FƏXRƏDDİn mustafayev elçİn rüSTƏmov



Yüklə 4.44 Mb.
Pdf просмотр
səhifə3/81
tarix27.06.2017
ölçüsü4.44 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   81

II 

FƏSĠL

 

 LABORATOR QABLARI 



 

KÖMƏKÇĠ

 AVADANLIQLAR 

2.1. 


Ümumi

 

təyinatlı



 laboratoriya  

qabları


 


 

 

21 



 

Laboratoriyalarda 

ən

 

çox



 

işlədilən

 

sınaq


 

şüşələridir

  (

şəkil


  2). 

Bunlar 


kiçik

 



  ya 

böyük


  diametli 

şüşə


  boru 

kəsikləri

  olub,  bir  ucu 

əridilib


 

bağlanmışdır

Sınaq


 

şüşələri


 

müxtəlif


 

ölçülərdə

 olur. 

 

Sınaq



 

şüşələri


  bir 

neçə


  formalarda  olur;  senrifuqa 

üçün


polumikro 

 mikro 


müayinə

 

üçün



 

dərəcələrə

 

bölünmüş


 

sınaq


 

şüşələri


 

 s. Kiliniki laboratoriyalarda bir 



çox

 

məqsədlər



 

üçün


 

küt


 uclu 20x2sm 

ölçülü


  molubden 

şüşədən


 

hazırlanmış

 

sınaq


 

şüşələrindən

  is

tifadə


 

edilir. 


 

Məhlulları

 

qarışdırarkən



 

şüşənin


 

içərisindəki

,  onun 

3

1



-

dən


 

çox


 

olmamalıdır

Belə


  olduqda  mayeni 

qarşdırmaq

  asan  olur.  Barmaqla 

şüşənin


 

ağzını


 tutub 

qarışdırmaq

 olmaz. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Şəkil

 2                                             

şəkil

 3 

 

 

Müxtəlif



  miqdarda 

mayelərlə

 

işləmək


 

üçün


 

nəzərdə


  tutulur 

 



müxtəlif

 

həcmli



  olur.  Bunlar  nazik 

şüşədən


 

hazırlanır

Belə


 

sınaq


 

şüşələrini

 

qızdırmaq



  olar,  alovda  yox,  asbest  tor 

  ya  azbest  karton 



üzərində

Stəkan



 

 



digər

  nazik 


şüşədə

hazırlanmış



 

qabları


 

qızdırdıqdan

  sonra,  soyuq 

yerə


  (kafel 

üzərinə


 

  ya 



ştativ

 

altlığına



qoymaq  olmaz. 

İçərisində

  maye  olan 

böyük

 

həcmli



 

stəkan


  iki 

əllə


 

tutmaqla 

başqa

 

yerə



 

aparıla


 

bilər


.  

 

 Laboratoriyalarda 



istifadə

 

edilən



 

müxtəlif


 

girdə


 

 konik kolbalar 



 

 

Erlenmeyer 



kolbası

. Bu 


girdə

 kolbalar 

girdədibli

 



 

yastı


 dibli olur. 

Belə


 

kolbaların

 

boğazı


 

geniş


 

 uzun ola 



bilər

Xüsusi



 

məqsədlər

 

üçün


xüsusən


 

üzvi


  sintez 

zamanı


  bir 

neçə


 

boğazı


  olan  kolbalardan 

istifadə


 

edilir. 


 

 

22 



 

Girdə


  dibli  kolbalar 

xüsusi


çökəkliyi

  olan 

altlıqlarda



 

yerləşdirilir

Kolbalar, 



xüsusən

 

yastı



  dibli 

  nazik 



şüşədən

 

hazırlanmışlar



  asbest 

tor 


üzərində

 

qızdırılır



 

Erlenmeyer 



kolbaları

  (


şəkil

  3) 


adətən

 

titrləmədə



 

istifadə


  edilir, 

çünki


 

onların


 

içərisindəki

  mayeni 

götürmək


 

asandır


.  Ge

niş


 

boğazlı


 

kolbadan dar 

boğazlı

 kolbaya maye 



süzərkən

 

adətən



 

qıflardan

 (

şək


.4) 

istifadə


 edilir. 

Qıflar


 

şüşə


 

 ya 



çinidən

 olur. 


Kristallizatorlar. (

şəkil


.5) 

müxtəlif


 diametrli olur. Bunlar 

yastı


 dibli, 

qalın


 

şüşədən


 

hazırlanmış

 

kasalardır



bunları


 

qızdırm


aq  olmaz. 

Kimyəvi


 laboratoriyalarda 

böyük


 kasalar 

müxtəlif


 

məqsədlərlə

 



 suyun 



altında

  qaz  toplamaq, 

qabı

  su 


ilə

  soyutmaq, 

kristiallaşdırmaq

kristallaşdırmaq



 

vasitəsilə

 

maddələri



 

təmizləməkdə

 

istifadə


 edilir. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şəkil



 4                                    

şəkil

 5  

 

 



 

Ölçü


 

qabları


.

Mayeləri


 

ölçmək


 

üçün


 

işlədilən

 

ölçü


  qablardan  tez-

tez 


istifadə

  edilir.  Bunlar 

müxtəlif

 

növ



  menzurkalardan, 

ölçülü


 

kolbalardan,  buretkalardan,  Mor 

pipetkasından

ölçülü



  pipetkalardan 

 s-



dən

 

ibarətdir



 

MENZURKALAR  (



şəkil

  6)  konik 

formalı

 

stəkanlar



  olub, 

bölükləri

 

var 


 

mayelərin



 

həcmini


 

ölçmək


 

üçündür


Menzurkanı

 

qızdırmaq



 

olmaz. 


 

Həmçinin


 

müxtəlif


 

növ


 

ölçülü


 

slindirlərdən

  (

şəkil


  7) 

 



istifadə

 

edilir. 



Ölçülü

  menzurka 

 

slindirlər



 

müxtəlif


 

həcmli


  olurlar. 

Ölçülü


 

qab


ların

 

həcmləri



 

millilitrlə

  (ml) 

ölçülür


Ən

 



çox

 

geniş



 

istifadə


 

edilən


 

slindir 


 

menzurkaların



 

həcmi


 10, 25, 50, 100, 200, 250, 300, 500 

 



1000 ml-k olur. 

 

 

23 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şəkil



 6 

 

 

 

şəkil

 7 

 

Uçucu



 

maddələrlə

 

işləyərkən



 

ən

 



çox

 

ağzı



 

tıxaclı


 

ölçülü


 

slindirlərdən

 

istifadə


  edilir. 

Ölçülü


 

slindirlər

 

müxtəlif


 

mayeləri


  kobud 

ölçən


  zaman 

işlədilir

Məs


əgər


  maye  sudursa,  o 

şüşəni


 

isladır


 

 



mensk 

çökən


  olur, 

əgər


  maye 

civədirsə

  o 

şüşəni


 

islatmır


 

  mensk 



qabarıq

 olur. (


şəkil

 8). 


 

Slindrdə


 suyun 

həcmi


  menskin 

aşağı


 

səviyyəsi

 

ilə


civə


 (

islatmır


menskin 


yuxarı

 

səviyyəsi



 

ilə


 

ölçülür


. Menski 

təyin


 

edən


 zaman mensk 

közün


 

səviyyəsində

 

olmalı


,  menzurka 

isə


 

hərəkətsiz

 

vəziyyətdə



 

üfiqi


 

dayanmalıdır

İstənilən



 

başqa


  qabda  da  mayenin 

səviyyəsi

 

belə


 

ölçülür


.  

 

Ölçü



 

kolbaları

 (

şəkil


 9.  Bu kolbalar nazik, uzun, dar 

boğazlı


 olub, 

ortasında

 

nişanı


  var  ki,  bu 

nişan


 

dəqiq


 

ölçülmüş


 

həcmi


 

göstərir


Belə


 

uzun 


  dar 


boğaz

 

dəqiq



 

ölçməyə


  imkan  verir.  Kolbada  onun 

həcmi


 

göstərilir

.  Kolbalar 

adətən


  25,  50,  100,  200,  500,  1000 

  2000  ml-k 



olur.  Onlarda 

adətən


 

şüşə


 

tıxac


  olur. 

Ölçülü


  kolbalardan 

ən

 



çox

 

müəyyən



 

konsentrasiyalı

 

dəqiq


 

məhlullar

 

hazırlamaq



 

üçün


 

istifadə


 

edilir. 


 

Ölçülü


 

kolbaları

 

qızdırmaq



  olmaz 

 



həmçinin

  onlarda 

məhlulu

 

uzun 



müddət

 saxlamaq olmaz. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

24 



 

 

 



 

 

Şəkil



 8 

 

 

 

 

şəkil

 9 

 

Mayeləri



 

dəqiq


 

ölçmək


 

üçün


  Mor 

pipetkası

 



 



dərəcələnmiş

 

pipetkadan 



istifadə

 edilir (

şəkil

 10). 


 

Mor 


pipetkası

  orta 


hissəsi

 

genişlənmiş



 

aşağı


  ucu 

daralmış


  uzun 

şüşə


  borudur. 

Belə


  pipetka 

həcmi


 

dəqiq


 

ölçmək


 

üçün


 

nəzərdə


 

tutulmuşdur

.  Bu 

həcm


 

genişlənmiş

 

hissənin


  bir 

qədər


 

yuxarısından

 

başlamış


 

üfiqi


 

dairəvi


 

işarələrlə

  qeyd 

olunmuşdur



Genişlənmiş

 

hissədə


 

yazılan


 

həcm


 

pipetkanın

 

həcmini


 

göstərir


. Mor 

pipetkaları

 10, 

20,  25,  50ml-k  olur. 



Həmçinin

  1,  2,  5ml-k  pipetkalardan  da 

istifadə

 

edilir. 



 

Dərəcələnmiş

  pipetkalar. 

Bütün


 

uzunluğu


  boyu 

dərəcələnmişdir

 



 mayeni 



dəqiq

 

ölçülmüş



 

hissələrlə

 

buraxmağa



 imkan verir. 

 

Laboratoriyalarda 



həcmi

 

müayinə



 

işləri


 

apararkən

 

büretkalardan



 

(

şəkil



 11) 

istifadə


 edilir. 

Büretkalar

 

kranlı


 

 ya 



pipetkalı

 olur. Pipetkaya 

Mor 

sıxıcısı


 

keçirilir

 



  ya 



içərisində

 

kiçik



 

kürəcik


  olur, 

kürəciyi


 

basdıqda


 maye 

axır


 

Kiçik



 

həcmli


 

ölçüləri


 

 



həcmləri

 

hesablamaq 



üçün

 

mikrobüretkalardan



 

istifadə


 edilir. Bunun da 

 prinsipi 



kranlı

 

büretkada



 

olduğu


 kimidir. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



  

 

 



 

 

Şəkil



 10   

 

 



şəkil

 11 


 

 

Ölçülü



 

qabların


 

bölgüsünün

  

qiymətləndirilməsi



 


 

 

25 



 

Dərəcələnmiş

 

ölçülü


  qablarla 

işləyərkən

hər


  bir 

bölgünü


 

qiymətləndirməyi

 

bilmək


  vacibdir,  daha 

doğrusu


 

hər


  bir 

bölgüyə


 

neçə


 

milliltr 

  ya  millilitrin 



miqdarı

 

uyğun



 

gəlir


.  Bu 

işə


 

başlamazdan

 

əvvəl


 

təyin


  edilir. 

Dərəcəli


 

şkalaya


 

baxarkən


 

görmək


  olar  ki, 

böyük


 

bölgülər


 

rəqəmlərlə

 qeyd 

edilmişdir



kiçik


 

bölgülərdə

 

isə


 

rəqəmlər


 yoxdur. 

 

Bölgünün



 

qiyməti


 

aşağıdakı

 kimi 

hesablanır



: (

şəkil


 12) 

 

-



Şkalada

 

sıfır



 

bölgüsü


 

tapılır


,  sonra 

diqqətlə


  baxaraq, 

rəqəmlə


 

qeyd 


edilmiş

  ikinci 

bölgü

 

tapılır



  (

şəkil


  12-

  bu 



rəqəm

  1-dir). 

Deməli

 

sıfırdan



 (0)- 1-

ə

 



qədər

 olan 


həcm

 1ml-dir.   

 

 

 



 

 

 



  

 

-



Sıfırla

  birinci 

yazılmış

 

rəqəm



 

arasındakı

 

kiçik


 

bölgülər


 

sayılır


 

(

şəkil



 12-

 bu 10-dur). 



 

-

Hər



  bir 

bölgünün


 

qiyməti


  hesab

lanır


.  Bunun 

üçün


 

sıfırdan


 

rəqəmə


 

qədər


  olan  (bizim  misalda  1ml) 

bölgülərin

 

sayına


 

bölünür


 

(1ml:10=0,1ml). 

 

Deməli


  qabda 

sıfır


 

bölgüsü


  yoxdursa,  o  zaman 

rəqəmlə


 

göstərilmiş

 iki 

qonşu


 

bölgülər


 

arasındakı

 

kiçik


 

bölgülər


 

götürülür

 

Onu  da  qeyd 



etmək

 

lazımdır



  ki,  pipetka 

 



büretkalarda

 

hesablama 



yuxarıdan

 (

yəni



 

sıfır


 (0) 

işarəsi


 

yuxarıdadır

başlanır


çünki


 

maye 


aşağıdan

 

axır



.  Slindir 

  menzurkalarda 



şkalalı

 

bölgülər



 

aşağıdan


 

yuxarı


 

başlanır


 (maye 

aşağıdan


 

tökülür


). 

 

Ölçü



 

qablarının

 

kalibirləşməsi



 

Mütəxəss



is 

işləməzdən

  qabaq 

işləyəcəyi

 

hər


  bir 

ölçü


 

qabını


  

mütləq


 

yoxlamalıdır

Mütəxəssis



 

işlətdiyi

 

qabın


 

 



dərəcədə

 

düzgün



 

olduğunu


 

mütləq


 

bilməlidir

 ki, 

apardığı


 

müayinələrin

 

dəqiqliyi



 

haqqında


 

fikir 


söyləyə

 bilsin. 

Ölçü

 

qablarının



 

yoxlanılması

 qaba 

töküləcək



 

 ya 



qabdan 

töküləcək

 

təmiz


  suyun 

kütləsinə

 

görə


 

hesablanır

.  Onu 

bilmək


 

lazımdır


  ki,  1  litr 

təmiz


  su 

yalnız


 

boşluqda


 

  3,98



0

S  temperaturda  1 

kq-a 

bərabərdir



 

Yoxlama  ancaq  temperaturda 



  havada 

aparıldığı

 

üçün



  1  litr 

distillə


 suyunun 

müxtəlif


 temperaturda 

 normal 



atmosferdə

 

aparıldığı



 

üçün


 hesablamalar 

zamanı


 1-ci 

qələvilərdən

 

istifadə


 

etmək


 

lazım


 

gəlir


 

Ölçməzdən



 

əvvəl


 qablar 

diqqətlə


 yuyulur 

 



yağlardan

 

təmizlənir



Sonra qab 

istifadə

 

ediləcək



 su 

ilə


 

birlikdə


 bir 

müddət


 

saxlanılır

 ki, qab 

 su otaq temperaturunda olsun. 



Kalibirləşirmə

 

üçün



 

distillə


 suyundan 

istifadə


  edilir. 

Havanın


  temperaturu 

termometrlə

 

ölçülür


.  (0,5

0



 

dəqiqliyə



 

görə


).  

1 litr suyun 

müxtəlif

 temperaturda 

kütləsi



Cədvəl



 1 

Temperatur 

Suyun 

kütləsi


 

Temperatur 

Suyun 

kütləsi


 

шякил  12

 


 

 

26 



S

S



15 


997, 925 

23 


996, 599 

16 


997, 798 

24 


996, 386 

17 


997, 650 

25 


996, 164 

18 


997, 510 

26 


995, 930 

19 


997, 340 

27 


995, 680 

20 


997, 177 

28 


995, 438 

21 


996, 95 

29 


995, 177 

22 


996, 802 

30 


994, 908 

Ölçülü


 

kolbaların

 

yoxlanılması



 

 



Ölçülü

 

kolbaların



  yox

anılması


  maksimal 

yüklənməsi

  2kq- 

həssaslığı



 0,01qr olan mexaniki 

tərəzilərlə

 

aparılır


Yoxlanılan

 kolbalar 

tamamilə


  quru 

olmalıdır

.  Bunun 

üçün


  kolba 

distillə


  su 

ilə


 

yaxalandıqdan

  sonra  1-2 

dəfə


 

kimyəvi


 

təmiz


  spirt 

  ya  asetonla 



yaxalanır

.  Kolba 

başı

 

aşağı



 

çevrilməklə

  quruducu 

şkafda


  qurudulur. 

Onun 


içərisindən

 

əvvəlcədən



 

pambıqdan

 

filtirlənmiş



 isti hava 

buraxılır

Qurudulduqdan  sonra  kolba  otaq  temperaturu  alana 



qədər

 

saxlanılır



Yoxlanılacaq

  kolba 

tərəzinin

  sol 

gözünə


  qoyulur 

 



elə

  buraya  da 

pərsənk

 qoyulur. 



Pərsənkin

 

kütləsi



 

kolbanın


 nominal 

həcminə


 

bərabər


 

olmalıdır

.  (

Əgər


 

kolbanın


 

həcmi


  500 

millilitrdirsə

  500qr 

pərsənk


 

qoyulur). 

Tərəzinin

 

sağ



 

gözünə


 

hər


 

hansı


  bir 

yük


  qoyulur 

 



kiçik

 

çəkilər



 

vasitəsilə

 

tarazlaşdırılır



.  Sonra  sol 

gözdən


  kolba 

 



pərsən

götürülür



.  Kolba 

distillə


  suyu 

ilə


 

ölçüyə


 

qədər


  doldurulur. 

Kolbanın


 

boğazı


 

içəri


 

tərəfindən

 

ölçüyə


 

qədər


 

hissəsi


  boru 

şəkilində

 

burulmuş


 

filtr 


kağızı

 

ilə



  silinir.  Su 

ilə


  dolu  kolba 

yenidən


 

tərəzinin

  sol 

gözünə


 

qoyulur 


 

çəki



 

tarazlaşana

 

qədər


 

sağ


 

gözə


 

kiçik


 

çəki


 

daşları


 qoyulur 

(kolba  olan 

gözə

 



 

kiçik


 

çəki


 

daşları


  qoymaq  olar). 

Qoyulmuş


 

çəki


 

daşlarının

 

kütləsi


  qeyd  edilir 

 



hansı

 

gözə



 

qoyulması

 

göstərilir



  ( 

sağ


 

 ya sol 



gözə

). 


 

Hesablamalar 

zamanı

 1-ci 


cədvəldən

 

istifadə



 edilir. 

 

Məsələ



  1:  tutaq  ki, 

tarazlığı

 

bərpa


 

etmək


 

üçün


 

tərəzinin

  su 

ilə


 

dolu olan kolba 

yerləşdirilmiş

 

gözünə



 0,32qr 

pərsənk


 

əlavə


 

edilmişdir

Su 


tökənə

 

qədər



 bu 

gözdə


 250qr 

kütləsi


 olan 

pərsənk


 var idi (

tarazlığı

 

bərabər


 

etmək


 

üçün


). 

Deməli


 

əgər


  su 

ilə


  dolduqdan  sonra 

tarazlıq


 

üçün


 daha 0,32qr   

yük


   

əlavə


       

edilmişsə

,    

deməli


    suyun 

kütləsi


  

250qr   deyil,  250-0,32=249,68qr  olur.  Suyun  temperaturu  19,5

0   

S-dir. 


Birinci 

cədvəldə


  1  litr  su 

üçün


 

  bu  temperaturda  997,27qr 



alınır

Tənasüb



 qururuq: 

 

1000 ml suyun 



çəkisi

 997,27qr 



 

 

27 



 

X    -       249,68. 

 

ml

X

36

,



250

27

,



997

68

,



249

1000




 

 

 



Deməli

kolbanın



 

həqiqi


 

həcmi


 250,36ml-

ə

 



bərabərdir

 



Məsələ

  2:  500ml-lik 

ölçü

 

kolbasını



  yoxlamaq 

üçün


tarazlıq


 

əldə


 

etmək


 

üçün


 

tərəzinin

 

yük


 olan 

gözünə


 0,40qr 

pərsənk


 

əlavə


 

edilmişdir

 

Deməli



, kolbada suyun 

kütləsi


 

500qr + 0,40qr = 500,40qr 

 suyun  temperaturu  20,5

0

S-dir.  1-ci 



cədvəldə

  bu  temperaturda  1  litr 

suyun 

kütləsini



 

tapırıq


Tənasüb


 qururuq: 

 

1000ml su  -    997, 09qr 



 

X  - 500,40qr 

 

ml

X

86

,



501

09

,



997

40

,



500

1000




 

 

Kolbanın



 

həqiqi


 

həcmi


 501,86ml-dir. 

 

 



 

Pipetkaların

 

yoxlanılması



 

 



Pipetkaları

 

yoxlayarkən



  suyu 

çəkmək


 

üçün


 

ağzı


 

şüşə


 

ilə


 

bağlanan


 

kiçik


 konik kolbalardan 

 ya 



böyük

 

bükslərdən



 

istifadə


 edilir. 

Kolba 


  ya 


stəkan

  0,005q 

dəqiqliklə

 

çəkilir



.  Pipetka 

düz


 

ölçülənə


 

qədər


 

distillə


 suyu 

ilə


 doldurulur 

 maye kolbaya 



 ya 


büksə

 

tökülür



Kolba 


  ya 


büks

 

çəkilir



,  (su 

ilə


  dolu  halda)  bundan 

boş


  olduqda 

alınmış


 

çəki


 

çıxılır


içərisinə

 

tökülən


  suyun 

kütləsi


 

tapılır


.  Pipetkalar  3 

dəfə


 

yoxlanmalıdır

 



  bunlar 



arasındakı

 

fərq



  0,01qr-da 

çox


 

olmamalıdır

.  Al

ınan


 

rəqəmlərdən

  orta 

rəqəm


 

götürülür

 



  1-ci 



cədvəldən

 

istifadə



 

edərək


 hesablama 

aparılır


 

Məsələ



: Tutumu 25 ml olan pipetka 

yoxlanılır

. Pipetkadan 

tökülən


 

suyun 


kütləsi

  1-ci  halda  24,885qr,  2-ci  halda  24,880qr 

  3-


  halda 


24,875qr olur. Orta 

rəqəm


 24,880qr-

dır


100oml suyun 

çəkisi

 997, 52 olarsa 



 

 

 

28 



 24,882 olur. 



 

ml

X

94

.



24

52

.



997

880


.

24

1000





 

 

 



Pipetkanın

 

həqiqi



 

həcmi


 24,94 ml-dir. 

 

Yoxlama 



üçün

 

seçilmiş



  pipetka 

müəyyən


  temperaturda  olan 

distillə


 

ilə


  doldurulur. 

Çalışmaq


 

lazımdır


  ki,  suda  hava 

qabarcıqları

 

olmasın


 

  su 



sıfır

 

ölçüsünə



 

qədər


 su 

ilə


 doldurulur. 

Həcmi


  50-100ml 

olan  konik  kolba  0,005q-a 

qədər

 

dəqiqliklə



 

çəkilir


Pipetkanın

 

altına


 

kolba 


  ya 


büks

  qoyularaq  pipetkadan 

damcı

-

damcı



  5  ml  su 

elə


 

surətlə


 

damcıladılır

  ki,  su  25-30 

saniyədə


 

axıb


  qurtars

ın



Kranı

 

bağlayaraq



 

pipetkanın

 ucuna toxunuruq ki, sonuncu 

damcı


 da kolbaya 

düşsün


. Pipetkada olan menskin 

vəziyyəti

 30san. sonra 

təyin


 edilir 

 



damcılanmış

 suyun 


həcmi

 0,02 ml-

ə

 

qədər



 

dəqiqliklə

 

təyin


 edilir. Kolba 

 



büks

  analitik 

tərəzidə

  0,005qr- 

dəqiqliklə

 

çəkilir



  (su 

ilə


 

birlikdə


), 

bundan 


boş

 

kolbanın



 

çəkisi


 

çıxılır


 

  pipetkaya 



tökülən

  suyun 


həcmi

 

tapılır



.  Pipetka 

yenidən


  su 

ilə


  doldurulur  (

sıfır


 

ölçüsünə


 

qədər


 



həmin

 

əməliyyat



 

yenidən


 

təkrar


 edilir. 

Fərq


 

yalnız


 onda olur ki, bu 

dəfə


 

pipetkaya 10ml su 

tökülür



Beləliklə



 pipetka 5 

 10 ml 



arasında

 olan 


fərqlərlə

 

axırıncı



 

bölgüyə


 

qədər


 

yoxlanılır

Bütün


 

işlər


  bir  daha 

təkrar


 

edilir. 


Ölçmələr

 

arasında



 

fərq


  0,002  ml-

dən


 

çox


 

olmamalıdır

Alınan


 

rəqəmlər


 

əsasında


 

pipetkanın

 

düzəlişi


 

ölçüləri


 

cədvəli


 t

ərtib


 edilir.  

 

Məsələ



Kalibirləşmə

  0-dan  10  ml-

ə

 



qədər

  olan  arada 

aparılır

Suyun 



həcmi

 9,97qr, 

tökülən

 suyun 


həcmi

 9,98ml, temperaturu 21,0

0

S-

dir.  



100ml -  996,99 

 

X -   9,97 



 

ml

X

00

.



10

99

.



996

97

.



9

1000




 

 

 



Pipetka 

ilə


 

ölçmə


  9,98ml  olub,  ancaq 

pipetkanın

 



qiqi 



həcmi

 

10,00ml-dir. 



Deməli

düzəliş



 

əmsalı


  0,002ml  olur. 

Düzəliş


 

hesablanır

 



 



cədvəl

 

tərtib



 edilir. 

Yoxlanılacaq

 pipetkaya 

düzəliş


 

 



 

 

 



 

 




Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   81


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə