Cqbk -nin Az rbaycanda Geni L ndirilm si Layih si traf Mühit V Sosial Sah y t sirin Qiym tl ndirilm si



Yüklə 3.23 Mb.
Pdf просмотр
səhifə27/35
tarix23.06.2017
ölçüsü3.23 Mb.
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   35

18.5.3 
Qiym tl ndirm nin  cmal  
Layih  üzr  m d ni irs elementl rinin idar  olunmas na m rh l li yana ma layih l ndirilm  
v  tikinti zaman  sah l rin v  ist nil n t sirl rin t dric n mü yy n olunmas na imkan verir. 5 
m rh l  a a dak  kimidir: 
 
M rh l  1 - Mövcud M lumatlar   N z rd n Keçirm k – potensial arxeoloji maraq do uran 
razil r müxt lif f aliyy tl r il  mü yy n olunur, misal üçün, elmi  d biyyat n n z rd n 
keçirilm si,  vv lki arxeoloji i l rin s n dl r   saslanan ara d rmalar   v  hava v  peyk 
vasit sil  ç kil n 
kill rin yoxlanmas . Mar rut üzr  obyektl ri v  t klif olunan giri  yolunun 
yerl rini yoxlamaq üçün boru k m rinin mar rutu v  obyektl rin yerl
diyi yerl r c ld 
yoxlama ara d rmas  il  torpaqda yoxlan r.  
 
M rh l  2 - Geni  v  D qiq Ara d rmalar – potensial t sirl rin mü yy n olunmas na yard m 
etm k v  sonrak  ara d rmalar n parametrl rini t yin etm k üçün boru k m ri mar rutu v  
obyektl rin yerl
diyi yerl r tikintiy  texniki n zar tçi t r find n yoxlan l r. Boru k m rinin 
tikinti d hlizind  (50m) v  ya daimi v  ya müv qq ti obyektl rin t sir ed  bil c yi (giri  
yollar   v  tikinti dü
rg l ri kimi) potensial yerl
n sah l r onlar n xüsusiyy tini v  
h miyy tini mü yy n etm k m qs dil  yoxlan l r. Bu müxt lif vasit l rl , o cüml d n 
diqq tli ara d rma, geofiziki ara d rma v  nümun   x nd k qaz lmas  yolu il  ola bil r. 
M lumatdan boru k m rinin mar rutunu v  obyektl rin i çi layih l ndirm sin  yard m etm k 
üçün istifad  olunur v  mümkün olan yerd  m d ni irs elementl rin  z r ri azaltmaq üçün 
mar rut d yi diril   v  ya t siri azald la bil r. M rh l  2 üzr  arxeoloji i l r  (s naq x nd k 
qaz lmas ), ilkin ara d rma il  haz rk  mar rut daxilind   v  dig r Layih  obyektl ri 
sah l rind   n mühüm sah l r olmas  mü yy n edil n iki arxeoloji sah nin torpa n alt 
qat nda ara d r lmas n  
hat  ed c k. Boru k m ri mar rutlar  potensial  h miyy tli 
sah l rd n yay nm d r, onlardan b zil ri m lum arxeoloji sah l rd n yan keçm k üçün 
xüsusi olaraq n z rd  tutulmu dur.  
 
M rh l  3 - Tikinti önc si Qaz nt  
l ri – resurslara ziyan n qaç lmaz oldu u  razil rd  
arxeoloji yataqlar tikinti i l rind n önc  “planla d r lan” qaz nt  il  qeyd  al n r. M rh l  3 
üzr   i , Layih nin i çi eninin 20 m-d  mühüm qal qlar  saxlamaq üçün M rh l  II 
ara d rmalar  il   a kar olunan sah l rd  apar lacaq. M rh l  3 üzr  ara d rmalar, m d ni 
d y rl rin m lumat v  maddi m d niyy t qal qlar  formas nda sah l rd n a kar olundu u 
“arxeoloji m lumat n a kar olunmas ” kimi m lum olan i in s viyy sini  hat  edir. Sah nin 
m rh l  3 üzr  ara d rmas  muzeyin mühafiz si üçün haz rlanan maddi m d niyy t 
qal qlar  il  mü ayi t olunan elmi hesabatla ba a çat r. Ona gör  d , m rh l  3 üzr  i  bel  
arxeoloji sah l r  t sirl ri azald r. Alternativ t sir azaltma t dbiri boru k m rinin mar rutunu 
d yi m kl , sah d n yan keçm kdir. Lakin sah d n yan keçm  il   t sirin azald lmas , 
sah nin s rh dl rini mü yy n etm k üçün Layih nin k m r sah sind n k narda 
ara d rmalar t l b ed  bil r, çünki M rh l  2 üzr   i  tikinti  razisind  yerl
n sah l r  
yön lmi dir.  
 
M rh l  4 - Tikinti zaman   T sadüfi Tap nt lar – m lumdur ki, boru k m rinin v   laq dar 
müv qq ti v  daimi obyektl rin tikintisi  vv ll r m lum olmayan arxeoloji elementl ri a kar 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
191 
 
ed  bil r. Tikintinin monitorinqi v  t l b olunan yerd  ”xilasetm  üzr  qaz nt  i l ri” aparmaq 
m qs dil  arxeoloqlar qrupunun t min olunmas  üçün t dbirl r görülür. Bu h mçinin 
”T sadüfi Tap nt lar” prosesi kimi m lumdur. 
 
M rh l  5 - Hesabat verm  - material n ara d r lmas   v  Layih  zaman  apar lan arxeoloji 
i l r  dair hesabatlar n haz rlanmas . Bu m rh l y  laz mi vasit  il   i in n tic l rinin h m 
arxeoloji t sisatlara, h m d  daha geni  ictimaiyy t  yay lmas  daxildir. 
 
A a dak  hiss l rd  M rh l  3, 4 v  5 daha  trafl  t svir olunur. 
18.5.4 
M rh l  3 - Tikinti önc si Qaz nt   l ri 
Arxeoloji sah l ri mühafiz  etm k v  ya onlara ziyan  azaltmaq üçün istifad  oluna bil n bir 
s ra texnikalar var. Bunlar ad t n standart tikinti xidm tinin t sirind  azalmalard r v  
a a dak lardan ibar tdir: 
 
 
çi end  azalma, xüsusil  ziyandan qoruna bil n boru k m rinin tikintisin  yax n 
yerüstü elementl r olduqda faydal d r 
 Dö
n kl rd n(eroziya ayaq alt lar ) ibar t olan müv qq ti yolun tikintisi  umlanmam  
torpa n üst qat  mexanizml rin ç kisinin birba a arxeoloji yataqlara ötürülm sinin 
qar s n  almaq üçün dö
m  araqat  rolunu oynay r. Bu halda x nd k x ttinin eni 
arxeoloji qrup t r find n  vv lc d n qaz l r. Bu üsul yolun üz rind n avadanl qlar n 
keçidinin azalmas na  saslan r v  onun fiziki strukturunu saxlamaq üçün torpa n 
strukturunun h ddind n art q z if v  ya sulu oldu u sah l rd  istifad  oluna bilm z 
  Üfüqi Maili Qazma v  ya dig r tunel ç km  üsullar  il  arxeoloji elementin alt ndan 
keçirilm si. 
18.5.4.1 Arxeoloji sah nin qiym tl ndirilm si 
Bu i  potensial arxeoloji sah l rd  t l b olundu u kimi apar lacaq. 
 
Bundan ba qa, bu prosedur tikinti müdd tind  torpa n üst qat n n  umlanmas  zaman  rast 
g lin n arxeoloji sah l rin t sadüfi tap nt lar  üzr  apar lacaq. Bu, sah nin tam miqyasl  
qaz nt s ndan önc  MdTN-nin nümay nd l ri t r find n apar lacaq. 
 
Arxeoloji sah nin qiym tl ndirm si, mümkün oldu u q d r laz mi üsul v   t crüb l rd n 
istifad  etm kl , mü yy n olunan sah l rd  arxeoloji resurslar n xüsusiyy tini mü yy n 
ed c k. 
 
Arxeoloji sah nin qiym tl ndirilm si anlay
, göst ril n zona v  ya sah d  arxeoloji 
elementl rin, strukturlar n, yataqlar n, maddi m d niyy t qal qlar n n v  ya ekofaktlar n 
mövcudlu unu v  ya yoxlu unu mü yy n ed n m hdud proqramla d r lm  qeyri-intrusiv 
v /yaxud intruziv sah   i idir. 
g r h min arxeoloji qal qlar varsa, sah  qiym tl ndirm si 
onlar n xüsusiyy tini, s viyy sini, keyfiyy tini v  qorunmas n  mü yy n edir v  onlar n 
d y rinin yerli, regional, milli v  ya beyn lxalq kontekst  uy un olaraq qiym tl ndirilm sin  
imkan verir` (BMK, 1994-cü il). 
 
Sah   d y rl ndirm sinin m qs di qeyd olunan zona v  ya sah d  arxeoloji resurs 
haqq nda (o cüml d n onlar n mövcudlu u v  ya olmamas , xüsusiyy ti, d r c si, tarixi, 
bütünlüyü, mühafiz   v ziyy ti v  keyfiyy ti), onlar n d y rinin müvafiq m zmunda 
qiym tl ndirilm sini aparmaq m qs dil   m lumat 
ld  etm kdir. Bu, resursun qeyd  
al nmas , qorunmas   v  ya idar  olunmas n   t min etm k üçün strategiyan n 
formala mas na apar r (BMK, 1994-cü il).  
 
M d ni irs üzr  qrup yaln z spesifikasiyalar haz rland qdan (bax a a dak  Qutuya) v  M M 
t r find n raz la d r ld qdan sonra sah  d y rl ndirm sini aparacaq. 
 
 
 
 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
192 
 
Layih nin Spesifikasiyalar  
M d ni  rs üzr  Podratç  h r bir arxeoloji qaz nt ya ba lamazdan önc  Layih  t klifinin 
M M il  müzakir sini t min ed c k.  
 
Spesifikasiya, laz m g ldikd , düz li l rin edilm si üçün vaxt verm k m qs dil  
ba layan arxeoloji qaz nt lardan  vv l t qdim olunacaq. 
 
Spesifikasiya v  ya layih l ndirm   n az  a a dak  elementl rd n ibar t olacaq: 
 
• Qeyri-texniki 
xülas  
• Sah nin yerl
diyi yer (o cüml d n x rit ) v  t svirl ri 
• Layih nin m zmunu 
• Geoloji 
v  topoqrafik m lumatlar 
• Arxeoloji 
v  tarixi m lumatlar 
• Sah  i l rinin ümumi v  xüsusi m qs dl ri 
• Müvafiq 
qanunvericiliy  istinad 
• Qeyd  alma sisteml ri v  m lumatlar n idar  olunmas  sisteml ri 
• Sah nin metodologiyas  
• Artefaktlar n v  ekofaktlar n toplanmas  v  k narla d r lmas  strategiyas  
• Maddi 
m d niyy t qal qlar n n d rhal mühafiz si üzr  t dbirl r 
• Sah  i l rind n sonrak  metodologiya 
• Hesabat  haz rlama üsulu 
• Aç qlama v  yayma variantlar /t klifl ri 
• Mü lliflik hüququ 
• Arxiv  t hvil verm  
• Vaxt 
qrafiki 
• 
çi hey tin y
lmas  
• Sa laml q v   m yin T hlük sizliyi üzr  müzakir l r  
• Gözl nilm z hallarla ba l  t dbirl r 
(BMK, 1994-cü il) 
 
 
M d ni irs qrupu sah nin d y rl ndirm sinin h m layih l ndirm , h m d   i in icras  
m rh l sind  arxeoloji qal qlara intruziv v  z r rli t sir olmad
na  min olacaq. 
 
Sah   d y rl ndirm sinin n tic l ri uy un vaxt ç rçiv sind   M M v  MdTN-n   t qdim 
olunacaq ki,  lav  arxeoloji sah  i l ri v  ya ba qa cür t l bl r  dair q rar veril  bilsin.  
18.5.4.2 Arxeoloji qaz nt  
Arxeoloji qaz nt , müvafiq üsul v   t crüb l rd n istifad  edilm kl , boru k m ri d hlizinin 
mü yy nl
dirilmi  sah sind  arxeoloji resursu yoxlayacaq v  qeyd  alacaq. Bunlar 
Layih nin göst ril n m qs dl rini t min ed c k. Bu, bir v  ya daha çox aç qlanan hesab v  
sifari  olunan, mümkün arxiv il  n tic l n c k. 
 
Arxeoloji qaz nt  ”arxeoloji yataqlar , elementl ri v  strukturlar  yoxlayan, qeyd  alan v  izah 
ed n v  uy un olaraq mü yy nl
diril n sah  v  ya sah d  artefaktlar , ekofaktlar  v  dig r 
qal qlar   a kar ed n, mü yy n t dqiqat m qs dl ri olan n zar t olunan, intruziv sah   i i 
üzr  proqram” kimi mü yy n olunur. Sah   i l ri zaman  apar lan qeydl r v  toplan lan 
yalar ara d r l r v   h min ara d rman n n tic l ri Layih nin plan na uy un olaraq  trafl  
aç qlan r’ (BMK, 1994-cü il). 
 
T l b olunduqda, qeyri-da d c  ara d rma vasit l ri il  qaz nt   lav  oluna bil r, m s l n: 
 
 Geofiziki 
t dqiqat 
 
M saf d n ara d rma 
 Geokimy vi t dqiqat 
 Torpaq 
i l rinin t dqiqat  

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
193 
 
 Maddi 
m d ni qal qlar n yerl
m sini mü ahid  etm k v   x rit sini ç km k üçün 
sah  yoxlamas  (ba qa cür sah  g zintisi kimi m lumdur). 
 
Daimi tikinti ara d rmas . 
 
Bütün arxeoloji qaz nt lar M D N   RS ÜZR  PODRATÇI t r find n h yata keçiril c k v  
Layih nin standartlar na uy un apar lacaq.  
 
Spesifikasiya v /yaxud Layih nin haz rlanmas  M M il  raz la d r lmal  v  MdTN t r find n 
t sdiq olunacaq. Bütün i l r raz la d r lm  spesifikasiyaya v  ya Layih nin haz rlanmas na 
uy un olacaq.  st nil n d yi iklikl r bütün uy un t r fl r il  yaz l  
kild  raz la d r lacaq. 
 
Layih nin vaxt qrafiki ç rçiv sind  müvafiq standartlara uy un olaraq u urla ba a 
çatd r lmas   v  bütün qanunvericilik t l bl rin  uy un olmas  üçün laz mi v  müvafiq 
resurslardan istifad  edil c k.  
  
Bütün i çi hey ti özünün Layih  v zif l rin  uy un ixtisasa v  t crüb y  malik olacaq. 
 
Arxeoloji qaz nt lar üçün bir s ra üsullar mövcuddur. Q sa/Layih  t svirinin 
rtl rin   sas n 
bir s ra metodlar uy un ola bil r v  PODRATÇI seçim meyarlar n  izah ed c k. Seçil n 
metodlar mü yy n edil n m qs dl r  uy un olacaq. Avadanl qlardan istifad  olunmas  
göst rildikd , bu arxeoloqun birba a n zar ti alt nda olacaq. 
 
R smi qeydl rd n v  i
 uy un v r ql rd n istifad  etm kl , bütün i l r üzr  tam v  d qiq 
qeydl r (uy un olaraq yaz l , qrafik, elektron v  foto
kil) apar lacaq. 
 
stifad  olunan qeydiyyat sistemi Layih nin t l bl rin  uy un sistem olacaq v  müvafiq 
t r fl r, o cüml d n arxivi q bul ed n orqan il  raz la d r lacaq. 
 
Sah d  qaz nt  ba a çatd qdan sonra qaz nt   i l rind n sonra qiym tl ndirm  hesabat  
haz rlanacaq. 
18.5.4.3 Qaz nt  i l rind n sonra hesabatlar 
Arxeoloji Ekspedisiyan n R hb ri t r find n t qdim olunan qaz nt   i l rind n sonrak  ilkin 
hesabatda tamamlanan i l r,  sas tövsiy l r v  
RK T N tikinti layih sini planla d ra 
bilm si üçün n tic l r  ks olunacaq. Bu  lkin hesabat n qaz nt  ba a çatd qdan sonra yeddi 
(7) gün  rzind  t qdim olunmas  laz md r. 
 
Sah d  qaz nt   i l rinin tamamlanmas n n ard nca M D N   RS ÜZR  PODRATÇI 
t r find n laz mi vaxt ç rçiv sind  (misal üçün, 6 ay)  trafl  Texniki Hesabat haz rlanacaq. 
Bu t sdiq olunmaq üçün M M-  t qdim olunacaq.  
 
Qaz nt  sonras  Qiym tl ndirm  Hesabat :  
  
1. Giri  
1.1 Layih nin  hat  dair si; 
1.2 Sah  i l rinin v   vv lki i l rin 
rtl ri v  tarixl ri; 
1.3 Hesabat n t
kili üzr  r yl r. 
2. 
vv lki T dqiqat n M qs dl ri. 
3. Sah nin (sah l rin) s n dl
dirilmi  tarixinin icmal . 
4. Sah  i l rinin n tic l rin  dair aral q s n di. 
5. Sah  arxivinin v  qiym tl ndirm  üçün apar lan i l rin xülas si: 
5.1 Sah  qeydl ri: Qaz nt dan sonra qiym tl ndirm  zaman  qeydl r üzr  
apar lan i l r, miqdar . 
5.2 Tap nt lar: Qaz nt dan sonra qiym tl ndirm  zaman  material v  
qeydl rin faktiki xülas si, miqdar , s viyy si, müxt lifliyi, qorunmas , 
yerin  yetiril n i l r. 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
194 
 
5.3 
traf mühit üzr  material: Qaz nt dan sonra qiym tl ndirm  zaman  
material üzr  apar lan i l r, insan v  heyvan sümüyünün faktiki xülas si, 
h r bir nümun nin kökü v  növü, miqdar , d r c si, müxt lifliyi, 
qorunmas . 
5.4 S n dl r   saslanan qeydl r: A kar olunan uy un m nb l rin siyah s , 
miqdar , müxt lifliyi, qaz nt dan sonra qiym tl ndirm  zaman  m nb l rin 
ara d r lmas n n intensivliyi. 
6. M lumatlar n mümkünlüyü: 
7. Sah  arxivinin Layih nin t dqiqat m qs dl rin  cavab verm si üçün 
m lumatlar n ver  bildiyi d r c d   d yi k n qiym tl ndirm si. M lumatlar n 
müxt lif kateqoriyalar , Layih nin t dqiqat m qs dl rin  uy un bölün r k 
kompleks 
kild  müzakir  olunacaq. 
8. Dig r layih l r   v  qabaqc l metodologiyalara töhf  üçün yeni t dqiqat 
m qs dl rinin inki af etdirilm sind  potensial m lumatlar   ks etdir n s n d. 
9. 
Yerli, regional, milli v  beyn lxalq  h miyy ti il  ba l  potensial m lumatlar n 
xülas si. 
 
lav  m lumatlara  sas n a a dak lar daxil olacaq: 
 Müvafiq 
s viyy l rd   lav  t svirl r; 
 
C dv l  sal nm   v  ya  lav l rd  kifay t q d r  lav   m lumatlar v /yaxud qeyd 
olunan n tic l rin t dqiq oluna bilm si üçün Layih  arxivinin m zmununun detallar . 
 
ndeksl r, istinadlar v  t kzibl r. 
 Qaz nt dan sonrak   lkin hesabat, M M t r find n Qaz nt dan sonrak  Hesabat n 
t sdiq olunmas n n ard nca yenil nmi  Layih l ndirm nin haz rlanmas na imkan 
ver c k.  
 
Qaz nt  i l ri davam etdirilm li olduqda, yeni Layih l ndirm  spesifikasiyas  t l b olunacaq. 
Buna a a dak  bölm l r daxil olacaq: 
 
Yenil nmi  Layih nin Haz rlanma Spesifikasiyalar  
1. 
lkin M lumat 
1.1 
lkin Layih l ndirm d  ifad  olundu u kimi, Layih nin  vv lki m qs dl rinin 
xülas si 
1.2 Layih nin n tic l rinin xülas si 
2. Potensial 
materiallar n xülas  s n di 
2.1 Sah nin t hlil olunmas  üçün mühüm  h miyy t  malik material 
3. M qs d v  V zif l r 
4. Qaz nt dan sonrak  ara d rma layih si 
5. N
rl r v  T qdimatlar 
5.1 N
r olunan hesabat n t klif olunan format n , strukturunu v   m zmununu 
n z r  almaqla, n
rin q sa icmal  haz rlanacaq. 
5.2 Daha 
geni   i l nm sini d st kl y  bil c k sah nin h min aspektl ri mü yy n 
olunacaq. 
6. 
l rin icra plan  
7. Resurslar 
v  proqramla d rma 
7.1 
çi hey tinin y
lmas  v  avadanl qlar 
7.2 Vaxt 
qrafiki 
7.3 Büdc  
 
T dqiqat arxivi daha sonra haz rlanacaq. 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
195 
 
18.5.4.4 T dqiqat arxivinin spesifikasiyas  
T dqiqat arxivin  a a dak lar daxil olacaq: 
 
Kataloqlar v  dig r qeydl r 
T dqiqat arxivi t hlil m rh l sind  yerin  yetiril n i l rd n haz rlanacaq v  a a dak lardan 
ibar t olacaq: Stratiqrafik/struktur, maddi m d niyy t qal qlar ,  traf mühit v  dig r sah l r 
üzr  kataloqlar v  bütün dig r qeydl r, el c   d   h r bir halda istifad  olunan üsullar n 
t fsilatlar  v  seçim strategiyalar .  
 
T dqiqat Arxivi a a dak  elementl rd n b zil ri v  ya ham s ndan ibar t olacaq: 
 
 Kontekst 
m lumat 
 Foto
killi kataloq 
 Foto
kill r 
 Stratiqrafik 
cizgil r 
 
yalar n kataloqlar  v  onlar n yerl
diyi yerl rin detallar  
 Obyektin 
cizgil ri 
 Rentgenoqrafik 
kataloq 
 Tarixi 
abid l rin qorunmas  üzr  qeydl r 
 Nümun  kataloqu 
 
nsan sümükl rinin kataloqlar  
 Heyvan 
sümükl rinin kataloqlar  
 
 
Analitik hesabatlar 
Hesabat n m tni yuxar dak  materialdan götürül c k v  
sas m tni t
kil ed c k ki, 
buradan da yekun n
r haz rlanacaq v  o a a dak lardan ibar t olacaq: 
 
 Sah nin t sviri hiss si: X rit l r, planlar, yüks klikl r v  
lav l r il   t svir olunan 
sah nin izahl  struktur v  stratiqrafik tarixç si 
 
T sadüfi tap nt lar üzr  hesabatlar: Analiz üçün seçilmi   t sadüfi tap nt lar il  ba l  
m lumatlar v  t svirl r il  birlikd  tam m tn 
 
traf mühit üzr  hesabatlar: Analiz üçün  traf mühit  dair seçilmi  m lumatlar il  ba l  
m lumat v  t svirl rl  mü ayi t olunan tam m tn. 
( ngilis  rsi, 1991-ci il) 
 
Yekunda n
r olunan hesabat haz rlanacaq. N
r il  ba l   t limatlar v  standartlar üçün 
Bölm  5.4-d  ”N
rl r v  N tic l rin Yay lmas ”na bax n.  
18.5.4.5 S yyar m d ni v  t bii aktivl r 
S yyar m d ni v  t bii aktivl r bundan sonra artefaktlar v  ekofaktlar kimi göst rilir. 
 
Niyy t b yanat  
Artefaktlar n v  ekofaktlar n toplanmas , s n dl
dirilm si, qorunmas   v  ara d r lmas , 
müvafiq metod v   t crüb l rd n istifad  etm kl , qaydaya sal nm , stabil, istifad si 
mümkün arxiv il  n tic l n c k. Bu proses ”tap nt lar üzr  i ” kimi m lumdur. Tap nt lar üzr  
i  yay lmaq üçün n z rd  tutulan hesabat(lar) il  tamamlanacaq. T tbiq olunan metod v  
t crüb l r ümumi Layih nin göst ril n m qs dl rini t min ed c k. 
 
Giri  
Tap nt lar üzr   i in 
h miyy ti 
i irdil  bilm z, çünki o mühafiz , qoruma, toplama, 
yerl
dirm , t qdim etm , t hsil v  idar etm  strategiyalar n n formala mas na yard m edir; 
v   h mçinin yerli regional, milli v  beyn lxalq t dqiqat ç rçiv l rini v  siyas tl rini 
formala d r r. 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
196 
 
 
Ona gör  d , tap nt lar üzr  i  Layih nin planla mas nda  n erk n m rh l l rd n arxeoloji 
prosesin bütün m rh l l rin  tam inteqrasiya olunacaq. 
 
Standartlar: Layih nin spesifikasiyas  v  layih l ndirilm si 
Tap nt lar üzr  i  (bu b rpa, m lumatlar n qiym tl ndirilm si, t hlili, izah , n
ri, qorunmas , 
arxivl
dirilm si v  saxlanmas   f aliyy tl rinin b zil rini v  ya ham s n   hat  ed  bil r) 
mü yy n olunacaq v  qiym tl ndiril c k. Yerin  yetiril n i l rin ölçül  bil n olmas  üçün, 
laz mi m lumatlarla i l rin qrafiki mü yy n edilm kl , Layih l ndirm  yaz lacaq, yerin  
yetiril c k v  n zar td  saxlanacaq 
 
Arxeoloji irs materiallar n n b rpas  üzr  siyas t, onlar n m qs d v   metodlar n   t svir 
etm kl , sah   i l ri üzr  layih l ndirm nin v  spesifikasiyan n bir hiss si kimi t qdim 
olunmaq üçün yaz lacaq. Bu gözl nil n material n say   v  növünü, qaz nt  metodlar n , 
nümun götürm  strategiyalar n , tap nt lar n saxlanmas n , torpaq yataqlar n n xüsusiyy tini 
v  Layih nin ara d rma m qs dl rin  nail olmas n   ks etdir c k.  
 
Tap nt lar n toplanmas   v  tullant  kimi k narla d r lmas  üzr  siyas tl r, strategiyalar v  
texnikalar mü yy n olunan m qs d  uy unla d r lacaq. 
 
l rin proqram  stasionar arxiv il   n tic l n c k. Spesifikasiya v  ya layih l ndirm  
Layih nin istifad  etdiyi m lumatlar n qeyd  al nmas  sisteml rind  istifad  olunacaq 
qeydl rin t
kili v   m zmunu üzr  müvafiq m lumat standartlar  mü yy n ed c k. Bu 
m lumat standartlar , boru k m ri d hlizind   t sir azaltma t dbirl rin   c lb olunmu  bütün 
arxeoloji i l r üzr  qruplar n standartlar na uy un olacaq. 
 
Layih l ndirm  sahibliyin v  ya arxeoloji material n t yinat   v   q bul ed n muzey v  ya 
saxlan lan yer il  arxiv  t hvil verilm  üzr  t l bl ri n z rd  tutacaq.  
 
Sah  i l ri 
Bütün tap nt lar v  nümun l r toplan lacaq, t mizl n c k, çe idl n c k, miqdar  mü yy n 
olunacaq, qeyd  al nacaq, etiketl n c k, qabla d r lacaq v  Layih l ndirm y  uy un olaraq 
çe idl n c k. Bununla  laq dar olaraq MdTN-d n s lahiyy tli i çi v  ya ekspertl r  
qaz nt n n inventarizasiyas  il  ba l  m lumat veril c k. 
 
Qaz nt dan sonrak  qiym tl ndirm  
Emal olunduqdan sonra (bura qorunma, qeyd  al nma v  ni anlanma daxildir) tap nt lar 
toplusunun Layih nin t dqiqat m qs dl rin  uy unlu u potensial  ümumi t hlil üçün 
qiym tl ndiril c k. Bu qiym tl ndirm y  a a dak  m rh l l r daxil olacaq: 
 
 Material na gör  toplananlar n k miyy t qiym tl ndirm si v  onlar n v ziyy tinin 
qiym tl ndirm si 
 Onlar n m n
yinin göst rilm si, o cüml d n nec  tap lmas   ( l il  qazma yolu, 
metal il  a kar olunma, torpaq nümun l ri aras nda) and kontekst  gör  taml
 
 Toplananlar n identifikasiyas  v  tarix s ralanmas n n t min olunmas  
 Toplananlar n Layih nin h r bir m qs dl rin   v  ünvanlana bil c yi ist nil n yeni 
m qs dl rin  d st k ver  bil c yi s viyy nin mü yy n olunmas  
 Arxeoloji material n, Layih nin 
rtl rind n k nar t dqiqat v /yaxud t hsil 
m qs dl ri üçün istifad si üçün d y rinin mü yy n olunmas  da qeyd  al nacaq. 
 
Tap nt lar toplusunun ham s   v  ya seçilmi  komponentl rinin sonrak  analizinin s viyy si 
üzr  tövsiy l r yenil nmi  layih l ndirm y  yard m ed c k: 
 
Каталог: content -> dam -> bp-country -> az az -> PDFs -> ESIAs -> SCPXESIA
SCPXESIA -> Cqnkl geni L ndirilm si Layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
SCPXESIA -> Cqbk genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi
ESIAs -> Əlavə 5a xəzər suitisi haqqında hesabat
SCPXESIA -> Cqbk geni L ndirilm si layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
ESIAs -> Fəsil 2 Lüğət və abreviaturalar cqbk nin Genişləndirilmə si Layih ə si, Az ə rbaycan Ə traf Mühit ə V ə Sosial Sahə y ə t əsirin Qiymətləndirilməsinin Əlavə si Yekun variant 2
ESIAs -> 5 Ə traf MühitinT
SCPXESIA -> Çqbk-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi
SCPXESIA -> G to ko tə DƏ


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   35


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə