Az rbaycan m LL elml r akadem yasinin nsan



Yüklə 17.1 Mb.
Pdf просмотр
səhifə7/36
tarix23.06.2017
ölçüsü17.1 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   36

61

Bu gün cinay tkarlardan 30 n f rinin adlar  Az rbaycan n istintaq orqanlar na 

m lumdur. Xocal  soyq r m  zaman   i al edilmi  Da l q Qaraba  bölg sind  

mayor rütb sind  olan S.Ohanyan indi general paqonlar   g zdirir v  Erm nistan 

Respublikas n n "müdafi  naziridir". Cinay tin bir s ra dig r i tirakç lar  da 

oyuncaq qurumda v  Erm nistan Respublikas n n dövl t orqanlar nda müxt lif 

v zif l r tuturlar.  

Xocal   h rind   h rbi  m liyyatdan sonra 366-ci alay n cinay td   i tirak n n 

izl rini itirm k üçün alay t l m-t l sik Da l q Qaraba dan ç xar l b Gürcüstana 

apar lm , bu zaman h rbi texnikan n böyük hiss si, y ni 9 tank, 4 zirehli 

transportyor, 70 piyada döyü  ma n , 4 "Strela-10" raket qur usu, 8 top, 57 

minaatan v  dig r silah-sursat erm ni birl m l rin  t hvil verilmi  v  az rbaycanl  

haliy  qar  sonrak  cinay t  m ll -rind  istifad  edilmi dir.  

Xocal  faci si son yüz ild n art q dövrd  davakar erm ni mill tçil rinin 

az rbaycanl lara qar  h yata keçirdikl ri soyq r m  v  etnik t mizl m  siyas tinin 

yeni bir s hif si olmu dur. XIX  srin sonlar ndan etibar n çar Rusiyas n n v  dig r 

dövl tl rin gizli v  aç q himay sind n istifad  ed n erm ni mill tçil ri "böyük 

Erm nistan", yaratmaq xülyas na dü mü ,  l  keçirm k ist dikl ri  razil ri yerli 

sakinl rd n t mizl m k niyy ti il  müxt lif dövrl rd   rqi Anadoluda v  C nubi 

Qafqazda soyq r m  v  terror aktlar  tör d r k, 2 milyona q d r günahs z türkü v  

az rbaycanl n   v h ic sin   q tl  yetirmi l r. 1905-1907-ci ill rd , habel  1918-

1920-ci ill rd  Naxç vanda, Bak da, G nc d ,  amax da, Qubada, L nk randa, 

Qaraba da, Mu anda v  Az rbaycan n dig r yerl rind , habel  Tiflisd  dinc 

az rbaycanl   hali soyq r m na m ruz qalm d r. Qeyd etm k yerin  dü r ki, 1918-

ci ild  Erm nistan Respublikas n n yarad lmas  elan edil rk n onun  razisi 9,8 min 

kvadrat kilometr olmu dur.  slind  bu süni dövl t qurumu Az rbaycan n  z li 

torpaqlar nda, y ni keçmi   r van xanl n n (çar Rusiyas  dövründ   r van 

quberniyas n n)  razisind   t kil edilmi dir. Sonralar  r vanda, Göyç d   v  

Z ng zurda tör dil n kütl vi q r nlar n tic sind  bölg nin demoqrafik v ziyy ti 

erm ni  halinin xeyrin  d yi dirilmi , az rbaycanl lardan t mizl n n yeni  razil r 

Erm nistan Respublikas na qat lm d r. Erm nistanda v  Az rbaycanda sovet 

hakimiyy ti qurulduqdan sonra bol evik rejiminin  li il  Az rbaycan torpaqlar n n 

daha bir hiss si Erm nistan n t rkibin  daxil edilmi , n tic d  onun sah si 30 min 

kvadrat kilometr  çatd r lm d r. Erm nistan 

razisind  qalan, ata-baba 

torpaqlar nda y cam halda ya ayan yüz minl rl  az rbaycanl ya muxtariyy t 

verilm diyi halda, Az rbaycan  razisind  erm nil r üçün qondarma "Da l q 

Qaraba  Muxtar Vilay ti" t kil edilmi dir. Bel likl , davakar erm ni 

mill tçil rinin Az rbaycana qar   g l c k  razi iddialar  üçün z min yarad lm , 

C nubi Qafqazda ba  ver c k yeni faci l rin  sas  qoyulmu dur.  


Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

62

Davakar erm ni mill tçil rinin az rbaycanl lara qar  soyq r m  cinay tl rinin 

c zas z qalmas , bu cinay tl r  heç bir siyasi-hüquqi qiym t verilm m si sovet 

hakimiyy ti dövründ  d  xalq m za qar  dü m nçilik siyas ti yeridilm sin  g tirib 

ç xarm d r. SSR   r hb rliyinin köm yi il  Erm nistan SSR-in hakim dair l ri 

1948-1953-cü ill rd  Erm nistandan yüz minl rl  az rbaycanl n n deportasiya 

edilm sin  nail olmu lar.  

1988-ci ild  keçmi  SSR   m rk zi hökum tinin erm nip r st siyas tind n 

istifad  ed n davakar erm ni mill tçil ri Erm nistan  razisind  etnik t mizl m ni 

ba a çatd rmaq niyy ti il  az rbaycanl lar n ya ad qlar  rayon v  k ndl r  basq nlar 

etm y , az rbaycanl lar  do ma torpaqlar ndan qovma a ba lad lar. Cinay t 

m ll rin  haqq qazand rmaq üçün SSR  xüsusi xidm t orqanlar n n birba a i tirak  

v   t kilatç l  il  Az rbaycan n Sumqay t  h rind   m lum ixti a lar tör dildi. 

vv lc d n haz rlanm  plana  sas n bu hadis l r b han  g tiril r k, q sa müdd t 

rzind  Erm nistandan 250 min  yax n az rbaycanl  kriminal ünsürl rl   l-bir olan 

hakimiyy t orqanlar n n nümay nd l ri v  silahl  quldurlar t r find n qovulub 

qaçq n sal nd . Bu zaman yüzl rl  az rbaycanl  v h ic sin  q tl  yetirildi.  

Erm nistan  razisinin az rbaycanl lardan t mizl nm sini ba a çatd rd qdan 

sonra Az rbaycan n  z li torpa  olan Da l q Qaraba  Erm nistana ilhaq etm k 

üçün f al döyü   m liyyatlar na ba land . Qar  duran t r fl rin qüvv l ri heç d  

b rab r deyildi. Nizami ordusunu t kil etm y  macal tapmam   liyal n 

az rbaycanl   hali  vv lc d n xüsusi haz rl q keçmi  erm ni silahl  birl m l ri, 

xarici ölk l rd n g tirilmi  muzdlu d st l r v  keçmi  sovet ordusunun tör-

töküntül ri il  üz-üz  dayanm d . N tic d  Az rbaycan Respublikas   razisinin 20 

faizi, y ni Da l q Qaraba  bölg si v  onun  traf ndak  daha yeddi rayon — Laç n, 

K lb c r, A dam, Füzuli, C bray l, Qubadl , Z ngilan rayonlar  i al olunmu , 18 

mind n çox az rbaycanl  q tl  yetirilmi , 20 mind n çox dinc sakin yaralanm , 50 

mind n çox adam  lil olmu dur. 4750 adam  sir v  itkin dü mü , girov 

götürülmü dür. 877  h r, k nd v   q s b  qar t edilmi , da d lm   v  

yand r lm d r. Erm nistan  razisind n v  Az rbaycan n i al edilmi  bölg sind n 

qovulub did rgin sal nm  az rbaycanl lar n say  1 milyondan çoxdur.  

Erm ni t cavüzkarlar   i al olunmu   razil rd  Az rbaycan n m d ni-tarixi 

irsini xüsusi q ddarl qla m hv etmi l r.  l  keçirdikl ri  razil rd  onlar vandalizm 

aktlar  tör d r k, 500-  q d r tarixi v  100-d n çox arxeoloji abid ni, 22 muzeyi v  

4 r sm qalereyas n , tarixi  h miyy tli 9 saray  qar t etmi  v  yand rm , 44 m b di 

v  9 m scidi t hqir etmi l r. Da d lan v  yand r lan 927 kitabxanada 4,6 mil-yon 

kitab v  misilsiz  lyazma m hv edilmi dir.  

XX  srin  vv ll rind  az rbaycanl lar n m ruz qald qlar   f lak tl rin  srin 

sonlar nda yenid n t krar olunmas n n bir çox s b bl ri vard r.  lb tt , ba l ca 

s b b 1920-ci ild  Az rbaycanda v  Erm nistanda sovet hakimiyy tinin qurulmas , 


Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

63

yeni n sill rin saxta beyn lmil lçilik ruhunda t rbiy  olunmas , "xalqlar dostlu-

u"nun t r nnüm edilm si olmu dur. Az rbaycan xalq n n ba na g tirilmi  faci -

l ri unutdurmaq üçün sovet ideoloqlar  xalq m z n xeyirxahl q, alic nabl q, 

r hmdillik, sülhsev rlik, dü m nçiliyi unutmaq kimi yüks k m n vi keyfiyy t-

l rind n m har tl  istifad  etmi l r.  

Lakin davakar erm ni mill tçil ri Az rbaycan xalq na nifr t hissini sovet 

hakimiyy ti ill rind  d  yaddan ç xarmam lar. Ümumiyy tl , son yüz ild n art q 

dövrd  erm ni xalq n n bir neç  n sli milli müst snal q, Az rbaycan xalq na qar  

dü m nçilik ruhunda t rbiy  edilmi dir. Erm ni "alim"l rinin s yl ri il  bölg nin 

tarixi saxtala d r lm , erm nil rin tarixi  i irdil r k q diml dirilmi , az rbaycan-

l lara qar  k skin m n vi t cavüz kampaniyas  apar lm d r. C nubi Qafqazda ba  

ver n hadis l r bil r kd n t hrif edilmi , dünya ictimaiyy tinin n z rind  " zabke  

v  m zlum" erm ni xalq  obraz  yarad lm d r. 

Qon u dövl tl r , o cüml d n Az rbaycan Respublikas na qar   razi iddia-

lar na haqq qazand rmaq, bu yolla özl rinin i alç l q, soyq r m  v  dövl t s viyy -

sind  terror siyas tini p rd l m k üçün erm ni mill tçil ri 1915-ci ild  erm nil rin 

soyq r m na m ruz qald qlar  bar d  heç bir tarixi  sas  olmayan uydurmalara r vac 

vermi l r. Bel likl , t cavüzkar v  cinay tkar özünü t cavüzün v  cinay tin 

qurban  kimi q l m  ver r k beyn lxalq ictimaiyy ti ça d rma a c hdl r göst r-

mi dir. T ssüf ki, Xocal  faci si kimi real soyq r m na göz yuman ayr -ayr  

dövl tl rin parlamentl ri bir s ra hallarda yalanç  erm ni t bli at n n t siri alt na 

dü r k, yaxud siyasi konyunkturaya  saslanaraq "erm ni soyq r m "  fsan sini 

müzakir  mövzusuna çevirmi , h tta bu bar d   sass z v   da-l tsiz aktlar q bul 

etmi l r.  

Davakar erm ni mill tçil rinin az n t bli at kampaniyas na qar  müt

kkil 


müqavim t Az rbaycan xalq n n ümummilli lideri Heyd r  liyev hakimiyy t  

qay td qdan sonra ba lanm d r. "Az rbaycanl lar n soyq r m  haqq nda" 

Az rbaycan Respublikas  Prezidentinin 1998-ci il 26 mart tarixli F rman  tarixi 

h qiq tl rin üz   ç xmas na v  öz yerini tutmas na t kan vermi dir. Bu mühüm 

s n dd  tariximizd  ilk d f  olaraq az rbaycanl lara qar  tör dilmi  kütl vi 

q r nlar n – soyq r mlar n n r sm n ad   ç kilmi , C nubi Qafqaz miqyas nda 

xalq m za qar  apar lm  etnik dü m nçilik siyas tinin kökl ri aç lm d r. "Böyük 

Erm nistan" xülyas n  h yata keçirm yin  sas yolunu tarix boyu bu  razil rin yerli 

sakinl ri olmu  az rbaycanl lar n m hv edilm sind , köçürülm sind , onlar n tarix 

v  m d niyy t abid l rinin da d lmas nda, yer adlar n n d yi dirilm sind  görmü  

davakar erm ni mill tçil rinin m nfur f aliyy tin  siyasi qiym t verilmi dir. 

F rmana  sas n 31 mart günü son yüz ild n art q dövrd  davakar erm ni 

mill tçil rinin xalq m za qar  tör tdikl ri v h ilikl rin qurban  olmu  günahs z 


Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

64

insanlar n xatir sin  ehtiram  lam ti olaraq az rbaycanl lar n soyq r m  günü elan 

edilmi dir.  

Az rbaycan Respublikas n n Milli M clisi bu m s l  il   laq dar d f l rl  

xüsusi b yanatlar v  müraci tl r q bul etmi , beyn lxalq t kilatlardan, dünya 

ölk l rinin parlamentl rind n v  hökum tl rind n XIX-XX  srl rd  erm ni 

mill tçil rinin v  onun havadarlar n n az rbaycanl lara qar  tör tdikl ri soyq r m  

cinay tl rini tan ma , g l c kd  bu cür cinay tl rin c zas z qalmas n n qar s n  

almaqdan ötrü t sirli beyn lxalq hüquq mexanizml rinin yarad lmas  i ini tezlikl  

ba a çatd rma , az rbaycanl lara qar  yeni soyq r m  cinay tl rin  yol 

verilm m si üçün Erm nistan-Az rbaycan, Da l q Qaraba  münaqi sinin dinc 

yolla  dal tli h llin  köm k göst rm yi xahi  etmi dir. Milli M clisin müvafiq 

q rar na  sas n 26 fevral Xocal  soyq r m  günü elan edilmi   v  bu bar d  

beyn lxalq t kilatlara m lumat verilmi dir. 

Xocal   hidl rinin xatir sinin,  b dil dirilm si üçün dövl t t r find n bir s ra 

t dbirl r görülmü dür. Bak  

h rind , ölk mizin dig r 

h r v  rayonlar nda 

Xocal  qurbanlar na abid l r ucald lm , Xocal  faci si haqq nda m lumatlar orta 

m kt b proqramlar na daxil edilmi dir.  

M lum oldu u kimi, Erm nistan–Az rbaycan, Da l q Qaraba  münaqi sinin 

sülh yolu il  h ll edilm si üçün AT T-in Minsk qrupunun vasit çiliyi il  dan qlar 

apar l r. Erm ni t r fi sülh arzusunda oldu unu göst rm y  çal sa da, münaqi nin 

dinc vasit l rl   h llini ç tinl dir n b yanatlara v   h r k tl r  yol verir, o 

cüml d n "erm ni soyq r m " haqq nda  fsan nin daha çox ölk d  yay lmas na 

c hdl r göst rir. Xocal   h rind  dinc  haliy  v h ic sin  divan tutanlar n t miz  

ç xar lmas  üçün iddia olunur ki, guya Xocal da erm ni h rbçil ri t r find n dinc 

haliy  qar  heç bir zorak l q  m lin  yol verilm mi dir. Faci nin yara-lar   h l  

qaysaq ba lamam   v h ilik  m lini unutdurma a c hdl r göst rilir. Üzd niraq 

t bli atç lar n h yas zl  ild n-il  daha da art r, Xocal  soyq r m  haqq nda 

h qiq tl rin dünya birliyin  çatmas na  ng ll r tör dir, yeni-yeni yalanlar 

uydurulur.  

Erm ni mill tçil rinin v  onlar n havadarlar n n Az rbaycan xalq na qar  

tör dilmi  faci l ri, o cüml d n Xocal  soyq r m m ört-basd r etm k v  

unutdurmaq, qondarma "erm ni soyq r m "n   q bul etdirm k üçün beyn lxalq 

miqyasda apard qlar   t bli at kampaniyas n n qar s n n al nmas  sah sind  

göst ril n s yl rin art r lmas  indiki dövrün  n aktual v zif l rind n biridir. Bu 

sah d  parlamentin h r bir üzvünün d  üz rin   v zif l r dü ür. Bu m qs dl  

Az rbaycan Respublikas n n Milli M clisi yuxar da  rh edil nl ri n z r  alaraq, 

27 fevral 2007-ci ild  q rar da q bul edib. H min q rarda deyilir:  

1.  Az rbaycan Respublikas  Milli M clisinin deputatlar na bir v zif  olaraq 

tap r ls n ki, xarici ölk l r   s f rl r zaman , o cüml d n beyn lxalq t kilatlar n 


Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

65

t dbirl rind   i tirak ed rk n son yüz ild  az rbaycanl lar n m ruz qald qlar  

soyq r m  aktlar , o cüml d n Xocal  faci si haqq nda h qiq tl rin daha geni  

yay lmas n   t min etsinl r, bu m qs dl  Milli M clisin xarici ölk l rin 

parlamentl ri il   laq l r üzr   i çi qruplar n n imkanlar ndan dol un v   s m r li 

istifad  etsinl r. 

2.  Erm nistan Respublikas n n ölk miz  silahl   t cavüzü, ölk mizin Da l q 

Qaraba  bölg sini v   traf rayonlar n i al etm si gedi ind  az rbaycanl lara qar  

tör dilmi  soyq r m  aktlar , xüsus n Xocal  faci si il  ba l  materiallar n 

toplan lmas , öyr nilm si, ümumil dirilm si v  yay lmas  m qs di il  Az rbaycan 

Respublikas n n Milli M clisi yan nda informasiya-t dqiqat m rk zi yarad ls n. 

3.  Az rbaycan Respublikas n n hüquq mühafiz  orqanlar na tövsiy  edilsin 

ki, Xocal  

h rind  soyq r m  akt n n tör dilm sind   i tirak etmi  

xsl rin 


ham s n n mü yy n edilm si, onlar n cinay t m suliyy tin   c lb olunmas  üçün 

görül n t dbirl ri gücl ndirsinl r. 

4.  Az rbaycan Respublikas n n müvafiq dövl t v  qeyri-dövl t qurumlar na, 

o cüml d n qeyri-hökum t t kilatlar na tövsiy  edilsin ki, Erm nistan—

Az rbaycan, Da l q Qaraba  münaqi si il  ba l   m lumatlar n geni  yay lmas , 

yalanç  erm ni t bli at n n if a edilm si üçün s yl rini birl dirsinl r.   



 

 

 

Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

66



 

 

Terrorçuluq – ictimai t hlük sizliyi pozmaq,  hali 



aras nda vahim  yaratmaq, yaxud  dövl t  hakimiyy t 

orqanlar  v  ya beyn lxalq t kilatlar t r find n q rar q bul 

edilm sin   t sir göst rm k m qs dil  insanlar n h lak 

olmas , onlar n sa laml na z r r vurulmas ,  h miyy tli 

mlak ziyan n n vurulmas   v  ya ba qa ictimai t hlük li 

n tic l rin ba  verm si t hlük si yaradan  partlay , yan n 

v  ya dig r h r k tl r tör tm , habel  h min m qs dl  bu 

cür h r k tl rin  tör dil c yi il  h d l m dir. 



 

 

 

“Terrorçulu a qar  mübariz  haqq nda Az rbaycan 

Respublikas n n qanunu”ndan  

Bak   h ri, 18 iyun 1999-cu il.  

 

 

Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

67



ÕÎÚÀËÛ   ÙÀÃÃÛÍÄÀ  ÌßÕÔÈ  ÀÐÀÉÛØ 

 

Åðìÿíèñòàí Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí áàø÷ûñû, 



ïîëêîâíèê Àðìàèê Ìàìóêéàí èääèà åäèð êè, Õàíêÿíäèíäÿ, öìóìÿí Äàüëûã 

Ãàðàáàü ÿðàçèñèíäÿ, åëÿúÿ äÿ Éåðåâàíäà ùå÷ áèð àçÿðáàéúàíëû ÿñèð éîõäóð. 

2000-úè èëèí äåêàáð àéûíûí 16-äà èñÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Áàø Êÿøôèééàò 

Èäàðÿñèíèí ïîëêîâíèêè, úÿíàá Âëàäèìèð Ðîìàíîâè÷ Ñàâåëéåâèí Áèðëÿøìèø 

Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíà öíâàíëàíìûø ìÿêòóáóíäà èñÿ Åðìÿíèñòàí ÿðàçèñèíäÿêè 

ÿñèðëÿðèí ñàéûíäàí, äöøÿðýÿ çîíàëàðûíäàí áÿùñ îëóíóð. 

«Æìàíàê» ãÿçåòè (Òöðêèéÿ åðìÿíè äèàñïîðóíóí ãÿçåòè) 1992-úè èëèí ôåâ-

ðàë ùàäèñÿëÿðèíè, ãàíëû ãûðüûíû øÿðù åäÿðÿê éàçûð: «…Áèç âÿúäÿ ýÿëäèê. Åðìÿ-

íèëÿðÿ þç äÿäÿ-áàáà òîðïàãëàðû óüðóíäà âóðóøìàã ö÷öí ýöú âÿ ãöââÿò âåðèë-

ìèøäè. Áó èøäÿ Àëëàùûí ðàçûëûüûíû ýþðöðäöê. Âÿ âóðóøóðäóã. Àçÿðáàéúàíëûëàð 

èñÿ áèçèì ãÿäÿð òîðïàã èñòÿéÿ áèëìÿäè. Ìÿùÿááÿò âÿ Âÿòÿí ñåâýèñè îëäóüó 

ö÷öí áèç ãàëèá ýÿëäèê… Áàêûäàí äà õÿáÿðäàðûã. Îðàäà òîðïàã óüðóíäà éîõ, 

ñöëàëÿ âÿ âÿçèôÿ, ñÿëòÿíÿò âÿ øþùðÿò óüðóíäà äàùà ÷îõ ýöú ñÿðô îëóíóð. ×öíêè 

Áàêûäà äà áèëèðäèëÿð êè, áó òîðïàãëàð áèçèìäèð, áèçèì äÿäÿ-áàáàëàðûíäûð… Áó 

áàðÿäÿ ðóñ çàáèòè Âëàäèìèð Ñàâåëéåâ àäëû áèðèñè ìåéäàíäà àòûëàí òîïëàðûí éà-

íûíäà áèçäÿí ñîðüó åòäè. Î, áèçèì ìöõáèðäÿí òÿëÿá åäèðäè êè, áó éåðëÿðäÿí ÷û-

õûá ýåòñèí…» (1992-úè èë, 24 ôåâðàë). 

Âëàäèìèð Ñàâåëéåâ 366-úû àëàéäà éåðëÿøÿí 02270 íþìðÿëè (Äàüëûã Ãà-

ðàáàüäà) ùÿðáè ùèññÿíèí ÿêñ-êÿøôèééàò øþáÿñèíèí ðÿèñè îëóá. Õîúàëû ôàúèÿ-

ñèíèí èëê ìÿëóìàòëàðûíû òîïëàéàí, ùàäèñÿëÿðèí øàùèäè îëàí ïîëêîâíèê 

1992-úè èë íîéàáð àéûíûí 26-äà, 1994-úö èë ìàðò àéûíûí 19-äà, 1998-úè èë 

àâãóñò àéûíûí 22-äÿ âÿ íÿùàéÿò, 2000-úè èëèí èéóë âÿ äåêàáð àéëàðûíäà 

ÁÌÒ-éÿ, Àâðîïà Øóðàñûíà… ñîíäà Áàø Êÿøôèééàò Èäàðÿñèíÿ «Ìÿõôè 

àðàéûø»ûíû òÿãäèì åäèð. Î, ñîí àðàéûøëàðûíû «çàáèò Ïóãà÷îâ» èìçàñû èëÿ 

ýþíäÿðèá. 

Ïîëêîâíèê åðìÿíè òåððîð òÿøêèëàòëàðû èëÿ Ðóñèéà ãîøóí áèðëÿøìÿëÿðè-

íèí Äàüëûã Ãàðàáàüäà êå÷èðäèêëÿðè ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàðû èçëÿéÿðÿê ôàêò âÿ 

ñÿíÿäëÿðäÿ, «àýåíòóðà» ýöúö èëÿ ÿëäÿ åòäèéè èíôîðìàñèéàëàðäà áöòöí 

îëóá êå÷ÿíëÿðèí øÿðùèíè âåðèá åòèðàô åäèð: «…Ìÿí áöòöí áóíëàðû éàç-

ìàéà áèëìÿðÿì. Ùÿð øåé ýþçëÿðèì þíöíäÿ áàø âåðèá. Èíñàíëàðûí, óøàã 

âÿ ãàäûíëàðûí, ùàìèëÿ ýÿëèíëÿðèí ýöëëÿäÿí êå÷ìèø áÿäÿíëÿðèíè óíóäà áèë-

ìèðÿì. Ãîé àçÿðáàéúàíëûëàð ìÿíè áàüûøëàñûíëàð êè, áöòöí áó ãàíëû âÿ 

àìàíñûç ñîíëóüó îëàí ùàäèñÿëÿðäÿ ÿëèìäÿí ùå÷ íÿ ýÿëìÿäè. Òÿêúÿ îí 

äîããóç ñÿùèôÿëèê ìÿõôè àðàéûøû ùÿì Êðåìëÿ, ùÿì äÿ ÌÍ-ÿ, ÁÊÈ-íèí ýå-

íåðàëëàðûíà ýþíäÿðäèì. Îõóéóí — äåäèì. Áèç ðóñëàðûí çàáèò øÿðÿôè ýþðöí 


Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

68



íåúÿ ëÿêÿëÿíäè… Ìÿí Áàêûäàêû ùàäèñÿëÿðè äÿ èçëÿéèðäèì. Ùèññ îëóíóðäó 

êè, Ïðåçèäåíò Àéàç Íèéàçîâè÷è àëäàäûá òîðà ñàëûáëàð. Î, êÿëÿôèí óúóíó 

èòèðìèø, ùÿð øåéè íÿçàðÿòäÿí ÷ûõàðìûø, ãàðøûäóðìàíûí ìÿðêÿçèíäÿ äà-

éàíìûø, íöôóçóíó èòèðìèø Àëè Áàø Êîìàíäàíäûð… Àçÿðáàéúàí ùÿðáè 

ÿêñ-êÿøôèééàòûíà ýÿëèíúÿ… áåëÿ áèð ãóðóì èôëèú îëóá. Àëäûüûìûç ìÿëó-

ìàòà ýþðÿ, áó ãóðóìóí ÿìÿêäàøëàðû îðäóäà êàðòîô êèñÿëÿðèíèí, ñîüàí 

âÿ ÿòèí… îüóðëàíûá-îüóðëàíìàìàñû èëÿ ìàðàãëàíûð, ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðÿ ýè-

ðèøÿ áèëìèðäèëÿð. Ïðåçèäåíò Õîúàëûäà íÿéèí áàø âåðìÿñèíè äÿðê åòìèðäè. 

Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ÁÃ-äÿ ùàìû þçöíö ãÿðàðýàù ðÿèñè êèìè àïàðûð-

äû. Äþðäöíúö öìóìîðäó ãîøóí áèðëÿøìÿëÿðèíäÿ èñÿ ýÿðýèíëèê ýåíèøëÿ-

íèðäè… Áó ãîøóí áèðëÿøìÿëÿðèíäÿ ùÿð øåé Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ èäè. Âÿ-

çèééÿò íÿçàðÿòäÿí ÷ûõìûøäû. Çàáèòëÿð áàøëàðûíû èòèðìèøäèëÿð… 

Ìÿëóìàò àëäûã êè, Àçÿðáàéúàíäà Ïðåçèäåíò Àïàðàòûíäà âÿ ýöú íà-

çèðëèêëÿðèíäÿ èêèòèðÿëèê âàð. Ìÿãñÿä âÿ ôèêèðëÿð áèð-áèðèíè òàìàìëàìûðäû. 

Ùàìû  ñèéàñè ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí «Ìöùàðèáÿ êàðòûíäàí» éàïûøìûøäû. Áó 

êàðòû ïàéëàéàíëàðà ýÿëèíúÿ, îíëàðûí áèð ãèñìè Àçÿðáàéúàíûí Àëè Áàø Êî-

ìàíäàíûíûí, áèð ãèñìè äÿ ìöõàëèôÿòèí âÿ íÿéÿ õèäìÿò åòäèêëÿðèíè àíëà-

ìàéàí ñàâàäñûç âÿ êöò ýåíåðàëëàðûí éàíûíû êÿñäèðìèøäèëÿð…». 

Ôðàíñàäà ÷ûõàí «Ôðàíñ êàòîëèê-åêêëåçèà» — àéëûã æóðíàëûíäà (1992-úè èë, 

12 ìàðò) «Ùöúóìäàí þíúÿ» éàçûñûíû ÷àï åòäèðÿí åðìÿíè æóðíàëèñòè Áåðàèí Ñè-

ðàúéàí éàçûð: «…Õîúàëûíû ýþçëÿðèìëÿ ýþðäöì. Äþéöøÿí, ùÿð ãàðûø òîðïàã óü-

ðóíäà âóðóøàí àðòñàõëûëàðûí èýèäëèêëÿðè ìÿíè âàëåù åòäè. Àììà ìÿí òîðïàã 

óüðóíäà ýåäÿí âóðóøìàíûí áó òÿðçäÿ àïàðûëìàñûíûí òÿðÿôäàðû äåéèëäèì… 

Ùÿð éåðäÿí ãàí èéè ýÿëèðäè. Ãàð öñòöíäÿ ãàëàãëàíìûø êèìñÿñèç, ñàùèáñèç úÿ-

ñÿäëÿðäÿí ãîðõäóì… Ãîðõäóì êè, áó ãàí ö÷öí ùå÷ âàõò Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè, 

ñàáàùêû íÿñèëëÿð ñóñìàñûí… Áó ýöí ðóñëàð áèçèìëÿäèð. Áÿñ ñàáàù?… Áèç òÿí-

ùà ãàëà áèëÿðèê… Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Õîúàëûäà âóðóøàíëàðûí, åðìÿíè ãàðäàøëàðû-

ìûí ýþçëÿðèíäÿêè àëîâóí ñþíìÿéÿúÿéèíÿ äÿ øöáùÿì éîõäóð. Áó àëîâ âÿòÿí 

òîðïàüû ö÷öí éàíäûðûëìûø îúàüûí àëîâëàðûäûð. Áåëÿ àëîâëàð èñÿ ùå÷ âàõò ñþí-

ìöð…»  

Ùàëáóêè, 1992-úè èëèí éàíâàð àéûíäà Ïàðèñ éàõûíëûüûíäà ãåéðè-ëåãàë ìÿõôè 



òÿëèì äöøÿðýÿñè éàðàòìûø «ÀÑÀËÀ» åðìÿíè òåððîð÷ó òÿøêèëàòûíûí áèð ãðóï öç-

âö — 26 íÿôÿðëèê äÿñòÿ, ìàéîð Àøèí Ñèìîíéàíûí áàø÷ûëûüû èëÿ Õàíêÿíäèéÿ 

òÿøðèô ýÿòèðìèøäè. Îíëàð áàøëû-áàøûíà áóðàõûëìûø 366-úû àëàéûí è÷ÿðèñèíäÿ àñàí-

ëûãëà þç äàéàãëàðûíû ãóðà áèëäèëÿð. Ïîëêîâíèê Éåâýåíè Çàðâèãàðîâà íàüä 36 

ìèí ÀÁØ äîëëàðûíû òàíûøëûã ö÷öí «ùÿäèééÿ» åòäèëÿð. Ìÿëóìàòà ýþðÿ, 23-úö 

äèâèçèéàíûí êîìàíäèðè, ýåíåðàë-ìàéîð Áîðèñ Áóäåéêèí ïîëêîâíèê Çàðâèãà-

ðîâó áóíà ýþðÿ èòòèùàì äà åäèá. Äþðäöíúö Îðäó êîìàíäàíëûüû ãàðøûñûíäà 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   36


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə