Az rbaycan m LL elml r akadem yasinin nsan



Yüklə 17.1 Mb.
Pdf просмотр
səhifə6/36
tarix23.06.2017
ölçüsü17.1 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36

52

äàôèÿñèíè òÿøêèë åòìÿê ö÷öí ùå÷ áèð ÿìÿëè òÿäáèð ýþðìÿìèø, øÿùÿð ñàêèíëÿðèíè 

òàëåéèí öìèäèíÿ áóðàõìûøäûëàð. Óçóí ìöääÿò ìöùàñèðÿ øÿðàèòèíäÿ ãàëàí, 

ýöúëö äöøìÿíëÿ ìÿðäëèêëÿ âóðóøàí øÿùÿðèí ìöäàôèÿ÷èëÿðèíÿ ùå÷ áèð êþìÿê 

ýþñòÿðèëìÿìèøäèð. Ðåñïóáëèêàíûí ðÿñìè ðÿùáÿðëèéè áàø âåðìèø àüûð úèíàéÿò âÿ 

ñîéãûðûìû àêòûíûí ìèãéàñëàðû âÿ àüûðëûüû ùàããûíäà äöíéà äþâëÿòëÿðèíÿ âÿ áåé-

íÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ ìÿëóìàò âåðìÿê, ùÿãèãÿòè ÷àòäûðìàã ÿâÿçèíÿ, ðåàë âÿ-

çèééÿòè ýèçëÿòìÿéÿ úÿùä åòìèø, òàì ôÿàëèééÿòñèçëèê, ìÿñóëèééÿòñèçëèê âÿ õàë-

ãûí òàëåéèíÿ áèýàíÿëèê íöìàéèø åòäèðìèøäè. Ñîíðàäàí äà Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí 

ìàùèééÿòèíè à÷ìàã, îíóí òÿøêèëàò÷ûëàðûíû âÿ èúðà÷ûëàðûíû èôøà åòìÿê ö÷öí ùå÷ 

áèð èø ýþðöëìÿìèøäèð. Õàëãûìûçûí ôàúèÿñè, éöçëÿðëÿ èíñàíûí ìÿùâ îëìóø ùÿ-

éàòû î çàìàíêû ùàêèìèééÿò âÿ ìöõàëèôÿò òÿðÿôèíäÿí éàëíûç ñèéàñè ìöáàðèçÿäÿ 

ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð ö÷öí âàñèòÿ ðîëóíó îéíàìûøäûð. 

1994-úö èëäÿí áàøëàéàðàã Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè âÿ ïàðëàìåíòè Õîúàëû 

ñîéãûðûìû âÿ áöòþâëöêäÿ åðìÿíè øîâèíèñò-ìèëëÿò÷èëÿðèíèí àçÿðáàéúàíëûëàðà 

ãàðøû òþðÿòäèéè úèíàéÿòëÿð ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðè îëäóüó êèìè áöòöí ìèãéàñû âÿ 

äÿùøÿòëÿðè èëÿ äöíéà äþâëÿòëÿðèíÿ, ïàðëàìåíòëÿðèíÿ, ýåíèø èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûð-

ìàã, áöòöí áóíëàðûí ñîéãûðûìû ñèéàñÿòè êèìè òàíûíìàñûíà íàèë îëìàã õÿòòè éå-

ðèäèð. Áó, Õîúàëû øÿùèäëÿðèíèí, Âÿòÿí ìöäàôèÿ÷èëÿðèíèí ðóùó ãàðøûñûíäà áèçèì 

âÿòÿíäàøëûã âÿ èíñàíëûã áîðúóìóç îëìàãëà áÿðàáÿð, ùÿì äÿ ôàúèÿíèí áåéíÿë-

õàëã ùöãóãè-ñèéàñè ãèéìÿò àëìàñûíà, îíóí èäåîëîãëàðûíûí, òÿøêèëàò÷ûëàðûíûí âÿ 

èúðà÷ûëàðûíûí ëàéèãèíúÿ úÿçàëàíäûðûëìàñûíà éþíÿëìèøäèð. 

Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ðÿùáÿðëèéè Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðà-

áàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã ïðèíñèïëÿðèíÿ óéüóí ÿäàëÿòëè ùÿëëè, ÿðà-

çèëÿðèìèçèí èøüàëäàí àçàä åäèëìÿñè ö÷öí ìÿãñÿäéþíëö âÿ àðäûúûë èø àïàðûð. 

Ùàãã-ÿäàëÿò, áåéíÿëõàëã ùöãóã áèçèì òÿðÿôèìèçäÿäèð, çàìàí áèçèì õåéðè-

ìèçÿ èøëÿéèð. Áó ýöí äþâëÿòèìèç âÿ õàëãûìûç èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè úÿ-

ùÿòäÿí ìöãàéèñÿîëóíìàç äÿðÿúÿäÿ ýöúëÿíèá, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè 

äöíéà ñèéàñÿòèíèí ìöùöì ôàêòîðóíà ÷åâðèëèá. Èíàíûðàì êè, Àçÿðáàéúàíûí 

äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñè, ñÿðùÿäëÿðèíèí òîõóíóëìàç-

ëûüûíûí âÿ ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñè Õîúàëû øÿùèäëÿðèíÿ âÿ õàëãûìû-

çûí áöòöí ãÿùðÿìàí þâëàäëàðûíà óúàëäûëàí ìþùòÿøÿì àáèäÿ îëàúàãäûð! 

Áó ìèëëè ìàòÿì ýöíöíäÿ Õîúàëû øÿùèäëÿðèíèí âÿ ãÿùðÿìàíëàðûíûí ìö-

ãÿääÿñ ðóùó ãàðøûñûíäà áàø ÿéÿðÿê, Àëëàùäàí îíëàðà ðÿùìÿò äèëÿéèð, îíëàðûí 

éàõûíëàðûíà, áöòöí õàëãûìûçà áàøñàüëûüû âåðèðÿì! 

 

 

Ùåéäÿð ßËÈÉÅ 



Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè 

Áàêû øÿùÿðè, 25 ôåâðàë 2003-úö èë 

Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

53



 

XOCALI SOYQIRIMININ  LDÖNÜMÜ  L   LAQ DAR 

AZ RBAYCAN XALQINA MÜRAC



 

  

ziz h mv t nl r!  



Hörm tli soyda lar!  

Bu gün Siz  xalq m z n tarixind  k d rli v  faci li bir s hif , insanl a qar   n 

q ddar v  amans z kütl vi terror hadis l rind n olan Xocal  soyq r m  münasib til  

müraci t edir m.  

Xocal  faci si iki yüz il  yax n bir müdd t  rzind  erm ni mill tçil rinin v  

onlar n havadarlar n n xalq m za qar  apard  etnik t mizl m   v  soyq r m  

siyas tinin davam   v  qanl   s hif si idi. Bu m nfur siyas t xalq m za says z-

hesabs z müsib tl r v   zab- ziyy tl r g tirmi dir.  

Öt n  srin 80-ci ill rinin ikinci yar s nda t cavüzkar erm ni mill tçil rinin 

xalq m za qar  ir li sürdüyü yeni  razi iddialar  az rbaycanl lar n do ma 

torpaqlar ndan kütl vi sur td  zorla qovulmas na, çoxsayl  terror aktlar  il  

mü ayi t olunan geni  miqyasl  amans z müharib y   g tirib ç xard . N tic d  on 

minl rl  insan h lak oldu, yüz minl rl  soyda m z qaçq n v   m cburi köçkün 

v ziyy tin  dü dü. 1992-ci il fevral n 26-da Erm nistan h rbi birl m l ri 

t r find n q dim Xocal   h rinin misli görünm mi   q ddarl qla m hv edilm si, 

onun müdafi çil rin   v  dinc sakinl r  qanl  divan tutulmas  bu faci l rin  n 

d h tlisi idi. Yüzl rl  insan - qad n, u aq, qoca xüsusi v h ilikl  q tl  yetirildi v  

i g nc l rl  öldürüldü. Xocal  faci si öz q ddarl na, kütl viliyin   v  tör dil n 

cinay tl rin a rl na gör   b

riyy t  qar   a r cinay tl r s ras na daxil 

olmu dur.  

Xocal  soyq r m n  tör tm kl  erm ni mill tçil ri m krli m qs dl r güdürdü: 

xalq m z  qorxutmaq, vahim  yaratmaq, onun mübariz   zmini q rmaq, torpaqlar n 

i al  fakt  il  bar ma a m cbur etm k. Lakin hiyl g r v  amans z dü m n 

m qs din  çata bilm di. Xocal  müdafi çil ri q ddar dü m nl  mübariz d  

yilm dil r, q hr manl qla vuru araq V t n  s daq t nümun si göst rdil r.  

Xocal  faci sind n dan ark n o zamank   r smi Az rbaycan r hb rliyinin v  

ölk d  v ziyy t  ciddi t sir ed n siyasi qüvv l rin acizliyini, s ri t sizliyini, xalq n 

taleyin  bigan liyini xüsusi qeyd etm k laz md r. Dövl t r hb rliyi xalq n 

q z bind n qorxaraq, hadis nin miqyas n  kiçiltm y  c hd etmi , bu qanl  cinay t 

bar d  beyn lxalq ictimaiyy t  operativ v   trafl  m lumat verm k üçün heç bir i  

görm mi di. O zamank  müxalif t is  faci d n xalq n naraz l q dal as  üz rind  

hakimiyy t  g lm k üçün istifad  etdi. O zaman Az rbaycanda hökm sür n h rc-


Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

54

m rclik, hakimiyy tin nüfuzsuzlu u, lidersizlik bu qanl   f lak tin ba  verm sin  

rait yaratd .  

1994-cü ild n ümummilli liderimiz Heyd r  liyevin t

bbüsü il  Az rbaycan 

hökum ti v  parlamenti erm ni mill tçil rinin az rbaycanl lara qar  tör tdiyi 

cinay tl r, o cüml d n Xocal  soyq r m  haqq nda h qiq tl ri bütün miqyas   v  

d h tl ri il  dünya dövl tl rin   v  beyn lxalq ictimaiyy t  çatd rmaq, bunlar n 

soyq r m  siyas ti kimi tan nmas na nail olmaq üçün inadl   v  ard c l f aliyy t 

göst rir. M qs d Xocal  faci sin  beyn lxalq hüquqi-siyasi qiym t verilm sin , 

onun t kilatç lar n n, ideoloqlar n n v  icraç lar n n dünya ictimaiyy tinin gözünd  

if as na v   c zaland r lmas na nail olmaqd r. Bu, bir t r fd n Xocal  

müdafi çil rinin v  

hidl rinin ruhu qar s nda bizim insanl q v   v t nda l q 

borcumuzdur. Dig r t r fd n is , insanl a qar  yön lmi  bu cür q ddar 

cinay tl rin g l c kd  t krar olunmamas  üçün mühüm  rtdir.  

Haz rda Az rbaycan r hb rliyi Erm nistan-Az rbaycan, Da l q Qaraba  

münaqi sinin beyn lxalq hüquq normalar na uy un, Az rbaycan n suverenliyi v  

razi bütövlüyü ç rçiv sind  h ll olunmas  üçün ard c l f aliyy t göst rir. Apar c  

dünya dövl tl ri, nüfuzlu beyn lxalq t kilatlar getdikc  daha art q d r c d  

Az rbaycan n  dal tli mövqeyini q bul edir,  razil rimizin i al  fakt n  etiraf edir, 

Erm nistandan Az rbaycan torpaqlar n  azad etm yi t l b edirl r. Biz dövl timizin 

iqtisadi, siyasi qüdr tin   v  qazan lm   t crüb y  arxalanaraq, problemin  dal tli 

h lli istiqam tind  s yl rimizi inadla davam etdir c yik.  

V t nda lar m z, soyda lar m z unutmamal d rlar ki, erm ni mill tçil rinin 

anti-Az rbaycan t bli at  getdikc  daha inc , daha m nfur formalarda davam 

etdirilir,  razi iddialar n   sasland rmaq üçün yeni-yeni  sass z tezisl r uydurulur. 

Buna gör   d  bel  ideoloji t xribatlara qar  ay q olmal , onlar  vaxt nda if a 

etm liyik.  

Haz rda Az rbaycan dövl ti, v t nda lar m z, xaricd ki soyda lar m z Xocal  

h qiq tl rinin dünyaya çatd r lmas , onun  sl soyq r m  akt  kimi tan d lmas  

istiqam tind  ard c l t dbirl r görürl r. Bel  t dbirl r h r il daha  hat li v  pe kar 

s viyy d  keçirilm li, xaricd ki soyda lar m z is  öz f all n  daha da 

art rmal d rlar.  

Bu k d rli mat m günl rind  Xocal  

hidl rinin v   q hr manlar n n  ziz 

xatir sini bir daha d rin hüznl  yad ed r k Allahdan r hm t dil yir, onlar n 

yax nlar na, bütün xalq m za ba sa l  verir m. U runda çal d m z müst qil, 

güclü, firavan Az rbaycan onlar n ruhu üçün  n böyük t s lli olacaqd r. 



 

lham  L YEV,  

Az rbaycan Respublikas n n Prezidenti  

Bak   h ri, 24 fevral 2004-cü il. 

Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

55



 

XOCALI SOYQIRIMININ  LDÖNÜMÜ MÜNASIB T L  

AZ RBAYCAN XALQINA MÜRAC



 

 

ziz h mv t nl r!  

Hörm tli soyda lar!  

Bu gün Siz  xalq m z n tarixind  k d rli v  a r l  bir s hif , insanl a qar   n 

q ddar v  amans z kütl vi terror hadis l rind n olan Xocal  soyq r m  il   laq dar 

müraci t edir m. 1992-ci il fevral n 26-da xalq m z öz taleyinin  n a r v  ac l  

anlar ndan birini ya ad . H min gün q dim Az rbaycan  h ri Xocal  erm ni h rbi 

birl m l ri t r find n yer üzünd n silindi. Heç bir h rbi z rur t olmadan yüzl rl  

dinc sakin tarixd  analoqu olmayan i g nc l rl  öldürüldü, meyidl ri t hqir 

olundu. U aqlar, qad nlar, qocalar, bütöv ail l r m hv edildi. XX  srin sonunda 

t kc  Az rbaycan xalq na qar  deyil, bütün insanl a qar   n a r cinay tl rd n 

biri ba  verdi. Xocal  faci si öz a rl na, v h iliyin   v  amans zl na gör  

b

riyy t  qar  tör dilmi  cinay tl r s ras nda xüsusi yer tutur. Xocal  faci si 



t sadüfi hadis  deyildi. Bu, iki yüz ild n art q müdd td  davakar erm ni 

mill tçil rinin Az rbaycan xalq na qar  yürütdüyü soyq r m   v  etnik t mizl m  

siyas tinin t rkib hiss si idi. Bu siyas t erm ni diasporunun v  lobbisinin 

imkanlar ndan istifad  edilm kl  bütün dövrl rd  h rbi, iqtisadi, ideoloji v  m d ni 

vasit l rl  apar lm d r. Keç n  srin 80-ci ill rinin sonlar nda is  Erm nistan n 

Az rbaycana qar   razi iddialar  irimiqyasl   h rbi münaqi y   g tirib ç xard . 

Zaman-zaman davam etdiril n bu m krli siyas t n tic sind  az rbaycanl lar  z li 

torpaqlar ndan qovuldular, did rgin sal nd lar, yüz minl rl  insan qaçq n v  

m cburi köçkün v ziyy tin  dü dü.  

D h tli Xocal  faci sini tör tm kl  erm nil r uza a ged n taktiki m qs dl r 

güdürdül r. Bununla xalq m z  qorxutmaq, mübariz   zmini q rmaq, onu tarixi 

torpaqlar m z n bir qisminin itirilm si il  bar ma a m cbur etm k ist yirdil r. 

Lakin hiyl g r dü m n m qs dl rin  çata bilm di. Xalq m z öz dövl tinin 

suverenliyi v   razi bütövlüyü u runda mübariz d  daha da m tinl di, 

q hr manl q v  d yan t nümayi  etdirdi.  

Faci nin miqyas na v   a rl na baxmayaraq, hakimiyy td  olan qüvv l r o 

zaman bu qanl  cinay t bar d  beyn lxalq t kilatlara, dünya ictimaiyy tin  

vaxt nda laz mi m lumat verm mi , h y can t bili çalmam ,  ksin , xalq n 

q z bind n v  hakimiyy ti itir c kl rind n qorxaraq  sl h qiq ti xalqdan 

gizl tmi l r. Müxalif td  olan qüvv l r is  h min dövrd  ümumxalq müsib tind n 

hakimiyy t   g lm k üçün  lveri li vasit  kimi istifad  etmi dil r. Yaln z 

ümummilli liderimiz Heyd r  liyevin ali hakimiyy t  qay d ndan sonra bu qanl  



Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

56

cinay t siyasi-hüquqi qiym tini alm , onun dünya dövl tl ri v  beyn lxalq 

t kilatlar t r find n soyq r m  kimi tan nmas  üçün t dbirl r görülmü dür.  

Haz rda Az rbaycan r hb rliyi Erm nistan - Az rbaycan, Da l q Qaraba  

münaqi sinin beyn lxalq hüquq normalar na uy un h lli, ölk mizin  razi 

bütövlüyünün v  suverenliyinin b rpas , qaçq n v   m cburi köçkünl rin do ma 

torpaqlar na qaytar lmas   u runda ard c l s yl r göst rir. Beyn lxalq t kilatlar, 

apar c  dövl tl r münaqi nin kökl ri, s b bl ri v  n tic l ri bar d  getdikc  daha 

art q m lumatland r l r, Az rbaycan n  dal tli mövqeyini etiraf edirl r. Bu gün 

Xocal  faci si dünyan n böyük dövl tl rinin parlamentl rind  müzakir y  ç xar l r, 

onun t f rrüatlar  ictimaiyy t  aç qlan r. Bir s ra beyn lxalq t kilatlar, nüfuzlu 

dövl tl rin r hb rl ri, parlamentl ri t r find n Erm nistan n i alç , t cavüzkar 

dövl t oldu u t sdiq edilir, ondan i al etdiyi Az rbaycan  razil rini geri 

qaytarmaq t l b olunur.  

Xocal  faci sind n keç n ill rin t crüb si göst rdi ki, xalq m z, ölk  

ictimaiyy ti ay q-say q olmal , dezinformasiya v   t xribat sah sind  böyük 

t crüb si olan erm nil rin planlar n  daim if a etm lidir. Erm nistan dövl tinin v  

erm ni mill tçil rinin Qafqaz bölg sind   h yata keçirdikl ri etnik separatizmin, 

ba qa xalqlara qar  nifr t v  terror ideologiyas n n b

riyy t üçün t hlük si aç l b 

göst rilm lidir. Bu sah d  bizim gör c yimiz i l r çoxdur. Az rbaycan 

h qiq tl rinin dünyaya çatd r lmas  daha s m r li v  ard c l apar lmal d r. Xarici 

ölk l rd  getdikc  öz mövqel rini gücl ndir n soyda lar m z da bu i d  yax ndan 

i tirak etm li, erm nil rin Az rbaycan torpaqlar nda tör tdikl ri Xocal  soyq r m  

kimi hadis l r  ya ad qlar  dövl tl rd  laz mi qiym t verilm sin  çal mal d rlar. 

Dü ünür m ki, müst qil, güclü v  demokratik Az rbaycan dövl tinin mövcudlu u 

v  getdikc  inki af etm si Xocal   hidl rinin ruhuna t s lli ola bil r.  

Bir daha Xocal  q hr manlar n n v   hidl rinin  ziz xatir sini d rin hüznl  yad 

edir, onlara Allahdan r hm t dil y r k, xalq m za ba sa l  verir m.  



 

lham  L YEV  

Az rbaycan Respublikas n n Prezidenti  

Bak   h ri, 23 fevral 2005-ci il 

 

 

 

 

Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

57



 

XOCALI SOYQIRIMININ 15-ci  LDÖNÜMÜ MÜNAS B T L  

AZ RBAYCAN XALQINA MÜRAC



 

 

ziz h mv t nl r!  



Hörm tli soyda lar!  

Siz  xalq m z n tarixind  k d rli v  faci li bir s hif , insanl a qar   n q ddar 

v  amans z kütl vi terror hadis l rind n biri olan Xocal  soyq r m n n 15-ci 

ildönümü il   laq dar müraci t edir m. 1992-ci il fevral n 26-da q dim Az rbaycan 

h ri Xocal  erm ni h rbi birl m l ri t r find n v h ic sin  da d ld , onun 

müdafi çil rin   v  sakinl rin  amans z divan tutuldu. Yüzl rl  dinc sakin 

görünm mi  i g nc l rl  öldürüldü, u aqlar, qad nlar, qocalar, bütöv ail l r m hv 

edildi, onlar n meyitl ri t hqir olundu. XX  srin sonunda dünyan n gözü qar s nda 

ba  vermi  bel  kütl vi q r n hadis si öz amans zl na v  q ddarl na gör  t kc  

Az rbaycan xalq na qar  deyil, bütövlükd   b

riyy t   v  insanl a qar  

tör dilmi  cinay t idi. Bu gün art q heç kim  sirr deyil ki, Xocal  faci si davakar 

erm ni mill tçil rinin yüzillikl r boyu türk v  Az rbaycan xalqlar na qar  apard  

soyq r m   v  etnik t mizl m  siyas tinin qanl   s hif si idi. Ayr -ayr  dövrl rd  

böyük dövl tl rin maraqlar  ç rçiv sind  c r yan ed n bu siyas t bütün m qbul v  

qeyri-m qbul vasit l rl  - siyasi, iqtisadi, h rbi, terror v  ideoloji yolla davam 

etdirilmi , soyda lar m z ya ay  yerl rind n s x d r lm , tarixi Az rbaycan 

razil ri zaman-zaman erm nil r t r find n z bt edilmi   v   l  keçirilmi dir. XX 

srin 80-ci ill rinin sonlar nda is  Erm nistan n Az rbaycana  yeni  razi iddialar  

geni miqyasl   h rbi münaqi y   g tirib ç xard . Bu m krli siyas t n tic sind  

Az rbaycan Respublikas   razisinin 20 faizi erm ni h rbi birl m l ri t r find n 

i al edildi, on minl rl  insan h lak oldu v  yaraland , yüz minl rl  soyda m z ev-

e iyind n did rgin sal nd , qaçq n v   m cburi köçkün v ziyy tin  dü dü. Xocal  

q r n n  tör tm kl  erm ni mill tçil ri hiyl g r siyasi v  taktiki m qs dl r 

güdürdül r. Onlar bununla xalq m z n mübariz   zmini q rmaq, onu tarixi 

torpaqlar m z n i al  fakt  il  bar ma a m cbur etm k ist yirdil r. Lakin 

dü m nin niyy tl ri ba  tutmad , xalq m z öz dövl tinin suverenliyi v   razi 

bütövlüyü u runda mübariz d  yüks k irad   v   q hr manl q nümun si göst rdi. 

Xocal  faci si h m d  ölk daxili hakimiyy t mübariz l rinin dövl timiz üçün n  

q d r t hlük li v   f lak tli n tic l r verdiyini göst rdi. O zaman h m 

Az rbaycan n r smi r hb rliyi, h m d  ölk d   v ziyy t   t sir etm k imkan  olan 

siyasi qüvv l r xalq n taleyin  tam bigan lik nümayi  etdirdil r. Dövl t r hb rliyi 



Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

58

bu d h tli cinay t haqq nda dünya ictimaiyy tin  tam v  operativ m lumat verm k 

üçün heç bir add m atmad , müxalif t is  qanl  faci d n xalq n naraz l q dal as  

üz rind  hakimiyy t  g lm k m qs di il  istifad  etdi. 

Yaln z ümummilli lider Heyd r  liyevin ali hakimiyy t  qay d ndan sonra 

Xocal  faci si özünün  sl siyasi-hüquqi qiym tini ald , soyq r m  haqq nda 

h qiq tl rin dünya dövl tl rin  v  beyn lxalq ictimaiyy t  çatd r lmas  üçün t sirli 

t dbirl r görüldü. 

Az rbaycan hökum ti erm ni  ovinist mill tçil rinin az rbaycanl lara qar  

tör tdiyi cinay tl r, o cüml d n Xocal  soyq r m  haqq nda h qiq tl rin dünya 

ictimaiyy tin  çatd r lmas , onun soyq r m  kimi tan nmas  üçün m qs dyönlü v  

ard c l f aliyy t göst rir. Biz h m d , erm ni mill tçil rind n f rqli olaraq, bu 

m s l d n h r hans  siyasi, maliyy ,  razi v  ba qa dividendl r qazanmaq m qs di 

güdmürük. M qs dimiz tarixi  dal tin b rpas na nail olmaq, cinay tkarlar  if a 

etm k v  onlar  dünya ictimaiyy tinin mühakim sin  verm kdir. Ona gör   d  

erm ni  ovinist mill tçil rinin regionda h yata keçirdikl ri etnik separatizmin, 

ba qa xalqlara qar  nifr t v  terror ideologiyas n n dünya üçün t hlük si aç l b 

göst rilm lidir. Bu, q hr man Xocal  

hidl rinin ruhu qar s nda bizim 

v t nda l q v  insanl q borcumuzdur. 

Haz rda Az rbaycan dövl ti v  c miyy ti öz inki af nda quruculuq v  yüks li  

dövrünü ya amaqdad r. Respublikam z iqtisadi inki af templ rin  gör  dünyada 

lider mövqel r  ç xm d r. Ölk miz regional v  beyn lxalq enerji-kommunikasiya 

layih l rinin  sas i tirakç s  v  t

bbüsçüsüdür. Regionlar n sosial-iqtisadi inki af  

Dövl t proqram , dig r sosial v  infrastruktur layih l ri u urla realla d r l r. 

Dövl timizin iqtisadi v   h rbi qüdr ti, beyn lxalq nüfuzu günü-günd n art r, 

insanlar m z n v t np rv rliyi, milli m nlik  üuru gücl nir. Bir s ra beyn lxalq 

t kilatlar, nüfuzlu dövl tl rin r hb rl ri, parlamentl ri Erm nistan n i alç  dövl t 

oldu unu q bul edir, ondan i al etdiyi Az rbaycan  razil rini azad etm yi t l b 

edirl r. T cavüzkar Erm nistan özünü bütün regional layih l rd n k narda 

qoymu , h rt r fli t crid v ziyy tin  dü mü dür. Bütün bunlar v  mövcud v ziyy t 

qar da duran v zif l rin yerin  yetirilm sind , o cüml d n Erm nistan-

Az rbaycan, Da l q Qaraba  münaqi sinin beyn lxalq hüquq normalar na uy un, 

dal tli h lli istiqam tind  bizim ba l ca arqumentl rimizdir, gücümüzün v  

u urlar m z n  sas d r. 

Bu gün dövl tin r smi qurumlar  il  yana , bütün v t nda lar m z, 

soyda lar m z, geni  ictimaiyy t Erm nistan-Az rbaycan, Da l q Qaraba  

münaqi si, az rbaycanl lara qar   h yata keçirilmi  soyq r m  siyas ti haqq nda 

h qiq tl rin v  faktlar n dünya parlamentl rin , beyn lxalq ictimaiyy t  


Leyla  liyeva: “Xocal ya  dal t!”  

(Beyn lxalq erm ni terroruna qar  yeni strateji model)

 

 

 

59

çatd r lmas  üçün ard c l v  davaml  f aliyy t göst rm lidir. Bu istiqam td  görül n 

i l ri raz l qla qeyd etm kl  yana , onu da bildirm k ist rdim ki, t dbirl r daha 

hat li, planl   kild  apar lmal   v   laq l ndirilm lidir. Bu i d  Az rbaycan v  

türk diaspor t kilatlar n n yeni yarad lan birliyi, f aliyy tinin  laq l ndirilm si 

böyük  h miyy t  malik ola bil r. Biz mübariz d  öz gücümüz , potensial m za, 

beyn lxalq hüquqa, dünya az rbaycanl lar n n h mr yliyin  arxalan r q.  

Hörm tli h mv t nl r v  soyda lar!  ziz Xocal  sakinl ri!  

Bu k d rli an m günl rind  Xocal  

hidl rinin v   q hr manlar n n  ziz 

xatir sini ehtiramla yad ed r k, Allahdan onlara r hm t dil yir, yax nlar na, bütün 

xalq m za d rin hüznl  ba sa l  verir m. 

 

                                                          lham  liyev  

                            Az rbaycan Respublikas n n Prezidenti  

Bak   h ri, 23 fevral 2007-ci il 


Vasif S m dov,  

Röv n V lizad  

 

 

60



XOCALI SOYQIRIMININ 15  LLIYI  L   LAQ DAR 

AZ RBAYCAN RESPUBL KASI M LL  M CL S N N 

Q RARI 

 

  

1992-ci il fevral n 25-d n 26-na keç n gec  Az rbaycan Respublikas n n 



Da l q Qaraba  bölg sind ki Xocal   h rind  az rbaycanl lara qar  soyq r m  akt  

tör dilmi dir. T kc  Az rbaycan xalq na qar  deyil, h m d  bütün insanl a«qar  

yön lmi  bu müdhi  cinay tin i tirakç -lar   m lumdur. Bunlar Erm nistan 

Respublikas  silahl  qüvv l rinin bölm l ri, Da l q Qaraba dak  erm ni terrorçu 

d st l ri v  keçmi  sovet ordusunun Xank ndi  h rind  yerl

n 366-c  motoat c  

alay n n  xsi hey tinin üzvl ridir.  

vv lc  Xocal  toplardan v  dig r h rbi texnikadan  idd tli at

 tutularaq 

darmada n edilmi dir. 

h r  razisind  yan nlar ba lanm d r. Sonra piyada 

qüvv l r bir neç  istiqam td n  h r  girmi l r, Sa  qalm  sakinl r  v h ic sin  

divan tutulmu dur. 613 n f r dinc az rbaycanl , o cüml d n 63 u aq, 106 qad n 

i g nc  il  öldürülmü dür. 8 ail  bütünlükl   m hv edilmi dir. 487 n f r  ik st 

edilmi dir. 1275 sakin — qocalar, u aqlar, qad nlar girov götürül r k a las maz 

t hqirl r , zülm  v  h qar t  m ruz qalm lar. Girov götürül nl rd n 150 n f rin, 

o cüml d n 68 qad n n v  26 u a n taleyi bu gün d k m lum deyildir.  

Mühasir d n ç xma  bacarm  dinc sakinl ri yollarda, me l rd  pusqu quran 

erm ni h rbçil ri xüsusi amans zl qla q tl  yetirmi l r. Az nla m   c lladlar 

insanlar n ba lar n n d risini soymu , müxt lif  zalar n   k smi , körp   u aqlar n 

gözl rini ç xarm , hamil  qad nlar n qar nlar n  yarm , adamlar  diri-diri torpa a 

basd rm  v  ya yand rm , c s dl rin bir qismini minalam lar.  

Xocal   h rin  hücum  m liyyat na 366-c  alay n ikinci taq m n n komandiri 

Seyran Ohanyan, üçüncü taq m n n komandiri Yevgeni Nabokix, birinci taq m n n 

q rargah r isi Valeri Çitçyan r hb rlik etmi l r.  m liyyata alay n 90-dan çox 

tank , piyada döyü  ma n   v  dig r h rbi texnikas   c lb edilmi di. Dinc  haliy  

qar  soyq r m  cinay tl rind  alay n h rbi qulluqçular ndan Slavik Arutyunyan, 

Andrey  xanyan, Sergey Beqlaryan, Movses Akopyan, Qriqori Kisebekyan, Vaçik 

Mirzoyan, Vaçaqan Ayriyan, Aleksandr Ayrapetyan v  ba qalar , erm ni silahl  

birl m l rinin üzvl rind n Karo Petrosyan, Vitali Balasanyan, Seyran Tumasyan,  

Valerik Qriqoryan v  dig rl ri f al i tirak etmi l r. Dinc  haliy  q ddarcas na 

divan tutanlar aras nda Xank ndi  h r daxili i l r  öb sinin r isi i l mi  Armo 

Abramyan n,  sg ran rayon daxili i l r  öb sinin r isi i l mi  Mavrik Qukasyan n, 

onun müavini  aqen Barseqyan n, Da l q Qaraba da erm ni xalq c bh sinin s dri 

olmu  Vitali Balasanyan n, Xank ndi 

h r h bsxanas n n r isi i l mi  Serjik 

Koçaryan n v  ba qa  xsl rin d  oldu u mü yy n edilmi dir.  

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə