02
0,2
2
2




 
E) 




0
2
,
1
2
3
5
3
4
2




b
a
olarsa, 
?
b
a


 
 
 
 
5. Pifaqor teoremini tətbiq edərək doğru olan variantı seçin. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
M
əsd
ər 
Sif
ət 
Sibir 
B) 
X
əb
ər 
C) 
D) E) 
Astara 
Sumq
ay
ıt 
A)  
Moskva 
Mübtəda 
Zərf 
Feili sifət 
Azə
rba
yca

Rus
iya 
Ta
ma
mlı

Feil

bağl
ama 
Feil 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
60                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
6. Üçbucağın medianının əsas xassəsinə uyğun gələn atalar sözünü 
seçin. 
A) Yüz ölç, bir biç.                   
B) Bir əldə iki qarpız tutmaq olmaz.                          
C) İki eşit, bir danış. 
D) Tək əldən səs çıxmaz.          
E) Güc birlikdədir. 
 
7m < f   və  m və f  ardıcıl tam ədədlərdir. 
f
f
f
m
m
m




 
ifadəsinin qiyməti ilə bağlı doğru fikri seçin. 
A) Saydır.                                                                 
B) Cingiltili samitdir və kar qarşılığı yoxdur. 
C) Kar qarşılığı “v” hərfidir.                                    
D) Kar samitdir və cingiltili qarşılığı var 
E) Əvəzlikdir. 
 
 
 
8. “İnsanın ağlını nəyə güldüyünə görə, insanın əxlaqını necə 
güldüyünə görə təyin edirlər”. – nümunəsində altından xətt 
çəkilmiş sözlərin qrammatik mənasına uyğun gələn variantı seçin. 
A) 



2
2
4
2









                           B) 


1
2
1
2





                     
C) 


3
2
2
2
2
2
1









                          D) 
1
1
1
1
2
3
2











                
E) 
2
2
2
2
2







 
 
 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      61 
 
9. Verilən bərabərsizlik hansı atalar misalına daha çox uyğun gəlir? 
2
2
+2

< (2+2)

A) Özü yıxılan ağlamaz.                                                 
B) Yuxarı baxıb fikir etməkdənsə, aşağı bax şükür elə. 
C) Halva-halva deməklə ağız şirin olmaz. 
D) Yüksələrək birləşməkdənsə, birləşərək yüksəlmək daha 
gözəldir. 
E) Ayının min bir oyunu var, o da bir kal armuda görədir. 
 
 
10.  
 
 
 
 
 
 
Verilmiş sxemin məntiqinə uyğun sxemi tapın: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
paraleloqram 
romb
kvadrat 
A) 
bərabəryanlı 
düzbucaqlı
üçbucaq 
B) 
streometriya 
planimetriya
həndəsə 
D) 
E) 
üçbucaq
dördbucaq
çoxbucaqlı 
sifət 
feili sifət 
feil 
isim
məsdər
feil
zərf 
feili bağlama 
feil
paraleloqram
paralelepiped
Paralel düz xətlər
C) 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
62                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
11. 
6
1
3
,
0
5
,
0
4
,
0
27
9
3
81


+16
5
,
2
6
5
125
,
0
4
8



  ifadəsinin qiymətindən 5 
çıxdıqda alınan ədəd verilmiş cümlələrdən hansında işlənmiş 
cümlə üzvlərinin sayına bərabərdir? 
A) Dağ çayının səsi uzaqdan eşidilir. 
B) Nəcəf bəy Vəzirovun şah əsəri “Müsibəti-Fəxrəddin” faciəsidir. 
C) Məktəbdən evə təzə dostu ilə qayıtdı. 
D) Dünən Cəfər əmi birdən hamını heyrətə salan fikirlər söylədi. 
E) Elçin qarşısına qoyduğu məqsədə nail olur. 
 
 
 
12. 
6
)
3
3
(
3
6
12
5



 ifadəsinin qiyməti verilmiş 
cümlələrdən hansında işlənmiş köməkçi nitq hissələrinin sayına 
bərabərdir? 
A) Sən ki belə deyildin. 
B) Təkcə sənə gümanım gəlir, ay oğul! 
C) Sözün düzünü zarafatla deyərlər. 
D) Əhməd, görəsən, biz də bunlar kimi xoşbəxt və qəhrəman neftçi 
adını qazana biləcəyikmi? 
E) Görəsən, dünyada anadan da əziz bir insan varmı? 
 
13. Bərabəryanlı üçbucağın oturacağına endirilmiş tənbölən 
haqqında hansı fikir düzgündür? 
A) Dost yolunda cəfa çəkdim, can üzdüm.  
B) Ay kimi şəfəq saçdı, Gün kimi batdı keçdi.  
C) Yaxşıya körpü oldum, Namərd də keçdi məndən. 
D) Düz gedən düzdə qalar.  
E) Məhəbbət oxu dəydi, qəlbimi yarı böldü. 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      63 
 
14. “Seyrəkləşmiş meyvə və tut ağacı budağındakı yarpaqlar əlvan 
rəngə yaşıl sarı narıncı qırmızıya çalırdı” cümləsində buraxılmış 
durğu işarələrinin sayı aşağıdakı ifadələrdən hansının qiymətinin 4 
mislinə bərabərdir? 
A)
10
(
4
,
0
+
9
,
0
)             B) 
3
008
,
0
+
4
0032
,
0
+
5
00243
,
0
                
C)  
2
17
17
17
98
97
99
25
25
25

 





      D) 32
5
2
+16
4
1
                  
E) 
2
3
1
( 2)
4




 




 
 
 
15. 
x
3
 =
19
, olarsa 
2
2
2
)
1
(
)
9
(
x
x
x



   ifadəsinin qiyməti 
verilmiş cümlələrdən hansında işlənmiş zərflərin sayına 
bərabərdir? 
A) Nərgiz bilirdi ki, indi bu barədə danışmaq gecdir. 
B) Həmid sakitcə dayanıb söhbətin necə qurtaracağını gözləyirdi. 
C) Nihad indicə qaça-qaça özünü Elcana yetirdi. 
D) Belə deyiblər ki, özgə atına minən tez düşər. 
E) Qoyunlar birdən-birə geri döndülər, mələşə-mələşə təpəni 
başıyuxarı dırmandılar. 
 
 
16. Üçbucağın sahəsi üçün 
)
)(
)(
(
c
p
b
p
a
p
p
S




 
düsturunda 
p
kəmiyyətinin adı üçün doğru olmayan mülahizələri 
göstərin. 
1. Mürəkkəb isimdir. 
2. Tərkibində 2 qalın sait var. 
3. Tərkibində 1 dodaqlanan sait var. 
A) 1, 2          B) 1, 3         C) yalnız 3       D) yalnız 2           E) 2, 3 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
64                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
17. Hansı bərabəryanlı üçbucağın təpə bucağının dərəcə ölçüsü 
şirin” sözünün antonimindəki hərflərin sayının 10 mislinə 
bərabərdir? 
A) Oturacağa bitişik bucağı 70
0
 olan üçbucaq                   
B) Oturacağa bitişik bucağı 55
0
 olan üçbucaq 
C) Oturacağa bitişik bucağı 65
0
 olan üçbucaq                   
D) Oturacağa bitişik bucağı 75
0
 olan üçbucaq 
E) Oturacağa bitişik bucağı 60
0
 olan üçbucaq 
 
 
 
18. Funksiyanın təyin oblastına aşağıdakı atalar sözlərindən hansı 
uyğun gəlir? 
A) Çaqqal kimi dostun olmaqdansa, aslan kimi düşmənin olsun.             
B) Ayağı yorğana görə uzadarlar. 
C) Acıqla qalxan ziyanla oturar.                                                                
D) Birə dəyməz, mini bəyənməz. 
E) Ev yıxanın evi olmaz. 
 
 
 
19. Üçbucağın ixtiyari iki tərəfinin cəmi üçüncü tərəfdən 
böyükdür”. 
İfadəyə uyğun gələn atalar sözünü müəyyənləşdirin. 
A) Kor gecə də, gündüz də birdir.              
B) Malını əziz tutan canını zəlil tutar. 
C) Dərin çay səssiz axar.                           
D) İki it bir aslana dov gələr. 
E) Bağ salan barın yeyər. 
 
 
 
 
 
 

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
www.inteqrasiya.az                                                                      65 
 
20. Bütün modal sözlər ara söz ola bilər, bütün ara sözlər modal 
söz ola bilməz. 
Aşağıdakılardan hansı bu fikri ifadə edə bilər? 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Verilmiş riyazi fikir aşağıdakı bəndlərin biri ilə mənaca eynilik 
təşkil edir: “Çevrənin diametrini tapmaq  üçün onun radiusunu 
tapmaq lazımdır.” 
A) Yetişmək üçün meyvənin günəşə, cavanın öyüdə ehtiyacı var. 
B) Sözün fonetik təhlili üçün yalnız orfoqrafik yazılışı keçərlidir. 
C) Müəyyən yiyəlik haldakı söz özündən sonra cəm şəkilçili söz 
tələb edir. 
D) Adlıq halda olan sözün şəkilçisiz işlənməsi vacibdir. 
E) Təyinin sifətlə ifadə olunması mütləqdir. 
 
22. Hansı bənddə olan şərtlə Azərbaycan dilindəki saitlərin sayı 
göstərilmişdir? 
A) 20%-li 45 litr məhluldakı duzun miqdarı ilə eynidir. 
B) 1,(6)+2,(3)-ün cəmi ilə eynidir.    
C) Katetləri 3 və 4 olan düzbucaqlı üçbucağın hipetonuzunun 
qiymətinə bərabərdir. 
D)   -nin  ədədi qiymətinə bərabərdir. 
E)  ƏBOB(12; 24)-ün cavabına bərabərdir. 
B)  
A)  
D)  
E)  
C)  

Fənlərin Dostluğu Olimpiadası 2010-2015 
 
66                                                                     www.inteqrasiya.az                   
 
23. Hansı bənddəki cümlə üzvlərinin sayı 
2
6
2
9
x
y
x y



  

 tənliyinin 
köklərinin cəminə bərabərdir? 
A) Sən də mənim kimi yardan yaralısan? 
B) Dünya bizi hara qədər apara bilər? 
C) Məhəbbət və sevgi yaradılışın mayasındadır. 
D) Ruhum cisminin ağırlığını çiyinlərində daşıyır. 
E) Mən sənin mehriban sözlərinin qarşısında həmişə sənə hörmət 
edirəm. 
 
 
24. Hansı bəndə alınan cavab “çətinliklə” sözündəki cingiltili 
samitlərin sayına bərabərdir? 
A) 10-un 30%-dir. 
B) Düzbucaqlı üçbucağın hipetonuzu 5 sm, katetlərindən biri 3 sm 
olduqda digər katetin ölçüsünə bərabərdir. 
C) 18-in müxtəlif sadə bölənləridir. 
D) ƏBOB(2; 3) 
∙ ƏKOB(2; 3)-ün cavabına bərabərdir. 
E)  ƏBOB(17;25)-dir. 
 
 
25. 
2
28 10 3
(2
3)



 ifadəsinin qiyməti nəyə bərabərdir? 
A) “Səni evəcən ötürümmü?” cümləsindəki köməkçi nitq 
hissələrinin sayına 
B) “Qaranlıq” sözündəki cingiltili samitlərin sayına 
C) “Kiçik qonaq otağına yığışan qonaqlar mənim ən yaxın 
dostlarımdır” cümləsindəki cümlə üzvlərinin sayına 
D) Əsas nitq hissələrinin sayına 
E) “Qızıl üzük ustanın əlində idi” cümləsindəki isimlərin sayına 
 
 


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə