6 Sosial-iqtisadi sah ə nin t



Yüklə 1.39 Mb.
Pdf просмотр
səhifə8/10
tarix06.07.2017
ölçüsü1.39 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

yaşadığı icmalar

 

Balıqçıların 



ümumi sayı

 

M



ə

lumat yoxdur 



AYDH 3Ö Seysmik T

ə

dqiqat 



Ə

traf Mühit

ə

 v

ə



 Sosial-

İ

qtisadi Sah



ə

y

ə



 T

ə

sirin Qiym



ə

tl

ə



ndirilm

ə

si 



F

ə

sil 6 



Sosial-

İqtisadi Sahə

nin T

ə

sviri 



 

Dekabr 2015 

Layih

ə

 



variantı

 

6-33 



 

6.6.3 

D

ə

nizd

ə

 kommersiya m

ə

qs

ə

dil

ə

 

balıq ovu

 

D

ə



nizd

ə

  kommersiya  m



ə

qs

ə



dil

ə

 



balıq ovlamaq üçün poladdan hazırlanmış, tə

xmin


ən 30m uzunluğu 

v

ə



 

5m eni olan ağır tonnajlı balıqçılıq 

g

ə

mil



ə

rind


ə

n  istifad

ə

  olunur.  Bir  qayda  olaraq,  bu  növ  g



ə

mil


ə

göy



ə

rt

ə



d

ə

  buz  mühafiz



ə

  vasit


ə

l

ə



ri  il

ə

  t



ə

chiz  olunur.80-120m  d

ə

rinlikd


ə

  tutulan  ançous  kilk

ə

 

populyasiyasının azalması ilə



 

ə

laq



ədar olaraq, balıqçılıq gə

mil


ə

ri 20-40m daha d

ə

rind


ə

 kilk


ə

 ovlamaq 

üçün metodlarında düzəliş etmişdir

Bir  qayda  olaraq,  d



ə

nizd


ə

  kommersiya  m

ə

qs

ə



dil

ə

 



balıq  ovlamaq  üçün  istifadə

  olunan  metodlar  v

ə

 

avadanlıqlar aşağıda tə



svir edilir: 

 



Sualtı elektrik işıqlandırma metodu

Elektriklə işıqlandırma kilkə ovlamaq üçün Xəzər 



dənizində istifadə edilən ən çox yayılmış metoddur.İşıqlandırma sisteminin cəlb etdiyi kilkələr 

konusvari torba-

torlardan, mərkəzdənqaçan balıq nasoslarından

 

və ya pnevmatik 



qaldırıcılardan (kilkə ovu üçün ən ümumi metoddur) istifadə edilərək ovlanır



 

Balıq nasosları və pnevmatik qaldırıcılar

:

Gəminin göyərtəsində quraşdırılmış balıq 

nasoslarından ibarət olan balıq ovu metodudur.Balıqlar işıqlandırma metodundan istifadə 

edilərək cəlb olunur və sonradan nasosla sorulur.Balıq populyasiyasının konsentrasiyası 

yüksək olduqda xüsusilə səmərəli olan bu metod balıqçıların iştirakı olmadan həyata keçirilir



 

 



Konusvari balıq torları

:

Bu metod qayıqdan torların atılmasından və balıqların əhatəyə 

alınmasından ibarətdir

Sudan qaldırılmazdan qabaq tor təxminən 5



-

10 dəqiqə müddətində 

suyun altında qalır.Konusvari torlardan suyun maksimum 20

-

90m dərinliklərində istifadə edilir



 

Bir  qayda  olaraq,  dənizdə  balıq  ovu  üçün  istifadə  olunan  balıqçılıq  tralları  və



 

nevodlu  trallardır.Bu 

gəmilərin ümumi xüsusiyyətləri aşağıdakı kimidir

 



 

Balıq ovu tralları



əsasən tral torlardan istifadə edilərək açıq dənizdə balıq tutmaq üçün 

layihələndirilmişdir

Azərbaycanın ərazi sularında balıq təsərrüfatı üçün əhəmiyyət daşıyan 



kilkələrin ovlanması üçün tral torlardan istifadəyə icazə verilmir



 

 



Nevodlu trallar:torba-

torlar (dənizdibi tor) vasitəsilə balıq tutmaq üçün layihələndirilib və 

Azərbaycanda istifadə edilən gəmilərin növüdür.Bir qayda olaraq, gəmilər müxtəlif alətlər, o 

cümlədən, balıq nasosları, konusvari torba

-

torlar və elektrik işıqlandırma sistemi ilə təchiz edilir



Azərbaycanda və yalnız kilkə ovu üçün konusvari balıq ovu torlarından istifadəyə icazə verilir

 

Şəkil



  6.15-

də  təsvir  edilən  Makarov  Bankası  kilkə  ovlanan  sahədir.Xəzər  dənizinin  Azərbaycan 

sektorunda hazırda kilkə ovu ilə

 

məşğul olan beş kommersiya gəmisi mövcuddur



Bu gəmilərin dördü 

Azərbaycanın  cənubundakı)  Lənkəran  limanında  yerləşir  və  oradan  yola  düşür  və  əsasən  İranın 

sərhəd  sularının  yaxınlığında  (əsasən  Kurkamen,  Borisov  və  Qaragedova  bankalarının  daxilində) 

fəaliyyət göstərir

Qeyd olunan gəmilərin daha  uzağa  (yəni, Xəzər dənizinin  Azərbaycan sektorunun 



şimalına)  səfər  etməsi  maliyyə  cəhətdən  mümkün  deyil.“Caspian  Fish”  şirkətinə  məxsus  olan  yerdə 

qalan gəmi

 (LTRV-50 "

Şə

hriyar") 



Pirallahı adasında yerləşir və oradan dənizə çıxır.Belə başa düşülür 

ki, gəmiyə verilən lisenziyaya görə Pirallahı adasının və (3Ö Seysmik Tədqiqat Sahəsindən cənubda 

50km və 100km arasında  yerləşən)  Kornilov, Pavlov  və Qaragedov bankalarının arasındakı su

larda 


12  aylıq  müddət  ərzində  maksimum  6  balıqçıdan  ibarət  olan  heyət

 

yerləşdirilə  və  25  ton  kvota 



əsasında  adi  kilkə  ovlana  bilər

18

.  Noyabr  v



ə

  ma


rt  ayları  arasında  bu  gə

mi  ayda  iki  d

ə

f

ə



  bir  h

ə

ft



ə

y

ə



 

q

ə



d

ə

r müdd



ə

td

ə



 (g

ə

minin yanacaq tutumu il



ə

 m

əhdudlaşır) və



 

ə

sas



ən Makarov bankasında fə

aliyy


ə

göst



ə

rir. 


Balıq  ovu  konusvari  torlardan  və  elektrik  işıqlandırmadan  istifadə  edilərək  yalnız  gecə 

vaxtlarında aparılır

23

. 



6.6.4 

Sahilyanı zonada kiçik miqyaslı balıq ovu

 

Düralüminiumdan v

ə

 

ya taxtadan hazırlanmış orta ölçülü, kiçik tonnajlı, tə



xmin

ən 5m uzunluğu və

 2m 

eni  olan  g



ə

mil


ə

rd

ə



n  istifad

ə

 



olunaraq  sahilyanı  zonalarda  kiçik  miqyaslı  balıqçılıq  fə

aliyy


ə

ti  h


ə

yata 


keçirilir. 

Sahilyanı  zonada  kiçik  miqyaslı  balıq  ovu,  bir  qayda  olaraq,  sahil  xə

ttind

ə

n  2-3  d



ə

niz  mili 

m

ə

saf



ə

d

ə



  h

ə

yata  keçirilir.



Balıqçıların  kiçik  miqyaslı  balıqçılıq  fə

aliyy


ə

ti  il


ə

  m


əşğul  olmasına  icazə

 

veril



ən  balıq  ovu  sahə

l

ə



ri 

ETSN 


t

ə

r



ə

find


ə

t



ə

qdim 


edil

ən  balıqçılıq  lisenziyalarında 

ə

yy



ə

nl

əşdirilmişdir



.

Kiçik  miqyaslı  balıqçılıq  fə

aliyy

ə

ti  aktiv  v



ə

 

passiv  balıq  ovu  metodlarından 



                                                      

23

 Mehman Axundov, 2015, 



Şəxsi yazışma

. 

AYDH 3Ö Seysmik T

ə

dqiqat 



Ə

traf Mühit

ə

 v

ə



 Sosial-

İ

qtisadi Sah



ə

y

ə



 T

ə

sirin Qiym



ə

tl

ə



ndirilm

ə

si 



F

ə

sil 6 



Sosial-

İqtisadi Sahə

nin T

ə

sviri 



 

Dekabr 2015 

Layih

ə

 



variantı

 

6-34 



 

istifad


ə

 edil


ə

r

ək aparılır



Aktiv metodlar qayıqdan atılan və

 

yığılan torların isifadə



sind

ə

n ibar



ət olduğu 

halda  pssiv  metodlar 

ə

sas


ən  stasionar  balıq  tə

l

ə



l

ə

rinin  istifad



ə

si  il


ə

  t


ə

msil  olunur.  3Ö  Seysmik 

T

ə

dqiqat  Sah



ə

sind


əkiçik  miyaslı  balıq  ovu  ilə

  m


əşğul  olan    balıqçılar,  bir  qayda  olaraq,  aşağıdakı 

al

ə



tl

ə

rd



ə

n istifad

ə

 edir: 


 

Balıq  torları



:3Ö  Seysmik  T

ə

dqiqat  Sah



ə

sind


ə

 

ə



n  çox  qurma  torlardan  v

ə

  nevodlardan  istifad



ə

 

edilir.  Qurma  torlar  v



ə

  nevodlar 

ə

sas


ə

n  2-3m  d

ə

rinlikd


ə

  yerl


əşdirilir

.  Torlar  5  v

ə

 

8m  arasında 



d

əyişə


n müxt

ə

lif d



ə

rinlikl


ə

rd

ə



 qurulur. 

Torların uzunluğu 18

-25m-dir v

ə

 d



ə

nizdibind

ə

 yerl


əşmir

.  


 

Stasionar  nevodlar:Ad

ə

t

ə



n  stasionar  torlar  1km-d

ən  artıq  olmur  və

 

bir  qayda  olaraq,  birbaşa 



d

ə

nizdibind



ə

  yerl


əşdirilmiş  postlar  ilə

  sahil  x

ə

ttind


ən  başlayır

.  Postlar  1,5m-d

ə

n  2,5m


ə

  q


ə

d

ə



d

əyişə



n  müxt

ə

lif  d



ə

rinlikl


ə

rd

ə



  yerl

əşdirilir

.  Torun  bir  ucu  d

ə

nizdibind



ə

  suyun  müxt

ə

lif 


d

ə

rinlikl



ə

rind


ə

 yerl


əşdirilir və

 bir qayda olaraq, dig

ə

r ucunu s



ə

thd


ə

n görm


ə

k mümkün olur.  

 

Karavar v



ə

 t

ə

l

ə

 növ torlar:

Bir qayda olaraq, torun bu növü 20m uzunluğunda olur və

 suyun 1,5m 

v

ə



 

2,5m arasında dəyişə

n d

ə

rinlikl



ə

rind


ə

 d

ə



nizdibind

ə

 postlar yerl



əşdirilə

r

ə



k, sahild

ən başlayır

.   

2015-ci  il 



ə

rzind


əŞə

kil  6.15-d

ə

  t


ə

svir  edil

ə

n  kimi  ETSN-



nin  lisenziyalarına  daxil  edilən  balıq  ovu 

sah


ə

l

ə



ri  il

ə

 



ə

laq


ə

dar  93  g

ə

miy


ə

  v


ə

  h


ə

min  g


ə

mil


ə

r  il


ə

 

bağlı olan 



381 

balıqçıya balıq ovlamaq icazə

si 

verilmişdir



18

.  Prioritet  Sah

ə

l

ə



r  1,  2  v

ə

 



3  boyu  aparılmış  sosial

-iqtisadi  t

ədqiqatın  nə

tic


ə

sind


ə

 

aşağıdakılar müə



yy

ə

nl



əşdirilmişdir

:  


 

Prioritet  Sah



ə

l

ə



r  1  v

ə

  3-ün  daxilind



ə

  müsahib

ə

 

aparılmış  balıqçılar  balıq  ovunun  ailə



l

ə

rinin 



g

əlirinin başlıca mə

nb

əyi olduğunu bildirmişdir



 



Tipik  h

ə

d



ə

f  növl


ə

r

ə



 

aşağıdakılar  daxildir

:  siy

ə

n



ə

k,  kütüm  (külm

ə

), 


qızılı  kefal

,  çapaq  (külm

ə

), 


külm

ə

 (C



ə

nubi X


ə

z

ə



r porusu) v

ə

 ç



ə

ki; 


 

Üstünlük veril



ən balıqçılıq sahə

si Zir


ə

 

yaxınlığında, Hövsanın şə



rqind

ə

 v



ə

 Putadan c

ə

nub-q


ə

rbd


ə

 

yerl



əşir

 (

Şə



kil6.15); 

 



Balıqçıların  çoxu  hə

r  gün  v

ə

  ya  h


ə

ft

ə



d

ə

  3-4  gün



ə

d

ək  balıq  ovladıqlarını  bildirmə



kl

ə

,  yüks



ə

t



ə

l

əbat  mövsümü  mart  ayından  aprel  ayına  və



 

sentyabr  ayından  noyabr  ayına  qə

d

ə

rdir.Güclü 



kül

ə

k (t



ə

xmin


ə

n 14 m/saniy

ə



balıqçılıq fə



aliyy

ə

tl



ə

rini m


əhdudlaşdırır



 

Müsahib


ə

 

aparılmış  balıqçıların  hamısı  balıq  ovunun  kommersiya  mə



qs

ədi  daşıdığını,  bazarda 

satıldığını bildirmişdir

; v


ə

 



 

Prioritet  Sah

ə

  3-d


ə

  müsahib

əaparılmış  balıqçılar  ovlanan  balıqların  “Caspian  Fish”  şirkə

ti 


vasit

ə

sil



ə

 

satıldığını bildirmişdir



 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şə



kil6.16-daPrioritet Sah

ə

 3-d



ə

 

balıqçılar tə



r

ə

find



ən sığınacaq üçün istifadə

 edil


ən, sahilyanı ə

razid


ə

 

yerl



əşən balıqçılıq obyektlə

ri v


ə

 

müşahidə



 

olunan qayıqların növlə

ri t

ə

svir olunur. 



XANA 4: Sosial-iqtisadi t

ədqiqatın tə

rkib hiss

ə

si kimi Prioritet Sah

ə

 1-d

ə

 müsahib

ə

 

aparılmış balıqçıya dair nümunə

.  

Müsahib


ə

 

aparılan balıqçı Bakı şə



h

ə

rind



ə

 

yaşayır və



 4 n

ə

f



ərlik ekipajın kapitanıdır. O, 

balıqçılıq fə

aliyy

ə

ti üçün lisenziyaya sahibdir v



ə

 sahild


ə

n 2 d


ə

niz mili m

ə

saf


ə

d

ə



 d

ə

niz



ə

 

çıxaraq 



v

ə

 



Kazanka qayıqdan istifadə

 ed


ə

r

ək Qaradağ sahillə



rind

ə

 



balıqçılıq fə

aliyy


ə

ti il


ə

 m

əşğul olur. 



Onun istifad

ə

 



etdiyi avadanlıqlara torlar və

 ya 


barabanlı ov alə

tl

ə



ri daxildir v

ə

 



ovladıqları ə

sas 


növl

ə

r: siy



ə

n

ə



k, kütüm v

ə

 



qızılı kefaldır (bu növlərin ovlanması üçün illik kvota ildə

 6000kq-


dır).  

Ovlanan bütün balıqlar bazarda satılır. 

 

Onun verdiyi m



ə

lumata gör

ə

 

balıq ovu üçün yüksə



k t

ə

l



ə

bat olan mövsüm mart v

ə

 

aprel ayları 



v

ə

 sonar sentyabr v



ə

 

noyabr ayları arasındadır. İl boyu və



 

hava şə


raitind

ə

n v



ə

 mpvsümd


ə

asılı olaraq, aylıq gə



lir 300 v

ə

 



800 AZN arasında dəyişir (bütöv ekipaj üçün 1200 

- 3200 AZN). 

O, (t

ə

l



əbatın aşağı və

 ya yüks


ək olduğu mövs

ümd


ən asılı olmayaraq) külə

yin h


ə

dd

ən artıq 



güclü olduğu günlə

rd

ən başqa hər gün balıq ovladığı barə



d

ə

 m



əlumat vermişdir. Ovlanan və

 

bazarda satılan növlə



rin t

ə

qribi qiym



əti aşağıdakı kimidir:

 



 

Kütüm  6 AZN / kq 

 

Qızılı kefal 6 AZN / kq



 

 



Siy

ə

n



ə

k 3 AZN / kq 

Balıqçı ailəsinin başlıca gə

lir m


ə

nb

əyinin balıq ovu olduğunu bildirmişdir.  



 

AYDH 3Ö Seysmik T

ə

dqiqat 



Ə

traf Mühit

ə

 v

ə



 Sosial-

İ

qtisadi Sah



ə

y

ə



 T

ə

sirin Qiym



ə

tl

ə



ndirilm

ə

si 



F

ə

sil 6 



Sosial-

İqtisadi Sahə

nin T

ə

sviri 



 

Dekabr 2015 

Layih

ə

 



variantı

 

6-35 



 

Şə

kil6.16Prioritet Sah

ə

 3-d

ə

 

müşahidə

 

olunan qayıq və

 

tipik balıqçı

 

sığınacağı

 

 

6.6.5 



Balıqçılığın iqtisadi də

y

ə

ri 

H

ə



r  ilETSN

,  bir  qayda  olaraq,balıqçılıq  fə

aliyy

ə

ti  üçün  bir  il  müdd



ə

tin


ə

  qüvv


ə

d

ə



  olan  lisenziyalar 

t

əqdim edir.Lisenziyada balıqçılıq firması



 v

ə

 ya f



ərdi balıqçılar üçün balıq ovu sahə

sin


ə

 gör


ə

 (ümumi 


adı  ilə

  t


ə

yin  olunan)  növl

ə

r  üzr


ə

 

balıq  ovu  kvotası  müə



yy

ə

nl



əşdirilir

(Bölm


ə

  6.6.1v


ə

C

ə



dv

ə

l  6.3-



ə

 

baxın



).

 

ETSNt



ə

r

ə



find

ə

n  2015-ci  ild



əverilmiş  balıq  ovu  üçün  kvotaların

18

v



ə

Az

ə



rbaycan  Elmi-T

ədqiqat  Balıq 

T

ə

s



ərrüfatı  Institutu

t

ə



r

ə

find



ə

n  t


əqdim  edilmiş  balıq  növlə

rin


ə

  gör


ə

  t


ə

qribi  bazar  qiym

ə

tl

ə



rinin

24

 



əsasında

  (Bölm


ə

0-d


ə

  mü


ə

yy

ə



nl

əşdirilmişvəŞə

kil6.15-d

ə

  t



əsvir  edilmiş

balıqçılıq  sahə



si  üçün 

balıqçılıq fə

aliyy

ə

tl



ə

rinin iqtisadi d

ə

y

əri hesablanmış vəŞə



kil6.17-d

ə

 t



əsvir edilmişdir

                                                      



24

Azərbaycan  Respublikasında  hüquqi  və  fiziki  şəxslər  üçün  balıq  növlərinin  qiyməti

  (AZN  /  ton):  Kilk

ə

  (14.2); 



şprot

/

siyənək



 

(35.5); kefal (28.4); 

adi çəki

 (28.4); 

Azərbaycan külməsi

 (28.4); 

çəki

 (56.8); 



Xəzər iynəbalığı

 (71); 


dəniz sıfı

 (56.8); 

Qara dənzi 

külməsi


 (71); 

şamayı


 (71); qarasol (28.4); 

xərçəngkimilər

 (71); 

digər balıq növləri



 (28.4)

 

3




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azkurs.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə