AZƏrbaycanda siyasi partiyalar: seçKİDƏN seçKİYƏ


DEMOKRATİK  AZƏRBAYCAN  DÜNYASI  PARTİYASI



Yüklə 4.86 Mb.
Pdf просмотр
səhifə8/9
tarix10.06.2017
ölçüsü4.86 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

DEMOKRATİK  AZƏRBAYCAN  DÜNYASI  PARTİYASI
Təsis tarixi: 1992-ci il
Qeydiyyat tarixi: 1993-cü il
Partiya sədri: Məmməd Əlizadə
Müsahibin adı: Məmməd Əlizadə
Müsahibin vəzifəsi: sədr
İdeologiyasının  əsasında  demokratik  cəmiyyət  qurucu-
luğuna nail olmaq durur. Proqramının da hədəfi demokra-
tik, ədalətli sosial cəmiyyət quruculuğudur. Siyasi sistemdə 
mövqeyi mərkəzçidir. Partiya sədrinin müsahibədə dediyinə 
görə, partiya üzvlərinin sayı 124 629 nəfərdir. Üzvlük haqqı 
0.20 AZN-dır. Büdcəsi sabit deyil. Partiyada 78 şəhər və ra-
yon təşkilatı fəaliyyət göstərməkdədir. Partiya indiyə qədər 
3  qurultay  keçirmişdir.  Qurultaylar  keçirilmə  müddəti  5 
ildən bir olmaqla reallaşdırılır. Qurultayda kvotalar 1/100-ə 
nisbətində müəyyən olunur. Sonuncu qurultayda 850 nəfər 
iştirak etmişdir. Partiyada seçkili orqanlar sədr, Nəzarət Təftiş 
Komissiyası,  İdarə  Heyəti,  şəhər  və  rayon  təşkilatlarının 
sədrləridir. Partiya üzvü olan gənclər ümumi üzvlərin 16%-
ni, qadınlar isə 30%-ni təşkil edir. Yeni qəbul edilmiş üzvlərin 
sayının  2008-2010-cu  illərdə  12  400  olduğu  qeyd  edilir. 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
131
Partiyanın  ictimaiyyətlə  əlaqə  vasitəsi,  əsasən,  müstəqil 
media  hesab  olunur.  Sonuncu  prezident  seçkilərində  par-
tiya  namizəd  İlham  Əliyevi  dəstəkləyib.  Sonuncu  parla-
ment  seçkilərində  57  namizəd  irəli  sürülsə  də,  bunlardan 
heç  biri  seçilməyib.  Sonuncu  bələdiyyə  seçkilərində  300 
nəfər namizədliyini versə də, bələdiyyə üzvlüyünə 3 nəfər 
seçilb. 2010-cu ilin parlament seçkilərində partiyanın başlı-
ca məqsədi parlamentdə təmsilçiliyə nail olmaqdır. Partiya 
minimum 2 millət vəkili yeri uğrunda mübarizəyə qatılacaq. 
Seçki proqramının əsas xüsusiyyəti prezidentin siyasi kur-
sunun dəstəklənməsidir. Seçkilərə qatılacaq namizədlərinin 
sayı 125 nəfər olacaq. Seçki bloklarında iştirak məsələsini 
partiyanın  Məşvərət  Məclisi  həll  etsə  də,  ümumilikdə  hər 
hansı  blok  üzvlüyü  partiya  tərəfindən  dəstəklənmir.  Par-
tiyanın  iqtidar-müxalifət  dialoquna  münasibəti  olduqca 
müsbətdir.  Bunu  cəmiyyətin  inkişafında  zəruri  hesab  edir. 
Faktiki resurslarını zəif qiymətləndirir. Partiya siyasi sistemin 
optimallaşdırılmasında yenidən qeydiyyatı, dövlət dəstəyini 
və yeni qanunvericiliyin qəbul edilməsini dəstəkləyir. 
DEMOKRATİK İSLAHATLAR PARTİYASI
Təsis tarixi: 7 aprel 2005-ci il
Qeydiyyat tarixi: 12 avqust 2005-ci il
Partiya sədri: Asim Mollazadə
Müsahibin adı: Asim Mollazadə
Müsahibin vəzifəsi: sədr
İdeologiyasının  əsasında  demokratik-liberal  ideyalar, 
Avropa mədəniyyətinə və elminə inteqrasiya dayanır. Proq-
ramının  əsas  hədəfi  azadlıq  və  məsuliyyət  prinsiplərinin 
cəmiyyətdə  təbliği  və  tətbiqidir.  Siyasi  sistemdə  sağ-
mərkəzçi  mövqedədir.  Partiya  üzvlərinin  sayı  8000-dir. 
Nizamnamədə nəzərdə tutulmuş üzvlük haqqı yoxdur, par-

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
132
tiyanın  büdcəsi  daha  çox  ianələr  və  könüllü  üzvlük  haqqı 
ilə formalaşır. 2010-cu ilin mart ayı üçün büdcəsi 1000 AZN 
təşkil etmişdir. Şəhər və rayon təşkilatlarının sayı 83-ə ya-
xındır. Partiya yarandığı gündən 2 qurultay keçirib. Qurul-
tayların  keçirilmə  müddəti  2  ildən  bir  olmaqla  iştirakçılar 
1/15-ə nisbətində kvota ilə müəyyən olunur. Sonuncu qu-
rultayda 200 nümayəndə  iştirak edib. Partiyanın seçkili or-
qanları sədr, Siyasi Şura (19 üzv), Nəzarət Təftiş Komissiya-
sı, Ali Məclis və rayon təşkilatlarının sədrlərindən ibarətdir. 
Partiya üzvlərinin 50%-i gənclərdən, 40%-i isə qadınlardan 
ibarətdir.  Son  beş  ildə  partiyaya  6000  yeni  üzvün  qəbul 
edildiyi  bildirilir.  Partiyanın  ictimaiyyətlə  əlaqə  vasitəsi 
www.demreforms.org internet saytıdır. Sonuncu prezident 
seçkilərində  müşahidəçi  qismində  iştirak  etmişdir.  Sonun-
cu  parlament  seçkilərində  partiya  üzvlüyünü  göstərən  və 
göstərməyən  bir  neçə  namizədlə  iştirak  etsə  də,  yalnız  2 
namizəd  parlamentə  üzv  seçilmişdir.  Sonuncu  bələdiyyə 
seçkilərində  isə  72  nəfər  namizədliyini  irəli  sürsə  də,  21 
namizəd  seçilmişdir.  Partiya  bir  sıra  mühüm  problemlərlə 
əlaqədar müzakirələrin keçirilməsinə nail olmuşdur. 2010-cu 
il parlament seçkilərində partiyanın başlıca məqsədi 60-dan 
çox namizəd irəli sürməklə parlamentdə təmsilçilik uğrunda 
mübarizə  aparmaqdır.  Seçki  proqramının  əsas  xüsusiyyəti 
gənclərin  iştirakının  prioritet  hesab  edilməsi,  Avropa  elm 
və  mədəniyyətinə  inteqrasiyanın  diqqət  mərkəzində  sax-
lanılmasıdır.  Lakin  partiyanın  qarşıdan  gələn  parlament 
seçkilərində  mübarizəyə  qatılacaq  namizədlərinin  sayı 
dəqiq müəyyən edilməmişdir. Partiya bu il seçkilərdə daha 
çox sərbəst iştirak etmənin tərəfdarı kimi çıxış edir. Bunun-
la bağlı partiya tərəfindən təşəbbüsün olmadığı, lakin da-
nışıqların  getdiyi  bildirilmişdir.  Partiyanın  iqtidar-müxalifət 
dialoquna münasibəti olduqca müsbətdir. Mövcud resurs-
ları  normal  hesab  edilə  bilər.  Partiya  siyasi  sistemin  opti-

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
133
mallaşdırılmasında dövlət dəstəyini və yeni qanunvericiliyin 
qəbulunu zəruri hesab edir. 
ƏDALƏT PARTİYASI
Təsis tarixi: noyabr 1993-cü il 
Qeydiyyat tarixi: 1994-cü il, 2002-ci il
Partiya sədri: İlyas İsmayılov
Müsahibin adı: Mütəllim Kərimli
Müsahibin vəzifəsi: sədr müavini
İdeologiyasının  əsasında  liberal,  sosial-demokratik 
dəyərlər  dayanır.  Proqramının  hədəfi  sosial  ədalətin 
bərpasıdır.  Siyasi  sistemdə  mövqeyinin  sol-mərkəzçi, 
üzvlərinin  sayının  23  000  nəfər  olduğu  bildirilir.  Üzvlük 
haqqı  0.10  AZN-dir.  Büdcəsi  qeyri-sabitdir.  Partiyanın  68 
şəhər və rayon təşkilatı (4 rayonda qərargah mövcuddur) 
fəaliyyət göstərir. Partiya 2 qurultay keçirmişdir. Qurultayları 
4  ildən  bir  keçirilir.  Sonuncu  qurultayın  450  nəfər  iştirak-
çısı  olmuşdur.  Partiyada  seçkili  orqanlar  sədr,  Siyasi  Şura, 
və Ali Məclisdir. Partiya üzvü olan gənclər 15-20%, qadın-
lar isə 10%-dir (Siyasi Şurada 1 qadın var). Yeni qəbul edil-
miş üzvlərin sayının (son bir ildə) 150 nəfərə yaxın olduğu 
deyilir.  Partiyanın  ictimaiyyətlə  əlaqə  vasitəsi  “Geopoliti-
ka”  qəzetidir  (hal-hazırda  nəşri  dayandırılıb).  2003-cü  ilin 
prezident  seçkilərində  partiya  namizədlə  iştirak  edib.  So-
nuncu  parlament seçkilərində 32  namizəd  iştirak  etsə  də, 
yalnız  1  namizəd  parlamentə  seçilib.  Sonuncu  bələdiyyə 
seçkilərində 300 namizəddən 13 nəfəri seçilib. 2010-cu ilin 
parlament  seçkilərində  partiyanın  başlıca  məqsədi  mini-
mum  3  namizədin  seçilməsinə  nail  olmaqdır.  Seçki  proq-
ramının əsas xüsusiyyətini demokratik, hüquqi dövlət qu-
ruculuğu,  sosial  durumun  yaxşılaşdırılması  və  ziyalıların 
səsini  əldə  etmək  uğrunda  mübarizə  təşkil  edir.  Seçkilərə 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
134
qatılacaq namizəd sayı 20-30 nəfərə kimi müəyyən edilmiş-
dir. Partiya cari dövrdə parlamentdə təmsil olunan BAXCP 
və  Böyük  Quruluş  Partiyası  ilə  birgə  blok  yaradılmasını 
mümkün  hesab  edir.  Partiyanın  iqtidar-müxalifət  dialoqu-
na münasibəti pozitivdir və dialoqu labüd hesab edir. Möv-
cud  resursları  baxımından  partiya  bir  qədər  problemlərlə 
üzləşməkdədir və inkişafa böyük ehtiyac hiss edir. Partiya 
siyasi  sistemin  optimallaşdırılmasında  proporsional  seçki 
sisteminin  bərpasını,  dövlət  dəstəyini  və  qanunvericiliyin 
təkmilləşdirilməsini çıxış yolu hesab edir. 
KLASSİK XALQ CƏBHƏSİ PARTİYASI
Təsis tarixi: 2006-cı il
Qeydiyyat tarixi: 2007-ci il
Partiya sədri: Mirmahmud Fəttayev
Müsahibin adı: Mirmahmud Fəttayev
Müsahibin vəzifəsi: sədr
İdeologiyasının  əsasında  bütöv  Azərbaycan,  milli-
demokratiya,  musavatçılıq  ideyaları  dayanır.  Partiya  siya-
si  sistemdə  sağ  mövqedə  durur.  Üzvlərinin  sayının  20000 
nəfər olduğu bildirilir. Büdcəsi qeyri-sabitdir. Şəhər və rayon 
təşkilatlarının sayı 5-dir. Keçirilmiş qurultaylarının sayı 1 ol-
maqla, keçirilmə müddəti 3 ildən birdir. Qurultayda kvota 
1/50-ə  nisbətində  müəyyən  edilmişdir.  Partiyanın  seçkili 
orqanları sədr, Nəzarət-Təftiş Komissiyası və Ali Məclisdir. 
Gənclər üzvlərin 12%-i (sədr müavini gəncdir, Ali Məclisdə 
də  gənclər  təmsil  olunur),  qadınlar  10  %-i  (Ali  Məclisdə 
də qadınlar var) qədərdir. Yeni qəbul edilmiş üzvlərin sayı 
2009-cu  ildə  500  nəfər  olmuşdur.  Partiyanın  ictimaiyyətlə 
əlaqəsi rayonlarda təşkil edilən mütəmadi müşavirələr yolu 
ilə həyata keçirilir. 2008-ci ilin prezident seçkilərində parti-
ya seçkiləri boykot edib. 2005-ci ilin parlament seçkilərində 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
135
partiya 30 namizədlə iştirak etmişdir. 2009-cu ilin bələdiyyə 
seçkilərində 200-ə yaxın namizədlə iştirak edən partiyanın 
3 nəfər namizədi bələdiyyəyə üzv seçilmişdir. 2010-cu ilin 
parlament seçkilərində partiyanın başlıca məqsədi fraksiya 
yarada biləcək sayda namizədlərin seçilməsinə nail olmaq-
dır. Seçkilərə qatılacaq namizəd sayının 70-ə yaxın olacağı 
planlaşdırılmışdır. Seçki bloklarında iştiraka partiya müsbət 
münasibətdədir və  bu istiqamətdə danışıqlar aparılır. Par-
tiyanın iqtidar-müxalifət dialoquna münasibəti də pozitiv-
dir. Mövcud resursları baxımından partiyanın ciddi maliyyə 
problemləri var. Partiyaların yenidən qeydiyyata alınmasını, 
dövlət  tərəfindən  maliyyələşdirilməsini  və  partiyalar  haq-
qında qanuna dəyişikliklər edilməsini təklif edir. 
MÜSAVAT PARTİYASI
Təsis tarixi: noyabr 1911-ci il 
Qeydiyyat tarixi: noyabr-dekabr 1992-ci il 
Partiya sədri: İsa Qəmbər
Müsahibin adı: Arif Hacılı
Müsahibin vəzifəsi: sədr müavini
İdeologiyasının  əsasında  müsavatçılıq,  türkçülük,  mü-
asirlik,  liberallıq  ideyaları  dayanır.  Partiya  sağ-mərkəzçi 
mövqedə  olduğunu  qeyd  edir.  Partiya  üzvlərinin  sayı  ilə 
bağlı rəsmi məlumat verməkdən imtina etsə də, YAP-dan 
sonra ikinci ən böyük partiya olduğuna iddia edir. Partiya-
da üzvlük haqqı əmək haqqının 1%-i həcmində müəyyən 
olunmuşdur. Partiyanın aylıq büdcəsi 1000 AZN-dir. Parti-
yanın  şəhər  və  rayon  təşkilatlarının  sayı  80-dir.  Keçirilmiş 
qurultaylarının sayı 7-dir və 4 ildən bir olmaqla həyata keçi-
rilir. Qurultaylar zamanı kvota 1/200-ə nisbətində müəyyən 
olunur.  Partiyada  seçkili  orqanlar  başqan  (seçilmə  vaxtı-
na  məhdudiyyət  qoyulub,  başqan  2  dəfədən  çox  seçilə 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
136
bilməz), Məclis, rayon təşkilatlarının sədrləridir (konfransda 
seçilirlər).  Partiya  üzvü  gənclər  30%  (Partiya  Divanında  1 
gənc var), partiya üzvü qadınlar 25% təşkil edirlər (Partiya 
Divanında 16 nəfərdən 5-i qadındır). Partiyaya son bir ildə 
yeni qəbul edilmiş üzvlərin sayının 10000-ə qədər olduğu 
bildirilir.  Partiyanın  ictimaiyyətlə  əlaqəsi  mətbuat  xidməti 
və “Yeni Müsavat”, “Demokrat”, “Paralel” qəzetləri vasitəsilə 
həyata keçirilir. Sonuncu prezident seçkilərini partiya boy-
kot  etmişdir.  Sonuncu  parlament  seçkilərində  partiyadan 
41 nəfər namizədliyini irəli sürmüş, onlardan 5 namizəd se-
çilmişdir.  Sonuncu  bələdiyyə  seçkilərində  30  nəfərə  yaxın 
namizəd bələdiyyə üzvlüyünə keçmişdir. Seçki proqramın-
da  demokratik  cəmiyyət  quruculuğu,  liberal  iqtisadiyyat, 
bərabərçilik, Avratlantik məkana inteqrasiya çağırışları prio-
ritet təşkil edəcəkdir. Seçkilərə təxminən bütün dairələrdən 
namizədlərin qatılması planlaşdırılır. Partiyanın seçki blok-
larında iştirakı yalnız Demokratiya Uğrunda İttifaqla (DUİ) 
əməkdaşlıq  çərçivəsində  mümkün  hesab  edilir.  Partiyanın 
iqtidar-müxalifət dialoquna münasibəti də pozitivdir. Möv-
cud resursları yüksək olmasa da, əsas gücün narazı elekto-
rat üzərində cəmləndirilməsi planlaşdırılır. Partiya yeni qa-
nunvericiliyin qəbulunu vacib hesab edir. 
MÜASİR MÜSAVAT  PARTİYASI
Təsis tarixi: 5 may 2001-ci il 
Qeydiyyat tarixi: 8 may 2002-ci il 
Partiya sədri: Hafiz Hacıyev
Müsahibin adı: Hafiz Hacıyev
Müsahibin vəzifəsi: sədr 
İdeologiyasının  əsasında  sosial-demokratik  ideya-
lar dayanır. Siyasi sistemdə mövqeyi solçudur. Üzvlərinin 
sayı 90 000 nəfərdir. Üzvlük haqqı nizamnamə ilə sərbəst 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
137
müəyyən  edilmişdir.  Bu  səbəbdən  də  partiyanın  büdcəsi 
qeyri-sabitdir.  Şəhər  və  rayon  təşkilatlarının  sayının  67  ol-
masına  baxmayaraq,  yalnız  2-sində  qərargah  var.  Partiya 
ümumilikdə  3  qurultay  keçirmişdir.  Qurultayların  keçirilmə 
müddəti 4 ildə bir dəfə olmaqla 1/200-ə nisbətində kvota ilə 
müəyyən edilmişdir. Partiyada seçkili orqanlar sədr, Nəzarət-
Təftiş Komissiyası, İdarə Heyəti və Siyasi Şuradan ibarətdir. 
Partiyada gənclər üzvlərin 34%-ni, qadınlar isə 27%-ni təşkil 
edirlər (sədr müavini qadındır). Yeni qəbul edilmiş üzvlərin sa-
yının 2009-cu ildə 1000 nəfərə yaxın olduğu qeyd edilir. Par-
tiyanın ictimaiyyətlə əlaqə vasitələri “Müasir Müsavat” qəzeti 
və www.muasir-musavat.net internet saytıdır. Sonuncu prezi-
dent seçkilərində partiya öz namizədi ilə iştirak etmişdir. So-
nuncu parlament seçkilərində partiyanın 18 namizədi qeydə 
alınmışdır.  Lakin  parlamentdə  partiya  təmsil  olunmamışdır. 
Sonuncu bələdiyyə seçkilərində iştirak edən 124 namizəddən 
5 nəfər seçilmişdir. 2010-cu ilin parlament seçkilərində par-
tiyanın başlıca məqsədi Prezidentin kursunu dəstəkləməklə 
10 millət vəkili yerinin qazanılmasıdır. Seçki proqramının əsas 
xüsusiyyəti  demokratik-liberal  dəyərlərdən  çıxış  etməklə 
cəmiyyəti  öz  mövqeyinə  inandırmaqdır.  Seçkilərə  qatıla-
caq  namizədlərin  sayı  85-90  nəfər  arasındadır.  Seçki  blok-
larında iştiraka partiya rəhbərliyi müsbət baxmır. Partiyanın 
iqtidar-müxalifət dialoquna münasibəti isə pozitivdir. Maddi-
texniki resursları kifayət qədərdir. Partiyaların yenidən qey-
diyyata  alınmasına,  dövlət  tərəfindən  maliyyələşdirilməsinə 
münasibəti  müsbətdir.  Partiyalar  haqqında  yeni  qanunun 
qəbul edilməsinin tərəfdarıdır. Parlamentin səlahiyyətlərinin 
artırılması, siyasi islahatlar aparılması ideyaları ilə çıxış edir.
SOSİAL RİFAH PARTİYASI
Təsis tarixi: 1998-ci il
Qeydiyyat tarixi: 1999-cu il

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
138
Partiya sədri: Xanhüseyn Kazımlı
Müsahibin adı: Həmid Nurəddinoğlu
Müsahibin vəzifəsi: Ali Məclisin sədri
İdeologiyasının əsasında ədalətli dövlətin qurulması ide-
yası dayanır. Proqramının hədəfi ədalətli dövlətə və sosial 
rifaha nail olmaqdır. Siyasi sistemdə mövqeyi mərkəzçidir. 
Üzvlərinin sayının 35 000 nəfər olduğu bildirilir. Üzvlük haqqı 
əmək haqqının 1%-i həcmindədir. Partiyanın büdcəsi qeyri-
sabitdir. Şəhər və rayon təşkilatlarının sayı 73-ə bərabərdir. 
Keçirilmiş  qurultaylarının  sayı  6,  keçirilmə  müddəti  isə  5 
ildən bir (sonuncu qurultay 2008-ci ildə keçirilib) olmaqla 
1/300-ə nisbətində kvota ilə müəyyən edilmişdir. Partiyanın 
seçkili orqanları sədr, Ali Məclis, Nəzarət-Təftiş Komissiyası 
və rayon sədrləridir. Partiya üzvü gənclər 30-40%, qadınlar 
isə 30% təşkil edirlər. Partiyaya yeni qəbul edilmiş üzvlərin 
sayının (son bir ildə) 250 nəfər olduğu qeyd edilir. Partiyanın 
ictimaiyyətlə əlaqə vasitələri “Sosial rifah” qəzeti və www.
asrp.az  internet  saytıdır.  Sonuncu  prezident  seçkilərində 
müşahidəçi  qismində  iştirak  edib.  Sonuncu  parlament 
seçkilərində 3 namizəd verilsə də, 1 namizəd keçmişdir. So-
nuncu bələdiyyə seçkilərində 200 nəfər namizədliyini  irəli 
sürmüş, onlardan 30 nəfər bələdiyyə üzvü seçilmişdir. Par-
tiyanın  parlamentə  təklif  etdiyi  layihələr  “Qiymətləndirmə 
haqqında  qanun”  və  s.  olmuşdur.  2010-cu  ilin  parlament 
seçkilərində  partiyanın  başlıca  məqsədi  parlamentdə 
təmsilçiliyə nail olmaqdır. İddia edilən parlament yeri 3-dür. 
Partiyanın seçki taktikasının əsas xüsusiyyəti iqtidaryönlü ol-
masıdır. Seçkilərə qatılacaq namizədlərinin sayı 60-70 nəfər 
olacaqdır. Partiya seçki bloklarında iştirak etməmək barədə 
qərar  qəbul  edib.  İqtidar-müxalifət  dialoquna  münasibəti 
müsbətdir və bunu normal cəmiyyətlərə xas xüsusiyyət he-
sab edir. 2010-cu il parlament seçkilərində öz namizədlərini 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
139
maliyyələşdirmək  üçün  kifayət  qədər  resurslara  malikdir. 
Partiya sisteminin inkişafında dövlət dəstəyini və yeni qa-
nunvericiliyin qəbulunu zəruri hesab edir. 
ÜMİD PARTİYASI
Təsis tarixi: 1993-cü il
Qeydiyyat tarixi: 1993-cü il
Partiya sədri: İqbal Ağazadə
Müsahibin adı: Taleh Əliyev 
Müsahibin vəzifəsi: sədr müavini
İdeologiyasının  əsasında  millətçilik,  demokratiya  durur. 
Siyasi sistemdə mövqeyi sağ-mərkəzçidir. Üzvlərinin sayının 
50 000 nəfər olduğu göstərilir. Üzvlük haqqı, nizamnaməyə 
görə, minimum əmək haqqının 1%-i həcmindədir. Partiyanın 
büdcəsi aylıq 10 000-12 000 manat arasında dəyişir. Şəhər 
və rayon təşkilatlarının sayı 61-dir. Keçirilmiş qurultaylarının 
sayı 3 olmaqla, keçirilmə müddəti 4 ildən birdir. Qurultayda 
iştirak üçün olan kvota 1/50-ə nisbətindədir. Partiyada seç-
kili orqanlar sədr, Ali Məclis, Nəzarət-Təftiş Komissiyası və 
rayon  təşkilatlarının  sədrləridir.  Gənclər  partiya  üzvlərinin 
70-80%-ni (45 yaşdan aşağı) təşkil edir. Partiya üzvü olan qa-
dınlar isə 30% (sədr müavini, Nəzarət-Təftiş Komissiyasının 
sədri qadındır) hüdudundadır. Yeni qəbul edilmiş üzvlərin 
sayı son 5 ildə 2500-3000 nəfərdir. Partiyanın ictimaiyyətlə 
əlaqəsi “Yeni Ümid” qəzeti çərçivəsində həyata keçirilir. So-
nuncu prezident seçkilərində partiya müşahidəçi qismində 
iştirak etmişdir. Sonuncu parlament seçkilərində partiyanın 
31  namizədindən  1  nəfəri  parlamentə  seçilmişdir.  Sonun-
cu bələdiyyə seçkilərində partiya 395 namizədlə iştirak et-
miş  və  42  nəfər  bələdiyyə  üzvlüyünə  seçilmişdir.  2010-cu 
il  parlament  seçkilərində  partiyanın  başlıca  məqsədi  blok 
şəklində iştirak etməkdir. Seçkilərə qatılacaq namizədlərinin 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
140
sayının  60-dan  bir  qədər  artıq  olacağı  planlaşdırılır.  Seç-
ki  bloklarında  partiya  iki  blok  layihəsi  üzərində  danışıqlar 
aparır.  Partiyanın  iqtidar-müxalifət  dialoquna  münasibəti 
müsbətdir.  Mövcud  resursları  baxımından  bir  sıra  maliyyə 
problemləri var. Partiyaların yenidən qeydiyyata alınmasını, 
dövlət  tərəfindən  maliyyələşdirilməsini  və  partiyalar  haq-
qında qanuna dəyişikliklər edilməsini təklif edir. 
VƏHDƏT PARTİYASI
Təsis tarixi: 1995-ci il
Qeydiyyat tarixi: dekabr 1995-ci il
Partiya sədri: Tahir Kərimli
Müsahibin adı: Tahir Kərimli
Müsahibin vəzifəsi: sədr
İdeologiyasının əsasında azərbaycançılıq və milli dəyərlər 
dayanır. Proqramının hədəfi milli vəhdətə nail olmaqdır. Siyasi 
sistemdə mərkəzçi mövqedədir. Partiyada üzvlərinin sayının 
16000 nəfər olduğu bildirilir. Üzvlük haqqı əmək haqqının 
1%-i həcmindədir. Partiyanın büdcəsi qeyri-sabitdir. Partiya 
47 şəhər və rayon təşkilatı vasitəsilə siyasi fəaliyyətini qurur. 
Keçirilmiş qurultaylarının sayı 3, keçirilmə müddəti 2 ildən 
birdir. Qurultayda kvota 1/50-ə nisbətindədir, sonuncu qu-
rultayda 764 nəfər iştirak etmişdir. Seçkili orqanları sədr, Baş 
Məclis,  Nəzarət-Təftiş  Komissiyası  və  Ağsaqqallar  Şurasın-
dan ibarətdir. Partiya üzvü olan gənclər 20-25 %, qadınlar isə 
10-12% (Siyasi Şurada 3 nəfər qadın fəaliyyət göstərir) təşkil 
edirlər. Partiya son dövrlərdə nəinki yeni üzvlər qəbul etmiş, 
hətta üzvlərinin bir qismini itirmişdir. Partiyanın ictimaiyyətlə 
əlaqəsi  “Vəhdət”  qəzeti  vasitəsilə  həyata  keçirilir.  Sonuncu 
prezident seçkilərində partiya İlham Əliyevin namizədliyini 
dəstəkləyib.  Sonuncu  parlament  seçkilərində  46  namizəd 
iştirak  etsə  də,  heç  bir  namizəd  parlamentə  seçilməyib. 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
141
Sonuncu  bələdiyyə  seçkilərində  partiyanın  100-ə  yaxın 
namizədi  iştirak  etsə  də,  heç  bir  namizəd  bələdiyyə  üzvü 
ola bilməyib. 2010-cu ilin parlament seçkilərində partiyanın 
başlıca  məqsədi  parlamentdə  təmsilçilikdir.  Seçki  proqra-
mında ərazi bütövlüyü, demokratiya uğrunda şüarlar üstün-
lük təşkil edəcək. Seçkilərə qatılacaq namizədlərinin sayı isə 
10-20 nəfər arasında dəyişəcəkdir. Seçki bloklarında iştirak 
məsələsi  partiya  tərəfindən  məqbul  hesab  olunmur.  Parti-
yanın  iqtidar-müxalifət  dialoquna  münasibəti  müsbətdir. 
Mövcud  resursları  aşağı  səviyyədə  qiymətləndirilə  bilər. 
Partiyaların yenidən qeydiyyatdan keçmə prosesini, dövlət 
dəstəyini, yeni qanunvericiliyin qəbul edilməsini və s. zəruri 
hesab edir. 
VƏTƏNDAŞ HƏMRƏYLİYİ  PARTİYASI
Təsis tarixi: 3 noyabr 1992-ci il 
Qeydiyyat tarixi: 26 sentyabr 1992-ci il 
Partiya sədri: Sabir Rüstəmxanlı
Müsahibin adı: Samir Həsənli
Müsahibin vəzifəsi: Siyasi Şuranın üzvi
 İdeologiyasının əsasında millətçilik ideyası durur. Siyasi 
sistemdə  partiya  mərkəzçi  mövqedədir.  Partiya  üzvlərinin 
sayının (2009-cu ilin məlumatına görə) 30000 nəfər olduğu 
bildirilir. Üzvlük haqqı nizamnamə ilə 0.50 AZN həcmində 
müəyyənləşdirilmişdir.  Partiyanın  davamlı  büdcəsi  for-
malaşmamışdır.  Şəhər  və  rayon  təşkilatlarının  sayı  79-dur. 
Partiya  cari  dövrə  qədər  6  qurultay  keçirmişdir  (sonuncu 
2007-ci ilin dekabr ayında keçirilmişdir). Qurultaylar 4 ildən 
bir  keçirilir.  Kvota  10/100-a  nisbətində  müəyyən  edilmiş-
dir.  Sonuncu  qurultayda  408  nümayəndə  iştirak  etmişdir. 
Partiyada  seçkili  orqanlar  sədr,  Ali  Məclis,  Siyasi  Şura  və 
Mərkəzi  Nəzarət-Təftiş  Komissiyasından  ibarətdir.  Partiya 

AZƏRBAYCANDA SİYASİ PARTİYALAR: SEÇKİDƏN SEÇKİYƏ
142
üzvü gənclər 60% (45 yaşa qədər), qadınlar isə 15% (Siya-
si  Şurada  1%,  Mərkəzi  Nəzarət-Təftiş  Komissiyasında  2%, 
Ali Məclisdə 10%) təşkil edirlər. Son bir ildə qəbul edilmiş 
üzvlərin  sayı  600  nəfərdir.  Partiyanın  ictimaiyyətlə  əlaqəsi 
ildə bir dəfə verilən hesabat və partiya üzvlərinin əhali ilə 
keçirilən  görüşləri  vasitəsilə  həyata  keçirilir.  Partiya  so-
nuncu  prezident  seçkilərində  iştirak  etməmişdir.  Sonuncu 
parlament seçkilərində 31 namizədlə qatılmış və onlardan 
3  nəfəri  parlamentə  üzv  seçilmişdir.  Sonuncu  bələdiyyə 
seçkilərində partiyadan 115 nəfər seçilib. Partiya tərəfindən 
hazırlanaraq  parlamentə  təklif  edilən  layihələr  Qarabağ 
problemi, büdcə məsələləri üzrə təkliflər və s.-dən ibarət ol-
muşdur. 2010-cu ilin parlament seçkilərində partiyanın baş-
lıca məqsədi parlamentdə ən azı 10 namizədin yer qazan-
masına nail olmaqdır. Belə ki, partiya təxminən 70 dairədən 
namizəd irəli sürməyi planlaşdırır. Partiyanın çağırışlarında 
gənclər prioritet təşkil edir. Parlament seçkiləri ərəfəsində 
seçki  bloklarında  iştirak  etməyəcəyini  bildirmişdir.  Parti-
yanın  iqtidar-müxalifət  dialoquna  münasibəti  pozitivdir. 
Mövcud resursları baxımından bir qədər zəifdir. Partiyaların 
dövlət tərəfindən maliyyələşdirilməsini və yeni qanunverici-
liyin qəbul edilməsini labüd hesab edir.


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə