H e y d ə r Ə lirz a oğ lıı a y d u ı ifa d ə oU ınan x a r iz m a y a m a lik


Mən  Şərqəm.  Mən  fəlsəfənin  və  dinin sahihiyəm



Yüklə 160 Kb.
Pdf просмотр
səhifə4/15
tarix11.06.2017
ölçüsü160 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Mən  Şərqəm.  Mən  fəlsəfənin  və  dinin sahihiyəm,
Kim  mənə  ləyyarə  verəcək hunlara görə?!
Aida xanum n  vurğuladığı  kim i  ər-R eyhan i  bunu   acı  rişxənd  hissi  ile 
yazn-.  Şərq  və  təy j'arə...  az  qala  əks  q ü tb lər  kimi  simvolizə  olum ır.
Lakin  bu  gün  H eydər  Əliyev  adnıa  Bakı  H ava  Lim anuıdakı  ən  nni- 
asir  təy>'arələri  və  bu  tə jy a rə lə rin   istisnıarı  üçün  elmi-texniki  baza 
olan  MiIIi Aviasiya Akadem iyasnn görəndə  rişxənd  hissi  ümid  qığılcınıı 
ilə  əvəz  olun ur.
Şərqşünaslıq  İnstitutu  və  Aviasiya  Akademiyası!  Qütblərin  vəlıdət 
simvolu!
Lakin  belə  təəssürat  yaranm asın  ki,  proseslərin  istiqaməli  ancaq 
Şərqdən  Q ərbə  doğrudur.  Çingiz A ytm atov dem işkən,  burada  (jalarlar 
yalmz  Şər(|dən  Qərbə  yox,  Q ərbdən  də  Şər(jə  gedir.  Rcakliv  lə>yarə- 
nin  iş  |)rinsipini  öyrənən,  m ürəkkəl)  texnoloji  sistem lərlo  nıüasir  təba- 
l)ətin  elmi  əsaslan   ilə  məşğul  olan  insanlar  “Azorbay(!an-İRS” jurnalı- 
nı  da  çap  etm əyi  u n u tn u ır  və  nıilli  m ədoniyj'ətə,  kökə  bağhlıqlarını, 
Şərq  mahiy>'ətinə  sədaqotlərini  bir  d aha  sübut  edib,  nosillorə  nünuıno 
göstərirlər.  Vo  nəhayət,  bu  günlərdə  M ehriban  xanım   Əliyevanuı  tok- 
co  Şərq  və  ya  təkcə  Qərb  nıədəniyyəlini  deyil,  bütövlükdə  dünya  ınə- 
dəniyyətini  təmsil  edən  Y U N ESK O -nun  xoşnıoramlı  sol'iri  seçilməsi  do
Xoşməramlı səfır
m əhz  bu  vəhdətin  bəhrosi,  parlaq  təcossüınüdür.  Bu  yüksok  ad ,  bu  ali 
m ükafat  oslində,  təməli  Aida  xanmı  torəfindən  cıoyulmuş  və  bu  gün 
onu n  övladları  tərəfindən  omoli  fəaliyyot  m üstəvisindo  onunla  həyata 
keçirilən  vəhdət  ideyasının  təntonosidir!
Salahəddin XƏLİLOV, 
profcssor 
9  oMynhr 2 0 0 5
38
39

M ehriban  ƏLİYEVA
Xoşməramlı  səfır
DÜNYA  DEYİLƏN  ELƏ  SƏNMİŞSƏN...
B eynəlxalq  raiqyasda  m ə h şu r  o lan   şərqşiinas  alinılərlə  -  akadeıııik- 
lər  -  Ə bdülkərim   Ə lizadə,  Y usif  Ziya  Ş irv an i,  Ziya  Bünyadov,  profes- 
so rla r  -  R üstəm   Əliyev,  Ə ləsgər  M əm m ədov,  Rəlıim   Sultanov,  Qəzəıı- 
fər  Əliyev  kim i  elm xad im ləri  ilə  ad ı  b ir sırad a çəkilən şərqşünaslıq el- 
m im izin  görkəm li  x ad im i,  pro fesso r  Aida  x a n n n   İmanquliyevanın  65 
illik  yubiley g ü n lərid ir.
A ida  İm anquliyeva  1 9 3 9 -c u  il  o k ty ab rm   10-da  Bakı şəhərində ziya- 
h  ailəsində  d oğulm uşdur.  0 ,   A D U -d a  təhsil  ah m ş,  orada  aspirant  ol- 
n uış,  so n ra  isə  SSRİ  EA Asiya  X alq ları  İn stitu fu n u n   aspirantıırasıııda 
təhsil  ah m şd ır.
27 y aşında nam izədhk  dissertasiyası  m üdafiə edən Aida İınanqııliye- 
va  A zərbaycan  EA  Ş ərq şü n a sh q   İn stitu tu n d a   işə  başlamışdır.  Burada 
kiçik  elmi  işçi  (1 9 6 6 )  vəzifəsindən  başlam ış  direktorluğa  qədər  ma- 
ra q h ,  çə tin ,  n a ra h a t  b ir  yol  k eçən  Aida  x an n n   bütün  ömrünii  elmə 
h ə sr  etn ıişdir.  1989-cu  ildə  T bihsi  şəh ərin d ə  doktorluq  dissertasiyası 
m üdafiə  ed ə rək   ilk  az ərb ay can h   q ad n ı-ərəb şü n as  elnılər  doktorıı  ol- 
m u şd u r,  bu  ixtisas  üzrə  p rofesso r  adı  alm ışdır.
“ M ixail  X ü a y m ə”  və  “ Q ələm lər  b irliy i”  (1 9 7 5 ),  “Cübran  Xəlil 
C ü b ra n ”  ( 1 9 7 5 ) ,  “Yeni  ə rə b   əd əbiyyah  k o rifeyləri”  (1991)  adlı  üç 
nıonoq rafiyannı  və  7 0 -d ən   a rtıq   elm i  m əqalənin  müəllifı  kimi  şərqşü- 
n ashq  elnıim izin  təşək k ü lü n d ə  A ida  İm anquliyevanın  xüsusi  rolu  ol- 
m u şd u r.  0 ,   d əy ərh ,  elmi  ta p ın tıla rla   zəngin  olan  məruzələri  ilə Azər- 
baycan  şərqşünashğını  d ü n y am n   b ir  çox  ölkələrində  təmsil  etmişdir. 
A ida x an n n m   elmi  təşkilatçdıq  fəaliyyəti  də  akadem iya həyahnda yad- 
daqalan h ad isəd ir.  0 ,  yüksək ixtisash ərəb şün as kadrlarm  hazırlanma- 
snn  daim   diqqətdə  saxlam ışd ır.  2 0   ilə  yaxm   B D U   tələbələrinə ərəb fi-
lologiyası  fənnindən  dərs  dem işdir.  Am ansız ölüm  onu vaxtsız  -  52 ya- 
şında  araınızdan  aparn nşdır.  0   vaxtdan  13  il  ö tü r.  Bu  g ün lər  o,  bir 
alim   kinıi,  dost  kinıi,  yüksək  əxlaqi  dəyərlərə  m alik  xanıın-xatnı  Şərq 
qadını  kiıni,  gözəl,  xeyirxah  insan  kim i,  unu(hılm az,  əvəzsiz  Ana  kimi 
x atırlan ır,  yad  edilir.  Bu  keyfiyjətləri  sadaladıqca  q ü ru rla n ırıq ,  həyə- 
canlanırıq, dolub-boşalır,  kövrəlirik.  R uhun  həm işə səni an an , səni se- 
vən   insanların  qəlbindədir,  Aida  xanım!
Azərbaycan  elm inin  bugünkü  tanınnıış  nüm ayəndələri  dostların,  tə- 
ləbələrin,  dərslikdərindən  faydalanan  indiki  tələbələr,  həm karlarm , 
ailən  sənin  adına  quruhm ış  məclisə  -  beynəlxalq  elmi  konfransa  yığı- 
şıb lar.
Aida  xıınm ın  şəkli  Akadem iyanm   k on frans  zalındakı  lövhədə  işıq- 
landırılırda.  Gözəl  idi  -  çiçək  kiıni,  şəfəq  kim i,  Ana  kim i.  G ülüm sər və 
sirli  baxışları  adam m   içinə,  iliyinə  işləyirdi  -  n a ra h a t  aliın  nigarançılı- 
ğı,  həssas  ana  duyğuları  o  gözlərdə  g örü ııü rd ü .  D ünya  boyda  dünyanı 
gözlərinə  yığan  Aida  xam m   n u ra   bələnib  ətrafı  seyr  edirdi.  Qızı,  pro- 
fessor  Nərgiz  xanım m   kövrək  pıçıltılarm ı  xatırladım   -  “Əziz  an a ,  sən 
dirisən,  bizinıləsən,  qam m ızda,  ürəyim izdəsən,  sevinciınizdəsən.  Dün- 
ya  durdu([ca,  sən  də  v arsan ,  elə  dünya  deyilən  sənm işsən” .
D ünən  Azəri)aycan  Milli  Elm lər  Akadem iyasının  Rəyasət  Heyəti 
görkəmli  şər(|şünas  alim  Aida  İınanquliyevanın  an ad an   olm asnnn  65 
illiyinə  həsr olunm uş  “Şərq  və  Qərb;  o rtaq   m ənəvi  dəyərlər,  elmi-mə- 
(ləni  əlaq ələr”  m övzusunda  beynəlxal([  elmi  konfransa  başladı.
Konfransı  giriş  sözü  ilə  AMEA-nın  preziden ti,  akadem ik  M ahm ud 
Kərinıov  açdı.  0 ,   zəngin  ənənələrə  malik  olan  Azərbaycan  şərqşünas- 
lığınm  görkəmli  və  parlaq  nüm ayəndələrinlən  biri,  filologiya  elmləri 
do ktoru,  [)rofessor  Aida  İm anquliyevanın  elmi  yaradıcılığım   yüksək 
dəyərləndirərək qeyd  etdi  k i,  belə  m ötəbər məclis on u n   halal  haqqıdır. 
S onra  AMEA-nın  m üxbir  üzvü  Vasim  M əm m ədəliyevin  m araqlı,  əha-
40
41

M ehriban  ƏLİYEVA
Xoşməramlı səfır
təli  və  elıni  siqlətli  m əruzəsi  d in lən ild i.  “A zərbaycanda  ıııüasir  ərob 
ə d ə b iy y atn ıın   sistera  şək lin d ə  ö yrən ilm əsi  A ida  xannnm   adı  ilə  lıağlı- 
d ı r ... A llah-T əala A idanı xoş s a a tn ıd a  y a ra tm ış,  b ir insan, bir qadın ki- 
nıi  o n a  h ə r  şey  v erm işd i.  G özəllik,  zəriflik,  istcdad,  zəhnıotkeşlik, 
m eh rib a n h q ,  qayğıkeşlik,  h ə d d in d ə n   a rtıq   h əssashq,  dostcanlılıq,  I
10

hm lik,  şirin   d il,  jiik s ə k   əx laq   -  b ü tü n   b u n la r  Aidaya  xas  olan  keyfiy- 
yətlərin   tam   olm ayan  siy ah ısıd ır.
A ida x a n n n ın  ə rəb  m ə h c ə r ə d ə b iy y a tm a , b u  ədəbiyyatm  Cübran Xa- 
hl  C ü b ran ,  M ixail  N ü ay m ə,  İlya  Ə bu  Madi  kim i  görkənıli  nünıayondə- 
lərin in   h əy a t  və  y arad ıcıh ğ ın a  h ə s r  etdiyi  təd q iq atlar  öz  orijinallığıııı, 
zənginU yini,  n əzəri  d ə rin h y in i,  ko nsep tu alh ğ ın ı  daim  qorııyaıb  saxla- 
y a n ,  b u n a   g ö rə  də  m ü təx əssislərin   sto lü stü   k itab ın a  çevrilmiş  esərlər- 
d i r ” .  K o n fran sd a çıxış  e d ə n   ru siy ah   ahm   İ.A .B ilik  isə Aida xammın el- 
mi  fəaliyyətinə  xüsusi  h e y ra n h q la   yanaşdı:  “Aida xanım m  kitabı nıüa- 
sir-ərəb  əd ə b iy y atm a güclü  təsir g ö stərə n   m üh acirətd ə yaşayan ərəblə- 
rin   ədəbiy>'atı  kim i  m ü h ü m   və  m a ra q h   hadisəyə  h əsr  olunnmşdur.  Bıı 
ə sə r sovet ərəb şü n aslığ ın d a A .E .K rım ski və T.U .K raçkovskidən sonra, 
əsHndə,  ilk  ciddi  iş id ir ...”
A kadem ik  B əkir  X əbiyevin  “v ü q a r  və  ləyaqət 
r ə m z i ” ,  filologiya
 
elm ləri  d o k to ru ,  p rofessor  G ö v h ər  B axşəliyevanın  “Şərq və 
Q ə r b o d ə - 
biyy atlarım n   q arşıh q la  əlaq ə  və  təsirin ə  d a ir ”  (görkənıli 
şər q şü n a s 
alim  Aida  İm an q u liy ev a n ın   elm i  yaradıcıhğı  əsa sın d a ),  fəlsəfə 
elnıiəri 
d o k to ru ,  pro fesso r S əlah əd d in  X əhlovun  “A .İm anquliyeva və 
A zərbay- 
c a n d a Ş ə rq -Q ə rb  p ro b le m a tik a s ı” , Aida  İm anquliyeva irsinin 
tədq i(ial- 
çısı A taq  Ə sədovam n  “Ş ə rq  və  q ə rb in   m ərkəzində yerləşən 
A zərbaycan 
n ıo d eli”  adh  m əru zələri  şə rq şü n a s  alim in  ədəbi-elm i 
ö n ıü r lü y ü n ə  
i)ö- 
yük  d iq q ət,  m əh əb b ətin   tə z a h ü rü   idi.
Ü m u m d ü n y a  F enom enologiya  İn stitu tu n u n   prezidenti Anna-Tereza 
T u m ien issk o n u n   (A B Ş ),  p ro fesso r  Ü m id  M eriçin  (Türkiyə),  fəlsəfə
elm ləri  doktoru,  professor A .l'\Z otovun  (M D U ,  R usiya)  digər  rusiya- 
lı  şərqşünas  alim lər  yV.V.Kııdelin,  V .N .K irp içenk o,  İ.F .M onova, 
N .N .D y ak o v u n ,  O .İ.R e d k in in ,  İ.M .S te v h n   -  K onıenskinin  və 
O .B .Frolovanın  çıxışlarında  Aida  İm anquliyevam n  şərqşünashq  elnıi- 
nə  bəxş  etdiyi  nailiyyətlər geniş  qeyd  ohındu.
İki  gün  davam   cdəcək  (11-12  o k ty a b r)  bu  konfransm   ilk  iş  günü 
AMEA-mıı  böyük  iclas zalm da  keçirildi.  “Ədəbiy^atın  Şərq-Q ərb  kon- 
sejısiyası  istiqam ətində  a ra ş d ırm a la r”  m övzuhı  I  bölmənin  iclası 
AMEA-nm  kiçik  akt zalında,  “Ş ən | və  Q ərb:  m ədəniyyətlərin  d ialoqu” 
adlı  II  böhnənin  iclası  isə  “A zərbaycan”  U niversitetində  davam  etdiri- 
ləcəkdir.  I  bömədo  filologiya  elmləri  d ok to ru   Vilayət  Cəfərin,  Ümid 
M eriçin,  profcssor  Malik  Q arazadənin,  professor  Həsən  Əiibəylinin, 
professor  G)Iil  Nağıyevin,  filologiya  elm ləri  doktoru  Teym ur  Kərinıli- 
n in ,  professor  Ə m irxan  X əlilovun,  II  bölm ədə isə  professor Yusif  Rüs- 
təm ovım ,  tarix  clmləri  do k to ru   İlyas  B abayevin,  [)rofessor  Musa  Qa- 
sım lm m ,  bir  çox  rusiyalı  şərqşün as  alim lərin  m əruzələri  dinləniləcok. 
M oruzələr,  ([cyd  etdiyimiz  kim i,  konfransın  m ozm ununa  ııyğun  olaraq 
Aida  İınan(|iıliyevamıı  şor((şünaslıq  clmiııdoki  Iıındam cntal  todqiqatla-
rm d an  bohs cdocok.
Aida 
tm aiK iuliyevan ın  
xatirosinə  hosr  ohm nuış  bcynoIxal([  elnıi 
konfransm   iştirakçılan  AMEA-nm  foyesində  təşkil  ohmnııış  geniş  sər- 
gi  ilə  do  tamş  oldular.  Sorgido  Aida 
İm an q u liy e v a n m  
həyat  və  yaradı- 
cılığmı  olıato  (idən  dövri  n əşrlə r,  kitab  və ju rn a lla r,  şokillor,  eləco  do 
şorqşünaslıq  elm inə,  xüsusən  ərob  odobiyyatına  d air  ədəbiyyat  nüm u- 
nolori  nümayiş  ohm urdıı.
Konfransm  yackkujaran  elem entlərindən  biri  do  nüm ayondolərə  toq- 
dim  ohm an  yeni  n əşrlər  idi.  “Aida  İmancjuliyeva.  Biblioqraliya  , 
“Şərq  və  Qorb:  o rtaq   monəvi  doyərlər,  elm i-m ədəni  əlaqələr”  (Bey- 
nəlxalq  elnıi  konfransm   m a te ria lla rı),  professor  S.Xəlilovun  Ş ərq  vo
42
43

M ehriban  ƏLİYEVA
Q ərb:  ünıum bəşəri  ideala  doğru  və  “İpək  y o lu ”  dərgisinin  Aida  İmaıı- 
quliycvaya  h ə sr  edilmiş  xüsusi  b u ra x ıh şı  və  s.  kitabları  Aida  xannıı 
İnıanquliyeva  ö m ürlüyünə  b ir  baxış  idi.  H ələ  çox-çox  illər  tədqiqatçı- 
la r  Aida  İm anquhyeva  ün v an lı  k ita b la r  y az aca q la r,  onun  yaradıcılığı- 
nı  övrənəcəklər.
A lm a z  ÜLVİ, 
“Xalq  qdzeli
  ”
1 2  ohlyabr 2004
44
Xoşməramlı səfır
GÖRKƏMLİ  ŞƏRQŞÜNAS 
ALİMİN  YUBİLEYİNƏ  HƏSR 
OLUNMUŞ  BEYNƏLXALQ 
KONFRANS  BAŞA  ÇATMIŞDIR
Görkəmli  şərqşünas  alim ,  filologiya  clmləri  d ok lo ru ,  clm  təşkilatçısı, 
profcssor Aida  İm anquliycvannı  anadan  olm asnnn  65  illiyinə  həsr  ohın- 
muş  “Şərq və  Q ərb:  orta([  nıənəvi  dəyərlər,  chni-mədoni əkujələr”  möv- 
zusunda bcynalxalq elmi  konfrans oktyabrın  12-də l)ölmə iclaslarmda öz 
işini  davam  etdirm işdir.  Azərbaycan  Milli  Elmlər  Akadcmiyası  Iləyasət 
Heyətinin  binasında  kcçirilən  1  bölmə  iclasında  akadem iyanın  müxbir 
üzvü,  AMEA-nın  h u m an itar və  ictinıai  elm lər  böhnəsinin  akadenıik-ka- 
iibi  Ağanıusa  Axundov  tədbiriıı  ohəıniyyətindən  danışnıış,  iştirakçılara 
uğurlar arzulam ışdır.
İclasda  Azorbaycan,  Rusiya,  Türkiyə  alinılori  “Azorbaycanda  orob 
ədobiy'yaiının  Ş ərq-Q ərb  konsc[)siyası  yönünıündə  araşdınlınasına  dair 
bəzi  nıülahizələr” ,  “Şərq  və  Qorb:  iki  düşünco  torzi” ,  “Aida  İınaiKiuli- 
yevanın  clmi  yaradıcılığında  Qorb-Şərcj  odəbi  ola(jolərinin  tod(ji(ji” , 
“Rus  i)ocziyasında  Şərq  ınotivləri  vo ərob  m ohcər odəbi>
7
atı  Şorq-Qorb 
problcminin  todqi(ji  kontckstindo” ,  “Aida  İmaiKjııliyevannı  clıni  irsi  və 
orəbşünaslığm  m üasir  ı^roblcınlori”  vo  s.  m övzularda  moruzələr  etmiş- 
lər.
Məruzəçilər jırofassor Aida  İnıaiKiuliyevannı  sahəsindəki  nailiyyotlər- 
don,  onun  elıni  irsinin,  ayrı-ayrı  əsərlərinin  əhəmiyyotindon,  ölkənhzdə 
şərfişünaslığm  inkişafında  m üstəsna xidnıətlorindən ətrad ı söhl)ot açnıış, 
ərob ə(lol)iyyatı  sahəsindo respublikada Azərbaycan  dilində ilk  m onoqra- 
fıyamıı  nıüəllifınin  nıohz Aida  İnıanquliyeva  olduğunu  xatırlatınışlar.
45

M ehriban  ƏLİYEVA
Azorhaycan  Universitetiııdə  keçirilən  II  bölnıə  iclasnıda  re k to r, 
Məclisin depu tatı, professor Səlahəddin Xəlilov ölkənıizdə şərqşiinaslığın 
inkişaf yollarm dan dam şaraq denıişdir ki, ötən əsrin  70-ci illərindən haş- 
layara([ Ş ərq-Q ərh prohlenıatikasm m   öyrənilm əsinin  əsasmı  qoyan Aicla 
İm anquliyeva  həqiqətən A zərhaycanda  h u m an itar elm  sahəsində inqilab 
etm işdir.  0 ,   təkcə  ərəb  m əhcər  ədəbiyyaünı  tədqiq  etməklə  kifayətlən- 
məmiş,  hütövlükdə  Ş ərq-Q ərb ədəbi  əlaqələrini  və  hu nun  perspektivləri
məsələsini  öyrənm işdir.
Sonra Azərbaycan,  Rusiya,  ABŞ  alim lərinin  “Ş ənı-Q ərb:  sivilizasiya- 
larm   dialo(ju” ,  “Həyatın  fenomenologiyası  Q ərb və Şərq  -  İslam  fəlsəfə- 
si  arasm da  metatızik  dialoq  üçün  əsas  kim i” ,  “Qloballaşma və  milli  mə- 
dəni  identil'ikasiya  problem ləri” ,  “Şərq  və  Q ərb:  mədəniyyətlərin  dialo- 
qu  (kom parativ  sivilizasion  analizin  metodoloji  p rin sip ləri)” ,  “Münaqi- 
şələrin  həll  edilməsinin  Şərq-Q ərh  m ünasibətlərinə  təsiri  (ümumi  ba- 
x ış ) ” ,  “Azəri)aycan  şərqşünaslığınm   qadm   u ld u zu ” ,  “Aida  İmanquliye- 
va  elmimizdə  fundam ental  nəzəri-metodoloji  m övqenin  -  sintez  yanaş- 
manm  yaradıcdarm dandır” və digər m övzularda nıaraqlı məruzələri din- 
lənilmişdir.
M əruzələrdə  biidirilmişdir  ki,  indiki  qlohallaşm a  dövründə  müxtəlif 
sivilizasiyalarm  ({aı-şıhqlı  əla(|əsi  və  dialoqu  zəruri  tarixi  prosesdir.
Professor Aida  İmanquliyevanm  elmimizə g ə tird iji,  təməlini  qoyduğu 
nəzəri  -  metodoloji  möv(|e barədə  danışan  natiqiər vurğulam ışlar ki,  ali- 
nıin  “Yeni ərəb ədəhİN^alı  korifeyləri” adlı  fundam ental əsəri şərqşünas- 
İKi,  illologiya,  ədəbi  nıetod  və  nəzərij^ə,  fəlsəfi,  estetik  cərəyanlar,  dil- 
çilik,  tərcüməçilik və s.  kimi  elmlərin  qovuşuğunda olan  iuitöv problcm- 
lər  kompleksinin  təblili  üçün  metodoloji  əsas  kimi  dəyərlidir.  Məruzəçi- 
lər  professor  Aida  İınanquliyevanm  zəngin  elmi  irsinin  dərindən  tədrıiq 
cdilməsi  və  nəşrinin  vacil)liyini  söyləm işlər.
B ununla  da  konfrans işini  başa vurm uşdur.
13 oJilynhr 2 0 0 4
46
Xoşməramlı  səfır
ŞƏRQŞIİNAS ALİMİN  ÖMÜR 
TARİXİNİ  VƏRƏQLƏYƏN  KİTAB  -  “AİDA 
İMANQULİYEVA.  BİBLİOQRAFİYA”
Şər(|şünaslıq  elmləri  silsiləsindən  ərəbşünash(|  sahəsinin,  xüsusən 
ərəb  filologiyasmm  uğurlu  tədqiqi  filologiya  elm ləri  doktoru,  professor 
Aida  xanım  İm anquliyevanm   adı  ilə  bağlıdır.  O nuıı  1970-ci  illərdən 
başlayaracı  dövri  m əth uatda  dərc  etdirdiyi  ərəb  ınəhcər  (m ühacir) 
ədəbijyaiı  haqqm dakı  yazıları  görkəmli  şən ışü n as  alim lərin  diqqətin- 
dən  yaym m ırdı.  Ə dəbiyj'atsevərlər  isə  m əhcər  ərəb   ədəbijyatı  nünuı- 
nələri  ilə  tanış  o lurdu lar.
Bu  silsilədən  alim in  ərəl)  m əhcər ədəbij’yatm ın  m əşhur nüm ayəndə- 
lərindən  yazıçı,  şair,  rəssam   (lühran  Xəlil  C ühranın  yaradıcılığm a  da- 
ir  m onoqrafiyasmı  xatırlam aq   ycrinə  d üşər.  I975-ci  ildə  çap  olunm uş 
hu  monoqrafiya  ( “C ühran  Xəlil  C ü b ran ” ,  “ Klm” )  m ütoxəssislərin  bö- 
jfık   nuırağına  səbəh  o lnuışdur,  Bu  sıradan  Aida  İm an(|uliyevanm   80- 
cı  illərdo  araya-ərsəyə  gəlirdiyi  haşqa  bir əsərin  “Yeni  əroh  ədobi>yatı 
korifeyləri”  kitabm ı  xüsusilo  yada  salm aq  istordim .  Ümumiyyotlo, 
orəb  mohcor  ədobiyyatının  3  nıoşhur  nüm ayəndəsinin  -  M .N üaym ə, 
Ç .X .C ühran  və  Ənıin  or-lley h an in in   yaradıcılıqlarının  ohatoli  todqiql 
Aida  İmaiKiuliyevanın  elmi  xidm ətləri  ilə  hağlıdır.  “Mohcər  ədəbiyya- 
tm m   osas  xüsusiyyollori,  onun  çoxosrlik  ərəh  ədobiyyatı  ilo  oxşar  və 
fərqli  cəhotlori,  Avropa  ədobiyyatı  ilə  ola^ıolori,  bütövlükdə  orob  odə- 
h ijy a tm a  gətirdiyi  yeniliklər,  m ü asiro rə b   ədəbi^yatı  üçün  açdığı  üfüq- 
lor  və  s.  hu  kimi  ümdo  m əsələlər  Şərq-Qor!)  sislcm indo  öz  doğru-düz- 
gün  ehni  həllini  nıohz  Aida  İm anquliycvanm   çoxsaylı  m onoqrafik  tod- 
qiq atlarm da  tapm ışd ır” .  (M əhcər ədobiyyatı  -  XX  əsrin  sonlarm da  öz
47

M ehriban  ƏLİYEVA
Ş ərq  y u rdlarından  n ıü h acir  edərək  A m erika  qitəsində  nıəskuniaşnıış 
ərəlılərin  y aratn ıış  olduqları  ədəbiyyat  nəzərdə  tu tu lu r .)
Aida xanım   İm anqııliyevanın şərqşü naslıq elnıindəki orijinal yaradı- 
cılıq  yolu  təqdirəlayiq  bilindiyindən  m ütəxəssis  tədqiqatçılar  tez-tez 
ona  m üraciət  etm əli  o lu rla r.  Bu  səbəbdən  ox uculara  köm ək  üçün 
AMEA  Royasət  H eyətinin  q ərarı  ilə  “A zərbaycan  elnı  və  nıədəniyyət 
xadim ləri ”  seriyasm dan  “Aida  İm anqııliyeva.  B iblioqrafiya”  ( “Elnı” , 
2 0 0 4 )  kitabı  nəşr  olunm uşdu r.  K itabm   tərtibçiləri  Aybəniz  Kəngərli 
və  İsm ət  S əfərovdur,  re d a k to ru   isə  Afaq  Ə sədovadır.  Biblioqrafiya  bu 
elnıin  son  tə rtib a t qaydalarına uyğu nlaşd ırılaraq  h azırlanm ışdır.  “Tər- 
tib çilərd ən”  hissəsində biblioqrafiyam n  qısa m əzm unu haqqm da məlu- 
m at verilir.  “H əyatı və elmi  fəaliyyətinin  əsas  ta rix lə ri” adlı  ilk bölmə- 
də  şərqşünas  alim in  tərcüm eyi-hal  xronologiyası  tarixi  ardıcıllıqla  ve- 
rilm işdir.  K itabm   AM EA-nın  m ü x b ir  üzvü  Vasim   Mənımədəliyevin 
“Aida  İınanquliyeva  A zərbaycan  şərqşünaslığının  ən  görkəm li  nünıa- 
yəndələrindən  biri  kim i”  adlı  giriş  məqaləsi  alim in  elıni  fəaliyy'əünə 
k on kret  baxışdır.  T arix  elm ləri  d o k to ru ,  professor  İ.M .Filştinskinin 
“ Görkəmli  Azərbaycan  ərəbşünası  Aida  İnıanquliyevanm   yaradıcılıq 
h ə y a tı”  ınəqaləsində  isə  oxucuya  tədqiqatçı  h aqqında  m araqlı  fikirlər 
çatdırılır.
Kitabm  “Ə sərlərinin  biblioqrafiyası”  rubrik asınd a  isə  alim in  əsərlə- 
rinin  biblioqrafik göstəricisi  1964-2003-cü  illərdə Azərbaycan  və xari- 
ci  dillərdə  nəşr edilmiş  m onoqrafiya,  m əcnuıə,  elnıi  sessiya  m aterialla- 
n n m   və  dövrü  nıətbuat  m əqalələrini  əhatə  edir.  Biblioqrafiyaya  daxil 
edilmiş  ın ateriallar xronoloji  qaydada yerləşdirilm işdir.  Göstəricido Ai- 
da  xanım   İm anquliyevam n  redaktə  etdiyi  əsərlər,  dissertan tlara  elnıi 
rəhbərliyini  əks  etdirən  bölm ələr  do  vard ır.  “H əyatı  və  yaradıcılığı 
lıaqqında  ədəbiyyat”  bölm əsinin  tərtibi  yeni  elmi  s ta n d a rtla ra   uyğun- 
laşdırılm ışdır.  Belə ki,  b u ra d a professorun  h əyatına, yaradıcılığına da-
48
Xoşməramlt səfır
ir  çap  olımmuş  m aterialların  adı  və  n əşr  nıənbəyi  göstorilməklə  yana- 
şı,  h ər yazı  haqqında  qısa  annotasiya  da  əlavə  edilmişdir.  O rijinal  üs- 
lubu  ilə  seçilən  bu  bölınə  çox  uğurlu  alınm ışdır.
Biblioqrafiyada  isfifadəni  asanlaşdırm aq  məqsədilə  alimin  əsərləri- 
nin  və  haqqında  yazan  m üəllifiərin  əlifba  göstoriciləri  də  verilnıişdir.
Göstərici  üç  dildə  - A zərbaycan,  rus və  ingilis  dillorində  tərtib   olun- 
m uşdur.
T ərtib at  yanaşm ası  baxım ından  bu  kitab   elə  bilirənı  ki,  biblioqrafi- 
ya  elmi  sahosində  uğurlu  hadisə  sayılacaqdır.
“Aida  İm anquliyeva”  biblioqrafiyası  böyük Alim,  gözəl  İnsan,  somi- 
mi  Dost, qayğıkeş Ana  - Aida xannnın xatirosinə  unudulınaz diqcıotdir.
1 3 oklyahr 2 0 0 4
49

M ehriban  ƏLİYEVA
HEYDƏR  ƏLİYEV  FONDUNUN 
PREZİDENTİ  MEHRİBAN  XANIM 
ƏLİYEVA  BAKIDAKI  2 6 8   NÖMRƏLİ 
MƏKTƏBDƏ  OLMUŞDUR
O ktyabrın  5-də  A zərbaycan  R espublikası  P rezidentinin  xannnı, 
Heydər  Əliyev  F ondnnun  prezid enti  M ehriban  xannn  Əliyeva  Bakıda- 
kı  268  nöm rəli  əqli  və  fiziki  cəhətdən   zəif  uşaqlar  üçün  m əktəbdə  ol- 
nuışdnr.  B eynəlxalq  Müəllim  G ünündə  M oskva  höküm ətinin  göndər- 
diyi  rus  dilində  dərs  kitabları  m əktəbə  hədiyyə  edilm işdir.
Ö tən  ilin  o k ty ab n n d a bu m əktəbdə  əsaslı  təm ir işlərinin  aparılm ası- 
n a  könıək  göstərən  M ehriban  x a n n n   Əliyevanm   bayram   günündə  ye- 
nidən  bu  m əktəbə  gəlişi  böyiik  m in n ətd arh q la  qarşılandı.
M ehriban  xam m   Əliyeva  a p a n la n   təm ir  işləri,  m əktəbin  avadanhq- 
la  təmin  olunm ası  ilə  m araqlandı.  O na  m əlum at verildi  ki,  burada ya- 
radılan  xüsusi  k o m p ü ter otağm da  u şaq lar qısa  m üddətdə  xeyli  bilik və 
vərdişlər  q azannnşlar.  H örm ətli  qonağm   yaxm dan  köməyi  ilə  görülən 
bu  işlərin  nıəhdud  im kanlı  u şaqlarm   gələcək  həyatı  və  fəaliyj'əti  üçün 
nıüstəsna  əhəm iyj'əti  olduğu  razılıqla  vurğulandı,  belə  təcrübənin  di- 
gər müvafiq  m əktəblərdə də  tətbiqinin zəruriliyi bildirildi.  Bu ilin m ar- 
tm da  M ehriban  xanm ı  Əliyeva  təşəbbüsü  ilə  respublikam ızdakı  xarici 
səlirlərin  x annnları  ilə  keçirilən  görüşdə  bu  m əktəbin  problenılərinin, 
xüsusən  də  dərsliklə  tənıinatnıı  diqqət  m ərkəzində saxlam ağm  vacibli- 
yi  vurğulannnşdı.  Bu  nəcib  təşəbbüsə  d ərhal  m ünasibət  bildirən  Rusi- 
ya  Federasiyasım n ölkəmizdəki  səfiHiyi vasitəsilə  Moskva hökunıətinin 
rus  dilində  dərsliklərdən  ibarət  hədiyyəsinin  Azərbaycana  çatdırdm ası 
razıhqla  qeyd  ohındu.
50
Xoşməram lı səfır
Beynəlxalq  Müəllim  G ünü  m ünasibətilə  pedaqoji  kollektivi  təbrik 
edən  H eydər  Əliyev  F ondunun  prezidenti  M ehriban  xam m   Əliyeva 
uşaq larm   yeni  dərsliklərlə  tədris  prosesinə  dah a yaxşı  cəlb  ediləcəyinə 
əm inliyini  bildirdi.
M əktəbin  d irek to ru   tədris ocağının  təm irinə,  avadanlıqla və  dərslik- 
lərlə  təchizinə göstərdiyi xüsusi köməyə görə  M ehriban x an n n a kollek- 
tiv adm dan  təşək kü rü nü   bildirdi, bu  cü r dərsliklərin respubhkam ızdan 
xaricdə  çap  oiunduğunu  və  sonuncu  dəfə  ölkəmizə  belə  kitab ların  
1988-ci  ildə  gətirildijdni  x atırlatd ı.  0 ,   m əhdud  im kanh  m əktəblərdə 
inteqrasiyalı  təhsil  prosesinin  tətbiqinin  qısa  zam anda  özünü  göstərən 
u ğ u rlarm d a n   d an ışd ı.
Rusiyam n  B akıdakı  səfirliyinin  nüm ayəndəsi  bu  ilin  m artın d a  keçi- 
rilən görüşdə bu  tipli  nıəktəblərin problem lərinə  diqqət yetirm ək  barə- 
də  Azərbaycan  P reziden tin in  xannnının  m üraciətinə  Moskva  hökum ə- 
tinin  dərhal  m ünasibət  göstərınəsini  A zərbaycanla  Rusiya  arasın da 
xoşm əram lı  əlaqələrin  d ah a  bir  nüm unəsi  kimi  dəyəHəndirdi.  0 ,  
M oskva hö kum ətinin  hədiyyəsi  olan  belə  dərsliklərin  digər  nıəktəblərə 
də  təqdim   olunacağını  söylədi.  Səfirliyin  nüm ayəndəsi  Müəllim  Günü 
m ünasibətilə  A zərbaycanın  pedaqoji  ictim aiyyətini  təbrik  etdi,  Prezi- 
d en t  İlham   Əliyevin  təbrik  m ək tu bu nd a  m üəllim lərin  tərbiyə  missiya- 
sını  uğurla  h əy ata lieçirm əsinin  əhəm iyyətinin xüsusi vurğulanm asının 
bir  ınütəxəssis  kimi  onda  dərin  ıııinnətdariıq  hissi  doğurduğunu  bildir- 
di.
Azəri)ayean  P rezid entinin  xanım ı  M ehriban  xanm ı  Əliyeva  əlam ət- 
d a r  bayranı  g ü nü nd ə  bu  nıəktəbdə  ohnasından  m ənm unhığunu  ifadə 
etdi.  0 ,   əqli  və  fiziki  cəhətdən  zəif,  eləcə  də  valideyn  him ayəsindən 
m əhrum   olınuş  uşaq laru ı  təbsil  və  tərbiyəsi  ilə  məşğul  olmağın  vacib- 
liyini  bildirərək,  bu  məsələni  daim  diqqət  m ərkəzində  saxlayacağım  
söylədi.  Qeyd  etdi  ki,  H eydər  Əliyev  Fondu  çərçivəsində  h azırlan an
51

M ehriban  ƏLİYEVA
p ro qranıda  in te rn a t  m əktəblərinin p rob lem lərin in  həllinə xüsusi önəııı 
veriləcəkdir.  Bu  işlər  B akıda b aşa çatd ıq d an   so nra respublikam ıznı di- 
gər  re g io n la n n d a  da  h əyata  k eçiriləcəkdir.  0 ,   M oskva  hökum ətiııin 
dəyərli  hədiyj'əsinə görə  də  təşək k ü rü n ii b ild ird i.  M ehriban  Əliyeva bu 
m əktəbin,  eləcə  də  qayğıya  d a h a   çox  ehtiyacı  olan  nıəhdud  imkanlı 
uşaqlarm   problenılərini  daim   n əzərdə  saxlayacağm ı  söylədi.
Təhsil  X azirliyinin  nüm ayəndəsi  və  m üəllim lər  m əhdud  imkanlı 
uşaqlarm   inteqrasiyalı  təlim  prosesinə  cəlb  olunm asm m   əhəmi>yətini 
v urğu lay araq,  bu   işdə  xüsusi  köm əyinə  görə  M ehriban  xanm ıa  min- 
nətdarlıqlarm ı  bildirdilər.
6  oklyahr 2 0 0 4
52
Xoşm əram lı  səfır


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə