Cqbk -nin Az rbaycanda Geni L ndirilm si Layih si traf Mühit V Sosial Sah y t sirin Qiym tl ndirilm si


Yabanç  invaziv növl rin çoxalmas n n qar s n  almaq üçün torpa n üst qat n n



Yüklə 3.23 Mb.
Pdf просмотр
səhifə11/35
tarix23.06.2017
ölçüsü3.23 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   35

 
Yabanç  invaziv növl rin çoxalmas n n qar s n  almaq üçün torpa n üst qat n n 
t mizl nm si 
Torpa n üst qat   ç xar ld qdan sonra h min qat n qalaqlar nda Silybum marianum (adi 
alaqanqal) kimi yar mruderal növl r m skunla a bil r. T mizl nm mi   v ziyy td  
qoyuldu unda, bu növl r toxum bank nda topla a bil r v  bioloji b rpan n müv ff qiyy tli 
inki af n   m hdudla d ra bil r. PODRATÇI EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇININ 
göst ri l rin  uy un 
kild  torpa n üst qat n n y
lm  qalaqlar nda yabanç  invaziv 
növl rin formala mas n n qar s n  alacaq. T mizl m   i l rin  alaq otlar n n 
l il  
qopar lmas , ayr -ayr  hiss l rin t mizl nm si v  Qlifosat kimi herbisidl rd n istifad  
etm kl  alaq otlar n n m hv edilm si (torpa n üst qat n n y
lm  qalaqlar nda v  ya onun 
yax nl
nda inki af ed n arzuolunan növl r   t sir göst rm m k üçün xüsusi diqq t 
yetirilm kl ) daxil olacaq.  
 
Torpa n üst qat n n qorunmas  v  kollar n saxlan lmas  
KG0 – KG 3.2, KG5 - KG24, KG85 - KG96 v  KG138 - KG158.1 sah l ri aras ndak   t bii 
ya ay  mühitl ri bitki örtüyünün z if b rpa olmas  riskinin artd
 
razil r kimi 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
71 
 
mü yy nl
dirilib. Bu t bii ya ay  mühitl rinin d qiq yeri v  miqyas  kameral (masa-arxas ) 
v  çöl t dqiqatlar n n kombinasiyas  vasit sil  mü yy nl
dirilib v  bunlar sah d  
yoxlan lmal d r. K si
n h ssas t bii ya ay  mühitl ri (17-13) üçün Metod S n di ç xar lma 
v   b rpa i l ri apar lan zaman  torpa n üst qat nda a ac
killi növl rin saxlan lmas n n 
m qs d uy unlu unu n z rd n keçir c k. A ac
killi kollar (m s l n Artemisia fragrans 
v  Salsola nodulosa) ekosistemin f aliyy tinin mühüm bir hiss sini t
kil edir. Yerüstü 
hiss l r nisb t n daha kiçik bitkil rin (xüsus n d  cüc r n toxumlar v  ting l r) s rt, 
quruducu kül kl rd n qorunmas  üçün s
nacaq t min edir. Bitkil rin kökl ri torpa n üst 
t b q sini örtm y   v  suyun torpa a infiltrasiyas n  yax la d rma a yard m edir. Onlar n 
saxlan lmas   v  KS-  köçürülm si bitkil rin b rpas n  yax la d ra bil r, h tta bütün 
a ac
killi kollar ç xar ld qdan sonra uzun müdd t qalmad
nda bel , onlar n qal qlar n n 
(m s l n, budaqlar  v  kökl ri) fiziki mövcudlu u bitkil rin b rpas n  yax la d ra bil r.  
 
Bu qiym tl ndirm y  uy un olaraq, PODRATÇI torpa n üst qat n n ç xar lmas  zaman  
JCB traktorunun arxa çalovundan (v  ya buna b nz r) istifad  etm kl  kök topas n n 
traf ndak  torpaq boyunca ayr -ayr  kollar   v  kiçik kol qruplar n  qaz b ç xaracaq. Bunlar 
KS-d n k narda dik v ziyy td  saxlan lmal d r v   b rpa i l ri apar lan zaman KS-   t krar 
kil c k.  deal halda onlar yaln z q sa müdd t  torpaqdan k narda olacaq v   t krar 
kildiyind  sa lam olacaq. Lakin,  g r b zi kollar sa lam qalmazsa, onlar yen   d   d y rli 
hesab edil c k, çünki kök topas n n  traf ndak  torpa n üst qat nda toxum bank  olacaq v  
kökl r v  yerüstü hiss l r sa lam hiss l rin ekoloji funksiyalar n n b zisini h l   d  yerin  
yetirm k iqtidar nda olacaq. 
 
PODRATÇI a a dak  xüsusi öhd liyi yerin  yetir c k:  
 
X7-25a Torpa n üst münbit qat n n v  toxum fondunun mühafiz sin  laz mi 
diqq t veril c k. 
 
g r uzunmüdd tli monitorinq  lav  ehtiyat t dbirl rin  baxmayaraq bitki örtüyünün 
gözl nildiyind n daha asta sür tl   b rpa olaca n  göst r rs , o zaman 
RK T t l b 
olundu u qaydada islahedici t dbirl r gör c k. Metod s n dind  cavab t dbirl rinin d yi

xüsusiyy tl ri v  son h dd göst ricil ri qeyd edilm lidir v  cavab t dbiri üzr  potensial 
müdaxil l rin siyah s  haz rlanacaq. Bunlara, yerli m nb d n t chiz olunmu  toxumla 
normadan art q toxum  kini, yerli m nb d n  ld  edilmi  toxumla  itillikd  böyüy n yeti k n 
bitkil rin  kilm si v  ya torpa n kipl
m sini aradan qald rmaq üçün islahedici t dbirl r 
daxil ola bil r. 
 
X7-25b 
g r mü yy n edilmi   m skunla ma sah sind  bitki örtüyünün uzun 
müdd tli monitorinqi b rpan n a a   s viyy d  getdiyini göst r rs , 
b rpa t dbirl ri n z rd n keçiril c k. 
8.4.4.4 Fauna 
 
Quru mühitind ki növl rin mühafiz si 
PODRATÇI heyvanlar al min   t siri v  ya itkini minimuma endir c k a a dak  öhd likl ri 
yerin  yetir c k:  
X7-36 
Kürd mir boru 
anbar  sah si 
Variant 1 
(Müsüslü) 
Kürd mir boru 
anbar  sah si 
Variant 2 
(Müsüslü) 
 
Kürd mir boru anbar  sah sind , 1-ci v  2-ci Variant (Müsüslü) bu obyektl rl  
ba l  giri  yolllar n n geni l ndirilm si yay v  ya pay z mövsüml rind  
planla d r lacaq ki, qu lar n q lamas   v  ikih yatl lar n/sürün nl rin/qu lar n 
yeti dirilm si ba  tutsun. Bu mümkün olmasa, i l r yaln z sah  üzr  t dqiqatdan 
v  qiym tl ndirm d n sonra 
RK T N raz l
 il  apar lacaq.
 
 
 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
72 
 
Boru k m ri: 
PODRATÇI t min ed c k ki, boru k m ri x nd yinin yaln z q sa seksiyalar  aç q olsun (h r 
hans  bir i çi resursdan maksimum 10km m saf d ) v   x nd y  gir n h r hans  
heyvanlar n oradan ç xa bilm sin  imkan yaratmaq üçün aç q x nd kd  h r 500 metrd n bir 
x nd kd n ç xma a imkan ver n mexanizml r mövcud olsun.  
 
PODRATÇI KS v  giri  yollar  daxilind  v  bilavasit  yax nl
nda tikinti zaman  saxlan lm  
a aclar   t sadüfi ziyan d ym d n qorumaq üçün müv qq ti ç p rl r v  ya qoruyucu 
mane l r qura d racaq.  
 
Heyvanlar n x nd kd   v  ya dig r i çi sah l rd  ili m si hal nda onlar  azad etm k üçün 
PODRATÇI sah d  laz mi avadanl qlar saxlayacaq.  
 
Qaynaqlanm  boru kolonlar n n t xaclanmas  
Heyvanlar n izolyasiya edilm mi  boru kolonlar na daxil olmas  v  orada ili ib qalmas  riski 
mövcuddur. Buna yol verm m k üçün qaynaqlanm  boru kolonlar n n daxilin  heyvanlar n 
daxil olmas n n qar s n  almaq m qs dil  onlar n t xaclanmas  t min edil c k 
 
PODRATÇI a a dak  öhd likl ri yerin  yetir c k: 
 
19-04 Qaynaq 
edilmi  boru seksiyalar  borunun daxilin  giri in qar s n n 
al nmas  üçün qapaqla örtül c k. 
 
çi qüvv sinin ov etm sin  v  bal q tutmas na icaz  verilm m si 
Tikinti zaman   i l y n insanlar t r find n v h i heyvanlar n ovlamas   v  ya yax nl qdak  
çaylardan bal qlar n tutulmas  riski mövcuddur ki, bu da yerli heyvanlar al min  m nfi t sir 
göst r  bil r. PODRATÇI Layih nin i çi hey tin  ov etm yi, bal q tutma   v  odlu silahlar 
g zdirm yi, canl   v h i heyvanlar  alma   v  ya satma , i  sah l rind   v  ya dü
rg  
razil rind  ev heyvanlar   ld  etm yi v  ya saxlama  qada an ed c k. PODRATÇI 
sah d   a kar edil n üçüncü t r f ovçular bar d  müvafiq s lahiyy tli orqanlara m lumat 
verc k. PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan nda layih  personal na KS-d   v  
dig r i  sah l rind  yaban  bitkil ri v  adi bitkil ri toplama  yaxud y ma   v  yerli 
icmalardan mühafiz  edil n yaban  bitkil ri v  ya bu bitkil rd n haz rlanm   m hsullar  
alma  qada an edil c k. 
 
RK T, PODRATÇI v  EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI a a dak  öhd likl ri 
yerin  yetir c k:  
 
19-05 Layih nin f aliyy t zonas  daxilind   i çi qüvv sinin ov etm sin , bal q 
tutmas na v  ya icaz siz m hsul (bitkil r v   m d ni irs materiallar ) 
toplamas na yol verilm y c k. 
 
Torpa n üst qat n n y
ld
 qalaqlarda v  boru kolonlar nda bo  yerl rin qoyulmas  
Torpa n üst qat n n y
ld
 qalaqlar v  boru kolonlar  heyvanlar n h r k tinin qar s n  
alan mane  ola bil r, buna gör   d , heyvanlar n keç  bilm sin  imkan yaratmaq üçün 
onlarda bo  yerl r saxlan lacaq. PODRATÇI t dbirl r gör r k t min ed c k ki, tikinti zaman  
KS qurudak  heyvanlar üçün mane  v  ya risk t
kil etm sin v  a a dak  öhd likl ri yerin  
yetir c k: 
 
20-01 Layih nin t hlük siz hesab etdiyi yerd  heyvanlar n v  insanlar n 
keçm sin  imkan verm k üçün torpaq qalaqlar  aras nda bo luqlar 
burax lacaq.  
32-08 T hlük siz olduqda, boru k m rinin qollar nda insanlar n, v h i 
heyvanlar n v  mal-qaran n K m r sah sini keçm sin  imkan verm k 
üçün bo luqlar burax lacaq. 
 
Qaynaq i l ri il  x nd k i l ri aras ndak  vaxt interval n  minimuma endirm k 
Aç q x nd k heyvanlar n oraya y x lmas  v  x nd kd  ili in qalmas  üçün risk t
kil edir v  
o, h mçinin d  qurudak  heyvanlar n h r k ti üçün potensial mane  tör dir. PODRATÇI 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
73 
 
v h i v  ev heyvanlar  üçün müv qq ti mane   t sirini v   x nd y   y x lmaqla ba  ver  
bil c k h r hans  x sar t riskini azaltmaq m qs dil  borular n qaynaqlanaraq birl
dirilm si 
v  x nd yin  ks doldurma i l ri aras ndak  vaxt interval n  minimuma endir c k.  
  
X nd kl rin maili k narlar  
Heyvanlar aç q x nd y  dü dükl rind  orada ili ib qala bil rl r. Ona gör   d . PODRATÇI 
t min ed c k ki, boru k m ri x nd yinin yaln z q sa seksiyalar  aç q olsun (h r hans  bir i çi 
resursdan maksimum 10km m saf d ) v   x nd kd n ç x a imkan yaratmaq üçün 
x nd kl rin k narlar  maili 
kl  sal ns n.  
 
Mal-qara üçün mane  
Torpaqüstü növl rin mühafiz  olunmas  
PODRATÇI v h i t bi tin narahat edilm sinin v  ya m hv olmas n n minimuma endirilm si 
üçün a a dak  öhd likl ri h yata keçirm yi öhd sin  götürür:  
Tikinti müdd tind  i  sah l rind  heyvanlar a kar olunan zaman  TRAF MÜH T N  DAR  
OLUNMASI ÜZR  PODRATÇI t r find n t mizl m  qaba  ara d rma i inin yerin  
yetirilm sind n sonra onlar Podratç n n t lim keçmi   v   s ri t li nümay nd si t r find n 
t hlük siz 
kild  i  sah l rind n  n az  50m k nar sah y  köçürül c k.  
PODRATÇI a a dak  öhd likl ri yerin  yetir c k: 
 
21-02 Aç q boru k m ri x nd yinin h r bir bölm si x nd kd n ç xmas  üçün 
maili sonluqlara v  ya dig r mexanizml r  malik olacaq. 
 
X nd kl rd  heyvanlar n olub-olmad
n n yoxlan lmas  
PODRATÇININ personal  aç q x nd kl ri yoxlayaraq oraya heyvanlar n dü üb-dü m diyini 
mü yy nl
dir c k v  PODRATÇININ  Mv
T üzr  personal  oraya dü mü  heyvanlar  
xilas ed c k ( g r bunu t hlük siz 
kild  yerin  yetirm k mümkündürs ) v  müvafiq t bii 
ya ay  mühitin  köçür c k.  
 
PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan  bu m s l l ri özünd   ks etdir c k v  
t min ed c k ki, a a dak  öhd liyin icras   m qs dil   v h i heyvanlar n keçidin  imkan 
yaratmaq üçün x nd kl rd  kifay t q d r keçidl r qoyulsun: 
 
21-04 X nd k münt z m olaraq v h i heyvan növl rinin (xüsus n d   h ssas 
yerl rd ) ora dü üb-dü m m si üçün yoxlan lacaq. 
 
Tikinti Dü
rg l ri 
PODRATÇI tikinti dü
rg l rinin 
traf 
razil rd ki heyvanlar al min   m nfi t sir 
göst rm m sini t min etm k üçün t dbirl r gör c k. Çöld ki itl rin v  pi ikl rin tikinti 

rg l rin   c lb olunaca  riski mövcuddur ki, bu da yerli heyvanlar al min   m nfi t sir 
göst r  bil r, çünki itl r v  pi ikl r kiçik m m lil ri v  sürün nl ri öldür  bil r. 
 
PODRATÇI ziyans z onur as zlar, suda-quruda ya ayanlar, k rt nk l l r, kiçik m m lil r 
v  ya qu lar riskl r   m ruz qalmad
  v  ya narahatl q tör tm diyi t qdird  onlar n i  
sah l rin   v  tikinti dü
rg l rin  daxil olmas n n qar s n  almayacaq. PODRATÇI 
Çirkl nm nin Qar s n n Al nmas  Plan n n t l bl rin  uy un olaraq insan sa laml
 üçün 
risk t
kil ed n yoluxmalara, parazitl r   v  ziyanvericil r   n zar t etm k üçün qanuni 
t dbirl r gör c k. 
 
Tikinti dü
rg sind   v  tikinti-qura d rma sah l rind  risk alt nda ola bil c k v  ya 
narahatl q yaxud t hlük   t
kil ed  bil c k yerl rd   h r hans  sürün nl r v  ya m m lil r 
a kar edil rs , PODRATÇININ  traf mühit m s l l ri üzr  meneceri bu bar d  
m lumatland r lacaq v  onlar n köçürülm si üçün görülm li müvafiq t dbirl ri 
mü yy nl
dir c k. 
 
 
 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
74 
 
Heyvanlarla ba l  hadis l r 
Heyvanlar n t sadüfi x sar ti v  ya ölümü il  ba l  hadis  üzr  hesabat ald
nda 
PODRATÇININ  traf mühit m s l l ri üzr  meneceri 
raiti, vaxt , növl ri, ölçünü v   t bii 
ya ay  mühitini qeyd  alacaq v  görülm li müvafiq t dbirl ri mü yy nl
dir c k. 
 
Yerli olmayan heyvanlar 
PODRATÇI KS- , i  sah l rin   v  dü
rg  obyektl rin  yerli olmayan fauna növl rinin 
g tirilm sinin qar s n  almaq üçün laz m olan h r hans  t dbirl ri gör c k. 
8.4.4.5  Su mühitinin mühafiz si 
PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan  sudak  t bii ya ay  mühitl rini qorumaq, 
suyun götürülm si hallar n  minimuma endirm k, fasil siz su ax n n  qoruyub saxlamaq v  
çayla k si m  sah l rind ki land aft  mühafiz  etm k üçün laz mi t klifl ri özünd   ks 
etdir c k. 
 
Mümkün oldu unda PODRATÇI çay ax nlar  qurudu u zaman kiçik çay keçidl ri 
(k si m l ri) in a ed c k v  bu mümkün olmad
nda is  PODRATÇI k si m  in a edil n 
zaman suyun a a  ax n n  saxlayacaq.  g r su ax n n  saxlamaq üçün b ndl rin v  
nasoslar n t tbiqini n z rd  tutan metodlardan istifad  edil rs , o zaman PODRATÇI i l rin 
apar ld
 sah d  ax n n yuxar s nda v   a a s nda torlar qura d racaq ki, nasoslar n 
bal qlara, cavan bal qlara, krevetl r   v  dig r su orqanizml rin  ziyan vurmas na yol 
verilm sin.  
 
PODRATÇI çay sahill rind ki bitki örtüyünü k s r k göd ltm lidir, lakin a aclar n kökün  
t sir göst r c k v  sahill rin sabitliyini pozacaq metodlar n istifad  etm y c k. 
 
PODRATÇI a a dak   raziy -xas öhd likl ri yerin  yetir c k: 
 
X7-21b Kür kçay, G nc çay, Qo qarçay, Z y mçay, 
srikçay, Tovuzçay, 
H s nsu v  ya Kürd r d  süni sahil v  ya yataq b rkitm   t dbirl ri 
yaln z bal qlar n kürül m  mövsümünd n f rqli vaxtda apar lacaq.  l r 
bal qlar n kürül m  dövründ  apar lacaqsa (bir qayda olaraq h r hans  
IUCN/q rm z  kitaba dü mü  növl r üçün apreld n iyul ay na q d r, 
d qiq vaxt tikinti önc si t dqiqatdan sonra mü yy n ed c k) bu, sah  
qiym tl ndirilm sind n sonra v   irk tin t sdiqi il  apar lacaq. 
D5-078 Su 
ax nlar ndan su götürül rs , su ax nlar ndak  suyun  10%-d n çox 
olmayan hiss si ist nil n vaxt götürül c k. 
D5-079 Su 
bal q ç p rl yici torlar (10mm ilg k) il  yava -yava  (sür ti 0,15 
m/san-d n az) v  ya bal qlar n kürü tökm  mövsümünd  götürül c k. 
Kiçik bal qlar olduqda (may-sentyabr aylar nda) tutulmalara yol 
verm m k m qs dil  3mm diametr   q d r ç p rl rd n istifad  
edilm kl  götürül c k. H r hans   k nara ç xmalar 
irk t t r find n 
t sdiq olunmal d r. 
 
Özünün tikinti-önc si t dqiqat n n bir hiss si kimi EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI 
v t g l rin, bal q t s rrüfatlar n n v  yerli icmalar n çaydan istifad  etdiyi sah l rin yerini 
mü yy nl
dir c k v   a kar ed c k. EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI özünün 
tikinti-önc si ekoloji t dqiqat n n bir hiss si kimi miqrasiya ed n v  ya cütl
n bal qlar üçün 
h miyy tli çaylar  mü yy n ed c k. 
 
PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan nda v t g l rd n, bal q t s rrüfatlar ndan 
v  yerli icmalar n çaylar  istifad  etdiyi yerl rd n ax n üzr  yuxar da çayla boru k m ri 
k si diyind   v  ya çay n yuxar da qeyd edilmi   t dqiqat zaman  miqrasiya ed n yaxud 
cütl
n bal qlar üçün  h miyy tli oldu u mü yy nl
dirildiyind  çöküntül rl  mübariz  
t dbirl rin  xüsusi diqq t yetir n metod s n dl ri olacaq.  
 
 
 
 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
75 
 
Çay yata ndak  v  sahilind ki materiallar n saxlan lmas  
Çay k si m l rind  qaz l b ç xar lm  yataq v  sahil materiallar  müxt lif ekoloji 
xüsusiyy tl r  malikdir v  onlar n ayr ca saxlan lmas   v  yerinin d yi dirilm si mühüm 
h miyy t k sb edir. 
 
PODRATÇI a a dak  öhd likl ri yerin  yetir c k: 
 
3.23 Su 
ax nlar nda, sahil v  yataq materiallar  ayr ca, i l k kanallardan 
k narda, ax n v  drenajlara mane  tör tm d n yerl
diril c k. 
 
Bal qlar n tutulmas  v  b ndl rin  traf na köçürülm si 
Çay k si m l rinin in as  zaman   b ndl r qura d r ld
nda onlar bal qlar n su axar  
boyunca h r k tin  mane  yarada bil r. Bal qlar tutulacaq v   b ndl rin 
traf na 
köçürül c k. Mümkün oldu unda PODRATÇI su ax nlar  quru oldu u zaman çay 
k si m l rini in a ed c k v  bu mümkün olmad
nda is , k si m nin in a zaman  çay n 
a a s nda su ax n  saxlan lacaq.  g r su ax n n  saxlamaq üçün b ndl rin v  nasoslar n 
t tbiqini n z rd  tutan metodlardan istifad  edil rs , o zaman PODRATÇI i l rin apar ld
 
sah d  ax n n yuxar s nda v  a a s nda torlar qura d racaq ki, nasoslar n bal qlara, cavan 
bal qlara, krevetl r  v  dig r su orqanizml rin  ziyan vurmas na yol verilm sin.  
8.4.5 
B rpa v   m liyyatlar 
8.4.5.1 T bii mühitl r 
 
Bataqla m  sah l r 
(EKOLOG YANIN 
DAR  ED LM S  ÜZR  PODRATÇI haz rlad
) Sah  üzr  
ekologiyan n idar  edilm si plan na uy un olaraq KG35.6-da bataql qlar v  qam l qlar 
PODRATÇI t r find n b rpa edil c k.   
 
Eroziya il  mübariz  v   kin i i 
KS-d  eroziya il  mübariz   v   kin i i bioloji b rpan n müv ff qiyy tli olmas  üçün son 
d r c d  vacib  h miyy t k sb edir v  EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇIDAN bu 
f aliyy tin müv ff qiyy tli olmas na imkan yaratmaq üçün texniki t crüb   v  bilikl r t min 
etm k t l b olunacaq. KS-d  v  i  sah l rind   kin i i yaln z eroziya il  mübariz  aparmaq 
üçün t l b olundu unda v  ya h ssas t bii ya ay  mühitl rinin b rpas  üçün n z rd  
tutulan t sirin azald lmas  t dbirl rinin bir hiss si oldu unda h yata keçiril c k.  
 
EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI  kin i l ri zaman  PODRATÇI t r find n istifad  
olunmal  toxum qar
n  mü yy nl
dir n Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan  haz rlayacaq. 
kin i l ri üçün istifad  edil c k növl rin seçimi tikinti-önc si t dqiqat n qeydl rin   sas n 
EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI t r find n t klif olunacaq. Buraya h m toxum 
y
m n n, h m d  sat da olan h r hans  toxumlar n n z rd n keçirilm si daxil olacaq. 
 
EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI k m r sah sind   v  dig r Layih  sah l rind  
toxum i i apar lan zaman istifad  edil c k müvafiq toxum qar
n  mü yy nl
dir c k ki, 
bu qar
q da h m B rpa  l rinin Spesifikasiyas ndak  Eroziya Göst ricil ri üzr  H d fl r , 
h m d  bioloji b rpan n bir hiss si kimi bitki örtüyünü v  növl rin müxt lifliyini b rpa etm k 
üzr  uzunmüdd tli h d fl r  cavab verm k m qs dil  nüsx si art r lacaq ilkin bitki 
növl rinin müxt lifliyin   v  paylanma xüsusiyy tin  imkan yaradacaq. EKOLOJ  
DAR ETM  üzr  PODRATÇI t min ed c k ki, ilkin  kin i i t bii bitki örtüyünün sonrak  
b rpas n n qar s n  almas . 
 
T klifd  Layih  sah sind   v  ya mar rutun h r bir seksiyas nda ilkin olaraq mövcud olan 
növl rd n istifad  edilm si v /v  ya s x, lifli, üfüqi, s th  yax n kök strukturuna malik olan v  
eroziya il  mübariz nin mühüm oldu u  razil rd   zilm nin v  ya ax nt lar n s b b oldu u 
z d l nm y  qar  dayan ql  olan, sür tli inki af ed n növl rd n istifad  edilm si n z rd  
tutulmal d r. T klifl r boru k m rinin m rk zi oxu boyunca t tbiq olunan bitkil rin  kilm si 
m hdudiyy tl rin  uy un olacaq.
 
 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
76 
 
EKOLOJ   DAR ETM  PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan nda yerli 
toxumlar n alternativ m nb l ri (m s l n  kin m rh l sinin sonunda yerli 
kild  yeti diril n 
ot biçini) n z r  al nacaq ki,  kilm mi  yerli bitki növl rinin sat da olmamas  ehtimal  
n z r  al nm  olsun. 
 
CQBKG üzr   MSSTQ-d  yerli növl ri s x d rmayacaq bitki növl rinin seçilm si v  bioloji 
b rpa üçün invaziv növl rd n istifad  edilm m sinin t min olunmas  haqq nda öhd lik 
götürülüb.  
 
kin i inin icras  
EKOLOJ   DAR ETM  PODRATÇI qorunub saxlan lan torpa n üst qat nda qalm  
növl rinin toxum bank na t chizatç lardan al nm  müvafiq toxumlar n, so anaqlar n v  
bitkil rin  lav  edilm sini n z rd n keçir c k  kin  i üzr  Metod S n di haz rlayacaq v  
RK T  bax  üçün t qdim ed c k. 
 
3-cü Eroziya Sinfin  nail olmaq, bitki örtüyü b rpa etm k v   razil ri MÜQAV L N N 
Z MAN T Müdd tind n  traf  razil r  vizual 
kild  ox ar v ziyy t  qaytarmaq üçün 
PODRATÇI t r find n ilkin  kin i l ri h yata keçiril c k.  
 
kin i i üzr  metod s n din  a a dak lar daxil olacaq: 
 
 Növl rin qar
 
 Toxumun 
m nb yi 
 Keyfiyy t   n zar t (yad v /v  ya invaziv növl rin mövcud olub-olmamas n n 
yoxlan lmas  daxil olmaqla) 
 Toxum 
yata n n haz rlanmas  t dbirl ri 
 
kin normalar  
 
kin metodlar  
 Torpa a qatq lar n seçilm si v  istifad si 
 Suvarma 
il  ba l  t l bl r 
 
kin sxemi (vegetasiya dövrünü v  sah y  xas meteoroloji 
rtl ri n z r  almaqla) 
 Toxumun 
mühafiz si üzr  t dbirl r 
 Pestisidl rd n istifad . 
 
Metod s n di: 
 
 
T min ed c k ki,  kin i l ri müvafiq vegetasiya dövrün  planla d r ls n ki, onun 
ard nca cüc rm y  v  inki afa imkan yaradacaq kifay t q d r ya nt  ehtimal  olsun 
 
T chizatç lardan toxumlar  kütl vi 
kild  sat n almazdan  vv l toxumlar n 
keyfiyy tini mü yy nl
dir n test aparacaq 
 
H r bir sah  üçün müvafiq olan  kin metodlar   t klif ed c k (m s l n s pgi üsulu 
v  hidro  kin metodlar) 
 Mümkün 
oldu unda tikinti-önc si t dqiqatda mü yy nl
dirilmi  ilkin v ziyy ti b rpa 
etm k üçün  kin normalar n  v  növl rin qar
qlar n  planla d racaq 
 
H r hans   t klif olunan pestisidl rd n istifad nin Çirkl nm nin Qar s n n Al nmas  
Plan na uy un olmas n  t min ed c k.  
 
Eroziya il  mübariz  aparmaq üçün sür tli vegetativ inki af laz m olan  razil r üçün 
EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇININ Metod S n dl rind  az h r k tli gübr l rin 
(m s l n: ammonium sulfat nitrat v  ya kalsium ammonium nitrat) t tbiqi n z rd  tutula 
bil r ki, yax nl qdak  ekosisteml rd   b sl yici madd l rin t bii balanslar nda d yi iklik ba  
verm sin. EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇI gübr l rin t tbiqi normalar na dair 
m sl h t almaq üçün yerli Universitetl r, Nazirlikl r v  torpaq sahibl ri il  m sl h tl
c k 
v  onlar  yoxlamaq üçün çöl s naqlar  yerin  yetir c k. 

CQBK –nin Az rbaycanda Geni l ndirilm si Layih si 
traf mühit  v  sosial sah y  t sirin qiym tl ndirilm si
  
Son variant 
 
traf Mühitin v  Sosial Sah nin  dar  edilm si v  Monitorinqi Plan
 
77 
 
 
EKOLOJ   DAR ETM  üzr  PODRATÇININ Ekoloji  dar etm  üzr   cra Plan na h r bir 
Layih  sah sind  müqavil  il  n z rd  tutulmu   kin-sonras  qulluq müdd tind  (m s l n: 
suvarma, alaq otlar n n t mizl nm si v  gübr l rin vurulmas ) t krar  kin i ini  ks etdirm k 
üçün t klif olunan  kin v  Bioloji B rpa üzr  Metod S n dl ri daxil edil c k (
RK T 
t r find n t sdiql nm k üçün).  
Каталог: content -> dam -> bp-country -> az az -> PDFs -> ESIAs -> SCPXESIA
SCPXESIA -> Cqnkl geni L ndirilm si Layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
SCPXESIA -> Cqbk genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi
ESIAs -> Əlavə 5a xəzər suitisi haqqında hesabat
SCPXESIA -> Cqbk geni L ndirilm si layih si, Az rbaycan traf mühit V sosial sah y t sirin qiym tl ndirilm si
ESIAs -> Fəsil 2 Lüğət və abreviaturalar cqbk nin Genişləndirilmə si Layih ə si, Az ə rbaycan Ə traf Mühit ə V ə Sosial Sahə y ə t əsirin Qiymətləndirilməsinin Əlavə si Yekun variant 2
ESIAs -> 5 Ə traf MühitinT
SCPXESIA -> Çqbk-nin Genişləndirilməsi Layihəsi, Azərbaycan Ətraf mühitə və sosial sahəyə təsirin qiymətləndirilməsi
SCPXESIA -> G to ko tə DƏ


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   35


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə